58 Triệu Người Từ Bỏ Bảo Hiểm Xã Hội, Doanh Nghiệp Thà ĐI TÙ còn hơn phải Đóng Quỹ BHXH...

Khán Trung Quốc
1.1K người theo dõi
92 Lượt xem video·23 thg 9, 2026
Trong bối cảnh áp lực tài chính nghiêm trọng, năm nay cơ quan thuế Trung Quốc đã nâng cấp hệ thống kiểm tra thuế trên toàn quốc. Họ không chỉ kiểm tra sổ sách công ty, mà còn thúc ép doanh nghiệp phải đóng góp bảo hiểm xã hội cho tất cả nhân viên...
Khủng hoảng tài chính lớn nhất Trung Quốc, 58 triệu người bỏ ba hiểm xã hội, doanh nghiệp, chọn vào tu thay vì nổ thuế.
Mời quý vị và các bạn cùng như Ngọc và Khán Trung Quốc tìm hiểu sâu về vấn đề này trong chương trình ngày hôm nay.
Ngày mai, tôi sẽ đóng cửa công ty. Tôi không làm nữa. Tôi sẽ giao toàn bộ sổ sách kế toán này cho các người.
Các người có thể từ từ kiểm tra từng chi tiết một. Nếu như các người không muốn tôi kiếm sống nữa, được thôi, tôi đi là xong. Tôi không chơi nữa.
Nếu như các người muốn tôi sống tiếp, thì tôi sẽ cố gắng duy trì thêm một thời gian. Tôi có thể giúp giải quyết vấn đề sinh kế cho một số người, ít nhất là giữ cho nhân viên của tôi sẽ tiếp tục sống qua ngày.
Nhưng trong tình hình thị trường hiện tại, nếu như các người yêu cầu tôi phải làm cho mọi thứ hoàn toàn tân thủ quy định, thì tôi thật sự không thể làm được.
Nếu như các người muốn tất cả nhân viên của tôi, phải đóng bài hiển xã hội. Nói thật lòng, hiện nay tôi còn khó mà tưởng nuôi nổi bản thân mình, mà chính nhân viên cũng không muốn đóng.
Các người bảo tôi phải làm thế nào đây? Trong bối cảnh áp lực tài chính nghiêm trọng, năm nay cơ quan thuế của Trung Quốc đã nâng cấp hệ thống kiểm tra thuế trên toàn quốc.
Họ không chỉ kiểm tra sổ sách công ty, mà còn thúc ép doanh nghiệp, phải đóng góp bài hiển xã hội cho tất cả nhân viên.
Ông chủ nhỏ ở Quảng Đông này đang phải đối mặt với khoản phạt khổng lồ vì không có khả năng tri trả, khiến cho ông không thể chịu được nổi.
Có cư dân mạng bình luận, đúng là như vậy, lương hư của những người bên trong của hệ thống vẫn đang tăng vọt lên cao hơn.
Những người khác nói, dù anh đóng cửa công ty rồi, họ cũng sẽ không buông tha cho anh đâu.
Nhiều cư dân mạng khác cho biết, tôi hoàn toàn hiểu, tại Quảng Châu, dù sau công ty hay là cá nhân chịu trinh nghiệm, mỗi người phải đóng 1.950 nhân dân tệ.
Hay tưởng tượng một nhân viên bình thường chỉ kiếm được 4.000-5.000 nhân dân tệ mỗi tháng, phải đóng số tiền bài hiểm xã hội lớn như vậy.
Ngay cả nhân viên cũng không muốn, nếu như tưởng mua bài hiểm y tế, thì chỉ tốn vài trăm nhân dân tệ, không nên ép buộc người la động phải tham gia.
Có cư dân mạng tiết lộ rằng, năm nay việc thuế vụ sử dụng Big Data để kiểm tra thuế đã trở nên cực kỳ khốc liệt.
Trong cuối một, toàn quốc đã truy thu 41.6 tỷ nhân dân tệ tiên thuế, trung bình mỗi ngày thu v460 triệu nhân dân tệ.
