Cái Tôi Là Gì? Hiểu Nhanh Kinh Lăng Nghiêm 70.000 Chữ Trong 30 Phút | Thế Giới Cổ Đại
Chào mừng các bạn đã đến với kênh Thế Giới Cổ Đại, tôi là MC Quang Thiên, rất vui được đồng hành cùng các bạn trong video ngày hôm nay! Trong Phật giáo Hán truyền, các kinh điển thường được phân loại, và có một nhóm gọi là ba “Kinh Vương” gồm: Kinh Lăng Nghiêm, Kinh Pháp Hoa và Kinh Hoa Nghiêm. Trong ba bộ này, thời xưa nổi tiếng nhất là Lăng Nghiêm và Pháp Hoa. Vì sao hai bộ ấy đặc biệt nổi tiếng? Bởi trong truyền thống Hán truyền có hai câu nói quen thuộc: “Khai ngộ ở Lăng Nghiêm, thành Phật ở Pháp Hoa.” Rốt cuộc, cái gì đang thấy, nghe, biết ngay bây giờ? Nó ở đâu khi mắt nhắm, khi đèn tắt, khi khen chê nổi sóng? Và vì sao thứ không hề động lại bị chúng ta đuổi theo khắp chốn mà… không bao giờ bắt được? Nếu có một bản kinh đủ bén để cắt đôi mọi ảo tưởng về “cái tôi”, đủ mạnh để khiến bạn hoang mang ngay giữa lúc tưởng mình đang tỉnh thì đó chính là Kinh Lăng Nghiêm. Đừng bỏ phí video này, vì nó sẽ giúp bạn tiết kiệm rất nhiều thời gian tu hành! Hãy cùng bắt đầu ngày!
Cảm ơn mọi người! Chúc mọi người có những giây phút vui vẻ. Mời các bạn theo dõi video trên kênh Thế Giới Cổ Đại. ✔️ Thế Giới Cổ Đại sẽ đồng hành cùng các bạn trong hành trình giải mã những sự kiện kỳ bí xuyên suốt dòng lịch sử của loài người... ✔️ Chúc các bạn có những phút giây thư giãn và bổ ích! #thếgiớicổđại#bíẩn#kinhphật
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Tóm tắt video
Được tạo bởi AI
Video này phân tích giá trị của Kinh Lăng Nghiêm trong việc giúp hành giả \"Khai Ngộ\" để tìm lại chân tâm. Nội dung tập trung vào phương pháp phân biệt giữa vọng tâm (giả tạm) và chân tâm (bất biến), đồng thời hướng dẫn cách thực hành cụ thể thông qua việc đọc nguyên văn và tu tập để đạt được sự tỉnh thức thực sự trong đời sống.
Chào mừng các bạn đã đến với kênh Thế giới cổ đại.
Tôi là MC Quang Thiên, rất vui được đồng hành cùng các bạn trong video ngày hôm nay.
Trong Phật giáo Hán truyền, các kinh điền thường được phần loại
và có một nhóm gọi là Ba Kinh Vương
gồm Kinh Lăng Nghiêm, Kinh Pháp Hoa và Kinh Hoa Nghiêm.
Trong ba bộ này, thời xưa nổi tiếng nhất là Lăng Nghiêm và Pháp Hoa.
Vì sao hai bộ ấy đặc biệt nổi tiếng?
Bởi trong truyền thống, có hai câu nói quen thuộc rằng
Khai Ngộ ở Lăng Nghiêm, Thanh Phật ở Pháp Hoa.
Rốt cuộc cái gì đang thấy, nghe, biết ngay bây giờ.
Nó ở đâu khi mắt nhắm, khi đèn tắt, khi khen trên nội sóng.
Và vì sao thứ không hề động lại bị chúng ta đuổi theo khắp trốn
mà không bao giờ bắt được.
Nếu có bản Kinh đủ bén để cắt đôi mọi ảo tưởng về cái tôi
đủ mạnh để khiến bạn hoang mang ngay giữa lúc tưởng mình đang tỉnh
thì đó chính là Kinh Lăng Nghiêm.
Đừng bỏ phí video này, vì nó sẽ giúp bạn tiết kiệm rất nhiều thời gian tù hành.
Giờ thì chúng ta cùng bắt đầu nhé.
Người học Phật thường nghe hai từ Khai Ngộ và Thanh Phật.
Thậm chí có thể nói, mục đích học Phật chính là Khai Ngộ và Thanh Phật.
Vì chỉ khi Khai Ngộ và Thanh Phật,
ta mới có thể lợi ích chúng sinh ở mức rộng lớn nhất.
Đó là mục tiêu rốt giáo của con đường tù hành.
Vậy Khai Ngộ và Thanh Phật có phải là một không?
Không, nên nói rằng Khai Ngộ là niên tảng của Thanh Phật.
Câu Khai Ngộ ở Lăng Nghiêm, Thanh Phật ở Pháp Hoa,
nghĩa là nếu muốn nhanh chóng Khai Ngộ thì học Kinh Lăng Nghiêm,
còn nếu muốn tiến nhanh trên con đường Thanh Phật thì học Kinh Pháp Hoa.
Vì Khai Ngộ đứng trước Thanh Phật,
nên với đa số chúng ta, Lăng Nghiêm là bộ Kinh gần gũi có thể với tới trước.
Như đã nói, giá trị đặc biệt của Kinh Lăng Nghiêm nằm ở chỗ giúp người sớm Khai Ngộ.
Nhưng trước khi bàn vào Kinh, ta cần làm rõ khái niệm Khai Ngộ là gì.
Hiện nay chữ này bị dùng tràn lan đủ kiểu như Tỉnh Thức, Chữ Lành, Năng Lượng.
Chúng đều gắn nhãn Khai Ngộ.
Thực ra trong Phật Pháp, Khai Ngộ có tiêu chuẩn rất nghiêm túc.
