Chùa Linh Sơn An Giang có gì đặc biệt? Cùng Bỏng Ngô Mario khám phá tượng Phật 4 tay tại vùng Óc Eo – Ba Thê. Tượng Phật bốn tay ở chùa Linh Sơn và những dấu tích văn hóa Óc Eo mở ra hành trình tìm hiểu vùng đất gắn với vương quốc Phù Nam xưa.
Một pho tượng cổ được tìm thấy dưới lòng đất, rồi trở thành hình tượng được người dân thành kính thờ phụng. Vì sao tượng có bốn tay? Nguồn gốc thần Vishnu có liên quan như thế nào đến tên gọi “Phật bốn tay” ngày nay?
Trong vlog du lịch An Giang lần này, Ngô đưa cả nhà đến chùa Linh Sơn, còn được gọi là chùa Phật bốn tay, ở vùng Óc Eo dưới chân núi Ba Thê. Từ khuôn viên rợp bóng cây đến không gian chính điện, pho tượng cổ và hai bia đá gợi mở nhiều câu chuyện về lịch sử, tín ngưỡng và sự giao thoa văn hóa trên vùng đất này.
Theo tư liệu giới thiệu di tích, pho tượng được xác định là tượng thần Vishnu thuộc văn hóa Óc Eo. Khi được đưa vào thờ cúng, một số chi tiết của tượng đã được cải biến, tạo nên hình thức thờ phụng mà chúng ta nhìn thấy hôm nay.
Hành trình tiếp tục đến di tích Gò Cây Thị, quan sát những nền móng kiến trúc, dấu tích gạch đá và các bảng giới thiệu hiện vật. Giữa khung cảnh đồng ruộng An Giang hiện tại, những dấu tích ấy giúp chúng ta hình dung thêm về đời sống và văn hóa của cư dân Óc Eo xưa.
Cùng Ngô khám phá: • Không gian chùa Linh Sơn và tượng Phật bốn tay. • Hai bia đá cổ cùng dấu ấn văn hóa Óc Eo. • Câu chuyện về nguồn gốc Vishnu và hình thức thờ phụng ngày nay. • Di tích Gò Cây Thị và những dấu tích khảo cổ tại Óc Eo – Ba Thê. • Vùng đất An Giang trong hành trình tìm hiểu vương quốc Phù Nam.
Những giai thoại, câu chuyện truyền miệng được tiếp cận dưới góc nhìn văn hóa và tín ngưỡng, cần phân biệt với thông tin khảo cổ đã được nghiên cứu.
💬 Điều gì khiến bạn tò mò nhất: pho tượng bốn tay, hai bia đá cổ hay những dấu tích Óc Eo? Bình luận cho Ngô biết nha!
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Tóm tắt video
Được tạo bởi AI
Video giới thiệu về chùa Linh Sơn Cổ Tử và khu di tích Óc Eo Ba Thê tại An Giang, làm nổi bật sự giao thoa văn hóa độc đáo giữa Hindu giáo, Phật giáo và văn hóa bản địa. Qua các hiện vật khảo cổ và kiến trúc, video tái hiện lại sự hưng thịnh của Vương quốc Phù Nam cùng hệ thống thương cảng sầm uất cách đây 2000 năm, khẳng định giá trị lịch sử quý giá của vùng đất Nam Bộ.
Chuyện lại tại vùng đất Ốc Eo Ba Thê An Giang này các nhà ơi.
Ngày xưa người dân trong vùng đã đào được một bức tượng thành Hindu giáo.
Nhưng thay vì đem vào đền thì ba con lại cùng nhau khiến tượng về rồi tô son thiếp vàng.
Thợ như một pho tượng Phật của người Việt về đó.
Và bức tượng này thì đặc biệt vô cùng linh thiên.
Hôm nay Bảo Ngô mời các nhà mình cùng theo Bảo Ngô tìm hiểu câu chuyện đặc biệt phía sau chùa Linh Sơn Cổ Tử.
Một ngôi chùa cổ nằm giữa vùng đất Ốc Eo Ba Thê này nha.
Hello, xin chào tất cả mọi người.
Mình là Bảo Ngô Mai Đường và Bảo Thế Mở.
Và hôm qua sau một hành trình là tụi mình ngồi xe từ 4 giờ sáng.
Không phải, bắt đầu ngồi xe từ 6 giờ sáng.
Nhưng mà 4 giờ là phải thức dậy từ Sài Gòn để đi ra bến xe miền Tây.
Và sau đó mình sẽ di chuyển ngồi trên xe Phương Trang để về tới đó là thị trấn Ốc Eo.
Để có thể là khám phá một trong những ngôi chùa rất là nổi tiếng.
Và đặc biệt hơn ngôi chùa này thì lại có một bức tượng Phật lại mang tên là Phật Bốn Tay.
Và điều đặc biệt là bức tượng này thì cũng có một câu chuyện rất là linh thiên.
Giống như câu chuyện của Bà Chúa Sướng Núi Xem trên đất An Giang vậy đó.
Và cũng là một trong những bức tượng linh thiên nhất tại vùng đất Ốc Eo này.
Đó chính là chùa Linh Sền Cổ Tử.
Và vì sao là câu chuyện nó sẽ ly kỳ như thế nào?