So với cả năm ngoái, chỉ truy thu được 28 tỷ nhân dân tệ, cường độ kiểm tra năm nay cao hơn gấp 3 lần so với năm trước, trở thành một trong những đợt trấn nắp mạnh mẽ nhất trong nhiều năm qua.
Điều đáng báo động hơn là, trong số 41.6 tỷ nhân dân tệ này, 70% không phải là do kiểm tra thủ công phát hiện, mà hoàn toàn là do hệ thống kinh thuế giai đoạn 4 tự động phát triển.
Dòng tiền ngân hàng, hồ sơ hòa đơn, thông tin đăng ký kinh doanh, dữ liệu bảo hiểm xã hội, v.v. của anh đều bị hệ thống kiểm tra chéo 24 giờ mỗi ngày.
Bất kỳ hoạt động bất thường nào cũng sẽ lập tức kế hoạch cảnh báo, tiêm thuế giai đoạn 4 giúp cuộc biến thai đến mức nào.
3 trường hợp thực tế đe dọa khắp cả ông chủ.
Trường hợp 1, các ông chủ kinh doanh bán buôn vật liệu xây dựng trong 3 năm thu qua tài khoản cá nhân 10 triệu nhân dân tệ.
Ông ý khách hàng không yêu cầu hòa đơn, nên không xuất hòa đơn.
Khế thống kinh thuế giai đoạn 4 so sánh thông tin ngân hàng với dữ liệu hòa đơn, phát hiện tỷ lệ bất thương 87%.
Khế thống tự động đánh dấu, cuối cùng ông phải bổ sung nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, tiền chậm nộp và tiền phạt, tổng cộng gần 8 triệu nhân dân tệ.
10 triệu nhân dân tệ tiền hàng, nhận được cuối cùng chỉ còn lại 2 triệu nhân dân tệ, còn phải bù lỗ thêm.
Trường hợp 2, một doanh nghiệp chế biến sản xuất, người đại diện pháp nhân, vay 5 triệu nhân dân tệ từ công ty, khi vào khoản phải thu khác, 3 năm không hoàn trả.
Cơ quan thuế xác định đây là phân phối cổ tức, bột nộp bổ sung 20% thuế thu nhập cá nhân, cộng với tiền chậm nộp, tổng cộng là 1,18 triệu nhân dân tệ.
Ban đầu muốn tiết kiệm thuế, kết quả là mất thêm 1,18 triệu nhân dân tệ.
Trường hợp 3, ông chủ của một công ty thương mại trong 3 năm sử dụng hóa đơn ăn uống và hóa đơn đồ xăng để báo chi và rút tiền mặt 2 triệu nhân dân tệ,
sau khi thuế phụ phối hợp với công an điều tra, xác định sử dụng hóa đơn giả để rút tiền công ty, nghi ngờ chiếm đoát chức vụ, và đã khởi tố hình sự.
Vậy tại sao những doanh nghiệp bị kiểm tra này lại không muốn hoàn toàn tuân thủ quy định?
Người trong ngành cho biết, các doanh nghiệp nhỏ và vừa của Trung Quốc đang phải sinh tồn trong khai hở giữa các doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp trung ương,
được hưởng hầu hết nguồn lực cùng với chính sách hỗ trợ, so với doanh nghiệp nhà nước như điểm chí mạng của họ là nguồn lực và khả năng tiếp cận tài chính không bình đẳng.
Để có chỗ đứng trên thị trường và cạnh tranh với doanh nghiệp nhà nước, họ chỉ có thể cạnh tranh giá cả, cất giảm chi phí nhân công, lợi nhuận cực kỳ mỏng.
Trong tình hình đó, nếu như làm hoàn toàn tuân thủ quy định, gần như là tất cả các doanh nghiệp này đều sẽ phá sản.
Ngoài ra, dưới sự ép buộc của các quan chức, nhiều doanh nghiệp chỉ có thể dựa vào hối lộ để duy trì hoạt động.
Kết quả là các doanh nghiệp tư nhân thường luôn có điểm yếu nằm trong tay của chính quyền.
