Nhật Bản – nơi lửa dưới lòng đất, tuyết lạnh và đại dương cùng tạo nên một thế giới hoang dã đặc biệt. Từ khỉ Nhật Bản tắm nước nóng giữa tuyết đến sếu đầu đỏ, gấu đen, đại bàng biển và cú cá Blakiston. Hành trình khám phá cách núi lửa, hải lưu, rừng và những hòn đảo cô lập định hình sự sống nơi đây. Và phía dưới tất cả, các mảng kiến tạo vẫn không ngừng chuyển động, tiếp tục viết lại vùng đất này. ────────── Cảm ơn bạn đã theo dõi. Nếu thấy video hữu ích, hãy Like – Đăng ký – Chia sẻ để ủng hộ kênh trong những tập tiếp theo. ────────── #TheGioiDongVat#WildlifeDocumentary#NhatBan#Hokkaido
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Tóm tắt video
Được tạo bởi AI
Video khám phá mối liên hệ mật thiết giữa địa chất, khí hậu và sự thích nghi của sinh vật tại Nhật Bản. Từ cơ chế hình thành suối nước nóng do mảng kiến tạo đến vòng tuần hoàn vật chất giữa biển và rừng, nội dung làm rõ cách các loài động vật thay đổi hình thể và hành vi để sinh tồn trong một môi trường địa chất biến động không ngừng.
Giữa cùng tuyết, một mặt nước đang búc hơi.
Và trong mặt nước đang búc hơi đó, những con khỉ ngồi ngập tới vai.
Lông trên đầu nó phủ một lớp tuyết mỏng.
Lớp tuyết không tàn.
Loài này xuống tới vị độ 41 độ Bắc,
nơi mặt đất nằm dưới tuyết 4 tháng mỗi năm.
Trên bản đồ phân bú của mộ lĩnh trưởng,
đây là điểm cực Bắc.
Nhưng câu hỏi thật sự ở khung hình này không nằm ở con khỉ.
Nó nằm ở nước.
Trên một ngọn núi phủ tuyết dày,
tại sao lại có nước nóng?
Đây là Nhật Bản.
Một quần đảo trải dài từ vùng măng giá phương Bắc
xuống tới những khu rừng cận nhiệt phía Nam.
Và bên dưới quần đảo ấy,
các mảng kiến tạo vẫn không ngừng chuyển động.
Nước nóng mà con khỉ đang ngồi trong đó
không đến từ mặt trời.
Nó đến từ dưới chân nó.
Bên dưới Nhật Bản,
một mảng vỏ đại dương đang chìm xuống dưới mảng nằm cạnh nó.
Khi chìm,
nó mang theo nước và những chất dễ bày hơi
bị khóa trong lớp đá đại dương.
Xuống tới độ sâu đủ lớn,
lượng nước đó thoát ra
và đi vào lớp phủ nằm bên trên.
Nước làm hạ nhiệt độ nóng chảy của vật chất ở đó.
Cùng một nhiệt độ,
thứ đáng lẽ vẫn rắn thì bắt đầu chảy ra.
Magma hình thành.
Magma nhẹ hơn phần đá quanh nó,
nên nó đi lên.
Đi lên tới mặt đất thì thành núi lửa.
Nhật Bản có hơn 100 ngọn núi lửa còn hoạt động.
Còn dưới nước nóng thì không phải do magma đun trực tiếp.
Nhiệt trong lòng đất làm ấm nước ngầm.
Và nước ngầm đó theo các khen nước trong đá
mà đi lên mặt đất.
Đó là lý do một ngọn núi phủ thiết dày
vẫn có nước nóng chảy ra ở chân núi.
Cùng chuyển động ấy đẩy đá lên khỏi mặt biển
và biến nơi này thành một thế giới của hàng nghìn hòn đảo
kéo dài 3.000 km từ bắc xuống nam.
Đất chuyển động tạo ra núi và đảo.
Núi và đảo tạo ra những môi trường sống rất khác nhau.
Và sự sống bám vào từng môi trường đó
rồi thay đổi theo nó.
Cùng đi lên phía bắc tới chỗ thay đổi rõ nhất.
Ở phía bắc Nhật Bản, mùa đông không chỉ phủ trắng mặt đất.
Nó thay đổi cả những con vật sống trên đó.
Mùa đông ở đây không đến từ trên trời.
Nó đến từ biển.
Dòng nước lạnh chảy xuống từ phương bắc
mang theo lớp băng trôi hình thành ngoài cửa sông Amur.
Cách đó hơn 1.000 km.
Băng tới bờ đông bắc Hokkaido vào tháng 1, tháng 2.
Đây là vùng có băng biển xuất hiện ở phí độ thấp nhất
được ghi nhận ở Bắc Bán Cầu.
Băng đóng cửa mặt biển.
Con gì kiếm ăn trên mặt biển phải đi chỗ khác
hoặc đuổi cách ăn.
Trong rừng, hưu Ezo đứng ngập chân trong tuyết
mà gặm vỏ cây.
Cỏ nằm dưới nửa mét tuyết.
Vỏ cây thì luôn ở tầm miệng.
Chúng lột từng mảng vỏ khỏi thân cây non
để lại những vết trắng mang tầm ngược người.
Và một cây cây bị lột hết vòng vỏ quanh thân
thì chết đứng.
Đây là phân loại Housika của Hokkaido
lớn hơn Housika ở phía nam.
Đó là khuôn mũ chung của thú vùng lạnh.
Có thể to hơn thì tỷ lệ giữa diện tích bề mặt
và thế tích nhỏ hơn.
Và mất nhật chậm hơn.
Có thể nó đã được mùa đông định hình sẵn
từ trước khi nó sinh ra.
Nhưng có những loài không tránh mùa đông.
Chúng ở lại và sống cùng nó.
Ở những vùng đất ngập nước phía đông Hokkaido
siếu đầu đỏ vẫn đứng giữa tuyết
khi nhiệt độ xuống rất thấp.
Tuyết phủ kín mặt đất
nhưng chúng vẫn kiềm ăn.
Chúng dùng chép mