Kinh Tế như 'Đèn Dầu Đã Cạn': Người vô gia cư tràn ngập Bắc Kinh, Thượng Hải vắng lặng

Khán Trung Quốc
1.1K người theo dõi
115 Lượt xem video·25 thg 9, 2026
Nhiều người nhận ra rằng, dạo bước trên đường phố Bắc Kinh mấy năm gần đây, luôn có thể cảm nhận rõ ràng một điều: Người thưa thớt hẳn đi. Tàu điện ngầm giờ cao điểm sáng không còn cảnh chen lấn đến nghẹt thở, những khu trung tâm thương mại (khu thương khuyên) sầm uất chật cứng người từng khiến người ta không thể thở nổi nay lại vắng vẻ đìu hiu...
Kinh tế Đảng Cộng sản Trung Quốc nát bét không giấu nổi nữa, dân lan thang ngủ la liệt trên đường phố Bắc Kinh.
Tượng Hải vắng tanh không một bóng người.
Mời các bạn cùng Thúy Trang và Khán Trung Quốc tìm hiểu sâu về vấn đề này trong chương trình ngày hôm nay.
Mọi người xem này, những người dân thường, nông dân xa xứ đi làm thuê vất vả như thế nào,
đêm nay qua đêm khác cứ ngừng luôn ở đây, lấy đất làm giường, lấy trời làm chiếu.
Hôm 25 tháng 7, có cư dân mạng đã quay lại cảnh tượng một lượng lớn người dân ngoại tỉnh
đang phải ngủ vạ vật trên đường phố gần khu vực ga Bắc Kinh.
Trong số họ, có người có lẽ đã mất rất nhiều thời gian vẫn chưa tìm được việc làm,
không đủ tiền để trang trải chi phí thuê nhà.
Cũng có thể họ là những người làm công nhật, chuyên nhận những công việc nặng nhọc,
tương lai mờ mịt, đến tối cũng chẳng có lấy một chỗ để ngả lưng.
Nhiều người nhận ra rằng, dạ bước trên đường phố Bắc Kinh mấy năm gần đây,
luôn có thể cảm nhận rõ ràng một điều. Người thưa thớt hẳn đi. Tàu điện ngầm giờ cao điểm,
sáng không còn cảnh chen trúc lấn đến ngạc thờ. Những khu vực trung tâm thương mại sầm muốt,
chật cứng người, từng khiến người ta không thể thở nổi, nay lại vắng vẻ điều hưu khi chiều buông.
Những nơi vốn dĩ vô cùng náo nhiệt như ga tàu điện ngầm Bắc Kinh,
ga Bắc Kinh hay sân ga cũng xuất hiện tình trạng thưa thớt người quả lại.
Đâu có khó khăn gì, Bắc Kinh chẳng còn người nữa rồi. Bây giờ mới là mấy giờ,
tàu điện ngầm chẳng có bóng người, cả cái ga tàu điện ngầm to đủ, chỉ có đúng ba người chúng ta.
Không nhìn thấy người cũng là chuyện bình thường thôi. Cứ nhất là số người rời khỏi Bắc Kinh nhiều
hơn rồi. Đây là một thực tế. Còn về chuyện anh nói người ít đi,
thì anh cứ nhìn vào tàu điện ngầm là biết. Bởi vì tàu điện ngầm bây giờ thực sự rất ít người.
Nhìn xem yên tĩnh đến nhường nào, một bóng người cũng không có. Hôm qua 8 giờ sáng tôi đi tàu
điện ngầm thế mà lại có chỗ ngồi, thật khó tưởng tượng nổi đúng không? Giờ cao điểm buổi sáng
ở Bắc Kinh mà bạn lại có chỗ ngồi, làm sao có thể xảy ra chuyện đó được?
Đồng thời giờ cao điểm sáng tối bạn lái xe gần như hiện tại không còn tắt đường nữa,
trước kia thì tắt đỏ rực cả một vùng. Không thể nào chứ, bây giờ là 12 giờ chưa,
đang đúng lúc cao điểm các chuyến bay, chúng tôi đang ở sành khách quốc tế của sân bay Đại Hưng,
hình như chỉ có mỗi chuyến bay của chúng tôi, những người này đều không đến Bắc Kinh nữa sao?