Trước hết, Khai Ngộ không phải là bỗng dưng hiểu ra một đạo lý,
hay có một cảm giác thân tâm đặc biệt, hay như chạm vào một trạng thái năng lượng nào đó,
cũng không phải thấy ánh sáng, thấy Phật, thấy Ma, thấy Thần,
càng không phải mở được thần thông đặc dị.
Vậy Khai Ngộ thật sự là gì?
Khai Ngộ chính là nhận ra chân ngã, tức là con người thật của chính mình.
Vậy con người thật là gì?
Nhiều người sẽ nói rằng, chẳng lẽ tôi lại không biết tôi là ai,
ngày nào tôi chả soi gương.
Nhưng theo Phật Pháp, cái tôi mà bạn đang nhận là mình,
là thân thể, ý nghĩ, dung bảo, danh phận, địa vị xã hội, đủ mọi nhãn mác.
Tất cả chúng ta đều không phải bản lai diện mục,
đó chỉ là những lớp mặt nạ trồng lên nhau.
Còn cái tôi thật ở bên dưới, Phạm Phu chúng ta từ trước tới nay chưa từng thấy.
Vì vậy, Khai Ngộ trong nghĩa Phật Pháp là gỡ bỏ hết mặt nạ,
trực tiếp thấy ra con đường thật của mình.
Khi bạn thật sự nhận ra chân ngã, đó chính là Khai Ngộ.
Điều tôi nêu không phải là ý kiến của riêng mình,
mà có kinh điển y cứ, đó là Kinh Lang Nghiêm.
Trong Kinh, Đức Phật dạy tôn giả An-an cách nhận ra con người thật,
tức bản tâm, chân tâm.
Trước khi chỉ bày phương Pháp, Ngài nói rõ nguyên nhân gốc khiến chúng sinh trôi lăn.
Tất cả chúng sinh từ vô thủy đến nay,
mãi luân hồi trong lục đạo vì hai điều.
Thứ nhất, đó là lầm nhận cái tôi hư giả làm tôi thật.
Thứ hai, con cái tôi thật thì chưa từng nhận ra.
Nói xong lời khai thị, Đức Phật mấy tuần tự chỉ dạy cho An-an.
Không chạy theo cảnh trần bên ngoài, quay lại soi sáng nơi tự tâm,
nhận rõ cái hay thấy, nghe, hay, biết, vốn thường hàng,
không xanh, không diệt, khác với các tướng sinh diệt do duyên hợp.
Ngài phân biệt chân tâm, bản tánh sáng biết, bất biến.
Với vọng tâm, tâm phân biệt khởi lên do duyên cảnh, lúc có, lúc không.
Theo tiến trình ấy, An-an dần bỏ nhận lầm,
không còn chấp thân tâm nguyên hợp là ta,
cũng không còn các khái niệm sinh diệt là tâm.
Đến cuối, nhờ sự giáo hóa trực tiếp của Phật, An-an khai ngộ,
chứng biết con người thật của chính mình.
Kinh ghi, An-an bạch rằng mình từ vô thủy,
vốn đầy đủ tánh sáng biết, không từng thiếu vắng.
Đoạn văn sau tiếp tục khai triển về bản tánh chân thật này.
Nó không theo sanh diệt của sáu căn, sáu chân.
Nó không đến, không đi, không tăng, không giảm,
chỉ vì mê nên bị trẻ lớp.
Tóm lại, điều kinh gọi là đánh mất bổn tâm,
nghĩa là đánh mất chân tâm, tức con người thật của mình.
Vì không nhận ra bổn tâm, chúng ta mới lầm chấp vọng tâm,
tức cái tâm phân biệt do duyên chân mạc khởi là ta.
Từ chỗ nhận lầm ấy, mọi tham sơn si sinh khởi,
dẫn đến luân hồi trong lục đạo.
Con đường quay về theo kinh lăng nghiêm là trở lại nơi tánh biết sáng suốt,
nhận rõ cái thường hàng bất động giữa muôn cảnh đổi rời.
Đó chính là chân tâm.
Đến đây, kinh dùng chính chữ khai ngộ.
Có lẽ đây là một trong những chỗ sớm nhất chữ khai ngộ xuất hiện trong kinh văn.
Đối chiếu như trên, ta thấy tiêu chuẩn khai ngộ là
nhận ra bổn tâm rồi buông bỏ các vọng tưởng,
phân biệt theo duyên chân, tức bỏ cái tâm giả.
Bởi vậy, giá trị đặc biệt của kinh lăng nghiêm nằm ở khai ngộ.
Khai ngộ nghĩa là nhìn thấu bản chất hư vọng của vọng tâm
và tìm lại chân tâm của mình,
xé bỏ lớp mặt nạ để thấy con người thật.
Nghe đến đây, có người hỏi,
kinh Kim Cang và Tâm Kinh cũng rất thủ thắng,
cũng nói về khâng, nói về chân tướng vũ trụ.
Lục Tổ Đại Sư còn nhờ Kim Cang mà khai ngộ.
Vậy sao không có câu khai ngộ ở Kim Cang?
Lý do lạ, so với Kim Cang và Tâm Kinh,
lăng nghiêm chỉ phương pháp trực tiếp hơn.
Ai đã đọc kinh Kim Cang, Tâm Kinh đều biết rằng,
hai kinh ấy chủ yếu nói lý rằng
mọi pháp như mộng huyến bảo ảnh,
Phật tánh bất sinh diệt,
hết thầy là hư vọng,
nhưng không nói rõ làm sao để tự mình thể nghiệm những điều ấy.
Điều này rất quan trọng,
Phật Pháp rốt lại phải rơi vào tự thân, cảm nhận và thể nghiệm.
Chỉ có lý thuyết mà không có thực tu thì không được.
So với Kim Cang, Tâm Kinh,
lăng nghiêm vừa nói lý, vừa dạy cách thực hành,
mà phương pháp lại rất dạn dị.