Thì hôm nay là anh em mình sẽ kể cho mọi người nghe nha.
Thì sau khi mình đọc tới câu chuyện này thì mình cũng thấy khá là bất ngờ.
Thì nó có một sự tương xứng gì với lại ngôi chùa Bà Chúa Sướng Núi Xem.
Và đây trước mắt mọi người đây chính là chùa Linh Sền Cổ Tử.
Hoặc gần gũi hơn là chùa Phật Bốn Tay.
Còn tại sao gọi là chùa Phật Bốn Tay thì chút xíu nữa bọn ngô sẽ bật mý nha.
Ngay từ bên ngoài ngôi chùa đã mang một vẻ đẹp cổ kính trầm mạc.
Từ cổng chùa đi vào là con đường nằm dưới những táng cây đại thủ xanh mát.
Và những cái cây ở đây thì bọn ngô nghĩ là cũng hiện diện cả trăm năm đổi cả nhà.
Đi giữa không gian này mình cảm thấy rất là mát mẽ, yên tĩnh.
Giống như là từng bức tranh đang đưa mình trở về những cái vùng ký ức ngày xứa ngày xứa cả nhà.
Chùa Linh Sơn tọa lạc trên triển núi Ba Thê của vùng đất Ốc Eo, thịnh An Giang.
Và đây cũng là một trong những địa điểm tâm linh quan trọng gắn liền với quần thể di tích khảo cổ Ốc Eo,
Ba Thê nổi tiếng tại vùng đất An Giang.
Và mọi người biết không?
Và chùa Linh Sơn Cổ Tử này thì có một cái diện mạo rất là đẹp luôn.
Khi mà các bạn bước vào, bọn ngô thấy ở đây trồng rất là nhiều cây sao và cây cổ thù.
Đại ngang luôn mọi người ơi.
Cao rất là cao luôn.
Bên này có cây cổ thù mới cao nữa nè.
Cây này giống cây đa hay sao á? Mà anh thấy cứ quấn quấn nhau á.
Cũng không phải là cây bồ đề, nó là cây đa thật luôn á.
Chắc là cây đa rồi.
Nhưng mà có thể nói là cây lâu năm nhất ở đây.
À quên nữa, quên nữa.
Vậy mọi người, khi mình vào trong gỗng chùa á,
thì bên kia có một cái miếng bài chú sứ.
Cái con đường đi lên nó cũng đẹp luôn đó mọi người ơi.
Nhìn rất là chiêu luôn mọi người, cực kỳ đẹp luôn.
Và đặc biệt là để giữ cho những cây sao, những cây cổ thù này á,
thì người ta đã sử dụng đắp đá, người ta đắp lên.
Khi mà đi ở đây thì bạn chỉ nghe tiếng chim này, nghe tiếng gió này.
Nghe tiếng gió không?
Ở đây có một cái con voi này anh.
Đây tượng voi rất là đẹp nha.
Mọi người thấy không?
Tượng voi to, bự chà bá.
Nhưng mà tượng voi này chắc là mới.
Mới chứ không phải là cổ.
Nhưng mà đây mới là ngôi chùa cổ này.
Chào các chị, chào các cô.
Mình là ở đâu tới chị?
Ở Hà Tiên.
Mình đi du lịch tới đây hay sao?
Cảm ơn chị nhiều nha.
Mình đang còn tiếp tục tiến thẳng vào khu vực đó chính là chùa Linh Sơn.
Nhưng mà ngôi chùa theo bọc ngô thấy nha,
ở phía ngoài này có một cái kiến trúc là màu vàng á mọi người.
Màu vàng với màu cam.
Nhưng mà mọi người thấy không?
Màu vàng với màu cam.
Nhưng mà ở xa xa nhìn ngoài,
nếu mà không nói thì bọc ngô thấy kiến trúc hơi giống đạo Bú Sơn Kỳ Hương.
Bởi vì bọc ngô thấy kiến trúc ở phía ngoài màu vàng,
rồi kiến trúc mái đình, mái vòng.
Rồi bọc ngô chắc chắn là ở phía trong tất cả những cái cây,
tức là những cái cây cột gỗ, cột kèo,
từ chính giữa nó sẽ tủ ra xung quanh.
Đó là đạo Bú Sơn Kỳ Hương mà mình sẽ hay thấy.
Phía trước là ghi là chuyên tâm niệm Phật,
Phật nguyện vắng xanh là phương tiện siêu thắng của Như Lai.
Chắc chắn là ngôi chùa này không phải là Nam Tông,
mà là theo Bắc Tông,
mà theo hướng tỉnh Độ Tông.
Bọc ngô chắc chắn luôn,
tại vì Phật tâm niệm Phật nguyện vắng xanh.
Nghe cái câu đó rất là quen quen.
Phía trước là ông Tiêu, nhưng mà là Tiêu diện đại sĩ nha mọi người.
Tiêu diện đại sĩ.
Đi vô thăm quan phía trong.
Ở đây rất là hay nè,
cái bể đá này nhìn giống cái đầu con vôi á.
Ờ, giống như trang đầu vôi luôn.
Ê, đây nè.
Lúc nãy mình vô thì mình cũng khá là ấn tượng.
Đầu con vôi mọi người.
Thiệt sự, anh nói em mới thấy luôn,
bên này là cái vòi vôi nè.
Đúng rồi, bên kia như vậy là hai bên.
À, vậy hả?
Vậy có nghĩa là ngôi chùa này được hình thành
trên hai cái đầu của con vôi.
Ừ.
Đúng không?
Nè, trên một cái triền đá,
rồi triền đá người nhà chùa đã sắp xếp
thành hai cái vòi vôi hai bên.
Cũng khá là ấn tượng luôn á.
Mà thật ra thì ở đây thì,
khi mình nhìn ở dưới mình thấy đẹp rồi,
mà cái không gian từ trên qua xuống cũng đẹp dữ nữa.
Ừ.
Tại cây xanh khá nhiều mọi người.
Và bây giờ hiện tại thì mình sẽ vào trong tránh điện nha.
Mình sẽ tiến thẳng vào trong tránh điện.
Khi mà bước vào trong tránh điện thì mình sẽ thấy là
điều đặc biệt hơn đó là
ở tránh điện thì có một bức tượng rất là to
và người dân ở đây gọi là tượng Phật bốn tay.
Đố Anh, vì sao mà gọi là tượng Phật bốn tay?
Tại vì nhìn lên cái hình dáng của Phật là có bốn tay.
Ừ.
Nên là mọi người gọi là dân gian,
có sao thì nói vậy.
Ừ.
Thì sẽ gọi là
nôm na thì mọi người thường gọi cái tên thân thương là Phật bốn tay.
Vì dễ nhận diện đối với những cái tượng Phật khác.
Chính xác. Và có một cái điều đặc biệt nữa
về cái bức tượng Phật bốn tay này đó là
tượng Thành Vích Nô nha mọi người.
Vì sao mà được gọi là tượng Thành Vích Nô?
Tại vì đây là một cái nền văn hóa của nền văn hóa Ốc Eo.
Vào năm 1913,
tại vùng đất Ba Thê Ốc Eo,
người dân đã phát hiện sâu trong lòng đất
một pho tượng đá bốn tay.
Đó là tượng Thành Vích Nô bốn tay nguyên thủy
được tạc với tư thế đứng.
Sau đó,
người dân phải cảnh 9 nam thanh niên khỏe mạnh
mới có thể thỉnh tượng về chùa Linh Sơn
để thờ phụng.
Trải qua thời gian,
pho tượng được đắp thêm phành tranh
để tạo thành gián ngồi kiết già.
Rồi sơn son thiếp vàng.
Dần dần mang diện mạo của một pho tượng Phật bốn tay như ngày nay.
Từ một vị Thành của Hindu giáo
trở thành một vị Phật trong lòng nhân dân.
Và câu chuyện ấy chính là dấu vết sóng động
cho các nền văn hóa và tiếng ngưỡng ốc eo
hoàn toàn không mất đi
mà tiếp tục hòa nguyện, biến đổi
và tồn tại qua nhiều thế hệ.
Như mọi người đã thấy vậy thôi chứ.
Thực ra cái bức tượng này đã
đợi con chùa này hơn trăm năm rồi đó mọi người.
Từ năm 1913 tới bây giờ.
Được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia.
Và ngoài ra cái tượng Phật này ra
thì còn có hai cái bể đá mà rất là đặc biệt.
Khi vào trong đây thì mình sẽ thấy.
Và một cái bể đá bên trái và một cái bể đá bên phải.
Mình xem và đọc thông tin thì không biết là có xác thực hay không.
Thì hai bể đá này đã tìm từ năm 1879.
Đã phát hiện ra rồi. Đã là khai quật rồi.
Riêng cái bể đá mà phía bên tây trái
thì nó có cái dòng chữ.
Dòng chữ là tiếng Phạn mọi người.
Có thể là Vương quốc Phù Nam ngày xưa.
Cho nên là mình cũng không biết chính xác là như thế nào.
Nhưng mà với cái nhà cao cổ thì họ vẫn chưa
có thể đọc dịch hết tất cả
cái dòng chữ trên cái phiến đá này.
Và hiện tại hai bên thì có hai cái phiến đá như vậy
rất là to, bựa trà bá luôn.
Người ta đặt ở đây. Mọi người có thể vào đây
để tham quan cái ngôi chùa này ha.
Thật sự là trong buổi sáng ngày hôm nay
tụi mình đi thăm cái ngôi chùa này, mình bước vào
mình thấy rất là đẹp. Mà mọi người có thể nhìn thấy là
không gian ở phía trên như lúc nãy em nói luôn
có một sự nét giao thoa của đảo Bú Sơn Kỳ Hương.
Tức là phía trên này
cái này sẽ là một tấm hình vuông.
Một tấm hình vuông là xung quanh có những kiến trúc
mái cột kẹo lan tỏa ra xung quanh.
Đó là một trong những kiến trúc mà
những ngôi chùa triền, đặc biệt là đảo Bú Sơn Kỳ Hương
người ta hay xây dựng kiến trúc như vậy
và ở chùa này cũng y chang như vậy.
Chỉ thiếu một cái là đằng sau bức tượng là chùa
nên là đằng sau bức tượng không phải là tấm trần già,
tấm trần đề. Nó là một cái bức phù điêu
một cái cây bồ đề lên. Cái câu chuyện
mà lúc nãy nhà mình kể, anh nhớ đến
đi tưởng tới một cái vị thành nào đó mà
ở Việt Nam của mình, đặc biệt là vùng đất A Giang này
cái câu chuyện, cái mô típ nó giống như nhau không?