Cảm giác lần này là ga Bắc Kinh thực sự rất điều hưu, quảng trường ga Bắc Kinh vẫn là cái
quảng trường đó, vẫn sạch sẽ gọn gàng như vậy, nhưng người thì chẳng còn bao nhiêu nữa rồi.
Hiện tại tôi đang ở ga Nam Bắc Kinh, bây giờ gần như không một bóng người. Bao nhiêu năm đi công
tác thường xuyên, đây là lần đầu tiên tôi gặp phải cái tình trạng vắng hoe không một bóng người thế này.
Điểm qua các nơi như Quốc Mậu, Tam Lý Đồn cho đến Thế Mậu Thiên Giai,
cư dân mạng liên tiếp ghi lại những hình ảnh trung tâm thương mại vắng vẻ,
cửa hàng sang nhượng, tòa nhà văn phòng tắt đèn, nhà cho thuê ế ẩm. Tìm việc khó khăn,
cửa hàng kinh doanh vật lý khó bám trụ nổi, lượng đơn đặt hàng mang đi giảm suốt.
Những sự thay đổi trên đường phố Bắc Kinh, ngày càng có nhiều người cảm nhận được sự tiêu điều của thành phố này.
Đây là thành phố phụ tùng ô tô Ngũ Phương Thiên Nhã Bắc Kinh. Nhìn xem khu công nghiệp ô tô từng
một thời nhộn nhịp, bây giờ đã thành cái bộ dạng gì rồi. Gần như toàn là cửa hàng trống.
Bảo sao mà kinh tế Mật Vân không thể phát triển lên được, thế này mới chưa tới 10 giờ đâu. Anh xem
đây là con phố đi vộ thương mại sờ mốt nhất của Mật Vân. Đây là Mật Vân đấy, siêu thị cổ lâu
chưa tới 10 giờ đã tuổi om hết rồi. Đóng cửa hết cả rồi. Trước kia mùa hè toàn mở đến tận nửa đêm
về sáng, bây giờ không còn nhà hàng nào bán đồ ăn đêm nữa sao. Kinh tế kém đến mức ngày rồi sao.
Bắc Kinh từng là nơi theo đuổi ước mơ của vô số người trẻ tuổi. Tuy nhiên, những năm gần đây,
một xu hướng ngày càng rõ rệt đang hiện hữu, đó là không ít những người làm công an lương từng mươn trải
nhiều năm tại Bắc Kinh, đang lần lượt chọn cách rời đi. Tôi năm nay 37 tuổi, là một gái ế độc thân
lớn tuổi không kết hôn, đã trôi giạt ở Bắc Kinh, được 7 năm. Đây là căn hộ tôi thuê sát vành đai 5
phía đông, giá 4.300 mỗi tháng. Còn có một bé mèo đã đồng hành cùng tôi 4 năm. Tôi sẽ đưa nó
theo, trở về sống tại một thành phố nhỏ chàn ngập khói lửa nhân gian của tôi. Tiền cước hành lý
cộng với tiền thuê xe tổng cộng tốn của tôi 2.463 tệ. Đây là toàn bộ chi phí cho việc chuyển nhà.
Quanh với cuộc sống một mình, tôi đã thuê một căn hộ hai phòng, khoảng hơn 80m2 tại một khu dân cư
ở quê nhà, mỗi tháng 700 tệ. Tự mình sắp xếp dọn dẹp lại một chút. Tiếp theo, đây là tôi sẽ
bắt đầu một cuộc sống mới của mình. Tôi phát hiện ra, bây giờ các tòa nhà văn phòng ở khu trung tâm
thương mại Bắc Kinh càng về đêm, thì những chỗ tắt đèn càng nhiều, trốn công sở ở Bắc Kinh hiện
tại thực sự quá đối áp lực. Những người làm công an lương ở Bắc Kinh xung quanh tôi hiện tại chỉ
còn lại hai kiểu, một là thất nghiệp, hai là bị áp lực công việc đè bẹp. Đứng từ góc độ của các
công ty, việc các tập đoàn lớn xa thải nhân viên đã trở thành chuyện cơm bữa. Còn các doanh nghiệp vừa
và nhỏ chỉ cần có thể trụ lại được thì đã là một sự thắng lợi rồi. Bây giờ làm việc ở đâu cũng không
hề nhẹ nhàng, thậm chí có người một mình gánh bác khối lượng công việc của vài người. Có những công
ty còn chơi y không chịu trả lương. Đây là những quan sát mang tính cá nhân của cư dân mạng,
không thể đại diện cho toàn bộ Bắc Kinh. Nhưng tình cảnh tìm việc khó ở lại cũng rất mệt mỏi,
đang khơi dậy sự đồng cảm của không ít người lao động. Đối với rất nhiều người lao động bình thường,
chi phí sinh hoạt liên tục leo thang, cũng là lý do trực tiếp nhất khiến họ rời khỏi Bắc Kinh.