Căn cơ chín mùi, theo những chỉ dẫn ấy,
rất dễ tìm lại con người thật,
thấy bản lai diện mục.
Có người thắc mắc,
nghe anh nói thì lăng nghiêm như trìa khóa khai ngộ.
Tôi cũng đọc rồi,
mà vẫn chưa thấy con người thật.
Vì sao?
Trước hết,
thường là do nền tảng nơi chính mình chưa đủ,
đất chưa tơi thì hạt chưa nảy.
Công phu căn bản ấy được vun dày.
Bạn cần tích phước và sám hối nghiệp chướng
bằng việc thiện cụ thể,
giữ miệng sạch,
mỗi ngày quán lỗi mình rồi phát nguyện sửa.
Đi đúng nghiệp,
giới, đinh, tuệ.
Trong đó,
giới là những điều đã phát nguyện,
như không sát sinh,
không ăn trồm,
không dâm dục,
không vọng tưởng,
tử theo sức.
Định là một pháp hành điều đặn như
trì chú, niệm Phật,
hoặc quán hơi thở.
Tuệ là đọc suy ngẫm
và soi thẳng nơi tâm,
không dừng ở nhớ chữ.
Những việc như rời đất,
như lễ Phật,
trì chú,
tụng kinh,
tháp đèn,
dân hương,
cúng nước,
phóng sinh,
nếu làm đều,
sạch,
chân thành,
sẽ lặng lẽ gỡ trướng,
bồi đức,
mở tâm.
Một lịch công phu gọn,
mà bền,
rất hữu ích,
là sáng lễ Phật
và trì 108 câu chú quen thuộc.
Giữa ngày dùng 5 đến 10 phút
theo dõi hơi thở để buông vọng,
tối tụng đoạn ngắn,
xam hối vài phút,
hồi hướng,
mỗi tuần thêm 1-2 buổi dài hơn
để đối chiếu công phu với ý kinh.
Khi đức,
công,
giới,
định đã nhóm đủ,
đọc lại lăng nghiêm
thường không còn bị bật ra,
câu chữ sẽ đi thẳng vào tâm.
Lý do thứ 2
không hẳn do người đọc kém,
mà vì lợi dao văn kinh quá bén.
Chuyên thừa Đông Á
ghi bản dịch lăng nghiêm
thực hiện ở Quảng Châu.
Phòng Dung,
một cựu tể tướng đời đường,
tham gia nhuận văn,
bút lực của ông gọt câu nen ý,
nhiều lớp ẩn rụ,
đẹp,
sáng,
mà khó đuốt.
Người xưa còn than ý tứ quanh co,
không mấy trực bạch.
Vậy nên,
cần cách đọc có phương pháp,
đó là chọn bản có chú giải thuật ngữ,
chân tâm,
vọng tâm,
căn,
trần,
thức,
viên thông.
Đọc chậm,
chia nhỏ từng tiểu bục,
ghi tay luận điểm,
rồi áp thẳng vào công phu.
Đến đoạn phản văn văn tự tánh,
thì ngay lúc đang nghe tiếng,
xoay cái nghe trở về nơi người hay nghe
để tự chứng sát na.
Có thể nghe ràng để bẻ khóa từ ngữ,
rồi quay lại nguyên văn để tránh lệ thuộc.
Mỗi ngày đem vào chỗ va chạm,
khen,
chê,
ưa,
ghét,
mà tự hỏi rằng,
cái đang biết này có xinh diệt theo cảnh không?
Đồng thời tránh ba cạm bẫy.
Một là thuộc lòng,
hai là sang cảnh giới lạ.
Tình đã liệt kê 50 ấm ma
chỉ để đừng dính.
Bà là câu nhanh như bật công tắc.
Tóm lại,
bạn trương ngộ thường vì nền tảng chưa đủ,
mà kinh lại quá sắc bén,
như con dao không cẩn thận phản tác dụng.
Con đường khả thi là vun đất
bằng phước,
giới,
định,
rồi mái dao bằng cách,
đọc,
hành,
có phương pháp,
và cắt đúng chỗ
bằng việc áp dụng ngay trên cái thấy,
nghe,
hay,
biết,
hiện tiện.
Khi buồn tâm có chỗ đứng trong đời sống hàng ngày,
quay lại lăng nghiêm.
Nhiều câu bỗng như bật nắp.
Khi ấy,
khai ngộ không còn là khẩu hiệu,
mà là một trải nghiệm sống.
Chính vì thế,
kinh lăng nghiêm có những đặc điểm như vậy.
Đến cận đại,
nhiều người,
kể cả học giả,
đã nghi ngờ lăng nghiêm là ngụy kinh.
Một trong các lý do
là văn phong lăng nghiêm quá trao chuốt,
cách diễn đạt không giống nhiều kinh điển khác,
rất đẹp,
nhưng cũng rất sắc bén.
Thậm chí có câu truyền tụng,
tự tòng nhất độc,
tạm hiểu là,
từ khi đọc lăng nghiêm,
sách đời chẳng còn hứng xem,
đủ thấy giá trị văn học của bản kinh.
Nhưng cũng vì văn chương quá đẹp và sắc,
khiến người nay đọc rất khó hiểu.
Tôi từng xem các bậc thầy Tây Tạng giảng lăng nghiêm.
Họ có bản dịch Tạng văn để đối chiếu,
và nói rằng bản Tạng rất trực bạch,
dễ hiểu hơn so với những bản khác.
Chẳng hạn như Lobsang Khenpo,
là một giảng sư về Phật Pháp từng nhận xét rằng,
bản Tạng của lăng nghiêm rất mạch lạc,
còn những bản khác thì khó,
phải rẽ mấy khúc mới thấu ý.
Đó là lý do thứ nhất.
Lý do thứ hai liên quan đến nội dung kinh.
