[SỐC] Người Ý: “Tôi Sợ Phải Về Nước!” Sau 13 Năm Ở Việt Nam

Tôi không nhớ bất cứ điều gì ở quê hương mình cả. Không, thanh thật mà nói là hoàn toàn không có gì. Phương Tây đang tụt dốc, con người ở đó luôn tức giận và đầy căng thẳng. Tôi đang cảm thấy rất sợ hãi khi phải quay lại đó vào tháng 5 này. Hãy thử tưởng tượng, một người đàn ông sinh ra và lớn lên tại Ý, một trong những quốc gia có nền văn hóa, kiến trúc và ẩm thực lộng lẫy bậc nhất châu Âu, lại thốt lên những lời đầy ám ảnh như vậy khi nhắc về quê hương mình. Khán giả thường quen với câu chuyện người Việt tìm đường sang phương Tây để tìm kiếm giấc mơ đổi đời. Thế nhưng, câu chuyện mà chúng ta sắp bước vào lại đi theo một chiều hướng hoàn toàn ngược lại. Một cuộc trốn chạy khỏi giấc mơ châu Âu, để đi tìm một thứ vô hình nhưng đắt giá hơn rất nhiều. Chào mừng các bạn đến với câu chuyện mang tên Tìm lại Bình Yên tại Việt Nam. Điều gì đã khiến một người đàn ông châu Âu từ bỏ quê hương, chọn sống giữa nhịp địa ồn ào và lộn sộn của dải đất hình chữ S, để rồi coi đây là nơi nương tựa duy nhất của tâm hồn. Nhân vật chính của chúng ta là Carmine, một người đàn ông ngoài 47 tuổi đến từ Ý. Anh hiện đang là chủ của một nhà hàng mang tên Laleano tại thành phố Đà Nẵng, nơi anh đã gắn bó suốt 8 năm qua. Nhưng trước khi có được cơ ngơi này, cuộc đời anh là một chuỗi ngày dài rong rủi. Theo chia sẻ của Carmine, vào những năm 2002, khi đồng euro được đưa vào sử dụng, nước Ý tuyệt đẹp của anh bỗng chốc trở thành một nơi không có cơ hội, không có việc làm. Anh buộc phải rời đi, làm bồi bàn, nhân viên cứu hộ, giáo viên dạy bơi ở Anh suốt 5 năm, rồi lại sang Trung Quốc 5 năm nữa, chỉ để tìm kiếm một sự ổn định. Đến năm 2012, bước ngoặt cuộc đời đưa anh đến miền Bắc Việt Nam, nơi anh gặp gỡ người vợ hiện tại và cuối cùng quyết định dừng chân mãi mãi ở Đà Nẵng. Những ngày đầu tiên sống tại Việt Nam, Carmine mang trong mình một sự quan sát đầy tò mò và ngỡ ngàng. Trong video, anh kể về cách người Việt Nam duy trì cuộc sống của họ. Anh thấy người bản địa ăn cơm mỗi ngày, ăn mì, đậu phụ, rau củ. Đa số họ sống cùng gia đình nên không phải chịu áp lực trả tiền thuê nhà. Thậm chí, nhiều người hài lòng với việc thuê một căn phòng giản dị, không có điều hòa, chỉ có một chiếc quạt máy và đồ đạc sơ xài. Qua phản ứng của anh, có thể cảm nhận được một sự ngạc nhiên sen lẫn thán phục. Anh tính toán rằng, với thu nhập khoảng 6 triệu đồng, tức là khoảng gần 300 đô la một tháng, họ vẫn sống tốt và sống đủ. Sự ngạc nhiên này của Carmine hoàn toàn dễ hiểu. Trong văn hóa phương Tây, sự độc lập tài chính và việc ra ở riêng từ sớm được coi là thước đo của sự trưởng thành. Một thanh niên châu Âu sẽ chịu áp lực khổng lồ về chi phí sinh hoạt, tiền thuê nhà, tiền bảo hiểm. Trong khi đó, tại Việt Nam, cấu trúc gia đình đa thế hệ đã tạo ra một mạng lưới an toàn