Tại Bắc Kinh, tiền thuê nhà thường chiếm một phần rất lớn trong thu nhập, đặc biệt là các nguồn nhà trong
khu vực nội thành, giá thuê canh năm luôn ở mức cao ngất ngưỡng, không ít người vì muốn giảm bớt áp
lực, chỉ đành lựa chọn sống ở ngoài đường vành đai năm, hoặc thậm chí các vùng ngoài ô xa xôi,
thời gian di chuyển đi về mỗi ngày, động một tí là mất 2-3 giờ đồng hồ, về lâu về dài,
làm vắt kiệt sức khỏe. Khấu trừ tiền thuê nhà, các khoản chi tiêu hàng ngày như ăn uống, đi lại,
giao lưu xã hội, v.v. cũng không phải là con số nhỏ, cho dù mức lương hàng tháng có thể đạt mức trung
bình, thì sau khi trừ đi các khoản chi phí cố định, thu nhập có thể tùy ý sử dụng thực tế và không
gian dành cho tiết kiệm cũng vô cùng hạn hẹp. Không chỉ riêng Bắc Kinh, cùng với sự sụt giảm liên
tục của nền kinh tế Trung Quốc, vầng hào quang, phồn hoa của Thượng Hải cũng đang dần mờ nhạt.
Từ sự điều hiu nơi hoang cùng ngõ hẻm, lượng khách thưa thớt ở các trung tâm thương mại,
cho đến hàng loạt cửa hàng đóng cửa, rồi lại đến sự lây lan của làn sóng xa thải nhân viên từ
các doanh nghiệp, thành phố từng đại diện cho sự năng động mực nhất của Trung Quốc này đang
phải đối mặt với những thách thức chưa từng có. Đoàn nhà phía Bắc của quảng trường Tân Đại Lục này,
bằng kinh doanh dịch vụ ăn uống từ chỗ phồn vinh đến tiêu điều như thế này,
chỉ vòn vẹn trong vòng có vài năm. Trước đây buổi trưa người đến ăn đông lắm,
anh xem bây giờ tiệm này đóng cửa rồi. Đàm ngũ hoa, món ăn chiều trâu cũng đóng cửa rồi.
Trước kia cũng đông khách lắm. Tiệm giản A3 này có giám một tờ thông báo,
trên đó ghi là do nợ động nghiêm trọng tiền thuê nhà, phí quản lý, tiền điện nước, nên tự ý đóng cửa.
Cửa hàng ngay cạnh giản A3 này cũng đã đóng cửa rồi. Bây giờ đang là giờ cơm,
11h40 trưa, ngày thứ Sáu 24 tháng 7. Anh xem tiệm này cũng chẳng có khách nào.
Tôi vào quán Lão Hương Kê ăn trưa. Tiệm Cơm Trắng này cũng đóng cửa rồi. Tiệm Lão Hương Kê này,
mấy năm trước toàn phải xếp hàng dài, xếp tận ra đằng kia kìa. Bây giờ lượng khách kém xa so với trước
kia rồi. Quá đáng sợ các cửa hàng trong trung tâm thương mại MOHO cơ bản là đã đóng cửa sạch rồi.
Bên trong tầng một, chắc tỷ lệ mở cửa hàng chỉ khoảng một phần năm thôi. Hoặc cùng lắm thì cơ bản
láng nguyên trả tầng, đều trong tình trạng đóng cửa. Chỗ này thực ra trước đây cũng không đáng tệ đâu.
Trên lầu có một tiệm sách điều ốc. Mùa hè đến đây hóng điều hòa, uống ly cà phê hay ăn bữa cơm
cũng tương tất lắm. Bây giờ sao lại biến thành cái vội dạng thế này chứ?