Các thí dụ và cách trình bày về bản lai diện mục,
về chân tâm,
rất hợp với người Ấn Độ cách đây hơn 2.500 năm,
nhưng không còn hợp với người hiện đại.
Khác biệt ở chỗ hệ trí thức của chúng ta nay khác xưa rất nhiều,
ở vai mặt còn phong phú hoàn chỉnh hơn.
Với nền trí thức hiện đại làm bối cảnh tư duy,
khi đọc những tỉ dụ và cách nói trong lăng nghiêm,
nhiều người thấy chóng, thậm chí là không đồng tình.
Vì hai nguyên do ấy,
đọc lăng nghiêm trở nên rất khó,
dù bạn có đọc nhiều lần vẫn chưa khai ngộ.
Nhiều người sẽ hỏi,
Chẳng vì thế,
tập này tôi muốn tóm lực cô động nhất có thể,
nếu đúng trọng tâm để ai cũng nắm được.
Kinh lăng nghiêm gồm 10 quyền,
hơn 7 vạn chữ,
dùng lượng rất lớn,
nhưng trọng tâm cốt lõi vẫn là khai ngộ.
Vậy có phải cả 10 quyền đều dạy khai ngộ không?
Không,
thực ra chỉ quyền 1 đến 3
Trong đó thêm chốt nằm ở quyền thứ nhất.
Quyền 2 và 3 là mở rộng từ nhiều góc độ
để củng cố cảnh giới của Anan,
tăng trưởng và ổn định chỗ ngộ.
Vậy, nếu muốn thông đạt phần cốt lõi,
tức làm sao khai ngộ,
hãy đặt trọng tâm vào quyền thứ nhất.
Quyền thứ nhất nói những gì?
Chúng ta có thể chia làm 3 phần.
Một, câu chuyện Anan gặp nạn.
Hai, sau khi thoát nạn,
Phật giúp Anan lột bỏ các lớp mặt nạ,
phá trừ vọng tâm.
Ba, khi mặt nạ đã gỡ hết,
Phật chỉ cho Anan,
con người thật của ông rốt cuộc là gì?
Trước hết, xem chuyện Anan gặp nạn.
Ngay mở đầu quyền 1,
ghi rằng hôm ấy vua Ba Tư nặc thỉnh Đức Phật
cùng một số vị đệ tử quan trọng
vào Hoàng cung dự yến.
Vốn Anan cũng đi cùng,
nhưng sáng hôm ấy ngài có việc gấp,
nên ra ngoài trước,
lỡ buổi yến kiến trong cung.
Đến giờ dùng cơm,
Anan một mình đi khất thực.
Đi một hồi, ngài đến trước nhà của Ma Đăng Già Nữ,
một cô gái rất xinh đẹp.
Cô vừa gặp đã đem lòng mến Anan.
Vì Anan vốn tướng mạo đoàn nghiêm.
Nếu như Đức Phật có 32 tướng tốt,
có thể hiểu như
chuẩn mực tối cao của vẻ đẹp Thánh Đức,
thì Anan chỉ thiếu 2 tướng,
còn 30 tướng là hoàn hảo,
cực kỳ tuân tú.
Ma Đăng Già Nữ say mê Anan,
mà cô lại biết dùng huyện thuật.
Trước mặt Anan, cô thi triển phép,
khiến Anan mê mờ thần trí.
Vỗ thức theo cô vào phòng,
ôm ấp nhau, trực phá giới.
Lúc ấy, Đức Phật đang ở cung vua Ba Tư Nạc,
biết rõ sự tình.
Liên sai Bồ Tát văn thủ sư lợi
mang theo chú Lang nghiêm đến cứu Anan.
Còn Ngài cùng các đệ tử khác
quay về giảng đường thường ngày
để đợi Anan và Ma Đăng Già Nữ.
Văn thủ Bồ Tát đến nơi
tách 2 người ra,
khiến Anan tỉnh táo,
rồi dẫn cả 2 về chỗ Phật đang thiết Pháp.
Đó là chuyện Anan gặp nạn.
Và Pháp hội,
Anan vô cùng hổ thèn.
Con học Phật tu hành bao năm,
hôm nay vẫn bị chú thuật mê hoặc
suýt phạm giới.
Ngài thưa hỏi,
con phải tu thế nào để dứt các vấn đề?
Mai này gặp cảnh tương tự
không còn bị dẫn dụ.
Đức Phật không đáp thẳng
mà hỏi lại,
vì sao ông xuất ra?
Anan bạch,
con thấy 32 tướng của Thế Tôn trang nghiêm tuyệt đẹp.
Con hiểu về đẹp ấy
không do việc đời mà có,
át nhờ xuất ra tu hành.
Con muốn được như Phật,
nên con phát tâm xuất ra.
Từ những câu hỏi đáp ấy,
nhiều bậc Tôn Túc về sau nhận xét rằng
căn khởi của Anan
chưa thật tránh.
Nói thẳng ra, trong đó có mầm ái sắc.
Hạt giống ái sắc ấy gặp
ma đăng già nữ và chú thuật
liền bị kích hoạt.
Phật lại hỏi,
trong tiến trình ái nhiễm đó, căn bệnh ở đâu?
Anan thưa,
mắt con thấy tướng hảo của Phật quá nghiêm trang,
tâm liền sinh hoan hỉ.
Tức là mắt thấy sắc,
tâm khởi tham.
Phật dạy,
mấu chốt đã rõ,
không ở con mắt hay các căn bên ngoài,
mà ở tham tâm.
Tham mới là gốc khiến ông suýt đọa,
suýt pha giới.
Tìm cho ra tham tâm và giải trừ nó,
thế là xong.
Không còn tham,
thì dù đi đâu, thấy Mỹ sắc hay Mỹ vị
cũng không phạm lỗi.
