Có một loại mỡ quý vị không nhìn thấy, không véo được, nhưng lại có thể âm thầm bao quanh gan, ruột và các cơ quan trong ổ bụng. Nhiều người bên ngoài không béo nhưng khi đi khám lại phát hiện gan nhiễm mỡ, đường huyết hoặc mỡ máu tăng cao. Trong video này, BS. Nguyễn Minh Tâm sẽ cùng cô bác tìm hiểu về mỡ nội tạng và 6 thói quen đơn giản có thể hỗ trợ kiểm soát vòng eo, sức khỏe lá gan và cân nặng lâu dài: bỏ bữa ăn khuya, ăn hợp lý hơn, cảnh giác với đường và rượu bia, vận động đều đặn, kiểm soát căng thẳng và ngủ đủ giấc. Đặc biệt, video hướng dẫn cách đo vòng bụng, cách sắp xếp thứ tự ăn rau – đạm – cơm, những loại đồ uống và thực phẩm nên hạn chế, cùng các dấu hiệu như mệt mỏi, sợ lạnh, da khô, rụng tóc hoặc ngủ ngáy kèm nghẹt thở cần được chú ý. Nếu thấy nội dung hữu ích, hãy đăng ký kênh BS. Nguyễn Minh Tâm, bấm chuông và chia sẻ video cho người thân. Nội dung chỉ nhằm cung cấp thông tin sức khỏe, không thay thế chẩn đoán hoặc điều trị. Người có bệnh nền hoặc đang dùng thuốc cần trao đổi với bác sĩ trước khi thay đổi chế độ ăn, vận động hoặc nhịn ăn gián đoạn.
00:00 Mỡ nội tạng – mối nguy thầm lặng 02:00 Mỡ nội tạng và gan nhiễm mỡ 05:32 Thói quen ăn uống và insulin 08:04 Bỏ ăn khuya, nhịn ăn gián đoạn 09:28 Ăn ít mà không đói 13:04 Đường và rượu bia 16:12 Vận động đúng cách 19:49 Căng thẳng và cortisol 23:36 Giấc ngủ 25:26 Tóm tắt 6 thói quen 27:35 Lời dặn quan trọng 28:11 Kết luận
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Tóm tắt video
Được tạo bởi AI
Video chia sẻ về cách nhận biết và cải thiện mỡ nội tạng cũng như gan nhiễm mỡ thông qua thay đổi lối sống. Bằng cách kết hợp quản lý thời gian ăn, điều chỉnh chế độ dinh dưỡng, vận động hợp lý và chăm sóc sức khỏe tinh thần, người xem có thể giảm mỡ bụng, bảo vệ gan và ổn định sức khỏe lâu dài một cách bền vững.
Có một loại mỡ không nằm dưới da.
Quý vị không véo được nó.
Không nhìn thấy nó trong gương.
Nó nằm sâu bên trong ổ bụng.
Nó bám quanh gan, quanh ruột, quanh tim.
Có những người nhìn bên ngoài không hề béo.
Nhưng bên trong đã có lớp mỡ này.
Và điều đáng lo nhất là gì?
Phần lớn người mang nó không hề biết.
Cho đến một ngày đi khám,
bác sĩ nói ba chữ.
Gan, nhiễm mỡ.
Nhưng tôi có một tin tốt cho quý vị.
Loại mỡ này rất nguy hiểm.
Nhưng nó cũng là loại mỡ phản ứng nhanh nhất
khi quý vị thay đổi thói quen.
Và thói quen đầu tiên tôi sắp nói hôm nay
không phải là nhịn ăn khổ sở.
Không phải là tập thể dục đến kiệt sức.
Nó liên quan đến chiếc đồng hồ treo trên tường nhà quý vị.
Cô bác hãy nghe hết video này.
Vì đến phần thứ 5
tôi sẽ nói về một thứ
mà rất nhiều gia đình Việt
đang cho vào bụng mỗi ngày
mà không biết lá gan phải dánh nó một mình.
Hôm nay tôi muốn nói chuyện với cô bác
như đang ngồi trong phòng khám.
Không vòng vo, không dùng từ khó.
Tôi sẽ chia sẻ 6 thói quen nhỏ mỗi ngày
giúp hỗ trợ giảm mỡ bụng,
cải thiện sức khỏe lá gan
và giữ cân nặng ổn định lâu dài.
Nhưng trước khi đi vào từng thói quen
tôi muốn quý vị hiểu một điều.
Tôi không muốn quý vị làm theo chỉ vì tôi nói.
Tôi muốn quý vị làm theo
vì quý vị hiểu tại sao.
Bởi vì tôi gặp rất nhiều người
họ nghe một lời khuyên trên mạng
làm được một tuần, thấy chưa có kết quả
rồi bỏ.