Hôm 9 tháng 7, một cư dân mạng đã đăng tải đoạn video cho biết MOHO Thượng Hải sắp tiêu tùng rồi.
MOHO, với tư cách là một biểu tượng quy tụ của các trào lưu ở quận Tĩnh An,
tích hợp trung tâm mua sắm, tòa nhà văn phòng và khu căn hộ làm một,
chủ yếu đánh vào trải nghiệm văn hóa đô thị và xu hướng của giới trẻ. Một trong những khu
trung tâm thương mại sầm ớt bậc nhất của Thượng Hải từng một thời, nay lại trở nên lạnh lẽo điều hiu.
Bây giờ phố Tây chẳng còn người nổi nữa rồi. Trước kia nhộn nhịp biết nhường nào,
con phố này bây giờ thật sự quá thề thàm. Trước kia ở đây chẳng thể nào đặt được chỗ,
một chỗ trống cũng không có. Trước kia ở đây người đông nghịt. Bây giờ, ôi trời ơi,
không còn ai nữa rồi. Đây là phố Tây Thượng Hải sao? Sao lại ra nông nỗi này chứ? Ây ra,
trước kia tôi đến đây ăn tôm, phải đặt chỗ trước, bây giờ chẳng còn ai đến nữa rồi.
Phố Tây của Thượng Hải tàn tạ rồi, trước kia cứ như là nhà ăn của Liên Hợp Quốc vậy,
bây giờ lại giống như phi tần bị đầy vào lạnh cung, ở giữa chỉ mới cách nhau có một trận đại dịch thôi đấy.
Trước kia thế nào? Trước kia là người đông như kiến cỏ, rồi cuối tuần đi ăn là phải xếp hàng,
ngày thường cũng khá đông người. Dùng một câu tiếng Anh cực chuẩn để miêu tả thì gọi là
Mountain People, Mountain Sea. Thế còn bây giờ thì gần như chẳng thấy bóng người nào,
nhân viên phục vụ trong quán còn đông hơn cả khách. Trước kia điên cuồng đến mức độ nào cơ chứ,
bia bọt thịt nướng bay ngập trời. Thế còn bây giờ thì biển hiệu vẫn còn đó nhưng linh hồn đã mất đi.
Là do sau dịch người nước ngoài đã rời đi hết, hay là do chúng ta không còn thích con chen chỗ
đông người nữa? Gần đây một vlogger trong lúc tương tác với rất nhiều cư dân mạng đã bày tỏ rằng
sự tàn tạ của trung tâm thương mại lục địa Phân Phân Thành ở quận Hoàng Phố Thượng Hải thực sự
khiến người ta ngậm ngùi. Trước kia người xe tấp nập, bây giờ thì gần như đã sập tiệm,
trước đây thật sự không dám tìm. Nhưng bây giờ đó lại là sự thật.
Đây chính là lục địa Phân Phân Thành ở thành phố. Thực ra thì vẻ bề ngoài vẫn còn khá ổn,
đáng tiếc là mảng kêu gọi đầu tư của nó lại chẳng ra sao. Hôm nay là cuối tuần,
thế mà thấy bên ngoài này chẳng có người nào. Vừa nãy tôi cũng lượm một vòng bên trong,
cũng không có người. Có một tiệm trà sữa Nayuki, rồi thì vòng cửa hàng tận bên ngoài này.
Tức là cái mặt tiền bên ngoài nhìn vẫn còn khá đẹp, đứng từ đây nhìn vào lúc thời tiết đẹp thì
trông cũng khá bắt mắt. Hôm nay bên ngoài trời vẫn khá nóng nhưng sau khi bước vào,
tôi thấy điều vào tầng 1 không mát trỏ lắm, bên trong tầng 1 thì lạnh lẽo điều hưu.
Tầng 2, tầng 3 đèn đã tối om rồi, tức là điện đã bị ngắt rồi, chỉ còn lát đác vài người,
trên thang máy cũng chẳng có ai. Đây là tầng hậm B1 của nó, khu ẩm thực, nhưng nó đã rất vắng vẻ rồi.
Phía trước hơi tối một chút, trong KFC cũng không có mấy người, chỉ dựa vào mỗi tiệm này để trụ lại.
Bạn xem phía trước cũng không có người, bên ngoài khu B1 có một cái quảng trường âm xuống dưới.