Tại đây, Phật trì thẳng căn nguyên,
khiến chúng sinh luân hồi lục đạo,
chịu sinh từ khổ chính là tham.
Và đồng hạng với tham thì có
sân, mạn, tật đố, si.
Tóm lại,
gốc ở các trạng thái tâm của ta.
Trước khi đến với phần thứ 2
là Phá Vọng Tâm,
tôi xin giới thiệu một chút là hiện nay
chúng tôi có thêm kênh Thế Giới Thần Thoại.
Nếu các bạn có thấy trên trang chủ
thì nhớ ủng hộ kênh nhé.
Ngoài ra, cách hiệu quả nhất
để có thể thấy kênh
là tìm kiếm Thế Giới Thần Thoại.
Chúng tôi xin cam kết đưa đến các bạn
những thông tin hữu ích và sâu sắc nhất.
Bước sang phần 2
là Phá Vọng Tâm,
luật bắt nạ của An-an,
khởi sự từ tham.
Đọc đến đây, người tinh ý thấy ý Phật
tham tâm là mặt nạ, là vọng,
không phải thật ta,
không thể nương vào đó.
Chỉ ra căn bệnh cho An-an xong,
Đức Phật liên tiếp đưa ra 7 câu hỏi
buộc An-an tự tìm chính mình.
Tham tâm rút cuộc ở đâu?
Đó chính là phần nổi tiếng
trong kinh làng nghiêm,
gọi là 7 chỗ tìm tâm.
Chữ chân ở đây là tìm, tra,
tức tìm cho ra cái tâm.
Diễn giải kinh văn đoạn này,
như tôi đã nói,
rất khó.
Do văn phong cổ và hệ trí thức
thời ấy, dù bạn đọc hiểu chữ nghĩa,
vẫn chưa chắc đồng thuận
hay có cảm giác ngộ ra ngay.
Ví dụ, đáp án thứ nhất của An-an,
vì Phật hỏi
tâm ở đâu,
thì 99,99%
chúng ta phản xạ sẽ nói rằng
ở trong thân chứ đâu.
An-an cũng trả lời như vậy.
Dựa vào câu ấy,
Phật liền bác bỏ
tâm nghĩa là có năng lực biết,
giác trì. Thân thì không
có năng lực ấy. Nếu biết
ở trong nội thân, lẽ ra
phải biết rõ tình trạng bên trong thân trước,
rồi mới biết cảnh ngoài thân.
Giống như người ngồi trong lớp,
át thấy trong lớp rồi mới thấy ngoài lớp.
Vì vậy,
nói tâm ở trong là không đúng.
An-an lại nói,
vậy chắc tâm ở ngoài.
Phật trả lời, đã gọi là tâm ông,
sao lại rời ông mà đứng ngoài?
Nếu ở ngoài,
còn gì là tâm ông?
Vậy, tâm chẳng ở ngoài.
An-an tiếp tục,
hay là tâm ẩn trong một căn,
như mắt hay tim?
Phật nói, căn như cửa,
không phải người ở,
nhắm mắt mà vẫn biết.
Vậy cái hay biết đâu đồng nhất với con mắt.
Vậy tâm không ẩn trong căn.
An-an,
con thấy sáng thì biết,
tối thì không thấy.
Chắc tâm theo sáng, tối mà hiện.
Phật trả lời,
nếu tối là không tâm,
thì ai biết đang tối?
Biết tối cũng là biết.
Vậy tâm không do sáng, tối mà sinh diệt.
An-an tiếp tục,
con nghĩ tâm tùy chỗ mà có,
nghĩ đến đâu tâm đến đó.
Phật phản bác,
cái biết không có phương vị để đến,
đi như vật,
nghĩ đông chẳng làm tay mất.
Vậy tâm không tùy chỗ.
An-an, thế thì tâm không trong,
không ngoài, chắc ở giữa.
Phật đáp,
giữa là khái niệm đò đạc giữa hai vật.
Cái hay biết không hình tướng,
lấy gì mà định giữa?
Vậy tâm không ở giữa.
An-an, con hiểu rồi,
tâm là tất cả, vô trước.
Phật,
nếu mọi tướng đều là tâm,
thì ai đang biết các tướng ấy?
Đồng hóa cái bị biết
với cái hay biết là lẫn lộn.
Vậy, tâm không phải mọi tướng.
An-an bất lực hỏi,
bạch thế tôn,
bầy chỗ của con đều không đúng,
vậy tâm là gì?
Phật đáp,
tâm là tánh hay biết,
không ở trong, ngoài, giữa,
không đến, đi,
không sinh diệt,
ngay trong thấy, nghe,
thay, biết, hiện tiền.
Xoay lại nơi người đang hay biết,
đừng chạy theo tướng ấy là bổn tâm.
Theo logic,
lăng nghiêm lập luận tâm ở trong không.
Để nói gọn và rõ,
Phật dẫn An-an đi bảy nơi tìm tâm,
chỉ nhằm cho An-an tự thấy một điều cốt lõi.
Cái gọi là vọng tâm,
bao gồm tham sân si,
không có thực thể tự lập.
Nói cách khác,
tham tâm chỉ là một hiện tượng do duyên khởi.
Mắt gặp sắc,
thói quen và ký ức chạm vào nhau,
cảm thọ sinh lên,
ý niệm muốn chiếm hiểu liền nổi.
Tất cả nương nhau mà hiện,
chứ không hề có một cục tham nằm sẵn đâu đó.
Vì thế,
Phật bác cả bầy giả thuyết về chỗ ở của tâm
để phá tâm tìm vật thể.
Khi đã không tìm ra một nơi trú cho tâm tham,
ta buộc phải nhìn lại
cơ chế duyên khởi của nó.
Phản biện thường gặp là
rõ ràng thấy đẹp rồi,
tham khởi và để tôi hành động.
Vậy sao bảo tham không tồn tại?
Câu trả lời,
tham có hiện,
nhưng không có tự tánh.