vững chắc. Người Việt Nam không đòi hỏi những thứ phủ phiếm, họ sống một cuộc đời vô cùng giản đơn. Carmine nhận ra rằng, chính sự không bám chấp vào vật chất, không yêu cầu những điều xa hòa đã giúp những con người nơi đây có một cuộc sống hạnh phúc hơn, thư thái hơn và ít tội phạm hơn hẳn. Tuy nhiên, cuộc sống không phải lúc nào cũng phủ một màu hồng. Quá trình bám rễ tại Việt Nam của ông chủ nhà hàng người Ý này cũng đầy rẫy những cú sốc văn hóa và những sự thất vọng tột độ. Carmine thừa nhận rằng, đôi khi anh cảm thấy vô cùng thử thách và bực bội. Nguyên nhân đến từ chính sự thư giãn mà anh từng ngưỡng mộ. Theo góc nhìn của vlogger này, triết lý sống của người Việt mang đậm nét Phật giáo. Họ rất thòng ròng, luôn có tâm lý không sao đâu, người khác sẽ làm hoặc cứ để đó từ từ dồi tính. Trong video có thể thấy, sự thất vọng của Carmine thể hiện rõ nhất khi anh nói về khía cạnh công việc. Là một người phương Tây quen với sự hiệu quả, khả năng dự báo rủi ro và chuẩn bị trước các giải pháp, anh thực sự vật lộn với cách làm việc thiếu kế hoạch của người bản địa. Anh kể rằng rất nhiều người nước ngoài đã không thể chịu đựng nổi cú sốc này. Họ bỏ cuộc chỉ sau 1-4 năm làm việc chung với người địa phương và phải mua vé bay thẳng về Pháp hoặc châu Âu. Sự khác biệt về tư duy này là một giao cản cực lớn. Người phương Tây coi trọng quy trình, tính chính xác và thời gian. Trong khi đó, người Á Đông lại có xu hướng linh hoạt, đôi khi đến mức tùy tiện. Không chỉ đau đầu vì công việc, Carmine còn bị sốc bởi những âm thanh của cuộc sống thường nhật. Anh là một người điềm đạm, yêu thích sự yên bình. Thế nên, anh cảm thấy chơi với trước tiếng ồn của đường phố Việt Nam. Anh kể lại những lần nghe người Việt nói chuyện mà cứ ngỡ họ đang cãi vã hay đánh nhau bởi âm lượng phát ra quá lớn. Biểu cảm của anh khi nhắc lại điều này cho thấy sự bối rối và đôi chút không thoải mái. Ở châu Âu, không gian công cộng thường có những quy tắc ngầm về sự tĩnh lặng. Việc nói lớn tiếng bị coi là xâm phạm không gian cá nhân. Còn ở Việt Nam, tiếng ồn đôi khi lại là biểu hiện của sự gắn kết cộng đồng, của sự hô hởi và nhiệt thành. Dù đã ở đây 13 năm, Carmine thú nhận anh vẫn đang phải nỗ lực để làm quen với sự ồn ào này. Một dao càn khổng lồ khác khiến anh cảm thấy khiêm tốn chính là ngôn ngữ. Carmine không phải là một người kém cõi. Anh thông thạo tiếng Ý, tiếng Anh, tiếng Pháp, một chút tiếng Trung, tiếng Đức và tiếng Tây Ban Nha. Thế nhưng, tiếng Việt lại là một ngọn núi quá khó để chinh phục. Anh bộc bạch rằng mình chỉ có thể giao tiếp ở mức độ cơ bản, không thể có những cuộc trò chuyện sâu sắc về cảm xúc. Điều khiến anh bất lực nhất chính là các thanh điệu. Anh đưa ra một ví dụ vô cùng hài hước về chữ bàn. Cùng là một âm tiết, nhưng nếu thêm dấu thanh khác nhau, ý nghĩa sẽ thay đổi hoàn toàn, từ cái bàn