Sau đó nghe một người khác nói ngược lại
thế là rối, thế là không làm gì cả.
Khi quý vị hiểu cơ thể mình
đang vận hành ra sao
quý vị sẽ không bị lung lay nữa.
Nào, chúng ta bắt đầu.
Tôi xin kể quý vị nghe về chú Hùng.
Chú 52 tuổi, làm kế toán ở Hà Nội.
Chú không béo, chỉ có cái bụng hơi nhô ra.
Chú hay đùa, bụng này là bụng phúc hậu.
Chú đi khám sức khỏe định kỳ ở cơ quan.
Kết quả siêu âm ghi gan nhiễm mỡ.
Đường huyết lúc đói hơi cao, mỡ máu cũng cao.
Chú ngạc nhiên lắm.
Chú nói, tôi có uống rượu nhiều đâu bác sĩ.
Câu chuyện của chú Hùng không hiếm.
Tôi gặp nó gần như mỗi tuần.
Quý vị cần biết, mỡ trong cơ thể có hai loại chính.
Loại thứ nhất nằm ngay dưới da.
Loại này quý vị véo được.
Loại thứ hai nằm sâu bên trong,
bao quanh các cơ quan nội tạng.
Các bác sĩ gọi là mỡ nội tạng.
Chính loại thứ hai này mới đáng lo.
Theo trường y Harvard, mỡ nội tạng có liên quan chặt chẽ
Tôi sẽ giải thích kháng insulin là gì ngay sau đây
bằng một hình ảnh rất dễ hiểu.
Vậy làm sao biết mình có nhiều mỡ nội tạng hay không?
Cách đơn giản nhất,
quý vị lấy thước dây, đo vòng bụng ngang rốn.
Theo Liên đoàn Đái Tháo Đường Quốc tế,
với người châu Á như chúng ta,
nam giới có vòng bụng từ 90cm trở lên,
nữ giới từ 80cm trở lên là đã cần chú ý.
Cô bác đo thử ngay tối nay nhé.
Và mỡ bụng thường đi cùng với gan nhiễm mỡ.
Hai thứ này gần như song hành.
Theo các nghiên cứu lớn đăng trên tạp chí
chuyên ngành gan mật Hepatology,
cứ khoảng 4 người trưởng thành trên thế giới
thì có hơn 1 người bị gan nhiễm mỡ không do rượu.
Ở Việt Nam, Bộ Y tế cũng nhiều lần cản báo
tỷ lệ thừa cân béo phì ở người trưởng thành
đang tăng nhanh trong hơn 10 năm qua.
Nghe thì đáng lo.
Nhưng đây là tin tốt.
Gan là cơ quan có khả năng phục hồi rất đáng nể.
Mỡ nội tạng cũng là loại mỡ thường giảm sớm
khi quý vị thay đổi lối sống.
Nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phòng tránh và cải thiện.
Đó là thông điệp tôi muốn quý vị nhớ suốt video này.
Trước khi đi vào sáo thơ quen,
tôi muốn quý vị nhìn bức tranh lớn.
Rất nhiều người hỏi tôi
Bác sĩ ơi, uống nghệ có giảm mỡ bụng không?
Uống trà xanh có tốt không?
Tỏi đen thì sao?
Những thứ đó có thể có ít một chút
nhưng đó chưa phải câu hỏi đúng.
Câu hỏi đúng là cơ thể tôi đang gặp trục cặt ở đâu.
Theo kinh nghiệm của tôi,
phần lớn vấn đề sức khỏe xuất phát từ 4 nhóm nguyên nhân.
Thứ nhất là dư thừa.
Cơ thể nhận quá nhiều thứ, nó không xử lý nổi.
Đường, rượu bia, đồ chiên rán, thực phẩm chế biến sẵn.
Thứ hai là thiếu hụt.
Cơ thể thiếu những thứ nó bắt buộc phải có.
Chất đạm tốt, chất béo tốt, vitamin, khoáng chất, rau xanh.
Thứ ba là căng thẳng kéo dài.
Lo toan tiền bạc, con cái, công việc, mất ngủ.
Thứ tư là ít dùng thì yếu đi.
Cơ bắp không vận động sẽ teo.
Khớp không vận động sẽ cứng.
Đầu óc không được kích thích cũng chậm dần.
Quý vị thấy không?
Mở bụng không phải do một nguyên nhân duy nhất.
Vì vậy, cách tiếp cận cũng không thể chỉ có một.
Tôi hay ví cơ thể như một cái cây.
Cây cần nước, nhưng chỉ có nước thôi thì chưa đủ.
Cây còn cần ánh nắng, cần đất tốt.
Có người chỉ ăn uống cẩn thận, tốt.
Có người chỉ tập thể dục, cũng tốt.
Có người chỉ thiền, vẫn tốt.
Nhưng mỗi việc đó là cần, chưa chắc đã đủ.
Khi quý vị làm cùng lúc nhiều thói quen tốt,
chúng sẽ cộng hưởng với nhau.
Kết quả sẽ đến rõ ràng hơn, bền vững hơn.
Đây chính là thói quen liên quan đến chiếc đồng hồ tôi nhắc ở đầu video.
Tôi không nói ăn nhanh, tôi cũng chưa nói ăn ít.
Tôi nói ăn gọn lại trong một khoảng thời gian ngắn hơn trong ngày.
Để hiểu vì sao, quý vị cần biết về một nội tiết tố tên là insulin.
Tôi hay ví insulin như một người thủ kho.
Mỗi khi quý vị ăn, nhất là ăn cơm, bánh mì, đồ ngọt, đường trong máu tăng lên,
người thủ kho insulin lập tức xuất hiện.
Nhiệm vụ của nó là gom đường trong máu, cất vào kho.
Kho nhỏ nằm ở gan và cơ bắp.
Nhưng kho nhỏ thì nhanh đầy.
Khi kho nhỏ đầy, phần dư sẽ được chuyển thành mỡ để cất vào kho lớn.
Kho lớn ấy, phần nhiều nằm ở vùng bụng.
Và đây là điểm quan trọng nhất.
Khi người thủ kho còn đang làm việc, tức là khi insulin còn cao,
cơ thể gần như không mở kho mở ra để dùng.
Cơ thể đang ở chế độ cất trữ chứ không phải chế độ đốt mỡ.
Bây giờ quý vị hãy nhìn lại một ngày bình thường của nhiều gia đình Việt.
6 giờ sáng, bát phở hoặc xôi.
9 giờ, cốc cà phê sữa, vài cái bánh quy ở cơ quan.
11 giờ rưỡi, cơm trưa.
3 giờ chiều, cốc trà sữa hoặc đĩa hoa quả.
7 giờ tối, cơm tối.
10 giờ đêm, xem TV, bóc gói hạt, ăn thêm bát chè.
Quý vị thấy không?
Từ sáng sớm đến gần nửa đêm, người thủ kho gần như không được nỉ.
Cơ thể ở chế độ cất trữ phần lớn thời gian trong ngày.
Chỉ còn vài tiếng lúc ngủ để đốt mỡ.
Cứ như vậy, năm này qua năm khác, mở bụng tích lại là điều dễ hiểu.
Vậy phải làm sao?
Bước đầu tiên rất đơn giản, bỏ bữa ăn khuya.
Chỉ cần ăn tối xong trước 7 giờ rồi không ăn gì thêm ngoài nước lọc,
quý vị đã cho cơ thể thêm vài tiếng để nghỉ ngơi và đốt năng lượng dự trữ.
Khi đã quen, quý vị có thể bỏ bớt các bữa phụ lập vặt trong ngày.
Nhiều người sau một thời gian thấy thoải mái khi gói gọn các bữa ăn trong khoảng 8 đến 10 tiếng.
Ví dụ, ăn từ 8 giờ sáng đến 6 giờ chiều.
Phần còn lại là khoảng nghỉ.
Phương pháp này được gọi là nhịn ăn gián đoạn.
Năm 2019, tạp chí y khoa New England Journal of Medicine,
một trong những tạp chí uy tín nhất thế giới,
đã đăng một bài tổng quan về nhịn ăn gián đoạn.
Các tác giả ghi nhận phương pháp này có thể giúp cải thiện độ nhạy insulin,
hỗ trợ giảm cân và cải thiện một số chỉ số chuyển hóa.
Nhưng tôi phải dặn quý vị một điều rất quan trọng.
Nếu cô bác đang dùng thuốc tiểu đường, thuốc hạ đường huyết
hoặc đang có bệnh dạ dày, bệnh thận,
thì tuyệt đối không tự ý nhịn ăn kéo dài.
Hãy trao đổi với bác sĩ điều trị trước.
Vì nhịn ăn khi đang dùng thuốc có thể gây hạ đường huyết, rất nguy hiểm.
Còn với người khỏe mạnh, hãy bắt đầu từ từ.
Bỏ bữa khuya trước, không cần vội.
Bây giờ đến chuyện ăn ít.
Nghe hai chữ ăn ít, nhiều người sợ ngay.
Họ hình dung ra những bữa ăn lèo tèo vài cọng rau luộc,
đói cồn cào, khổ sở.
Và đó chính là lý do phần lớn người ăn kiên thất bại.