Nó giống làn sóng có mặt như gió,
nước, bờ.
Tắt gió, biến điều kiện,
sóng không còn.
Sóng có như một diện tiến phụ thuộc,
không có như một vật độc lập.
Cũng vậy,
tham có tác dụng
trong chuỗi nhân duyên,
thấy, ưa, dính, hành động.
Nhưng nếu đổi duyên,
nhất biết kịp thời,
không nuôi tưởng,
chuyển chú ý,
an trú nơi biết,
công đăng ấy rụng liền,
chứng tỏ nó bất khả đắc
khi tìm kiếm bản thể.
Muốn tiêm cận điều này bằng trải nghiệm,
có thể quan sát một cảnh ưa thích đã quen.
Ngay khoảnh khắc muốn có vừa lẻ,
đừng phóng theo đối tượng.
Chỉ nhìn thằng càm thọ đang trội dậy.
Nó đặt ở đâu?
Mắt? Ngực? Đầu?
Có hình sắc? Biên giới?
Hay chỉ là một làn rung?
Nếu giữ biết thêm đôi giây,
sẽ thấy được rung động đổi dạng.
Khi ý nghĩ gắn tên, nó mạnh.
Khi chỉ biết thuần,
nó mềm và tàn.
Chính ở đây, ta chạm được nghĩa tham có hiện
mà không nắm được.
Vừa truy tìm bản thể là không thấy,
chỉ còn dòng duyên đang thay đổi.
Đó là mục đích
của Bảy Chỗ Tìm Tâm.
Không để chỉ ra một chỗ có,
mà để cắt sạch thói quen,
tìm như tìm một vật.
Mở mắt thấy tánh, không tự tánh của vọng tâm.
Từ đó, lực của nó
tự yếu dần.
Thiên Tông do sở tổ Bồ Đề Đạt Ma
từ Ấn Độ truyền sang Trung Hoa.
Ban đầu giáo Pháp quá thâm ảo,
chưa gặp đồng khí để phó Pháp,
nên ngại ẩn tu ở Thiếu Lâm
Trong thời gian ấy, có một vị tăng tên Huệ Khả,
người về sau là nhị Tổ Thiền Tông
đến cầu đào.
Huệ Khả xuất ra sớm,
căn cơ và công phu vững,
nhưng chưa khai ngộ.
Vì chưa ngộ, nỗi loa sinh tử
chưa được nắm chắc,
nên tâm thường bất an.
Tù bao năm, nay còn chưa ngộ,
nói gì thành Phật?
Lúc lâm trung, liệu con có giải thoát
hay lại luân hồi?
Nghe danh Đạt Ma,
Ngài sinh Đại Tín Tâm,
tìm đến hang núi nơi Tổ Tỏa Thiền.
Trời tuyết mịt mù,
Huệ Khả quỳ trong tuyết 3 ngày 3 đêm.
Tổ hỏi,
Ông quỳ tuyết 3 đêm, muốn gì nơi ta?
Ta giúp ông thế nào?
Huệ Khả thưa,
tâm con bất an, xin Thầy an tâm cho con.
Đạt Ma không giảng dạy,
không như Đức Phật,
dẫn từng bước tìm tâm.
Ngài chỉ nói một câu,
Được, hãy đem tâm bất an ấy ra đây,
ta sẽ an cho.
Một câu liền trúng huyết mạch,
Huệ Khả tìm khắp trong ngoài,
giống như Anan,
trong Pháp hội lăng nghiêm,
đi khắp 7 chỗ tìm tâm,
mò mẫm xem, cái tâm bất an ở đâu,
nhưng tìm hoài không thấy.
Bèn thưa, mịch tâm,
nghĩa là bình thường có cảm giác bất an,
nhưng khi thực sự đi tìm,
không hề có vật gì gọi là tâm bất an cả.
Trong ngoài đều không thể nắm được,
đến một sợi lông cũng không.
Đạt Ma nói,
ta đã an tâm cho ông rồi.
Ý sâu, đã không có cái tâm bất an,
thì an cái gì nữa.
Qua ví dụ này,
ta soi chiếu lại 7 chỗ tìm tâm của lăng nghiêm.
Mục đích là khiến Anan tự ngộ rằng,
cái ông tưởng là động cơ thúc đẩy,
là tham tâm khi thực sự đi tìm,
không có tự thể.
Nó chỉ có thể là một cảm thọ thoáng hiện,
không phải một thực vật độc lập.
Có cảm thọ,
khác với có một thực thể.
Giống như lúc hoang mang,
ta ngỡ có bóng người nơi góc tối,
nhưng nhìn kỹ lại thì đâu có ai,
chẳng có gì cả.
Sau khi 7 chỗ tìm tâm đều bị Phật bác bỏ,
Anan hoảng sợ.
Kinh tả rất sinh động,
Anan kinh hãi vô cùng.
Thưa, vậy con không có tâm sao?
Nếu không có tâm,
chẳng phải con thành xác không hồn ư?
Hóa ra con như cái xác biết đi sao?
Phật an ủi,
không phải vậy.
Cái ông không tìm thấy vừa rồi,
chỉ là vọng tâm.
Nó vốn không có,
còn chân tâm của ông thì có.
Nghĩa là,
xé bỏ hết mặt nạ giả,
không có nghĩa là ông không có khuôn mặt thật.
Bàn lai diệt mục,
vẫn ở ngay dưới các lớp mặt nạ.
Chỉ vì đeo quen nên chấp giả làm thật.
Khi gỡ hết các lớp ấy,
có thể hoang mang chốc lát.
Nhưng đúng lúc đó,
nếu có thiện chi thức chỉ đường,
thì rất dễ thấy ra chân tâm của mình.
Trong Pháp hội Lăng nghiêm,
Phật muốn an an tự thấy chân tâm,
nên làm hai ví dụ rất đời thường.
