Có một dấu hiệu rất nhỏ ở đôi chân có thể xuất hiện nhiều năm trước khi quý vị phải chống gậy hoặc cần người dìu đi. Đó là cách quý vị đứng dậy khỏi một chiếc ghế. Và rất nhiều người lại nghĩ đó chỉ là tuổi già. Trong video này, BS. Nguyễn Minh Tâm giải thích vì sao sức cơ chân suy giảm theo tuổi, tác động của việc ngồi nhiều, ít vận động và dinh dưỡng chưa đủ, cũng như mối liên quan giữa đôi chân, khả năng thăng bằng và nguy cơ té ngã. Quý vị sẽ được hướng dẫn 3 bài kiểm tra đơn giản tại nhà: đứng lên ngồi xuống 5 lần, đo vòng bắp chân và thử đứng một chân trong 10 giây. Video cũng chia sẻ những cách thực tế để duy trì cơ bắp, cải thiện sức chân và giảm nguy cơ té ngã trong sinh hoạt hằng ngày. Hãy thử kiểm tra cùng video và để lại kết quả của quý vị trong phần bình luận. Đăng ký kênh BS. Nguyễn Minh Tâm để không bỏ lỡ những kiến thức sức khỏe thiết thực dành cho người trung niên và lớn tuổi. Nội dung chỉ nhằm cung cấp thông tin, không thay thế cho việc thăm khám hoặc tư vấn y tế. Nếu chân yếu nhanh bất thường, tê bì, sưng đau một bên chân hoặc có bệnh lý nền, hãy đi khám sớm.
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Quý vị có biết không? Có một cái dấu hiệu rất nhỏ, nó xuất hiện nhiều năm trước khi một người phải chóng gậy,
trước khi bị ngã trong nhà tắm, trước khi phải nhờ con cháu dìu đi từng bước.
Và phần lớn chúng ta bỏ qua nó vì nghĩ rằng đó chỉ là tuổi già.
Dấu hiệu đó nằm ngay ở đôi chân của quý vị.
Cụ thể hơn, nó nằm ở cái cách quý vị đứng dậy khỏi một chiếc ghế.
Nghe thì đơn giản, nhưng các nhà khoa học châu Á đã dùng đúng động tác này để phát hiện sớm tình trạng suy giảm cơ ở người lớn tuổi.
Đắc nữa, tôi sẽ hướng dẫn quý vị làm bài kiểm tra đó ngay tại nhà, chưa tới nửa phút.
Không cần máy móc gì cả.
Nếu quý vị làm chậm hơn con số tôi sắp nói, thì đôi chân của quý vị đang lên tiếng cảnh báo.
Nhưng xin quý vị đừng hoãn vì tin tốt là tình trạng này hoàn toàn có thể cải thiện,
kể cả khi quý vị đã 60, 70 hay 80 tuổi.
Hãy ở lại với tôi đến cuối video vì những gì quý vị sắp nghe có thể thay đổi các quý vị sống những năm tháng về sau.
Trong nhiều năm làm nghề, tôi nhận ra một điều.
Người ta thường lo về huyết áp, lo về tiểu đường, lo về mỡ máu.
Đó là những nỗi lo chính đáng, nhưng rất ít người lo về đôi chân của mình.
Cho đến một ngày, họ đứng dậy khỏi ghế và thấy đầu gối rung rung.
Họ leo ba tầng cầu thang nhà ống mà phải dừng lại thở.
Họ đi chợ về, sách túi rau mà thấy chân nặng như đeo trì.
Hãy hình dung bác Khoa 67 tuổi.
Hồi còn đi làm, bác đi xe đạp khắp nơi.
Nghỉ hư rồi, con cái thương, không cho bác làm gì.
Cơm có người nấu, chợ có người đi.
Bác ngồi xem tivi cả ngày.
Ba năm sau, bác đứng dậy khỏi ghế sofa mà phải chóng hai tay.
Một buổi tối, bác trượt chân trong nhà tắm.
Bác không yếu vì tuổi già, bác yếu vì đôi chân đã không được dùng đến.
Tôi làm video này vì tôi không muốn quý vị trở thành bác Khoa.
Tuổi già không nhất thiết phải là những năm tháng nằm một chỗ.
Nó có thể là những năm tháng quý vị vẫn tự đi chợ,
tự đưa cháu đi học, tự đi du lịch cùng bạn bè.
Và tất cả bắt đầu từ đôi chân.