thành bận rộn, thành dơ bẩn hay thành buôn bán. Ở phương Tây, ngữ điệu cao thấp được dùng để bộc lộ cảm xúc như tức giận hay vui vẻ. Nhưng ở Việt Nam, thanh điệu lại quyết định nghĩa của từ. Anh cười khổ khi kể về tình huống bước vào cửa hàng nội thất, định nói tôi thích cái bàn này. Nhưng vì phát âm sai thanh điệu, câu nói lại biến thành tôi thích sự bẩn thiểu này. Phản ứng giở khóc giở cười này cho thấy sự cố gắng hoa nhập đầy kiên nhẫn của một người ngoại quốc trước một trong những ngôn ngữ phức tạp nhất thế giới. Hơn thế, nữa, anh nhận xét người Việt không giỏi việc dựa vào ngữ cảnh để hiểu ý người nước ngoài. Nếu phát âm sai, họ sẽ không thể tự liên kết các dữ kiện lại với nhau. Vượt qua những rào cản về công việc, tiếng ồn và ngôn ngữ, Carmine bắt đầu có những sự so sánh sâu sắc hơn về nhân sinh quan. Và đây chính là lúc chúng ta chứng kiến sự thay đổi góc nhìn mạnh mẽ nhất của anh. Có một khoảnh khắc rất thú vị trong video khi anh mô tả hình ảnh những thanh niên 25 tuổi chạy xe máy ngoài đường đội những chiếc mũ bảo hiểm có gắn trong tróng tre của Doraemon hay hình Pokemon. Anh dùng từ trẻ con và chưa trưởng thành để miêu tả họ. Thoạt nghe, đây có vẻ như là một lời chê bai. Nhưng hãy nghe cách anh phân tích. Qua lời kể của anh, chúng ta thấy một sự chán ghét sâu sắc đối với cách giáo dục ở phương Tây. Ở quê hương Anh, trẻ em bị ép phải lớn quá nhanh. Những đứa trẻ mới 8 tuổi đã cố gắng tạo dáng chụp ảnh. Con gái thì điệu đà, con trai thì cố gồng mình khoe cơ bụng. Sự trưởng thành ép buộc đó tạo ra một xã hội đầy áp lực. Trong khi đó, người Việt Nam lại cho phép mình giữ lại sự ngây thơ, vui vẻ và vô tư rất lâu, thậm chí cho đến tận tuổi trưởng thành. Và cao trào của sự giác ngộ chính là lúc Carmine khẳng định nếu phải chọn lựa giữa việc bị ép lớn quá nhanh ở phương Tây và sự trẻ con ở Việt Nam, anh thà chọn sự trẻ con này. Anh chọn một tâm hồn ít bị tổn thương bởi những kỳ vọng của xã hội. Và rồi, chúng ta bước vào khoảnh khắc xúc động và ám ảnh nhất của toàn bộ câu chuyện khi người phỏng vấn hỏi liệu anh có nhớ điều gì ở nước Ý hay không. Không một giây trần trừ, Carmine đáp lại bằng một sự dứt khoát đến gai người. Không, hoàn toàn không có gì. Anh đang có thức ăn, có nhà hàng và anh không thiếu thốn bất cứ thứ gì. Biểu cảm của Carmine trùng xuống khi nhắc về châu Âu. Anh dùng từ tụt dốc để miêu tả phương Tây hiện tại. Trong mắt anh, con người ở đó lúc nào cũng căng thẳng và giận dữ. Anh sắp phải đưa các con về thăm ông bà vào tháng 5 tới. Và cảm xúc duy nhất ngự trị trong anh lúc này là sự sợ hãi. Anh sợ hãi những bản tin đầy dẫy tội phạm, sợ những vụ ẩu đả trên tàu hỏa, trên xe buýt hay trong các trung tâm mua sắm. Mặc dù bạn bè thường nói anh đang lo lắng thái quá, nhưng bóng đen tâm lý đó là hoàn toàn có thật. Sự sợ hãi đó của anh xuất phát từ việc anh đã quen