Một,
Phật đưa tay ra, nắm lại,
rồi mở ra mấy lần và hỏi.
Trong quá trình này,
cái gì thay đổi, cái gì không thay đổi?
Cái thay đổi là hình dạng bàn tay,
mở, nắm.
Cái không thay đổi,
là cái biết đang sự thấy,
mở, nắm ấy, đó là tánh biết.
Thứ hai,
là Phật phóng ánh sáng bên trái,
an an quay đầu nhìn,
phóng bên phải, an an lại quay đầu.
Phật hỏi,
vừa rồi cái gì động, cái gì không động?
Cái động,
đầu quay, con mắt xoay,
cảnh trái phải thay đổi.
Cái không động, là tánh thấy,
cái biết thấy vẫn rõ ràng,
không chạy qua chạy lại theo đầu.
Cả hai lần,
Phật đều xác nhận an an trả lời đúng.
Ngày đó, an an hiểu ra,
cái không đổi, không động
giữa mọi đổi thay,
chính là chân tâm của mình,
chính là bản lai diện mục.
Cũng vậy, tuy Đạt Ma đã khiến huệ khả
thấy tâm bất an, vốn không thể nắm bắt,
nhưng chân tâm là gì,
thì ngai khả lúc ấy chưa thật rõ.
Đạt Ma bèn dậy,
từ nay ngồi thiền,
ngoài rứt các duyên,
trong tâm không sao động.
Tâm như vách tường,
tức tịch lặng, không để một gợn niệm.
Khi nào đạt đến,
quay lại gặp ta.
Huệ khả trở về tinh tấn hành trì.
Một thời gian sau,
tư thế tâm đã rất bình lặng,
không còn một ý niệm.
Huệ khả bèn đến thưa Bồ Đề Đạt Ma.
Bạch Thầy, con đã đạt đến tâm như vách tường.
Tổ hỏi,
đã tâm như vách tường,
có phải là chẳng còn gì cả chăng?
Tâm ông có thật trống rỗng như bầu trời,
không còn mảy may gì không?
Huệ khả quán lại rồi thưa,
không phải vậy,
tâm con vẫn còn,
chưa từng đoạn diệt.
Đoạn diệt, tức là chẳng còn gì hết,
mà nay không phải vậy.
Đạt Ma liền ấn khả,
đúng thế, cái chưa từng đoạn diệt ấy,
chính là điều chư Phật, chư Bồ Tát,
và liệt vị Tổ Sư,
từ đời nay sang đời khác,
truyền dạy cho muôn loài.
Mỗi người đều có chân tâm,
gom phẳng hết mọi vọng niệm,
gỡ sạch mặt nạ hư dối,
còn lại cái tâm bất biến,
không sao gỡ được,
ấy chính là ông.
Nhờ hai lần trì dạy như vậy,
Huệ khả thật sự khai ngộ,
thấy bản lai diện mục.
Trình tự này, chính là một khuôn
về An-an trong Kinh Lang-nghiêm,
trước là Phá Vọng Tâm,
đoạn nổi tiếng Bảy Chỗ Tìm Tâm,
sau là Hiện Chân Tâm.
Trong Lang-nghiêm,
các bậc Tổ Đức về sau
tổng kết phần Hiện Chân thành
10 Phen Hiện Kiến,
tức là 10 góc nhìn giúp An-an nhận rõ chân tâm.
Ở quyền 1,
Kinh chỉ nêu hai cách,
chính là hai cách vừa kể,
một là mở đắm bàn tay,
hai là phóng quang trái phải.
Với chừng ấy, An-an đã khai ngộ.
Tám cách còn lại
nằm ở quyền 2 và 3.
Phật từ tám góc độ khác trình bày chân tâm,
củng cố chỗ ngộ cho An-an.
Thậm chí không chỉ lấy An-an
làm đối tượng như cách thứ 3,
Phật còn lấy vua Ba Tư Nạc
làm ví dụ để chỉ chân.
Có thể nói, những chỉ dạy trong Lang-nghiêm
rất trực tiếp,
chứ Tổ Thiền Tông về sau
khi dẫn dắt học nhân thấy tánh.
Rất nhiều phần nương theo các phương pháp
mà Phật dạy trong Lang-nghiêm.
Nếu can cơ vững như An-an hay vua Ba Tư Nạc,
nương văn kinh mà đương thời khai ngộ
không phải chuyện khó.
Đến nay, phần cốt lõi nhất
của kinh Lang-nghiêm
là làm sao khai ngộ đã được nêu rõ,
cô động trong tâm.
3 quyền đầu nói về khai ngộ.
Vậy 7 quyền sau nói gì?
1. Đó là khởi nguyên thế giới.
Phật giải thích thế giới hình thành
và vận hành ra sao theo nhân duyên,
không do một đứng sáng tạo cố định.
2. Lúc đạo và tướng trạng chúng sinh,
mô tả đặc điểm các cõi,
trời, người,
Atula, súc sinh, ngạ quỷ,
địa ngục, nguyên nhân sinh vào mỗi cõi
và dấu hiệu nhận biết.
3. Chân tâm và các đức tính.
Nói rõ thêm
về bản tâm bất sinh bất diệt,
các tánh đức, sáng, biết,
không vướng mắt và cách nhận ra
trong sinh hoạt hàng ngày.
4. Là 25 viên thông,
25 vị A-la-hán,
Bồ-Tát trình bày con đường chứng ngộ của mình
qua mắt, tai,
mũi, lưỡi, thân, ý,
v.v.
Đây là kho case study
tu chứng nổi tiếng,
giúp người học chọn cửa phù hợp căn cơ.
5. Là 4 điều thanh tịnh
minh huệ,
4 nguyên tắc nền tảng người tu tuyệt đối không phạm
về giới hạnh, chính kiến,
chính hạnh để cung phu không lệch
và trí tuệ được sáng.