Tôi thấy thiết kế này cũng khá hay, đáng tiếc là không có người đến, nếu không tôi cũng muốn gọi một
phần ăn vặt rồi ngồi ăn ở đây. Nhưng tôi thấy lục địa có một điểm tốt,
đó là mặc dù đã rất nghèo rồi nhưng thang máy của nó vẫn mở đủ tất cả.
Giống như một trung tâm thương mại ấy, bộ phận kêu gọi đầu tư của người ta ấy à,
người ta còn tắt cả một số thang máy cơ bởi vì phải tiết kiệm điện.
Đây là tầng 2 của nó. Tầng 2 thì hình như đi cho tới bây giờ,
chưa nhìn thấy một cửa hàng nào mở cửa, có thể phía trước đó rồi vị trí của nó cũng khá đẹp,
nằm trên tuyến 17, đi ra khu phố đô thị mới thanh phố. Đây là khu phố cổ của thanh phố,
đang có rất nhiều cư dân lâu năm sinh sống. Và đây chính là tầng 2 của lục địa Phân Phân Thành.
Có thể thấy thực ra nó là một trung tâm thương mại rất nhỏ, và rất nhiều cửa hàng phía trước
phần lớn đều bị bỏ trống. Phía trước hình như có một quán nét đang mở cửa,
rồi đây là tầng 3 của nó, ở đây có một quán cà tê vê. Ban ngày cũng có người vào,
ở đây hình như những chỗ khác đều có mấy trung tâm đào tạo dạy thêm,
nhưng có vẻ rất nhiều cửa hàng vẫn đang bị bỏ trống.
Sự viên Thành Hoàng Miếu, địa danh du lịch mang tính biểu tượng nhất của Thượng Hải này,
cũng đang trải qua cảnh điều hư vắng vẻ. Anh Tống, một người dân Thượng Hải sau khi đi
khảo sát thực tế cho biết, lưu lượng người qua lại hiện nay đã giảm khoảng 2 phần 3 so với
cùng kỳ năm 2019. Cảnh tượng người trên trúc người ngày xưa đã không còn thấy nữa,
vào giờ cao điểm ăn trưa gần như không có khách hàng nào bước chân vào các cửa hàng trên toàn bộ con phố.
Anh Tống cho hay, những nơi có người qua lại thì số người chịu móc hậu bao tiêu xài lại rất ít. Phần
lớn mọi người đến đây chỉ cốt để check-in, chụp ảnh mà thôi. Thệ thảm nhất là, trên một con phố
vốn dĩ tấp nập, nay lại chẳng thấy một bóng người. Ngay cả ở những nơi có người qua lại điều
quan sát kỹ cũng sẽ thấy 80-90% số người chỉ đi dạo ngắm đồ, chứ không hề chi tiêu.
Một người dân Thượng Hải nhận xét rất nhiều ngành nghề ở Thượng Hải đang phải đối mặt với
hoàn cảnh khốn cùng. Kiếm tiền khó khăn khi tất cả mọi người đều không kiếm được tiền,
thì tiêu dùng tự nhiên sẽ bắt đầu sụt giảm. Các ông chủ không kiếm được tiền, các cửa hàng mặt
phố đồng loạt đóng cửa, ngay cả những khu trung tâm thương mại đỉnh lưu nằm ngay giữa trung tâm
thành phố. Sự sụp đổ của tiêu dùng cũng hiện rõ một một. Các số liệu tiêu dùng cũng đã chứng thực
cho điều này. Trong nửa đầu năm 2026, GDP của Trung Quốc tăng 4,7%, trong khi đó tổng mức bán lẻ
hàng hóa tiêu dùng xã hội so với cùng kỳ năm ngoái chỉ tăng trưởng ở mức 1,3%. Tỷ lệ đóng góp
của tiêu dùng và tăng trưởng GDP đã tụt dốc từ mức 52% của năm 2025 xuống còn 44,68%.