với sự bình yên tuyệt đối tại Việt Nam. Trải nghiệm đáng nhớ nhất của anh không phải là một khung cảnh hùng vĩ nào đó, mà đơn giản chỉ là cảm giác an toàn khi bước vào một siêu thị. Ở đây không ai làm phiền anh. Có thể không phải lúc nào mọi người cũng niềm nở, có người không quan tâm đến anh, nhưng nhìn chung, họ sẽ mỉm cười đáp lại, họ sẽ bắt chuyện hoặc đơn giản là nói xin chào. Anh cảm thấy an toàn tuyệt đối. Đó là sự khác biệt giữa một xã hội đề cao chủ nghĩa cá nhân đến mức cực đoàn, sinh ra sự cô lập và bất mãn, so với một xã hội vẫn giữ được sự kết nối giữa người với người. Người Việt có thể ồn ào, có thể thiếu quy củ, nhưng tận sâu bên trong, họ lành tính và thân thiện. Với Carmine, sự an toàn không chỉ là việc không có trộm cắp, mà là sự an toàn trong tâm hồn, khi biết mình được sống giữa những con người hòa bình. Tất nhiên, với tư cách là một người cha, anh vẫn luôn cảnh giác anh sẽ không để con gái 6 tuổi của mình tự đi bộ đến trường, dù trường chỉ cách nhà 6 dãy phố, nhưng đó là bản năng bảo vệ con cái mà anh sẽ áp dụng ở bất kỳ đâu trên thế giới. Anh cũng thừa nhận khu vực du lịch đôi khi có sự phức tạp mới nảy sinh sau đại dịch, nhưng nhìn chung, Đà Nẵng vẫn là một bến đỗ vô cùng vững trãi. Nhiều người nước ngoài phàn nàn trên các diễn đàn rằng Đà Nẵng rất nhàm chán, không có gì để làm vào ban đêm, nhưng Carmine lại phản ứng bằng một thái độ vô cùng mãn nguyện. Với anh, sự nhàm chán đó là một đặc ân. Anh đã 47 tuổi, có gia đình, có con cái. Buổi sáng anh đi làm, chiều về nhà trong sự an toàn. Ở đây có bệnh viện quốc tế, có trường học quốc tế cho các con anh. Anh có một ban nhạc, thi thoảng ra quán bar chơi vài bản nhạc và uống một cốc bia lạnh. Cuộc sống như vậy là quá đối hoàn hảo. Câu chuyện của Carmine không phải là một bức tranh tô hồng về Việt Nam. Anh vẫn thấy những mặt chưa tốt, những sự chậm chạp, những tiếng ồn đinh tai nhức óc, và cả nỗi lo về một tương lai thành phố có thể kẹt xe và chật trội hơn. Nhưng vượt lên trên tất cả, anh đã tìm thấy mảnh ghép còn thiếu của đời mình. Đó là sự cân bằng. Đó là việc buông bỏ bớt những áp lực của nền văn minh phương Tây để tận hưởng niềm vui giản dị phương Đông. Hành trình 13 năm của người đàn ông nước Ý này để lại cho chúng ta một sự suy ngẫm sâu sắc. Có đôi khi, chúng ta quay cuồng trong việc theo đuổi sự hào nhoáng của thế giới ngoài kia, mà quên mất rằng, thứ xa xỉ nhất trên đời này lại chính là cảm giác an toàn và một tâm trí bình yên. Còn bạn, bạn nghĩ sao về góc nhìn của vlogger này? Liệu sự vô tư và nhịp sống chậm dãi của người Việt có thực sự là một đặc ân như anh ấy nói? Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn ở phần bình luận nhé! Và đừng quên nhấn đăng ký kênh để cùng chúng tôi tiếp tục khám phá những câu chuyện đầy cảm xúc khác về đất nước và con người Việt Nam qua lăng kính quốc tế.