Thấy, khi mình bước vô mà nghe về
cái câu chuyện á, là mình thấy có một sự tương thích
nhỏ nhỏ với bà tượng Bà Chú Sứ
Núi Sam nha mọi người. Câu chuyện Bà Chú Sứ
thì chắc là có rất là nhiều người biết rồi
và đặc biệt là Bổng Ngô cũng, và anh em mình
cũng đã kể rất là nhiều cho những lần
mà mình đi lễ hội Bà Chú Sứ Núi Sam. Chắc là mình kể
cho những ai chưa biết đây.
Tại vì Bổng Ngô biết chắc chắn là
sẽ có rất nhiều cô chú, anh chị
mà nếu mà lần đầu tiên xem được tập Vlog này
hay là lần đầu tiên mà xem về cái vùng đất A Giang này
mọi người sẽ biết là Bà Chú Sứ Núi Sam
là một cái vị thành giàu nhất Việt Nam
và tiền vàng vàng của bà còn không ai đếm sẻ
và bà cũng là một cái vị thành rất là linh ứng
nhưng mà mọi người phát hiện là
Bà Chú Sứ là một cái vị thành
phải dùng 9 cô gái
đồng trinh mới thỉnh bà xuống được
và bà báo mộng là phải gần 9 cô gái
đồng trinh và khi đi xuống đỉnh Núi Sam
thì bức tường bỗng nhiên nặng triễu và không thể di chuyển được
lúc đó người ta mới xây dựng lên ngôi miếu của
Bà Chú Sứ Núi Sam. Cho đến hiện tại mà mọi người
ngôi miếu đó vẫn còn và được trùng tu tồn tạo cho đến bây giờ
mình liên tưởng đến bức tường này cũng y chang vậy luôn
nếu là người ta đã phát hiện được
ở trên một cái triền của núi Ba Thê
gần chợ người ta đạo được và người ta khai quật
nhưng mà lúc đó thì phải cần những thanh niên
chai trán đã khiên về vùng đất này
cũng là cái mô típ là đi tới vùng đất này
trở nên nặng triễu. Nhưng mà đây là
một cái câu chuyện có thật nha. Thôi tiếp một chút xíu là
từ một bức tường ngày xưa ngày xưa đã
trôi son thiếp vàng đã trở thành
một bức tường trong lòng của người Việt tại nó ăn
liền với tiếng ngưỡng của người Việt của mình
đặc biệt trong văn hóa bậc giáo. Nên là bây giờ thì
nó không còn lại nguyên
nguyên bản của tường Vít Núi
ngày xưa nữa. Tại vì cơ bản là
khi mà khai quật tượng thì tượng
cũng đã bị mất cái phần ở dưới rồi. Nó chỉ là
phần thân trên thôi. Thì sau đó thì mới
được trang trí lại
được trùng tu lại, đắp tượng lại
thì anh nghĩ là chắc cũng có thể đắp tượng
lại cho nó phù hợp
hơn với văn hóa của cộng giáo Việt Nam
Nhưng mà dù sao đắp tượng lại, mình vẫn
thấy bức tượng vẫn đẹp, nhưng mà vẫn
hình dung ra được là bức tượng của văn hóa
Phù Nam của ngày xưa. Nhưng mà bức tượng
bà Chúa Sứ cho đất An Giang, bây giờ
đắp tượng trôi son bà lên thì
nhìn bà là một vị nữ thành luôn rồi, chứ không phải là
một vị nam thành nữa. Ngày xưa ở vùng đất này
có một cái vương quốc Phù Nam
với một cái văn hóa ốc eo. Nó rất là
dài trải dài từ tỉnh này qua tỉnh khác đến
tới Tây Ninh luôn. Và rất là dài luôn, đặc biệt
là Cà Mau thì người ta vẫn chưa có tìm thấy
gì chị đó. Nhưng mà đã thấy là cái này văn hóa
ốc eo nó đã rất là rộng rồi. Những cái đoàn người
di cư từ miền Bắc đi vào này, người ta
đem theo những cái tiếng ngữ của người ta. Rồi
đặc biệt là văn hóa, đặc biệt là tiếng ngữ Phật giáo
càng ngày càng ăn sâu vào trong
đời sống tâm linh của mình. Nên là từ
những cái gì thân quen nhất thì người ta biến những
cái ngày xưa trở thành
những cái thân thuộc nhất của họ. Đó
là một cái này văn hóa mà mình thấy là sự
tiếp biến văn hóa. Mình thấy
rất là hay, sự tiếp biến văn hóa
ngày hôm nay. Đi tới đây thì mình mới
tìm hiểu ra được những cái câu chuyện rất là thú vị luôn.