Vì không ai chịu khổ được mãi.
Tôi nói thật với quý vị,
muốn giảm cân đúng là phải nạp ít năng lượng hơn.
Điều đó không thể tránh.
Nhưng ăn ít hơn không có nghĩa là phải nói.
Bí quyết nằm ở chỗ quý vị ăn cái gì.
Quay lại với người thủ kho insulin.
Cơm trắng, bánh mì, bún, phở, bánh ngọt, nước ngọt.
Những thứ này làm đường huyết tăng nhanh.
Insulin phải làm việc mạnh.
Đường huyết lên nhanh thì cũng xuống nhanh.
Khi nó tục xuống, quý vị lại thấy đói, thấy thèm, thấy ổi ỏi.
Cô bác có bao giờ ăn một bát phở lúc 6 giờ sáng
mà chưa đến 9 giờ đã đói cồn cào chưa?
Đó chính là lý do.
Ngược lại, chất đạm như cá, thịt, trứng, đậu phụ
và chất béo tốt như dầu ô liu, lạc, vừng, các loại hạt, cá béo
làm đường huyết tăng chậm hơn nhiều.
Tôi hay ví thế này.
Tinh bột trắng và đường giống như đổ săn vào đóng lửa.
Bùm lên rất nhanh rồi tắt ngay.
Còn đạm, chất béo tốt và rau xanh giống như bỏ một khúc củi to vào bếp.
Cháy chậm, cháy điều, ấm rất lâu.
Khi năng lượng ổn định, cân đói cũng ổn định.
Quý vị ăn ít đi một cách tự nhiên mà không thấy khổ.
Có những người theo chế độ ăn giảm tinh bột, họ nói với tôi
Bác sĩ ơi, tôi có ăn ít đâu.
Tôi lúc nào cũng no mà vẫn giảm cân.
Thực ra, họ đã ăn ít đi rồi.
Chỉ là cơ thể họ ổn định đến mức
họ không nhận ra mình đang ăn ít.
Và đó mới là cách bền bẩn.
Vậy người Việt mình quen ăn cơm phải làm thế nào?
Tôi không khuyên quý vị bỏ cơm hoàn toàn.
Với nhiều người, điều đó rất khó duy trì.
Tôi có ba gợi ý thực tế.
Gợi ý thứ nhất, đổi thứ tự ăn.
Trong bữa cơm, quý vị ăn rau trước
rồi ăn thức ăn có đạm như cá, thịt, đậu.
Cuối cùng mới ăn cơm.
Nhiều nghiên cứu cho thấy
ăn rau và đạm trước tinh bột
giúp đường huyết sau bữa ăn tăng chậm hơn.
Gợi ý thứ hai, giảm lượng cơm.
Nếu trước đây quý vị ăn ba bát,
hãy xuống hai bát, rồi xuống một bát lưng.
Bù lại bằng thêm rau, thêm cá, thêm đậu phụ.
Nếu được, có thể thay dần một phần gạo trắng bằng gạo lứt.
Gợi ý thứ ba, cắt bớt đồ chế biến sẵn.
Xúc xích, lạp sưởng, mì tôm, bánh kẹo đóng gói,
đồ chiên đi chiên lại nhiều lần.
Những thứ này vừa nhiều đường, nhiều muối,
vừa nhiều dầu, kém chất lượng.
Mục tiêu của quý vị là phần lớn bữa ăn
đến từ thực phẩm tươi, tự nấu.
Nhìn là biết nó được làm từ cái gì.
Một mâm cơm gia đình kiểu Việt
với đĩa rau muống luộc, bát canh cua,
đĩa cá kho, đĩa đậu phụ sốt cà chua
và mỗi người một bát cơm vừa phải.
Đó đã là một bữa ăn rất tốt rồi.
Không cần thực phẩm đắt tiền,
không cần bột dinh dưỡng nhập khẩu.
Đây là phần tôi đã hứa với quý vị
ở đầu video.
Có một thứ rất nhiều gia đình Việt
cho vào bụng mỗi ngày
mà lá gan phải gánh đần như một mình.
Đó là đường.
Quý vị cần biết,
lá gan phải xử lý ba thứ dễ gây hại nhất
khi dùng quá mức.
Thứ nhất là tinh bột,
thứ hai là đường ngọt,
thứ ba là rượu bia
và mức độ gây áp lực lên gan
tăng dần theo đúng thứ tử đó.
Tinh bột như cơm, khoai, bánh mì
khi tiêu hóa sẽ thành đường glucose.
Loại đường này gần như
mỗi tế bào trong cơ thể đều dùng được.
Cơ bắp dùng, não dùng, tim dùng.
Gan chỉ phải xử lý một phần.