Trước khi vào nội dung chính, quý vị hãy để lại bình luận cho tôi biết
quý vị đang xem video này từ tỉnh thành nào
và quý vị muốn tôi nói về chủ đề sức khỏe gì trong video tới.
Tôi đọc tất cả bình luận của quý vị.
Nếu quý vị chưa đăng ký kênh, hãy bấm đăng ký để không bỏ lỡ những video tiếp theo.
Bây giờ, chúng ta bắt đầu.
Câu hỏi đầu tiên. Tại sao chân lại yếu đi khi mình lớn tuổi?
Nhiều người nghĩ đơn giản là do già.
Nhưng già chỉ là một phần của câu chuyện.
Sự thật là, từ khoảng 30 tuổi, cơ bắp của chúng ta bắt đầu giảm dần.
Mỗi 10 năm, khối cơ có thể mất đi khoảng 3-8%.
Sau 60 tuổi, tấp độ này còn nhanh hơn nữa.
Trong y khoa, người ta gọi tình trạng này là suy giảm khối cơ do tuổi tác.
Quý vị cứ hình dung thế này.
Cơ bắp giống như một tài khoản tiết kiệm.
Hồi trẻ, mình gửi vào nhiều, rút ra ít.
Càng lớn tuổi, tài khoản cứ tự động bị trừ đi mỗi năm một ít.
Nếu mình không gửi thêm vào, sẽ có ngày tài khoản cạn.
Và đôi chân là nơi bị rút tiền nhiều nhất.
Không chỉ cơ bắp đâu, quý vị.
Cùng lúc đó còn có 3 chuyện khác xảy ra.
Thứ nhất, xương mỏng dần và giòn hơn, nhất là ở phụ nữ sau tuổi mảng kinh.
Thứ hai, lớp sụn đệm trong khớp gối và khớp háng mòn dần,
giống như lớp đệm cao su trong bảng lề cửa bị mòn đi, cánh cửa bắt đầu kêu có két.
Thứ ba, dây thần kinh truyền tín hiệu từ não xuống chân chậm hơn,
giống như sợi dây điện cũ trong nhà, điện vẫn chạy nhưng không còn nhanh và ổn định như trước.
Khi cả 4 chuyện này cộng lại, kết quả là gì?
Chân yếu, đi đứng không vững và nguy cơ té ngã tăng lên rất nhiều.
Nhưng có một điều tôi muốn quý vị nhớ thật kỹ.
Tốc độ mất cơ không giống nhau ở mọi người.
Người ngồi nhiều, ăn ít đạm, ít vận động sẽ mất cơ nhanh hơn rất nhiều so với người chịu khó đi lại, ăn uống đủ chất.
Nói cách khác, tuổi tác là thứ quý vị không chọn được.
Nhưng tốc độ lão hóa của đôi chân thì quý vị có thể tác động được.
Ở Việt Nam mình, tôi thấy có 3 thói quen khiến đôi chân yếu nhanh hơn.
Một là đi đâu cũng xe máy.
Đi chợ cách nhà 500 mét cũng dắt xe ra.
Hai là nghỉ hưu rồi thì ngồi nhiều.
Ngồi xem tivi, ngồi uống trà, ngồi lướt điện thoại.
Ba là con cháu thương quá, làm hết mọi việc cho bố mẹ.
Thương thì đúng nhưng thương sai cách lại vô tình làm bố mẹ yếu đi.
Quý vị có đang có thói quen nào trong 3 thói quen này không?
Bây giờ tôi muốn quý vị hiểu tại sao đôi chân lại quan trọng đến vậy.
Không chỉ là chuyện đi đứng đâu.
Đôi chân liên quan đến tim, đến não và đến cả tuổi thọ của quý vị.
Lý do thứ nhất, đôi chân là móng nhà.
Quý vị cứ nghĩ đến một ngôi nhà.
Móng yếu thì tường nứt, mái dột, cả ngôi nhà lung lay.
Cơ thể mình cũng vậy.
Những khối cơ lớn nhất cơ thể nằm ở đùi và mông.
Khi những khối cơ này khỏe, chúng gánh bớt sức nặng cho đầu gối và khớp háng.
Còn khi chúng yếu đi, đầu gối phải gánh thay, khớp háng phải gánh thay,
lưng dưới cũng phải gồng lên để bù lại.
Nhiều cô bác đến gặp tôi vì đau khớp gối.