Trước đây bọn mô thì có tìm hiểu
về văn hóa ốc eo. Nhưng mà bọn mô nghĩ là
khi mà mình bước tới vùng đất này
nó chỉ là những cái đống đất đá, nó chỉ là những cái
tàn tiết thôi, nó không có đẹp, nó không có gì mà
để lung linh ở trong mình quay. Nhưng mà thật sự là
hôm nay khi mà mình bước tới cái vùng đất này rồi
chạm tay vào cái vùng đất này, chạm tay vào
những viên đá này, chạm tay vào lịch sử này,
chạm tay vào những ngôi chùa có mặt
ở đây, ngồi trên cái nền chùa ngày xưa
thì mình lại cảm thấy rất là may mắn luôn khi mà
mình đã quyết định rất là đúng đắn khi mà mình tới vùng đất này
để tìm hiểu về văn hóa lịch sử. Những cái câu chuyện
ngày xưa chưa bao giờ mà nó
cụ thể mà nó sóng độc như vậy.
Gặp người dân người ta kể ra những câu chuyện
và để mình truyền lại cho mọi người nghe cũng là
một cái là mình thấy rất là hay và đặc biệt là có một cái
mảnh đất, có một cái ngọn núi nữa, núi
Ba Thê. Thật sự là khi mà
đi thăm quan, đi trên đó thì mình cảm thấy là
rất là đáng để thích thú để đi.
Mình nghĩ là mọi người nên cho Ba Thê, cho
Ốc Eo một cái cơ hội tới đây để thăm quan đi.
Mình đảm bảo là sẽ có rất là nhiều những câu chuyện
thú vị để mở ra giống như tụi mình ngày hôm nay
đi gặp. Với lại có một cái điều nữa
khi mà nãy giờ mình chưa có nói là
trên cái hành trình mà tìm hiểu về văn hóa lịch sử
đây chỉ là một cái góc nhìn của Bảo Ngộ
cùng với anh Võ Thanh Vẫn thôi. Tức là
góc nhìn của một người lần đầu tiên
chạm tới cái vùng đất lịch sử này là người đầu tiên
tìm hiểu về những cái câu chuyện này
chắc chắn là sẽ qua truyền miệng
hay là đôi khi sẽ là tam sao thất bản
nên cái nội dung nó sẽ đôi khi
nó sẽ chưa chính thống và đôi khi nó sẽ không
có chính xác bằng. Nên là đây chỉ là
một trong những cái ý kiến cá nhân, một cái tư liệu
thăm khảo thôi nha. Không phải là
các chuyên gia đánh giá đâu nha. Nên là mọi người
cũng lưu ý dùng Bảo Ngộ nha. Và chắc chắn là
trên cái hành trình mình đi á, đôi khi đâu đó
mình sẽ có nói đúng, sẽ có
nói sai. Nên là mọi người mình coi
để mình trải nghiệm thôi nha. Để đưa
đến cho mọi người một cái góc nghiên cứu của tụi mình thôi nha.
Và các bạn biết không, qua cuộc khảo sát
khai cuộc khảo cổ, tiêu biểu là
cuộc nghiên cứu của một nhà khảo cổ người Pháp
tên là Louis Malaret vào
năm 1944. Cụ những đợt
nghiên cứu sau này cho thấy Chùa Linh Sơn
thì nằm trên một dấu tích của một công trình
thôn giáo thuộc về nền văn hóa Ốc Eo. Và
nền văn hóa này đã từng phát triển rực rỡ
trên vùng đất Nam Bộ và có mối
liên hệ mật thiết với Vương quốc
Phủ Nam khoảng từ thế kỷ thứ 1 đến
thế kỷ thứ 7. Nói tới đây thì chắc
nhiều người sẽ hỏi là, ủa Bỏng Ngô,
vậy Vương quốc Phủ Nam là gì?
Khoan lướt nghe, xem tới đây Bỏng Ngô sẽ kể
cho mọi người nghe một cách thật là dễ hiểu
về Vương quốc Phủ Nam
mà trước đây Bỏng Ngô cũng đã nói rồi.
Nhân hóa Ốc Eo là nền văn hóa
bản địa gắn liền với sự
tồn tại của Phủ Nam, một dân
quốc hùng mạnh nhất Đông Nam Á
những năm đầu công nguyên. Phạm
Dì phân bố rộng đẩy, không chỉ
ở Nam Bộ Việt Nam mà còn ảnh hưởng
đến qua Campuchia, Thái Lan,
Myanmar và một phần Malaysia hiện nay.
Tại Nam Bộ,
nhiều di tích văn hóa Ốc Eo
đã được khai quật ở các tỉnh, thành phố
như An Giang, Kiên Giang, Đầu Tháp
và trung tâm của nền
văn hóa Ốc Eo chính là Ở
Ốc Eo Ba Thê.
Ngày 27 tháng 9 năm 2012,
khu di tích Ốc Eo
Ba Thê được Thủ tướng công nhận là
di tích quốc gia đặc biệt.
Đây là một sự kiện có ý nghĩa
rất quan trọng và là
niềm tự hào của nhân dân An Giang.
Bây giờ mọi người hiểu rồi đúng không?
Đặc biệt nha, bên cạnh chùa còn lưu lại những dấu vết
của nền móng công trình kiến trúc cổ,
những lớp gạch nằm sâu dưới lòng đất
như những trang sử chưa được kể hết.
Góp phần chứng minh vùng văn hóa Ốc Eo Ba Thê
là một trung tâm tôn giáo này,
văn hóa sầm quách cách đây cả ngàn năm về trước.