Đó là lý do ông bà ta ngày xưa ăn cơm nhiều
nhưng lao động chân tay vất vả.
Ăn ba bữa chín, ít ăn vặt
thì rất ít người bị tiểu đường
hay gan nhiễm mỡ.
Nhưng đường ngọt thì khác.
Đường kính trắng, đường trong nước ngọt,
trà sữa, bánh kẹo, mật ong
dùng quá nhiều
điều chứa một hành phần tên là fructose.
Fructose chủ yếu
phải đi qua gan để xử lý.
Gần như không có cơ quan nào
chia sẻ gánh nặng này.
Rượu bia cũng vậy.
Gan phải gánh gần như toàn bộ.
Vậy nên, cô bác hãy hình dung
một cốc trà sữa buổi chiều
một lon nước ngọt trong bữa trưa
vài miếng bánh ngọt khi tiếp khách
mấy cốc bia trong đám cổ cuối tuần.
Từng thứ một thì trong vô hại.
Nhưng cộng lại
lá gan của quý vị
phải làm việc quá sức
ngày này qua ngày khác.
Phần gan không xử lý kịp
sẽ được chuyển thành mỡ
và mỡ đó nằm ngay trong gan.
Đó chính là gan nhiễm mỡ.
Chúng ta ai cũng biết rượu bia có hại.
Chúng ta không cho trẻ con uống rượu
nhưng chúng ta lại mua nước ngọt
bánh kẹo, trà sữa cho trẻ
mỗi ngày mà không hề lo lắng.
Và đó là lý do
các bác sĩ nhi khoa trên thế giới
ngày càng gặp trẻ em
bị gan nhiễm mỡ, thậm chí
tiểu đường tiếp 2,
căn bệnh mà trước đây người ta gọi là
bệnh của người lớn tuổi.
Vậy nên, dùng bao nhiêu đường là hợp lý?
Tổ chức Y tế Thế giới
khuyến nghị lượng đường tự do
nên dưới 10% tổng năng lượng
mỗi ngày.
Tốt hơn nữa là dưới 5%,
tức là khoảng 25 gram,
tương đương 6 thị cà phê đường
mỗi ngày.
Quý vị có biết 1 lon nước ngọt thông thường
đã chứa khoảng 8-10
thị cà phê đường không?
Chỉ 1 lon thôi đã vượt
mức khuyến nghị của cả 1 ngày.
Lời khuyên của tôi rất cụ thể.
Thay nước ngọt bằng nước lọc,
trà xanh không đường,
nước chè vối.
Cà phê thì giảm dần sữa đặc,
giảm dần đường.
Khoa quả thì ăn cả miếng,
đừng ép lấy nước uống.
Vì khi ép, chất sơ mất đi,
đường vào máu nhanh hơn nhiều.
Rượu bia thì hạn chế tối đa.
Trong các cuộc vui,
quý vị hoàn toàn có thể cầm cốc nước
và nói với mọi người rằng
bác sĩ dặn tôi phải giữ gan.
Bây giờ chúng ta nói về vận động
và tôi sẽ nói 1 điều
có thể khiến quý vị ngạc nhiên.
Lợi ích lớn nhất của vận động
không nằm ở chỗ đốt bao nhiêu năng lượng.
Tập thể dục rất tốt
để phòng ngừa tiểu đường.
Nhưng nếu gan đã nhiễm mỡ nhiều,
chỉ riêng tập luyện thôi,
thì thường chưa đủ để cải thiện.
Vì khi tập, cơ bắp chủ yếu
dùng năng lượng dự trữ ngay trong cơ bắp.
Kho dự trữ ở gan
ít bị đụng đến hơn.
Cho nên, nếu quý vị tập thật chăm
nhưng tối về vẫn uống trà sữa,
vẫn nhậu,
thì gan vẫn chưa được giải phóng.
Ăn uống và vận động phải đi cùng nhau.
Nhưng tôi vẫn ủng hộ
vận động 100%
vì nó làm được rất nhiều thứ khác.
Điều thứ nhất,
hãy tập đúng cường độ.
Có 1 dấu hiệu rất dễ nhận biết.
Khi quý vị đi bộ hoặc đạp xe
mà vẫn nói chuyện được thành câu,
hơi thở điều,
hơi nhanh một chút,
đó là mức tốt.
Ở mức này,
cơ thể có đủ oxy
để đốt cả mỡ lẫn đường.
Còn khi quý vị thở hỗn hẻn,
không nói nổi một câu trọn vẹn,
cơ thể đã chuyển sang
chế độ khẩn cấp.
Lúc này, nó chủ yếu đốt đường,
không đốt mỡ.
Nỗi tiết tố căng thẳng tên là cortisol
tăng lên.