Và rất nhiều trường hợp bên cạnh chuyện khớp bị mòn, cơ đùi của họ cũng đã yếu đi rõ ràng.
Lý do thứ hai, bắp chân là trái tim thứ hai của quý vị.
Nghe lạ đúng không? Để tôi giải thức.
Tim bơm máu đi khắp cơ thể.
Máu đi xuống chân thì dễ vì có trọng lực kéo xuống.
Nhưng máu đi từ chân ngược lên tim thì khó hơn nhiều.
Vậy cái gì giúp máu đi ngược lên?
Chính là cơ bắp chân.
Mỗi lần quý vị bước đi, cơ bắp chân co lại, ép vào các tỉnh mạch, đẩy máu ngược lên tim.
Giống như mình bớt một ống canh ánh răng từ dưới lên.
Quý vị đã bao giờ ngồi xe khách đường dài chưa?
Ví dụ đi từ Hà Nội vào Vinh hay từ Sài Gòn về miền Tây.
Ngồi 5-6 tiếng liền, xuống xe thấy mắt cá chân sưng lên, dậy chặt hẳn.
Đó chính là vì trái tim thứ hai của quý vị đã nghỉ việc suốt mấy tiếng đồng hồ.
Cũng vì lý do này mà khi đi máy bay đường dài, người ta khuyên hành khách thường xuyên cử động bàn chân.
Khi cơ bắp chân khỏe, máu lưu thông tốt hơn, trái tim thật của quý vị cũng đỡ vất vả hơn.
Lý do thứ ba, và đây là lý do đáng sợ nhất, té ngã.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới, mỗi năm trên thế giới có khoảng 680.000 người tử vong do té ngã.
Người lớn tuổi là nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.
Tại Mỹ, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ cho biết
té ngã là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong do chấn thương ở người từ 65 tuổi trở lên.
Tôi muốn quý vị dừng lại một chút với con số đó.
Không phải tai nạn giao thông, mà là té ngã.
Ở người lớn tuổi, một cú ngã có thể dẫn đến gãy cổ xương đùi.
Và nhiều người sau cú ngã đó không bao giờ đi lại được như trước nữa.
Có người phải nằm một chỗ.
Từ nằm một chỗ lại kéo theo lét da, viêm phổi và nhiều biến chứng khác.
Nhưng quý vị hãy nghe kỹ điều này.
Té ngã không phải chuyện xui rũi.
Phần lớn các cú ngã có nguyên nhân rõ ràng.
Và một trong những nguyên nhân quan trọng nhất là chân yếu và thăng bằng kém.
Nghĩa là đây là nguy cơ mình có thể phòng tránh được.
Lý do thứ tư.
Đôi chân khỏe có liên quan đến bộ não minh mẩn.
Năm 2015, các nhà khoa học tại Đại học King's College London, nước Anh,
công bố một nghiên cứu trên tạp chí Lão khoa học.
Họ theo dõi hơn 300 cặp chị em sinh đôi trong suốt 10 năm.
Tại sao lại chọn chị em sinh đôi?
Vì các cặp sinh đôi có gem giống nhau, lớn lên trong cùng một gia đình.
So sánh họ với nhau sẽ giúp loại bớt yếu tố di truyền.
Kết quả thế nào?
Trong mỗi cặp, người có đôi chân khỏe hơn ở thời điểm ban đầu,
thì sau 10 năm, trí nhớ và khả năng suy nghĩ giảm ít hơn so với người còn lại.
Tôi phải nói cho chính xác.
Nghiên cứu này cho thấy một mối liên quan rõ ràng,
chứ chưa khẳng định chắc chắn rằng tập chân sẽ ngăn được suy giảm trí nhớ.
Nhưng nó gửi đến chúng ta một thông điệp rất đáng suy nghĩ.
Chăm sóc đôi chân có thể cũng là chăm sóc bộ não.
Vậy làm sao để biết đôi chân của quý vị đang khỏe hay đang yếu?
Đây là lúc tôi hướng dẫn bài chiểm tra mà tôi đã hứa ở đầu video.
Quý vị hãy chuẩn bị một chiếc ghế tựa chắc chắn, không có bánh xe.
Chiều cao mặt ghế khoảng 45 phân, tức là ghế ăn cơm bình thường trong nhà.
Đừng dùng ghế nhựa thấp hay ghế đậu nhé.
Quan trọng nhất, hãy nhờ một người thân đứng bên cạnh để đảm bảo an toàn.
Bài kiểm tra thứ nhất.
Đứng lên, ngồi xuống 5 lần.
Quý vị ngồi trên ghế, lưng thẳng.
Hai tay khoanh trước nực.
Hai bàn chân đặt chắc trên sàn.
Khi người thân bấm giờ, quý vị đứng lên thật thẳng, rồi ngồi xuống.
Làm liên tục 5 lần.
Nhanh nhất có thể, nhưng vẫn an toàn.
Không được dùng tay chóng.
Sau lần ngồi xuống thứ 5, dừng động hồ.
Bây giờ là con số quan trọng.
Theo nhóm nghiên cứu suy giảm cơ châu Á,
trong hướng dẫn cập nhật năm 2019,
nếu quý vị mất từ 12 giây trở lên để hoàn thành 5 lần,
thì đó là dấu hiệu sức cơ chân đang giảm cần được chú ý.
Nếu quý vị không thể đứng lên mà không chóng tay,
thì đó là tín hiệu rõ ràng hơn nữa.
Bài kiểm tra thứ 2.
Đo vòng bắp chân.
Quý vị lấy chiếc thước dây mà các bà các mẹ vẫn dùng để mây vá.
Ngồi thoải mái.
Đo vòng quanh chỗ to nhất của bắp chân.
Cũng theo nhóm nghiên cứu suy giảm cơ châu Á,
với nam giới, nếu vòng bắp chân dưới 34 phân
và với nữ giới, nếu dưới 33 phân,
thì cần lưu ý nguy cơ thiếu hụt khói cơ.
Bài kiểm tra thứ 3.
Đứng một chân.
Quý vị đứng cạnh một chiếc bàn chắc hoặc sát tường
để có thể vịnh ngay khi cần.
Nhất một chân lên.
Đặt mu bàn chân này ra sau bắp chân kia.
Hai tay bung xuôi.
Mắt nhìn thẳng.
Thử giữ trong 10 giây.
Tại sao lại là 10 giây?
Năm 2022, tạp chí Y học thể thao Anh công bố
một nghiên cứu theo dõi hơn 1.700 người
từ 51 đến 75 tuổi tại Brazil.
Những người không thể đứng một chân được 10 giây
có nguy cơ tử vong trong khoảng 7 năm sau đó
cao hơn khoảng 84% so với những người làm được.
Một lần nữa, đây là mối liên quan
không phải là bản án.
Không đứng được 10 giây không có nghĩa là
quý vị sắp gặp chuyện gì.
Nhưng đó là lời nhắc rằng
khả năng giữ thăng bằng của quý vị
cần được quan tâm ngay từ bây giờ.
Quý vị đã làm thử chưa?
Kết quả ra sao?
Hãy để lại số giây của mình trong phần bình luận.
Tôi rất muốn biết.
Nếu kết quả chưa tốt, quý vị đừng buồn
vì phần tiếp theo chính là cách để cải thiện
và nó bắt đầu từ mâm cơm hàng ngày của chúng ta.
Tôi hay nói với các cô bác thế này
tập luyện là xây nhà
còn ăn uống là gặp và xi măng.
Không có gặp thì tập mấy cũng không xây được.
Điều đầu tiên và cũng là điều
người Việt mình hay thiếu nhất
chất đạm.
Cơ bắp được tạo nên từ chất đạm
mà khi lớn tuổi, cơ thể dùng chất đạm
để xây cơ kém hiệu quả hơn
so với hồi trẻ.
Vì vậy, người lớn tuổi không nên ăn ít đạm đi
mà thậm chí còn cần chú ý ăn đủ hơn.
Quý vị thử nhìn lại mâm cơm nhà mình xem.
Bữa sáng, một bát phở hay bát bún,
vài lát thịt mỏng.
Bữa trưa, bát cơm đầy, đĩa rau muống luộc,
ít dưa cà, vài miếng thịt kho.
Bữa tối, người lớn tuổi thường sợ khó tiêu
nên ăn cháo trắng với ít ruốt.
Cơm thì nhiều, còn đạm thì ít.
Theo khuyến nghị của nhóm chuyên gia
về dinh dưỡng cho người cao tuổi tại châu Âu,
người trên 65 tuổi khỏe mạnh
nên ăn khoảng 1-1,2 gram chích đạm
cho mỗi cân nặng cơ thể mỗi ngày.
Ví dụ, một cô nặng 55 cân
thì cần khoảng 55-65 gram chích đạm mỗi ngày.
55 gram đạm là bao nhiêu?
Quý vị hình dung thế này.
Một quả trứng có khoảng 6 gram đạm.
Một bia đậu phụ có khoảng 10 gram.
Một khúc cá cỡ lòng bàn tay
có khoảng 20 gram.
Điều quan trọng không kém
là chia điều chất đạm ra 3 bữa.
Đừng dồn hết vào bữa tối.
Cơ thể say cơ tốt hơn
khi được cung cấp đạm điều đặn trong ngày.
Một lưu ý rất quan trọng.
Nếu quý vị đang có bệnh thận,
lượng đạm cần được bác sĩ điều trị tính riêng.
Xin đừng tự ý tăng đạm.
Bây giờ tôi sẽ điểm qua những thực phẩm quen thuộc
dễ mua ở chợ Việt Nam
rất tốt cho đôi chân.
Thứ nhất, trứng.
Trứng gà, trứng vịt đều tốt.
Trứng chứa đủ các loại đạm mà cơ thể cần.
Đặc biệt, dầu một loại chất
giúp cơ thể khởi động quá trình say cơ.
Trứng lại rẻ, dễ nấu, mềm,
dễ ăn với người răng yếu.
Một, hai quả trứng mỗi ngày
là lựa chọn tốt cho phần lớn người lớn tuổi.
Nếu quý vị có mỡ máu cao,
hãy hỏi bác sĩ về lượng phù hợp.
Thứ hai, cá.
Cá thu, cá nục, cá trích, cá hồi nếu có điều kiện.
Cá vừa dầu đạm, vừa có chất béo tốt
gọi là omega 3
giúp giảm tình trạng viêm trong cơ thể,
hỗ trợ khớp và cơ.
Cá béo còn có vitamin D
giúp xương hấp thu canxi tốt hơn.
Cố gắng ăn cá ít nhất hai bữa mỗi tuần.
Thứ ba, đậu phụ và các loại đậu.
Đậu phụ, đậu đen, đậu xanh, đậu đỏ.
Đây là nguồn đạm thực vật rẻ
và rất quen thuộc với người Việt.
Đậu phụ mềm, dễ ăn, lại có canxi.
Một bia đậu sốt cà chua
là món vừa ngon vừa bổ cho đôi chân.
Thứ tư, sữa và sữa chua.
Sữa tươi không đường, sữa chua không đường hoặc ít đường.
Đây là nguồn canxi và đạm tuyệt vời.
Sữa chua còn có lợi khuẩn giúp đường ruột khỏe,
hỗ trợ hấp thu dinh dưỡng tốt hơn.
Nếu quý vị uống sữa bị đầy bụng, hãy thử sữa chua.
Nhiều người dễ dung nạp sữa chua hơn sữa tươi.
Thứ năm, tôm, cua, cá nhỏ ăn cả xương.
Canh cua rau đay, tôm rang, cá cơm kho, cá bóng kho.
Đây là những món truyền thống của người Việt
và là nguồn canxi rất tốt cho xương.
Thứ sáu, rau lá xanh đậm.
Rau ngó, rau dền, cải xanh, cải bó xôi.
Những loại rau này có canxi, có magi, giúp cơ co giản tốt.
Lại có nhiều chất chống oxy hóa bảo vệ tế bào cơ khỏi bị tổn thương.
Thứ bảy, vừng, lạc và hạt bí.
Muối vừng, lạc rang, một nấm hạt bí.
Chúng có đạm, có chất béo tốt, có magi.
Một nấm nhỏ mỗi ngày là món ăn vặt tốt cho cơ bắp.
Nhưng nhớ là chỉ một nấm nhỏ thôi vì các loại hạt nhiều năng lượng.
Còn một chất nữa tôi muốn nhắc riêng.
Vitamin D.
Vitamin D giống như chìa khóa mở cửa cho canxi đi vào xương.
Thiếu vitamin D, quý vị ăn bao nhiêu canxi cũng khó hấp thu tốt.
Vitamin D còn liên quan đến sức cơ và thăng bằng.
Việt Nam mình nắng nhiều nhưng không phải ai cũng đủ vitamin D.
Vì mình hay ở trong nhà, ra đường thì che kính từ đầu đến chân.
Cô bác có thể tắm nắng sáng sớm khoảng 15 đến 20 phút trước 8 giờ sáng.
Nếu quý vị lo mình thiếu vitamin D, hãy hỏi bác sĩ để xét nghiệm.
Đừng tự ý uống liều cao vì thừa vitamin D cũng có hại.
Và cuối cùng, một thứ rất đơn giản mà rất nhiều người lớn tuổi bỏ quên.
Nước.
Cơ bắp của chúng ta chứa rất nhiều nước.
Chỉ cần thiếu nước nhẹ thôi, quý vị cũng có thể thấy mệt mỏi,
chân tay rã rời, thậm chí chóng mặt khi đứng dậy.
Mà người lớn tuổi thường ít thấy khác.
Nhiều cô bác còn cố tình uống ít nước vì sợ đi tiểu đêm.
Mẹo nhỏ của tôi là thế này.
Buổi sáng, quý vị để sẵn một chai nước trên bàn.
Uống từng ngụm nhỏ trong ngày.
Uống nhiều vào buổi sáng và buổi chiều.
Giảm dần sau bữa tối để đỡ phải dậy đêm.
Người khỏe mạnh bình thường có thể uống khoảng 6-8 cốc nước mỗi ngày.
Nhưng nếu quý vị bị suy tim hoặc bệnh thận,
lượng nước cần theo chỉ dẫn của bác sĩ.
Quý vị nhớ giúp tôi.
Không có một món ăn thần kỳ nào cả.
Quan trọng là bữa ăn đủ đạm, đủ rau, đủ canxi và điều đặn mỗi ngày.
Nhưng ăn đúng mới chỉ là một nửa.
Nửa còn lại và là nửa quan trọng hơn là vận động.
Tôi sẽ chỉ cho quý vị 5 bài tập mà quý vị có thể làm ngay trong phòng khách nhà mình.
Trước khi bắt đầu, tôi có một lời dặn.
Nếu quý vị đang có bệnh tim mặt, huyết áp chưa ổn định,
loạn xương nặng hoặc vừa phẫu thuật,
hãy hỏi ý kiến bác sĩ điều trị trước khi tập.
Khi tập, luôn đứng gần một vật chắc chắn để vịnh.
Nếu thấy đau ngực, khó thở, chóng mặt, hãy dừng lại ngay.
Và một nguyên tắc vàng.
Bắt đầu nhẹ nhàng, tăng dần từ từ.
Kiên trì quan trọng hơn gắn xích.
Bài tập thứ nhất. Đứng lên ngồi xuống với ghế.
Đây chính là động tác trong bài kiểm tra lúc nãy.
Nhưng bây giờ nó trở thành bài tập.
Quý vị ngồi trên ghế, hai chân rộng bằng vai.
Hơi ngã người về phía trước.
Dồn lực vào góc chân rồi đứng thẳng lên.
Sau đó từ từ ngồi xuống, điếm chậm.
Mới đầu, quý vị có thể chóng tay vào đùi hoặc tay ghế.
Khi khỏe hơn, hãy khoăn tay trước nực.
Làm 10 lần, nỉ một chút.
Làm thêm 1-2 lượt nữa.
Bài tập này giúp tăng cường cơ đùi và cơ mông.
Chính là những khối cơ giúp quý vị đứng dậy, leo cầu thang và ngồi sởm đi vệ sinh.
Mẹo nhỏ.
Mỗi lần quảng cáo trên TV, quý vị đứng lên ngồi xuống 10 lần.
Xem hết một bộ phim là đã tập được mấy lượt rồi.
Bài tập thứ 2, nhón gót.
Đây là bài tập dành cho trái tim thứ 2 của quý vị.
Quý vị đứng sau lưng một chiếc ghế chắc hoặc đứng cạnh bồn rửa bát.
Hai tay vịnh nhẹ.
Từ từ nhón gót lên cao, đứng trên các đầu ngón chân.
Giữ một giây, rồi từ từ hạ gót xuống.
Làm 15 lần, nghỉ, làm thêm 2 lượt.
Mẹo nhỏ.
Mỗi lần đứng rửa bát, đứng đánh răng hay đứng chờ nồi cơm chín,
quý vị nhón gót, không mất thêm một phút nào trong ngày.
Bài tập này giúp cơ bắp chân khỏe hơn,
hỗ trợ máu lưu thông từ chân về tim tốt hơn
và giúp cổ chân vững vàng hơn khi bước đi.
Bài tập thứ 3, đứng một chân.
Quý vị đứng cạnh bàn hoặc tường, một tay vịnh nhẹ.
Nhất một chân lên khỏi mặt đất.
Giữ trong 10 giây, đổi chân.
Khi thấy vững hơn, quý vị thử chỉ đặt một ngón tay lên bàn,
rồi thử buôn tay ra hoàn toàn,
nhưng tay vẫn luôn sẵn sàng vịnh lại.
Mục tiêu là giữ được khoảng 30 giây mỗi chân.
Tôi xin nhấn mạnh, đừng vội thử nhắm mắt
hay đứng trên gói mềm khi chưa thật vững.
An toàn là trên hết.
Theo hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới năm 2020,
người từ 65 tuổi trở lên
nên có các bài tập thăng bằng kết hợp với tập sức cơ
ít nhất 3 ngày mỗi tuần để giúp giảm nguy cơ té ngã.
Bài tập thứ 4, bước lên bậc thang.
Nhà ống ở Việt Nam mình có sẵn một phòng tập miễn phí,
đó là cầu thang.
Quý vị đứng trước bậc thang đầu tiên,
một tay vịnh chắc vào tay vịnh cầu thang.
Bước chân phải lên bậc,
rồi đưa chân trái lên theo.
Sau đó bước chân phải xuống,
rồi chân cái xuống.
Làm 10 lần.
Đổi chân, bắt đầu.
Chỉ cần dùng bậc thang thấp nhất thôi,
không cần leo lên cao.
Bài tập này rèn cả sức mạnh lẫn thăng bằng.
Mô phỏng đúng những gì quý vị làm hàng ngày
khi lên xuống bậc thềm,
bước lên vỉa hè hay lên xe bus.
Bài tập thứ 5. Đi bộ.
Đơn giản, miễn phí
và là một trong những thói quen tốt nhất cho đôi chân.
Tổ chức Y tế Thế giới khuyến nghị người trưởng thành,
kể cả người lớn tuổi,
nên vận động ở mức vừa phải
ít nhất 150 phút mỗi tuần,
tức là khoảng 30 phút mỗi ngày,
5 ngày một tuần.
Đi bộ ở mức vừa phải nghĩa là đi hơi nhanh,
người hơi ấm lên,
vẫn nói chuyện được nhưng không hát được.
Quý vị có thể đi bộ quanh hồ,
trong công viên,
hay đơn giản là đi bộ ra chợ
thay vì đi xe máy.
Mỗi sáng ở các công viên,
tôi thấy rất nhiều cô bác tập dưỡng sinh,
tập thái cực quyền.
Đó là những hình thức vận động rất tốt cho thăng bằng,
lại có bạn bè để trò chuyện.
Còn một điều nữa,
trong video góc mà nhiều người chia sẻ trên mạng,
có người khuyên dùng tấm bạc nhúng mini
để tập bật nhảy.
Nếu quý vị muốn thử,
hãy chọn loại có tay vịnh chắc chắn
và chỉ nhúng nhẹ,
bàn chân không rời khỏi mặt bạc.
Còn đơn giản và an toàn hơn cả
là bài nhón gót tôi vừa hướng dẫn.
Quý vị không cần tập cả 5 bài ngay từ ngày đầu.
Chọn 2 bài quý vị thấy dễ nhất,
làm mỗi ngày.
Sau 2 tuần, thêm bài thứ 3.
Đến nay, quý vị đã biết nên ăn gì và tập gì.
Nhưng có những thói quen hàng ngày
đang âm thầm lấy đi sức khỏe đôi chân
mà quý vị không hề hay biết.
Thói quen thứ nhất, ngồi quá lâu.
Ngồi xem tivi 3 tiếng,
ngồi đánh cờ cả buổi chiều,
ngồi lướt điện thoại không biết chán.
Khi ngồi lâu, cơ chân gần như không hoạt động,
trái tim thứ 2 cũng nghỉ việc.
Giải pháp đơn giản,
cứ khoảng 30 đến 45 phút,
quý vị đứng dậy,
đi một vòng quanh nhà,
rót cốc nước,
nhón gót mấy lần,
chỉ cần 2-3 phút là đủ.
Thói quen thứ 2,
sợ đau nên không dám vận động.
Nhiều cô bác bị đau gối
và nghĩ rằng càng nằm nghỉ,
gối càng mau đỡ.
Nhưng thực tế thường ngược lại,
càng ít vận động, cơ đùi càng yếu.