Đây cũng là tiện tựu hỗn loạn kéo dài và là bức tranh thực tế của giới doanh nghiệp Trung Quốc trong nhiều năm qua.
Vấn đề là, hiện nay cơ quan thuế giữa cuộc lại đang nhắm vào những gì?
Dưới đây là sáu con số, chúng một cái là nguy hiểm.
Một, tài khoản cá nhân nhận tiền trong năm vượt 800 nghìn nhân dân tệ sẽ tự động kích hoạt cảnh báo.
Hai, tài khoản cá nhân trong một quý nhận hơn 2.000 giao dịch sẽ trực tiếp bị đánh dấu là thu nhiệp kinh doanh.
Ba, chuyển tiền từ tài khoản công ty sang tài khoản cá nhân không có mục đích kinh doanh hợp pháp,
vượt 30.000 nhân dân tệ có thể trực tiếp bị điều tra.
Bốn, cá nhân có tài sản vượt 2 triệu nhân dân tệ sẽ trực tiếp bị đưa vào giám sát big data.
Năm, cá nhân có tài sản vượt 6 triệu nhân dân tệ sẽ trực tiếp trở thành đối tượng giám sát trọng điểm.
Hộ đồng vay tiền công ty đến cuối năm không hoàn trả sẽ bị coi là nhận cổ tức,
buộc phải bổ sung ngộp 20% thuế thu nhập cá nhân.
Thuế vụ rút cuộn là phát hiện ra, anh bằng cách nào? Cư dân bảng tiết lộ có ba kênh.
Thứ nhất, là dữ liệu ngân hàng được tự động báo cáo.
Hiện nay ngân hàng nhân dân Trung Quốc đã kết nối với hệ thống thuế.
Các giao dịch lớn hoặc là tần suất cao, ngân hàng sẽ tự động đẩy thông tin cho cơ quan thuế.
Kênh thứ hai, là so sánh dữ liệu hóa đơn.
Số tiền suất hóa đơn không khớp với thu nhập khai báo, hoặc là số tiền mua hàng.
Hệ thống sẽ tự động báo động.
Kênh thứ ba, so sánh chéo với các bên liên quan.
Hệ thống kết nối và so sánh toàn bộ giao dịch tài chính giữa công ty,
cổ đông, vợ chồng và tất cả các bên liên quan.
Chỉ cần phát hiện một điểm bất thường là tiến hành điều tra toàn diện.
Tất nhiên là còn có một yếu tố rất quan trọng khác là cục quản lý bà hiểm xã hội.
Cơ quan này đã giám sát chặt chẽ tình hình đóng bà hiểm xã hội của các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Ông chủ doanh nghiệp ở Quảng Đông kia đã bị bắt quả tang vì lý do này.
Tuy nhiên từ đầu năm nay, trên Tân Quốc đã xuất hiện hiện tượng ngừng đóng
và thậm chí là giúp bà hiểm xã hội quy mô lớn, khiến cho chính quyền vô cùng hoang sợ.
Một cư dân bảng chia sẻ tình hình bất thường của bà hiểm xã hội năm nay.
Anh ấy nói,
Tôi hơi hoang mang. Hôm nay tôi đi cùng bạn đến cùng bà hiểm xã hội làm thề.
Phát hiện một hiện tượng rất nghiêm trọng. Rất nhiều người đang hỏi tại quê làm thủ tục giúp bà hiểm xã hội.
Tôi bắt đầu nghĩ, hiện tại mọi người có bà hiểm xã hội cũng không sống nổi, hoặc lại có người chủ động đi giút.
Người đăng bài đã trò chuyện với một người đàn ông đang làm thủ tục giúp bà hiểm.
Người đàn ông này là tiểu thương tự do, mưu sinh bằng nghề buôn bán nhỏ.
Nhưng năm trước, ông có thể kiếm được 100-200 nghìn nhân dân tệ một năm.
Chỉ phí bà hiểm xã hội còn gánh nổi, nhưng hai năm gần đây, kinh tế suy thoái, thu nhậm giảm mạnh.