Cortisol làm đường huyết tăng,
kéo theo insulin tăng.
Và cortisol cao kéo dài
có liên quan đến tức mỡ vùng bụng.
Thêm nữa,
khi đốt hết đường dự trữ,
quý vị sẽ thấy đói và thèm ngọt
dữ dội sau buổi tập.
Rất nhiều người tập thật nặng
rồi về ăn bù gấp đôi.
Công sức đổ sông, đổ biển.
Với người trên 45 tuổi,
tôi khuyên quý vị
ưu tiên những môn nhẹ nhàng, điều đặn.
Đi bộ nhanh quanh hồ,
đạp xe, bơi,
dưỡng sinh, yoga nhẹ,
thái cực quyền.
Nếu muốn tập nặng hơn,
thì tập thời gian ngắn thôi.
Tập càng mạnh, thời gian càng ngắn.
Tổ chức Y tế Thế giới khuyên nghị
người trưởng thành nên vận động
ở mức vừa phải,
từ 150 đến 300 phút mỗi tuần.
Nghe thì nhiều,
nhưng chia ra chỉ khoảng 30 phút
mỗi ngày, 5 ngày một tuần.
Một vòng hồ buổi sáng
hoặc đi bộ sau bữa tối
20 phút, thế là đủ
để bắt đầu.
Điều thứ hai,
và đây là điều tích người biết,
vận động giúp nuôi dưỡng bộ não.
Mỗi khi quý vị cử động,
các cơ bắp co giảng,
các khớp chuyển động,
chúng liên tục gửi tín hiệu lên não.
Những tín hiệu này giống như
dòng điện thắp sáng một bóng đen.
Vận động càng điêu,
bóng đen não bộ càng sáng.
Một bộ não khỏe
có khả năng điều hòa
và các phản ứng căng thẳng tốt hơn.
Nó giúp làm dịu hệ thần kinh,
giúp giảm cortisol,
gián tiếp hỗ trợ
ổn định đường huyết
và insulin.
Quý vị thấy không?
Chuyển động cơ thể không chỉ giúp cơ bắp khỏe,
nó còn giúp tinh thần vững,
ngủ ngon
và gián tiếp hỗ trợ giảm mở bụng.
Vậy nên,
dù không đến phòng tập,
mỗi ngày quý vị hãy di chuyển nhiều hơn.
Leo cầu thang
thay vì đi thang máy.
Đứng dậy vương vai mỗi giờ.
Làm vương, dọn nhà,
chơi với cháu.
Cơ thể con người sinh ra
là để chuyển động.
Đó không phải là lựa chọn.
Đó là nhu cầu bắt buộc.
Đây là phần mà tôi thấy người Việt mình
hay bỏ qua nhất.
Nhiều người chịu thay đổi ăn uống.
Một số người chịu tập thể dục.
Nhưng rất ít người
để tâm đến tinh thần.
Tôi muốn quý vị hiểu điều này.
Cơ thể có 2 chế độ hoạt động.
Chế độ thứ nhất
là chế độ nghỉ ngơi
và phục hồi.
Lúc này, cơ thể tập trung năng lượng
vào tiêu hóa, miễn dịch,
sửa chữa tế bào,
chữa lành các tổn thương nhỏ.
Chế độ thứ hai
là chế độ báo động.
Khi quý vị căng thẳng, lo âu,
tức giận,
cơ thể nghĩ rằng
mình đang gặp nguy hiểm.
Nó dồn năng lượng ra bên ngoài
để chống đỡ.
Tiêm đập nhanh, cơ căng,
đường huyết tăng.
Và trong lúc đó,
việc tiêu hóa, miễn dịch, phục hồi
bị đẩy xuống hàng thứ yếu.
Điều đáng lo là cơ thể
không phân biệt được nguy hiểm thật
hay nguy hiểm tưởng tượng.
Một con chó dữ lao tới
hay một đêm nằm lo khoản nợ,
lo con cái
với cơ thể đều là báo động.
Nếu cô bác sống trong trạng thái
lo âu kéo dài,
cơ thể gần như luôn ở chế độ báo động.
Có một nghiên cứu
rất đáng chú ý của Đại học Yale
Hoa Kỳ.
Các nhà khoa học ghi nhận
ngay cả những phụ nữ có thân hình mạnh mai
nếu phản ứng mạnh với căng thẳng
và tiết nhiều cortisol,
thì cũng có xu hướng
tích mở vùng bụng nhiều hơn.
Quý vị thấy không?
Căng thẳng không chỉ nằm trong đầu,
nó hiện diện ngay trên vòng eo.
Vậy làm sao
để giảm căng thẳng?