Và chùa Linh Sơn là một ngôi chùa
của người Việt dựng trên nền kiến trúc cổ
Như mọi người thấy đó,
chỉ một địa điểm thôi mà có biết
bao nhiêu lớp văn hóa, tiếng ngưỡng
và lịch sử giao thoá cùng với nhau.
Nếu có dịp về văn hóa Ốc Eo
thì bạn đừng quên ghé chùa Linh Sơn cổ tự.
Và ngôi chùa thì rất là gần
khu di tích cây thị,
cũng là thuộc nền văn hóa Ốc Eo luôn.
Bây giờ mọi người mời cả nhà mình chúng ta cùng bước qua để tham quan.
Đó chính là khu di tích cây thị nha mọi người.
Cũng ở gần đó cách vài cây số thôi à.
Mọi người ơi,
sau một hồi thì anh em tụi mình cũng đã tới.
Đó chính là Ốc Eo Ba Thê.
Đây là cái cổng mà
mọi người sẽ tới đây chụp hình check-in.
Ở trên cái cổng này, bọn ngô thấy là
bảo vật của Việt Nam của mình thì nằm
ở trên cái biểu tượng này ha. Nhưng mà
bảo vật đó như thế nào thì bây giờ những cái bảo vật này
chỉ còn lại trong viện bảo tàng thôi.
Đây là cái cụm di tích
văn hóa Ốc Eo Ba Thê nha mọi người. Và đây là
tổng cộng là có 12 cái
bảo vật quốc gia. Thì hiện tại thì đang nằm
ở trong bảo tàng á. Mà hôm nay mình đi
mọi người thấy gì không? Mọi người thấy là
ở đằng sau cái cánh cổng này thì có
rất là nhiều cánh đồng lúa
bát ngát luôn nhìn qua bên kia.
Đó chính là núi Ba Thê.
Một ngọn núi rất là to. Và ở ngọn núi
Ba Thê này thì cũng được xem là
đây là nơi các vị thành linh trú ngụ
của Vương quốc Phù Nam ngày xướng ngày xưa.
Cách đây hơn 2.000 năm nha mọi người.
Bây giờ thì mình sẽ đi vào ở trong này cho mọi người xem.
Bọn ngô thấy là ở trong khu vực Gò Cây Thị
thì có 2 cái khu vực mà người ta
đã gọi là khai quật lên.
Thì ở đây mọi người thấy là đầu tiên là cái ngôi đền
mà được. Cái này thì không biết là có phải
được gọi là ngôi đền hay không. Nhưng mà theo bọn ngô
đọc bên này á, thì cái nơi này là nơi sản xuất ra
kim loại. Mình đọc bên này là mình nghe là như vậy.
Còn mọi người thấy là ở dưới này
chỉ còn lại là đá này
và gạch, gạch bằng gạch nung.
Mà mọi người biết là ngày xướng ngày xưa
thì cái công nghệ mà người ta
làm gạch rồi người ta kết chính gạch lại với nhau
làm sao mà để gạch qua mấy ngàn năm
vẫn còn kết chính. Và đó là
một trong những cái gọi là bí ẩn nhất
mà cho đến ngày hôm nay vẫn chưa có những cái lời
giải đáp nào. Ví dụ như mình đi về Thánh Địa Mỹ Sơn
cũng vậy. Người ta sử dụng gạch đó mọi người
là bọn ngô thấy là người ta xếp
vào nhau làm sao đó trở thành một cái
nền vững chắc và đặc biệt
hơn là qua rất là nhiều thời gian và
cái lớp gạch hay là cái lớp vửa trong kết chính
lại với nhau mà mình không thấy được luôn. Giống như là một cái
bờ nền tảng đá mà phải nói là rất là chắc luôn á.
Đây là một khu ha. Khu này là
đã được người ta khai quật lên. Xung quanh là cái bức
tường thành này bằng gạch. Còn
phía trong là người ta sẽ sử dụng bằng đá
người ta khai quật lên. Còn ở bên kia
có một cái khu nhưng mà khu ở trong kia nó sẽ
rộng hơn. Để bảo vệ cho cái khu
di tích khai quật này thì người ta đã sử dụng
đó chính là nền tu. Để
không bị mưa ha. Và lan can
xung quanh để cho mọi người có thể tới đây
để tham quan qua khu bên này.
Ở đây là có một cái bảng
này bọn ngô nói nè mọi người. Đọc cho
mọi người nghe nha. Gò Cây Thị không
chỉ là trung tâm tôn giáo mà còn là
nơi lưu giữ những dấu tích cư trú và
sản xuất phong phú. Tầng
cư trú ở dày là từ 1m
đến 1,5m và chứa
nhiều gốm ốc eo nè. Thang cho sỉ
lò, cọc gỗ nhà sàng và xương động
bậc cho thấy đây từng là nơi sinh sống
liên tục từ thế kỷ thứ 2 trước công nguyên cho đến
thế kỷ thứ 7. Đặc biệt là
có lớp thang như lúc nãy nói là lớp
thang cho dày. Dấu vết của
một trạnh hỏa hoàng lớn vào đầu công nguyên.