Ông phá vỡ, hai người muốn năm phải đóng hơn 20.000 nhân dân tệ tiêm bà hiểm xã hội,
người áp lực không nhỏ lên cuộc sống hiện tại. Người đàn ông kinh quyết cho biết, rút được một đồng là một đồng.
Ông thừa nhận hiện tại, càng nhiều người ở độ tuổi 30, 40, mắc bệnh tim mạnh, tiểu đường,
cộng với áp lực công việc lớn, thường xuyên thức khuya, các ca tử vong được gột liên tục xảy ra.
Ông lo lắng bản thân, chưa chắc đã sống nổi, đến tuổi nhận lương hơn.
Ông còn tính toán một khoản, một người một năm phải đóng khoảng 10.000 nhân dân tệ,
vợ chồng hai người là 20.000 nhân dân tệ. Đóng đến năm 65 tuổi tổng cộng khoảng 560.000 nhân dân tệ.
Đối với gia đình tiểu thương, đây là một khoản tiền khổng lồ. Ngay cả khi về hưu,
mỗi tháng nhận hơn 2.000 nhân dân tệ. Muốn gỡ vốn cũng phải đợi đến 85 tuổi,
đến 90 tuổi. Lúc đó đã không có ý nghĩa thực tế. Vì vậy, ông chọn rút bà hiểm xã hội.
Chưa hết lo cho cuộc sống trước mắt. Phần bình luận của cư dân mạng,
phần lớn ủng hộ việc rút bà hiểm. Họ lần lượt cho biết ông không phải là không nghĩ
đến tương lai dài hạn, mà là cuộc sống quá khó khăn. Rút bây giờ cũng không rút được tiền,
phải đợi đến 60 tuổi mới lấy, nên tạm thời dừng đóng là tốt hơn.
Anh ấy nhìn ra, điểm thèn chốt, chưa chắc là đã sống đến 80, 90 tuổi.
Quý một năm 2026, số người trên toàn quốc ngừng đóng bà hiểm xã hội tích lũy đã vọt lên 58
triệu người. Con số này tương đương với toàn bộ dân số nước Ý đột nhiên rời khỏi mạng lưới an toàn
xã hội. Điều đáng lo hơn là trong đó, người trẻ từ 20 đến 35 tuổi chiếm hơn 60%.
Trên mặt trận dư luận chính thức, khắp nơi đều là tiếng than ván, tầm nhìn ngắn hẳn, bừa bãi,
chỉ biết hưởng thụ trước mắt, già rồi chắc chắn sẽ hối hận. Nhưng người trẻ cho rằng,
bà hiểm xã hội bản chất là dùng tiền sống hôm nay để đổi lấy một tấm xác mơ hồ cho ngày mai.
Điều kiện tình quyết là hôm nay phải có tiền sống. Quý một năm nay, chính quyền tuyên bố tỷ lấy
thất nghiệp thanh niên đô thỷ giảm xuống còn 15,6%. Tuy nhiên nhiều người trước đây bị tính và thất
nghiệp ngay đã được chuyển sang la động thu nhập thấp, khiến cho số liệu thấp hơn nhiều so với cảm
nhận thực tế của công chúng. Trong khi đó, số lượng người được chính thức gọi là la động linh hoạt đã
vượt 300 triệu người, các công việc như tài xế giao đồ ăn, lái xe công nghệ, người dẫn chương trình
trực tiếp. Những vị trí này không có đơn vị đóng phần lớn, tạm bộ đều là phải tự chi trả.