Cách tôi hay khuyên nhất là thiền
hoặc đơn giản hơn là tập thở.
Tôi nói rõ
để quý vị yên tâm.
Thiền không có gì huyền bí
hay tâm linh cả.
Nó chỉ là cách để quý vị
tắt bớt những tiếng ồn trong đầu
và tìm lại sự bình yên bên trong.
Tôi hướng dẫn quý vị
một bài thở rất đơn giản.
Ngồi thẳng lưng,
thả lỏng vai,
thích vào thật chậm bằng mũi,
đếm thầm trong 4 giây,
giữ hơi nhẹ nhàng
trong 2 giây,
thở ra thật chậm bằng miệng,
đếm thầm trong 6 giây,
lặp lại khoảng 10 lần.
Mỗi ngày 2 lần,
buổi sáng khi thức dậy và buổi tối
trước khi ngủ.
Khi thực hành điều đặn,
quý vị đang rèn cho hệ thần kinh
một con đường mới.
Dần dần, cơ thể sẽ tự động
tìm về trạng thái thư giãn nhanh hơn,
dễ hơn.
Nhiều người sau vài tuần tập thở
chia sẻ với tôi rằng
họ ngủ ngon hơn,
ăn ngon hơn,
bớt cáu gắt hơn.
Một điều nữa, căng thẳng kéo dài
còn ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa
và hệ miễn dịch.
Mà nhiều vấn đề về tuyến giáp,
một tuyến rất quan trọng
trong việc điều hòa cân nặng,
lại có liên quan đến hệ miễn dịch.
Tuyến giáp hoạt động chậm
có thể khiến cân nặng rất khó giảm.
Cho nên, nếu quý vị đã làm đủ
mọi cách mà cân nặng vẫn đứng yên,
kèm theo mệt mỏi,
sợ lặng, da khô, rụng tóc,
hãy đi khám và xét nghiệm
chức năng tuyến giáp.
Quý vị thấy đấy,
mọi thứ trong cơ thể đều liên kết với nhau
như một vòng tròn.
Căng thẳng ảnh hưởng tiêu hóa,
tiêu hóa ảnh hưởng miễn dịch,
miễn dịch ảnh hưởng tuyến giáp,
tuyến giáp ảnh hưởng cân nặng.
Khi quý vị chăm sóc một mắt xích,
cả vòng tròn cùng được hưởng lợi.
Thói quen cuối cùng,
nghe thì đơn giản nhất,
nhưng lại bị xem nhẹ nhiều nhất,
đó là giấc ngủ.
Khi quý vị ngủ không đủ,
ngủ chập trờn,
cortison trong cơ thể tăng lên
và như tôi đã nói,
cortison cao thì đường huyết cao,
insulin cao, mở bụng tích lại.
Không chỉ vậy,
một nghiên cứu của Đại học Chicago,
Hoa Kỳ cho thấy
chỉ cần ngủ thiếu vài đêm liên tiếp,
nội tiết tố gây đói trong cơ thể tăng lên,
còn nội tiết tố báo no
lại giảm xuống.
Kết quả là,
người thiếu ngủ thèm ăn nhiều hơn,
đặc biệt thèm đồ ngọt và tinh bột.
Cô bá có để ý không?
Những đêm thức khuya,
mình hay mò xuống bếp,
tìm gì đó ăn.
Hiệp hội Y học giấc ngủ Hoa Kỳ
khuyến nghị người trưởng thành
nên ngủ ít nhất 7 tiếng mỗi đêm.
Vài gợi ý để ngủ tốt hơn.
Đi ngủ và thức dậy
vào giờ cố định,
kể cả cuối tuần.
Tắt điện thoại và TV
ít nhất 30 phút trước khi ngủ.
Hạn chế cà phê,
trà đặc sau 2 giờ chiều.
Không ăn no trước khi ngủ,
điều này cũng khớp với
thói quen thứ nhất của chúng ta.
Và làm bài thở tôi vừa hướng dẫn
trước khi lên giường.
Có người nói với tôi,
bác sĩ ơi, tôi nằm mãi không ngủ được.
Tôi hiểu.
Nhiều khi mất ngủ là do căng thẳng,
do cơ thể đang mất cân bằng.
Nhưng khi quý vị áp dụng các thói quen khác,
vận động điều, ổn định đường huyết,
giảm căng thẳng,
ăn thực phẩm tươi,
thì giấc ngủ thường cũng cải thiện theo.
Việc của quý vị
chỉ là dành đủ thời gian cho giấc ngủ.
Phần còn lại,
cơ thể sẽ dần tự điều chỉnh.
Nếu mất ngủ kéo dài,
hoặc mũ ngấy to,
hay giật mình thức giấc vì nghẹt thở,
hãy đi khám.