Sự phân hóa diễn ra ngay trong lòng các đồ thị lại càng trở nên nhức nhối hơn. Doanh thu bán lẻ
của các cửa hàng chuyên doanh thương hiệu giảm sâu tới 8,7% so với cùng kỳ năm ngoái. Các cửa hàng
bách hóa giảm 2,1% so với cùng kỳ. Trong khi đó, doanh thu bán lẻ của các cửa hàng tiện ích,
siêu thị theo đuổi chiến lược tối ưu hóa chi phí lại tăng vọt, với mức tăng lần lượt là 6,6% và 3,8%
so với cùng kỳ. Càng sau đó chính là sự chủ động hạ cấp của một nhóm người có thu nhập trung bình,
sau khi bong bóng ảo tưởng về sự giàu có toàn vỡ. Giới trẻ ép chặt chi tiêu và những nhu cầu
thiết yếu nhất có thể tiết kiệm được đồng nào hay đồng đó. Thị trường việc làm ở Thượng Hải lại
càng trở nên khắc nghiệt hơn. Vị trí lệ tân với mức 4.500 tệ một tháng chỉ trong hai ngày đã nhận
được tới 900 bản sơ hiếu lưới lịch. Có người tìm việc dòng dã suốt ba tháng trời,
phỏng vấn hơn 20 lần mà vẫn bạt vô âm tính. Nhóm người trên 40 tuổi lại càng bị đẩy ra
ngoài bên lề một cách có hệ thống. Điều này cho thấy tầng lớp trung lưu đã bắt đầu tụt dốc.
Có một cô gái đã chia sẻ rằng, thị trường tuyển dụng ở Thượng Hải đã thối nát từ bên trong rồi.
Bạn có biết ở Thượng Hải những người thất nghiệp hơn một năm sau này sẽ ra sao không?
16 tháng, 492 lần nộp khẩu sơ, nhận được không lời mời phỏng vấn. Lúc vừa mới nghỉ việc chỉ
cảm thấy nhẹ nhõm, tôi cứ tưởng đây là sự khởi động lại cho cuộc đời. Nhưng chẳng bao lâu sau,
sự tự do đã biến thành một kiểu giày vò khác, khó khăn lắm mới lấy hết dũng khí để đi tìm việc,
khi lại bị hiện thực táp thẳng vào mặt. Lướt các phần mềm tuyển dụng đến mức tê liệt,
đến khi nhận được cái thứ 100, thứ 200, thứ 300, thông báo đã xem nhưng rồi không hồi âm.
Cảm xúc của tôi cuối cùng cũng bùng nổ, tôi bắt đầu sợ hãi việc phải nhận điện thoại từ gia đình,
sợ hãi sự quan tâm của bạn bè, tôi bắt đầu hoài nghi bản thân mình tại sao làm gì cũng không nên hôn.
Tháng 8 là hết hạn hợp đồng thuê nhà rồi, tôi chỉ còn cách lên bờ hoặc là cuốn xéo về quê.
Nhà kinh tế học Vương Đức Bồi trong một bài phát biểu lan truyền trên mạng đã nhận định rằng thời
đại của các con phố ở Trung Quốc đã kết thúc. Ông cho biết tại Thượng Hải, thành phố lớn nhất cả nước,
đường Nam Kinh từng là con phố sao hoa bực nhất, nhưng dạo gần đây rất nhiều cửa hàng đặc sắc,
những cửa tiệm có mức độ nhận diện thương hiệu cao trên con phố Nam Kinh này đều đang lần lượt đóng cửa.
Ông Vương Đức Bồi bày tỏ điều này không chỉ phản ánh sự trí trệ của nền kinh tế mà còn là kết quả
tất yếu của sự truyền dịch trong thói quen tiêu dùng và sự điều chỉnh của các mô hình kinh doanh.
Phương thức tiêu dùng đang truyền dịch từ ngoại tuyến sang trực tuyến, cộng thêm với việc ngày càng
có nhiều các khu phức hợp mua sắm, quy mô lớn mọc lên, sự suy tàn của nền kinh tế đường phố
truyền thống gần như là điều không thể đảo ngược. Đường Nam Kinh mà không chết thì mới là lạ.
Bắc Kinh, Thượng Hải với tư cách là những trung tâm chính và kinh tế cốt lõi của Trung Quốc,
những thành phố tuyến 1 này mà còn bộc lộ sự suy tàn, thì tình cảnh ở các địa phương khác tất nhiên
sẽ lại càng thêm phần gian nan. Ngày càng có nhiều người sinh sống tại các thành phố tuyến 1 có chung
một cảm nhận. Trên đường phố không còn nắng nhiệt như trước nữa, người trong các trung tâm thương
mại ít đi, nhà hàng không còn phải xếp hàng dài, các tòa nhà văn phòng bỏ trống gia tăng,
ngay cả hệ thống tàu điện ngầm từng đông đúc đến nghẹt thở trong quá khứ, giờ đây còn nhiều
khung giờ cũng có thể dễ dàng tìm được chỗ ngồi. Suốt cuộc, người ta đi đâu hết rồi?