Một cư dân mạng cho biết, lấy thâm quyến làm ví dụ, người la động linh hoạt đóng bài hiểm hữu
trí và y tế theo tháng, mức thấp nhất cũng phải khoảng 1.500 nhân dân tệ. Một tài xế giao đồ ăn
chạy đến Đức Trần mỗi tháng kiếm về chỉ khoảng 7.000-8.000 nhân dân tệ. Chứ tiền nhà, ăn uống,
đi lại, điện thoại, nhiều nhất còn lại 3.500 nhân dân tệ. Sau đó lại phải đóng hơn 1.000 nhân dân tệ
bài hiểm xã hội, chỉ còn khoảng 2.000 nhân dân tệ. Khoản tiền 2.000 nhân dân tệ này phải đối
phó với ống đau, thay quần áo theo mùa, giao lưu xã hội, sửa điện thoại, gửi tiền về quê,
xin hỏi, nếu là anh, anh có đóng hay không? Chính quyền vẫn liên tục đe dọa hậu quả của việc ngưng
đóng bài hiểm xã hội. Y tế dừng, thì đi khám chữa bệnh toàn tự trả. Tu trí ngừng, thì lương hưu tiêu
tan, đủ thứ tư cách mua nhà, bốc số biển, số xe, đều sẽ bị ảnh hưởng. Nhưng câu trả lời
của gần 60 triệu người trẻ rất đơn giản, tôi phải sống sót đã. Ngày 9-7-2026, Bộ Nhân lược Văn
sinh Xã hội của Trung Quốc công bố quy hoạch kế hoạch 5 năm lần thứ 15, trong đó từ bỏ việc đặt
chỉ tiêu cụ thể và số lượng việc làm mới tại đầu thị. Chỉ mờ hồ nói sẽ giữ ở quy mô tương đương.
Đây là lần đầu tiên kể từ những năm 1990. Nhìn lại quá khứ, việc đặt chỉ tiêu số lượng việc
làm mới tại đầu thị tính bằng hàng chục triệu người. Luôn là, nội dung cố đỉnh trong quy hoạch
kinh tế của Trung Quốc, trong quy hoạch kế hoạch 5 năm lần thứ 14 năm 2021, chính quyền rõ ràng
nhu cầu tạo thêm hơn 55 triệu việc làm mới tại đầu thị. Trong giai đoạn kế hoạch 5 năm lần thứ
13, cũng đặt mục tiêu là vượt 50 triệu việc làm. Tuy nhiên, quy hoạch kế hoạch 5 năm lần thứ 15
mới nhất lại chỉ đề xuất các mục tiêu hàng năm sẽ được đưa ra tùy theo tình hình và quy trách nhiệm
cho cách mạng công nghệ, thay đổi cấu trúc dân số, cùng với áp lực bên ngoài.
Đối với động thái hiếm thấy ngay của chính quyền, chuyên gia vấn đề Trung Quốc chỉ ra rằng,
việc Đảng Cộng sản Trung Quốc không đưa ra con số phụ thể cho thấy, chính quyền đã mất đi khả năng
nắm bắt các biến số trong tương lai, không thể đánh giá chính xác. Sự không chắc chắn này xuất phát từ
hai cuộc sốc lớn. Thứ nhất là dữ liệu tử vong quy mô lớn trong đại dịch bị che giấu, dẫn đến các
chỉ số dân số cơ bản bị bóc néo nghiêm trọng. Thứ hai là sự phát triển công nghệ trí tuệ nhân tạo,
người gia tác động khó hứa lựa đối với thị trường về làm. Một nhà kinh tế Hoa Kỳ đưa ra chỉ trích ngay
gắt hơn, thẳng thắn cho rằng đây không phải là tối ưu hóa chính xác, mà là cho nằm yên và chơi
chữ sau khi chính quyền nhận ra dữ liệu sắp sụp đổ. Ông nói, yêu cầu chính xác về số lượng được
làm mới tại đồ thỉ phải giữ ở quy mô tương đương, thực chất là cách hợp pháp hóa và tuân thủ
quy định cho sự gia tăng tỷ lệ thất nghiệp. Ngôn ngữ chính trị của nó thực ra là, cố gắng tạo
thêm việc làm càng nhiều càng tốt, tạo không nổi thì thôi. Đây là biểu hiện thỏa hiệp của chính quyền,
họ không thể thay đổi hiện trạng, cũng không định thay đổi. Cùng từ quy mô tương đương,
chỉ là một tính từ, quyền diễn xảy và tiêu chuẩn hoàn toàn nằm trong tay của chính quyền.