6. Là cách tu đi và thực hành.
Xen kẽ nhiều đoạn nhấn mạnh,
giới, định, tuệ,
giữ tầm trước cảnh,
xoay cái nghe, biết về tự tánh,
ứng dụng ngay trong thấy, nghe,
xúc, chạm.
7. Là 50 ấm ma,
quyền 9, 10.
Liệt kê 50 trạng thái dễ lạc đường
khi cung phu sâu,
ảo tưởng do nam uẩn sinh ra,
kèm dấu hiệu nhận biết, cách phòng tránh
và ứng xử để không tổ hỏa nhập ma.
Tóm lại,
bày quyền cuối cùng giúp người học
hiểu lý, chọn pháp,
giữ giới, tránh sai
và đi thẳng vào trải nghiệm nhận ra chân tâm.
Về tổng thể,
kinh lăng nghiêm bao la phong phú
nhưng cái gốc của gốc, trọng tâm
của trọng tâm vẫn là ba quyền đầu
tức là dạy An-an cách hai ngộ.
Như vậy,
phần chủ đạo của kinh lăng nghiêm đến đây
tạm khép lại.
Nhiều bạn có thể thấy, bạn mới nói 1 phần 10 thôi.
Đúng là phần sau đồ sộ.
Nhưng với nhu cầu giới thiệu
để nắm gọn tinh yếu,
ta không nhất thiết phải ôm trọ tất cả.
Lời nhắn chân thành để khép lại
là hãy đọc nguyên văn kinh thủ lăng nghiêm.
Một mặt,
đây là bộ kinh có oai lực giá trị rất lớn.
Chỉ cần nhuần nhiễm văn kinh,
tâm đã được gỡ rối rất nhiều.
Giống như đặt một bát nước đục
dưới ánh mặt trời, cặn sẽ tự lắng.
Văn tự của kinh chắc tuyệt,
câu chữ sắc như gơm,
trong như nước.
Gãy gọn mà bén, khiến người đọc vừa kính phục,
vừa được soi chiếu.
Mặt khác, lăng nghiêm mang
một nốt buồn lịch sử.
So với hoa nghiêm, pháp hoa,
kinh truyền đi rất muộn.
Lại theo kinh pháp diệt tận,
Đức Phật thọ ký rằng
giáo pháp sẽ dần mài một
và bước đầu tiên bị mất là lăng nghiêm.
Hiểu vậy để thấy,
thời gian trụ thế của lăng nghiêm ngắn ngùi
càng phải trân trọng mà
đọc và hành.
Kẻo một mai chỉ còn nhắc tên mà không còn nếm được vị.
Còn đọc nguyên văn là để làm gì?
Vì nguyên văn
là mũi dao thẳng cắt qua lớp khái niệm.
Giảng giải rất cần
nhưng nếu chỉ nghe giảng
mà không trở về câu chữ
ta dễ nhớ lời của người
mà không chạm vào thấy biết của mình.
Nguyên văn giúp bạn đối chiếu trực tiếp
với tâm hiện tiền.
Chỗ nào đang phân biệt,
chỗ nào là tánh biết không đồng
bạn tự thấy, không mượn mắt ai.
Vậy, đọc thế nào cho nó thấm?
Thì đó là chọn một bản dịch tin cậy
có đối chiếu Hán Việt
và chú giải thuật ngữ
Thứ hai là đọc chậm và chia đoạn
mỗi lần một tiểu mục
ví dụ là 7 chỗ tìm tâm
tánh thấy không phải con mắt
25 viên thông, 50 ấm ma
ghi sổ tay ý chính
đem vào thực hành
đến đoạn phản văn tự tánh
ngay khi đang nghe tiếng
thử xoay cái nghe về người hay nghe
đến đoạn 7 chỗ tìm tâm
quan sát xem mình đang tìm tâm
Thứ ba là giữ nhịp giới định tuệ
làm nên băng giới hạnh
và công phu đều đặn
lễ Phật, trì chú, niệm Phật, thiền hơi thở
để văn kinh đi vào người
thay vì bật ra ngoài
Và cuối cùng là đổi qua loại
giữa giảng và nguyên văn
nghe giảng để bè khóa thuật ngữ
rồi quay lại nguyên văn để không lệ thuộc
Vậy, đọc nó để làm gì
trong đời sống?
Vì lăng nghiêm không chỉ nói lý
Kinh chỉ thẳng cách xoay lại tánh biết
ngay trong thấy, nghe, xúc
chạm hàng ngày
Khi bị khen chê lay động, thử hỏi
Cái đang hay biết đây có sinh diệt
theo lời kia không?
Đặt câu hỏi ấy vài lần, bạn sẽ thấy
một khoảng lạng sáng không bị lôi đi
Đó là cửa ngõ bước vào
thực nghiệm lăng nghiêm
Cũng nên biết, văn kinh rất bén
nên khó là chuyện thường
Đừng nản, bén thì cắt đúng chỗ
Khi nền tảng đủ
và cách đọc đúng
nhiều câu đang như bức tường sẽ bỗng bật nắp
Lúc ấy, đọc kinh không còn là chữ
mà là một lần xoay gương
thấy rõ mặt thật của mình thêm một chút
Tóm lại là
vì quý hiếm trong lịch sử
và hiệu lực trong tu trứng
lăng nghiêm đáng để đọc nguyên văn
đọc để trân trọng, để hành trì
và quan trọng nhất
là để không chỉ hiểu lời
mà trứng được ý ngay nơi đời sống
đang thở trước mặt bạn
Và bạn nghĩ sao về kinh lăng nghiêm?
Hãy để lại ý kiến của bạn
bên dưới phần bình luận nhé
Và đừng quên ủng hộ kênh
bằng một luật đăng ký, chia sẻ
để chúng ta cùng nhau tiếp tục giải mã
những bí ẩn còn bỏ ngỏ nhé