Trong tầng cư trú phát hiện nhiều
chứng tỏ sự tồn tại của phường kim loại
hoạt động song song với các sưởng
chế tác thủy tinh ở gọc eo. Tức là gọc eo
mình nghĩ là nơi đây thì là
cái nơi sản xuất vũ khí này hay là
một cái nơi luyện kim ha. Tại vì
ở đây người ta đào ra, người ta thấy
những cái dấu tích đặc biệt là những cái dấu tích
từ thang sỉ lò và đặc biệt là có
một cái trận cháy ở đây. Tại vì người ta
phát hiện ra được đó chứ là cho mùn
thì người ta nói là có một cái trận cháy ở đây
và trận cháy nguyên nhân là do sao
Ngày hôm nay thì có một cái chương trình
rất là hài anh thấy không anh?
Đây là các bạn học sinh ở trường này
được khoa lịch sử xã hội Nhân Văn
tới đây tổ chức chương trình để cho các bạn
có thể chạm tay vào lịch sử, tập làm
đó là em làm nhạc khảo cổ
một cái hoạt động mà Ngô thấy là
nó rất là cần thiết luôn á. Đây là những cái
buổi ngoại khóa vào mùa hè thì thấy
cái chương trình này rất là hay và bổ ích nha
Ngay cả thì vui như là anh em mình đã lớn
đưỡng thành rồi nhưng mà cũng chưa từng tham gia
những cái buổi hoặc sớp như thế này
mình thấy là các em nhỏ
bây giờ giáo dục đang rất là phát triển
ở Việt Nam của mình và đang có những cái buổi
gọi là tìm hiểu về văn hóa địa phương
mà cái này văn hóa địa phương nó rất là hay
nó rất là gần gũi và chương trình rất là thiết
thực luôn. Mình thế hệ 3X thật sự là mình
rất là phải nói là ghen tị
với các em nhỏ. Nhưng mà thật ra thì đây
cũng là cái mầm móng như là nuôi nấn
mấy em nên là từ một cái nôi như vậy
thì sau này các em sẽ dần dần có nhiều
người làm văn hóa hơn. Thì văn hóa mọi người
là nguồn cội của dân tộc
cho nên là khi mà tự nhiên nhỏ như vậy, mình đã học rồi
thì lớn lên mình sẽ phát triển hơn
Các em có một cái chiều sâu yêu văn hóa và tự hào
thêm về lịch sử, về con người Việt Nam của mình hơn
và tự hào về một cái này văn hóa
nói một chập thì cho mọi người xem
đây chính là cái khu khai quật thứ 2
Thực ra thì ở đây thì mình thấy là cái quy trình
mà cũng như là cái kiến trúc
người ta lắp ghép từ những nhiều cái viên gạch khác nhau
thì nó cứ trầm trầm trầm trầm
như vậy á mọi người. Thì như Bảo Ngô cũng chia sẻ
thì ở đây thì có những cái
họ xếp gạch trầm trầm ở đây cũng là một cái ẩn số
khi mà cũng không biết là chất khích
dính cho những cái viên gạch này là như thế nào
và nó là cái lội gì
Nhưng mà nó còn trường tồn qua
mãi mãi cho đến biết bao nhiêu thế kỷ rồi
Anh cũng nghĩ ở đây là một quầy đền
tại vì nó rất là tầng tầng
lớp lớp và nhiều
Nó đen xen liên tục liên tục
Ở đây Bảo Ngô mới đọc qua thông tin
thì đây là một trong những
khu di tích quan trọng nhất tại gò
thuộc khu B của cánh đồng ốc eo
và đặc biệt là gò cây thị là kiến trúc
trung tâm có hình chữ nhạc gần hình vuông
và quay mặt về hướng đông và diện tích
ở đây thì khoảng là 489m2
và bên trong kiến trúc lộ ra
36 đường tường
tạo thành một bố cục rất là
phức tạp á mọi người. Thì ở đây là tiền điện này
tránh điện này và nhiều không gian chức năng
Nói chung là có một cái hình giống chữ vạn
một cái mô típ trong kiến trúc của Phật giáo
kết hợp với phát hiện tượng Phật bằng đồng
Từ năm 2010 thì người ta đã
khai của khu này đây người ta thấy là có một cái bức tượng
Phật bằng đồng tức là nơi đây là cái nơi
thờ Phật, thờ các vị thành linh thiên
Đó là mình cho thấy đây là một cái ngôi đền
với lại mình thấy là cái kỹ thuật sắp xếp cạch
nó cũng khác so với lại
khu vực hồi nãy. Nó trồng trồng
lớp lớp và kiểu như là anh thấy nó có tầng lớp
Người ta nói rằng là nơi đây sẽ là
nơi thực hiện cái chức năng là cư trú
và đặc biệt là thực hiện các nghi lễ
sản xuất của trung tâm ốc eo. Tức là cái bên kia
sẽ là cái nơi mà sản xuất chim loại
Còn bên này là nơi thực hiện những nghi lễ
Thường là người ta sẽ tin vào thần linh. Người ta làm
bất cứ một cái gì thì người ta cũng phải xin phép thần linh
trước. Thế nên người ta bắt đầu mới làm