Các nhà quan sát chỉ ra rằng, tỷ lệ thất nghiệp cao kéo dài trong mắt đảng Cộng sản Trung Quốc đã
trở thành yếu tố gây bất ổn xã hội. Chính quyền cấp thiết cần kiểm soát tình hình. Và theo quan điểm
của chính quyền, đây không còn chỉ là về vấn đề kinh tế nội địa mà đã liên quan đến hình
ảnh quốc tế và chính sách đối ngoại. Vào ngày 13 tháng 7, Khu lạc bộ Phóng viên
nước ngoài tại Trung Quốc công bố báo cáo tự do truyền thông 2025 bằng tên là bất thường mới.
Báo cáo chỉ ra rằng, các phóng viên nước ngoài làm việc tại Trung Quốc vẫn đang phải đối mặt
với sự ngặt, áp lực, đe dọa và bất chắc. So với trước đây, các phóng viên nhận thấy phản
vi nhạy cảm đang mở rộng dân sang lĩnh vực kinh tế và công nghệ. Khảo sát cho thấy 47% phóng viên
được hỏi rằng trong năm qua đã xuất hiện các chủ đề nhạy cảm mới, trong đó những vấn đề đáng
nhắc đến thường xuyên bao gồm vấn đề dân số, tình hình kinh tế tổng thể, thất nghiệp thanh niên,
khủng hoảng bất độ sản, xung đột thương mại Hoa Kỳ, Trung Quốc. Báo cáo chỉ ra rằng,
khi mà tốc độ tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc chậm lại, việc đưa tin liên quan đến niềm tin về
thị trường, bất độ sản và việc làm trở nên khó khăn hơn. Về phỏng vấn thực địa, 64% người được hỏi
cho biết họ ít nhất một lần đã bị cảnh sát hoặc là quan chức khác cản trở, 40% từng bị người không
gió danh tính cản trở, 8% cho biết từng bị xô đẩy hoặc là sử dụng bạt lực thân thể.
Báo cáo liệt kê một số trường hợp cụ thể, bao gồm một phóng viên đã bị công an đưa đi thẩm
vấn khi đăng đưa tin về lạ động thời vụ tại Quảng Đông. Các phóng viên bị nhân viên thường
phục theo dõi khi điều tra các nhà máy tại Trịnh Châu, cùng với các nhóm đưa tin bị đưa đến
hướng đồng công an và bị ra lệnh xóa đoạn video ghi hình. Cô lạc bộ phóng viên nước ngoài
tại Trung Quốc cho biết loại can thiệp này không còn giới hạn ở những khu vực nhạy cảm truyền thống
như Tân Cương hay là Tây Tạn. Một số phóng viên cho biết, ngay cả những tin tức xã hội thông
thường, chẳng hạn như là phát triển địa phương, hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp hay là vấn đề
dân sinh, cũng có thể gặp phải chữa ngại. Đồng thời, các đối tượng được phỏng vấn cũng đang
phải chịu áp lực ngày càng lớn. Báo cáo cho thấy 77% phóng viên được khảo sát cho biết nguồn tin
của họ đã từ chối hay là hủy phỏng vấn với lý do là không được phép tiếp xúc với truyền thông
nước ngoài. 32% phóng viên cho biết nguồn tin của họ từng bị thẩm vấn, đe dọa hoặc là gặp phải
các hậu quả tiêu cực khác sau khi tiếp xúc với truyền thông nước ngoài. Chủ doanh nghiệp, học giả,
chuyên gia phân tích kinh tế, thậm chí là chuyên gia nông nghiệp, đều có thể từ chối phỏng vấn vì lo
ngoại, hậu quả. Có các dân mạng cho rằng điều này cho thấy chính phủ thực chất là hết tiền,
hiện tại ngay cả việc làm giả dữ liệu cũng khó có thể che đậy được sự thật,
sắp không thể che giấu nổi nữa. Và ngày 15 tháng 7, Cục thấm cây quốc gia Trung Quốc
công bố tăng trưởng GDP quý II chậm lại ở mức 4,3%, thấp hơn là mức tăng 5% của quý I và thấp
hơn giữa 3-4,5% của các nhà kinh tế. Các nhà phân tích cho rằng, vì chính quyền Trung Quốc vụ
lúc này bị cáo buộc là tô đẹp số liệu, lần này bất ngờ công bố con số thấp hơn kỳ vọng,
đã hoàn toàn đập tan hy vọng cuối cùng của thị trường rằng kinh tế có thể chạm đáy và phục hồi
trong nửa sau năm nay. Ngày 14 tháng 7, hãng Bloomberg từng chỉ ra rằng sự chậm lại của kinh tế
phản ánh tri tiêu tiêu dùng tiếp tục yếu đi, thị trường bất đường sản định trễ,
cùng với sự rụt giảm đầu tư trong các lĩnh vực được chính sách hỗ trợ, như chế tạo công nghệ cao.