Đó có thể là dấu hiệu
của những vấn đề cần bác sĩ đánh giá.
Chúng ta đã đi qua một chặng đường khá dài.
Tôi xin tóm tắt lại
để quý vị dễ nhớ.
Thói quen thứ nhất
Ăn gọn trong khung giờ ngắn hơn.
Bắt đầu bằng việc
bỏ bữa ăn khuya.
Thói quen thứ hai
Ăn ít hơn mà không đói.
Ăn rau trước, đạm sau,
cơm cuối, giảm tinh bột trắng,
cắt bớt đồ chế biến sẵn.
Thói quen thứ ba
Cảnh giác với đường và rượu bia.
Thay nước ngọt bằng nước lọc.
Ăn hoa quả cả miếng.
Thói quen thứ tư
Vận động điều mỗi ngày
ở mức vẫn nói chuyện được
khoảng 30 phút.
Thói quen thứ năm
Tập thở hoặc thiền mỗi sáng
và mỗi tối để giảm căng thẳng.
Thói quen thứ sáu
Ngủ đủ 7 tiếng.
Đi ngủ đúng giờ.
Và tôi muốn quý vị nhớ 3 điều quan trọng.
Điều thứ nhất
Đừng chỉ làm một việc.
Mỗi thói quen điều tốt.
Nhưng khi quý vị kết hợp cả ăn uống,
vận động và tinh thần
chúng sẽ hỗ trợ nhau.
Hiệu quả lớn hơn rất nhiều
so với làm từng thứ riêng lẻ.
Điều thứ hai
Đừng so sánh lấy người khác.
Có người giảm 10 cân trong 3 tháng.
Có người giảm 2 cân.
Điều đó không quan trọng.
Cơ thể mỗi người khác nhau.
Có những cô bác đã ăn kiên rồi bỏ
bỏ rồi ăn kiên
suốt 20-30 năm.
Cơ thể đã trở nên rất y.
Kết quả sẽ đến chậm hơn.
Nhưng chậm không có nghĩa là không có.
Chỉ cần nhích lên được một chút
so với đứng yên.
Đó đã là tiến bộ.
Điều thứ ba
Hãy kiên nhẫn và bền bỉ.
Giảm cân nhanh nhất, theo tôi,
là nhanh nhất ở mức
quý vị có thể duy trì suốt đời.
Một chế độ khổ sở
trong một tháng rồi bỏ cuộc
không bằng những thay đổi nhỏ
mà quý vị giữ được 10 năm.
Ngay cả khi chưa thấy kết quả
trên cân, hãy tin rằng
mỗi ngày quý vị ăn đúng,
vận động, ngủ đủ
thì cơ thể đang được giúp đỡ.
Quý vị đang đi đúng hướng.
Và một lời dặn cuối
Những gì tôi chia sẻ hôm nay
là thông tin để quý vị
hiểu và xây dựng thói quen tốt.
Nó không thay thế cho việc khăm khám.
Nếu cô bác có bệnh nền
như tiểu đường, huyết áp,
tim mập, bệnh thận
hoặc đang dùng thuốc,
hãy trao đổi với bác sĩ điều trị
trước khi thay đổi chế độ ăn
hay bắt đầu nhịn ăn gián đoạn.
Và hãy đi khám sức khỏe định kỳ,
siêu âm bụng, xét nhiễm máu
ít nhất mỗi năm một lần.
Phát hiện sớm
luôn tốt hơn rất nhiều.
Quý vị thân mến,
mỡ bụng và gan nhiễm mỡ
là mối nguy thầm lặng.
Nó không đau, nó không kêu,
nó cứ lặng lẽ, tức tụ qua từng năm.
Nhưng như tôi đã nói từ đầu,
đây là mối nguy
mà quý vị hoàn toàn
có thể phòng tránh.
Không cần thuốc đắt tiền,
không cần thực phẩm chức năng thần kỳ,
chỉ cần những thói quen nhỏ
lặp lại mỗi ngày.
Nếu video này có ích,
xin quý vị bấm thích và chia sẻ cho
người thân trong gia đình.
Biết đâu, một người cha, một người mẹ,
một người anh chị em của quý vị
đang cần nghe đúng những điều này.
Hãy đăng ký kênh
và bấm vào biểu tượng chiếc chuông
để không bỏ lỡ những video tiếp theo.
Và nếu cô bác có câu hỏi,
hãy để lại bình luận bên dưới.
Tôi sẽ cố gắng đọc và trả lời.
Tôi là bác sĩ Nguyễn Minh Tâm.
Chúc quý vị và gia đình
luôn mạnh khỏe, bình an.
Hẹn gặp lại quý vị trong video sau.