Người ta đi đâu hết rồi? Đảng Cộng sản Trung Quốc luận điệu phương thức đi lại thay đổi để che
đậy sự thật về sự suy thoái của các đô thị. Đối mặt với những câu hỏi ngày càng trở nên
phổ biến, câu trả lời mà một số bài viết truyền thông đại lục đưa ra là,
mọi người đã chuyển sang lái xe năng lượng mới, đi xe máy điện, làm việc từ xa,
doanh nghiệp đã chuyển ra vùng ngoài ô, và thành phố đã bước vào kỷ nguyên đa trung tâm.
Những nguyên nhân này không phải là hoàn toàn không có cơ sở, nhưng vấn đề lớn nhất là chúng
đang bị phóng đại một cách có chú ý, nhằm che đậy một hiện thực nặng đề.
Điều thực sự cần phải truy hỏi, không phải là tại sao có người không đi tàu điện ngầm nữa,
mà tại sao ngày càng có nhiều người không còn cần phải di chuyển đi làm mỗi ngày nữa.
Trước đây sở dĩ giờ cao điểm sáng tối ở Bắc Kinh đông đúc là bởi vì một lượng lớn thanh
niên có công việc ổn định, mỗi ngày đều phải hối hả đi từ Thông Châu, Hồi Long Quán,
Thiên Thông Uyển, Phòng Sơn, đổ về Trung Quan Thôn, Quốc Mậu, Tây Nhị Kỳ và Phố Tài chính.
Đằng sau sự đông đúc của tàu điện ngầm là một lượng lớn khổng lồ các doanh nghiệp,
văn phòng và các hoạt động thương mại và cơ hội việc làm.
Hiện nay tàu điện ngầm không còn đông đúc như trước nữa. Đương nhiên có thể có người chuyển
sang tự lái xe ô tô, đi xe máy điện, nhưng những lời giải thích này không thể trả lời cho những
câu hỏi khác. Tại sao các trung tâm thương mại cũng trở nên vắng vẻ điêu hưu? Tại sao tỷ lệ bỏ
trống của các tài nhà văn phòng lại tăng lên? Tại sao ngành dịch vụ ăn uống ngày càng khó khăn? Tại sao
lượng khách đi xe buýt và tàu điện ngầm lại đông lo sụt giảm? Tại sao không ít người trẻ lại rơi
bỏ các thành phố tuyến một? Có cư dân mạng phân tích, sự điều hưu của các thành phố không thể chỉ
bắt nguồn từ một nguyên nhân duy nhất. Nhưng khi tình trạng thất nghiệp gia tăng, doanh nghiệp xa thải
nhân viên, tiêu dùng mệt mỏi, bất động sản trượt dốc, dân số rời đi, tòa nhà văn phòng bỏ
trống và lượng khách sử dụng phương tiện giao thông cầu cộng sụt giảm cùng xảy ra một lúc, thì đằng
sau đó chính là việc các vị trí việc làm ổn định bị thu hẹp, là việc người trẻ bị ép phải rời đi,
là việc các doanh nghiệp không dám mở rộng kinh doanh, là việc người dân thắt chặt chi tiêu,
là việc bất động sản và tài chính từ đất này đang cạn kiệt động lực.
Và đó cũng là minh chứng cho thấy mô hình phồn vinh hình thành dựa vào sự tập trung không ngừng của dân số,
tư bản và các ngành công nghiệp của các đô thị lớn trong quá khứ đang nhanh chóng lụi tàn ở Trung Quốc.
Cảm ơn quý vị đã theo dõi chương trình của chúng tôi. Những góp ý của quý vị sẽ giúp chúng tôi
hoàn thiện hơn mỗi ngày. Và các bạn cũng đừng quên theo dõi Khán Trung Quốc trên hai nền tảng
YouTube và Căn trình Rua – Thúy Trang và Khán Trung Quốc. Xin chân thành cảm ơn và hẹn gặp lại!