Cơ đùi yếu thì đầu gối càng phải gánh nhiều hơn
và gối lại càng đau hơn.
Một vòng lửng quẩn.
Với phần lớn người bị thói hóa khớp gối,
vận động nhẹ nhàng, điều đặn và đúng cách
giúp cải thiện tình trạng đau
và khả năng đi lại.
Tất nhiên, mức độ tập như thế nào
cần theo hướng dẫn của bác sĩ
hoặc chuyên viên vật lý trị liệu.
Thói quen thứ 3,
để con cháu làm hết mọi việc.
Tôi hiểu, con cái thương bố mẹ,
muốn bố mẹ được nghỉ ngơi.
Nhưng tôi muốn nói với những người con
đang xem video này,
thương bố mẹ đúng cách
là để bố mẹ được vận động,
để bố mẹ tự đi chợ gần nhà,
để bố mẹ tưới cây,
quét sân, nấu một món ăn đơn giản.
Mỗi việc nhỏ trong nhà
là một bài tập nhỏ cho đôi chân.
Lấy đi những việc đó
là vô tình lấy đi cơ bắp
của bố mẹ mình.
Thói quen thứ 4,
nằm lâu sau khi ốm.
Đây là điều ít người để ý.
Khi bị ốm, nằm viện vài ngày,
người lớn tuổi có thể mất
một lượng cơ đáng kể,
nhanh hơn nhiều so với người trẻ.
Vì vậy, sau khi ốm dậy,
ngay khi bác sĩ cho phép,
hãy bắt đầu vận động nhẹ nhàng trở lại.
Đi lại trong phòng,
ngồi dậy ăn cơm
thay vì ăn trên giường.
Đừng để một trận ốm trở thành dấu móc
khiến đôi chân yếu hẳn đi.
Và ngoài 4 thói quen này,
tôi cũng nhắc quý vị
kiểm tra lại ngôi nhà của mình.
Nhà tắm có trơn không?
Có thảm chống trượt chưa?
Có tay vịnh cặn bồn cầu chưa?
Ban đêm đi vệ sinh có đèn không?
Một chiếc đèn mũ nhỏ
cắm ở hành lan
có thể giúp phòng tránh một cú ngã.
Cầu thang có tay vịnh chắc chắn không?
Dép đi trong nhà
có đế chống trượt không?
Rất nhiều cú ngã của người lớn tuổi
xảy ra ngay trong nhà mình
vào ban đêm trong nhà tắm.
Những thay đổi nhỏ này
rẻ tiền nhưng giá trị rất lớn.
Quý vị và cô bác thân mến,
tuổi tác là điều không ai tránh được.
Nhưng cách chúng ta già đi
thì mỗi người có thể góp phần lựa chọn.
Có người 70 tuổi
vẫn tự đi chợ,
tự đạp xe quanh hồ,
tự đưa cháu đi học.
Có người mới 60
đã phải nhờ người dìu từng bước.
Sự khác biệt giữa hai người đó
rất nhiều khi
bắt đầu từ những thói quen nhỏ mỗi ngày.
Một quả trứng,
một lần nhón gó,
10 phút đi bộ.
Đôi chân đã đưa quý vị đi
suốt mấy chục năm cuộc đời.
Bây giờ đến lượt quý vị
chăm sóc lại cho đôi chân.
Nội dung trong video này
nhằm mục đích cung cấp thông tin
và hỗ trợ xây dựng thói quen tốt.
Nó không thay thế cho bị thăm khám.
Nếu quý vị có bệnh lý nền
hoặc thấy chân yếu đi nhanh bất thường,
tê bị sưng đau một bên chân,
hãy đến gặp bác sĩ sớm để được kiểm tra.
Nếu video hôm nay
có ích cho quý vị, hãy bấm thích
và chia sẻ cho bố mẹ, ông bà
hay bạn bè đồng liên của mình.
Có thể một lần chia sẻ của quý vị
sẽ giúp ai đó tránh được một cú ngã.
Đừng quên để lại bình luận
kết quả bài kiểm tra của quý vị
và cho tôi biết quý vị muốn nghe
về chủ đề gì trong video tới.
Tôi là bác sĩ Nguyễn Minh Tâm.
Chúc quý vị và gia đình luôn mạnh khỏe,
đôi tan luôn vững vàng.
Hẹn gặp lại quý vị trong video tiếp theo.