Theo tính toán theo Quý, tăng trưởng kinh tế quý II dự kiến sẽ chậm lại con 0,9%,
mức thấp nhất kể từ năm 2023. CNBC đưa tin, tăng trưởng GDP của Trung Quốc đạt 4,3% là mức chậm
nhất kể từ năm 2022 và không đạt kỳ vọng. Báo cáo cho biết trong một cảnh quan hệ căng thẳng với các
đối tác thương mại lớn bao gồm Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu, cùng với nhu cầu nội địa yếu kém,
tăng trưởng quý II đã thấp hơn phảng vi mục tiêu tăng trưởng cả năm 4,5% đến 5% mà Bắc Kinh đạt ra.
Đây cũng là một trong những mục tiêu tăng trưởng ít tham vọng nhất trong nhiều thập kỷ.
Điều thú vị hơn là gần đây chính quyền Đà Cột Sản Trung Quốc đã công bố kế hoạch 5 năm lần thứ 15 về
mở rộng tiêu dùng để ra mục tiêu đến năm 2030, tổng doanh số bán lẻ hàng tiêu dùng xã hội đạt 60.000 tỷ
dân tệ. Người trong ngành chế diễu mục tiêu này là chuyện viện vong.
Doanh nhân tư nhân Tống Ngạn Quân, hiện lưu vang tại Canada, cho biết một thương hiệu chuối giáo dục
do ông điều hành từng có hơn 400 cửa hàng tại khu vực Hoa Đông, lợi nhuận hàng năm đáng kể,
trong đó Tây Tương Hải nhiều nhất từng có hơn chục cửa hàng. Tuy nhiên ông cho biết hai ba năm gần đây,
kinh doanh rõ ràng là suy giảm. Hiện nay các cửa hàng Tây Tương Hải đã thu hẹp chỉ còn lại hai cửa hàng.
Ông quy nguyên nhân là thương hiệu đỉnh giá cao, ý chí tiêu dùng của các bậc cha mẹ rõ ràng là giảm suốt,
và quan sát thấy chi phí tụ tập ăn uống của bạn bè xung quanh, cũng từ mức trước đây mỗi lần đều
hàng chục nghìn nhân dân tệ, nay đã giảm xuống khoảng một nghìn nhân dân tệ, đã coi là chiều đáy rất tốt.
Ngoài việc kinh doanh thu hẹp, Tống Ngạn Quân còn kể về áp lực mà ông gặp phải trong quá trình
kinh doanh tại Trung Quốc. Ông cho biết cảnh sát đã nói với ông những câu như,
tôi sẽ đảm bảo ông sẽ phải ngồi tù suốt đời, và tôi sẽ khiến chông thối dữa trong tù,
khiến chông cảm thấy bị đe dọa đến tự do cá nhân. Ông cũng cho biết trong vòng bạn bè là các doanh nhân
của mình, gần đây có gần 28 người đã vọc phải tình huống tương tự, bao gồm các biện pháp cưỡng chế,
phát sản, thậm chí là những hậu quả cực đoan. Dưới áp lực đó, Tống Ngạn Quân cuối cùng tròng
cách rời khỏi Trung Quốc sang Canada. Các chuyên gia chỉ ra rằng vì trong tiêu dùng hộ gia đình trong
GDP của Trung Quốc đã ở mức thấp trong thời gian dài, theo số liệu mà một chuyên gia trích dẫn,
tỷ lệ này chỉ khoảng 37-38%, thấp xa so với mức trên 60% ở hầu hết các nền kinh tế phát triển.