Khi mà đi tới đây thì mình cũng đã
qua Ấn Độ rồi. Thì mình cũng thấy là
có một cái gì đó nó hơi
chạnh lòng một chút xíu. Chỉ còn là
những cái tàn tiết như vậy thôi. Nhưng mà
nhờ những cái tàn tiết như vậy mình cảm thấy là
một cái chiều dài văn hóa lịch sử
của dân tộc của mình. Từ Vương quốc
Phù Nam 2000 năm về trước. Và
khi mà tới đây thật sự là có một cái giá trị
rất là to lớn. Khi mà mình tìm hiểu
về cái văn hóa tại nơi đây. Mà mình nghĩ là
mình hơi tiếc là
rất là ít các bạn trẻ và rất là
ít người khách du lịch của Việt Nam của mình
thì tới đây để tham quan. Bỗng ngô
thấy là người nước ngoài sẽ tới tham quan nhiều
hơn. Ví dụ như Thánh Điệm Mỹ Sơn cũng vậy
cũng là người nước ngoài tới tham quan nhiều hơn ha
Thánh Điệm Mỹ Sơn thì đã được là UNESCO công nhận là
Di sản Thế Giới rồi. Thì ở đây là cũng
đang được đề cử và
đang cũng có rất là nhiều hồ sơ
Thì ngày hôm nay được biết là có một thái đòn
ở bên Ấn Độ, Sài Gòn cũng đang ở
ngoài khu vực phía trước, gần nhà trung bày
đó mọi người. Thế chắc là
anh nghĩ là cũng bắt đầu nghiên cứu cũng như là
lật lại những cái hồ sơ
xem thử là có đúng hay không. Giống như là khảo sát
Khảo sát. Hy vọng là khi mà
đã được UNESCO công nhận thì ở đây
sẽ là vươn lên một tầm cao mới và
khu này sẽ là được trở mình hơn
Người dân cũng sẽ nhờ vào đó mà phát triển du lịch
Đúng rồi, đúng rồi. Và thật ra về văn hóa
thì như Bỗng ngô cũng biết thì trải dài
từ Bắc tới Chí Nam. Thì ở
Việt Nam mình có rất là nhiều cái luồng văn hóa
khác nhau. Ở Việt Nam mình có 3 luồng văn hóa
Vậy thì 3 luồng văn hóa đó là gì?
Ở phía Bắc của Việt Nam thì là văn hóa
Đông Sơn. Thì trải dài vô
tới miền Trung thì có văn hóa Sao Huỳnh
Thì tới bên Nam Bộ của mình thì có văn hóa
Ốc Eo nha mọi người. Và đây là 3 cái nền
văn hóa lâu đời nhất
Ở đằng sau thì sẽ có một cái con đường
bê tông người ta đã xây dựng sẵn rồi
Mình sẽ đi ra đằng sau thì người ta nói
đằng sau có một cái lung. Thì cái lung được hiểu
như là một cái kem rạch ngày xưa
một cái kem rạch cổ. Thì tại cái lung đó
cũng chính là cái nơi mà xuất phát
cặp bến đầu tiên đi vào đây
để có thể là buôn bán và
phát triển kinh tế tại nơi đây
Tức là cái nơi mà xuất phát
giao thương đầu tiên trên cái mảnh đất này
Và nơi đó được xem là
trái tim của văn hóa Ốc Eo
Ngày xưa ngày xưa
Chắc anh nghĩ là nơi sầm ướt nhất
cho nên gọi là trái tim. Đúng rồi
Nơi sầm ướt nhất là nơi trái tim
là cái nơi mà phát triển ra
người di cư về đây đầu tiên
Ở đây rất là thơ mộng nha mọi người
Dừa, rượu
Rượu thì bây giờ đã
đã cắt hết rồi
Còn là cái cây cầu cổ này kìa
Cây cầu ngày xử
ngày xưa kìa. Không biết có phải ngày xử
hay là mới xây sau này. Anh nghĩ là chắc
mới xây sau này để cho mọi người thường tiện qua để tham quan
Mà cũng không biết ở đây có cái gì
nữa. Chỉ nói là
có một cái lung lớn thôi. Thì như là trái tim
của văn hóa ốc eo. Thì để mình qua thử coi
trái tim của văn hóa ốc eo là như thế nào
Tụi mình tính đi ra để tìm
con canh từng gắn với câu chuyện đi lại
giao thương của người xưa tại vùng đất ốc eo này
Nhưng mà nhìn qua nhìn lại
nhìn hoài chẳng thấy con canh đâu. Con canh mất tiêu rồi
Mọi người biết không? Ngày trước nơi đây
thường là vùng đất nhiều nước, chịu ảnh hưởng của biển
Còn bây giờ trước mắt tụi mình chính là
những bờ ruộng, là khoảng đất khô
Dấu vết của con canh cũng bị dành lấp đi
Vậy làm sao người ta biết được
ở đây từng có một con canh? Đó chính là những hiện vật
đã được tìm thấy và khai quật
như là đồng tiền, đồ gốm
đã góp nên hé lộ câu chuyện này nha mọi người
Đứng tại cây cầu này mình cứ tưởng như là
2000 năm trước, nơi đây đã có
rất là nhiều người đi qua và mang theo
rất là nhiều những món hàng
Và hành trình khám phá ốc eo của tụi mình đến đây là hết rồi
Cảm ơn mọi người đã yêu thương, đã đồng hành
cùng với Bảo Ngô trong tập Vlog này
Đừng quên nhấn like, subscribe, đăng ký kênh
một kênh Vlog du lịch nha