Điều này liên quan đến phân phối thu nhập, nhưng cũng xuất phát từ tâm lý sợi tri tiêu,
lan rộng trong dân chúng. Các chuyên gia còn chỉ trích một số chính quyền địa phương vì theo
đuổi thành tích, nhìn thấy được, mà nhiệt tình với các dự án cơ sở hạ tầng và đầu tư,
nhưng lại không muốn đầu tư, nguồn lực và an sinh xã hội và dịch vụ công cộng.
Ví dụ, dù lần dịch bệnh đã kết thúc từ lâu, một số địa phương vẫn tiếp tục xây dựng bệnh viện,
giã chiến, chỉ vì dự án đã được phê duyệt, kinh phí đã có nguồn, phải tri tiêu hết.
Nhà kinh tế phó bằng thì từ góc độ kỳ vọng thu nhập, hiệu ứng tài sản và cấu trúc dân số,
chỉ ra rằng tiêu dùng bản chất là kết quả chung của mức thu nhập, sở thích rủi ro,
tình hình tiết kiệm và kỳ vọng tương lai, chứ không phải là ý chí có thể bị kích thích trực tiếp
bằng các biện pháp bên ngoài. Nguyên nhân căn bản khiến cho người dân không tiêu dùng,
chính là túi không có tiền. Phó bằng đặc biệt nhắc nhở rằng tiêu dùng đăng cấp trong 10 năm
qua phần lớn phụ thuộc vào hiệu ứng tài sản do giá bất động sản tăng băng lại,
chứ không phải là do tăng trưởng thu nhập từ lao động. Khi mà giá nhà giảm, các gia đình trung nước
như trước đây dựa vào tài sản tăng giá để hỗ trợ tiêu dùng, sẽ chứng kiến tài sản còn lại,
thậm chí là trở thành tài sản nâm. Một khi xảy ra tình trạng này, tiêu dùng dăng cấp sẽ lập
tức diễn ra. Ông cho rằng với biện pháp giảm chi phí tăng hiệu quả mà doanh nghiệp thực hiện trong
hai năm gần đây, kỳ vọng thu nhập của cư dân sẽ tiếp tục sâu đi, có giúp tiêu dùng đã là tất yếu.
Các nhà phân tích chỉ ra rằng dù là doanh nhân lưu vong và hai vị học giả tiếp cận vấn đề
từ ốc độ khác nhau, nhưng phân tích ví mô của họ lại bổ trợ lấn nhau và đi đến kết luận nhất quán.
Chính quyền Đà Cộng sản Trung Quốc vừa đặt ra mục tiêu dùng 60.000 tỷ nhân dân tệ,
nghe có vẻ nực cười, vừa dùng big data điên cuồng, tri thu thuế phí, ép bù tầng lớp thu nhập
thấp ở đáy xã hội, phải đóng bà hiểm xã hội. Điều này cho thấy chính quyền đang rất sức ruột,
muốn kiểm soát tình hình, nhưng trên thực tế lại không có giải pháp.
Thực tế là kinh tế tàn khốc đang đập thẳng vào chính sách hiện hành của chính quyền. Họ chỉ
còn cách dựa vào những mục tiêu không thể thực hiện, về bánh vẽ số liệu khổng lồ, thổi phong, sống qua ngày.
Cảm ơn quý vị và các bạn đã theo dõi chương trình của chúng tôi. Những góp ý của quý vị sẽ giúp chúng
tôi hoàn thiện hơn mỗi ngày. Và các bạn cũng đừng quên theo dõi Khán Trung Quốc trên hai nền tảng
YouTube và Kanchiwa. Như Ngọc và Khán Trung Quốc xin chân thành cảm ơn và hẹn gặp lại!
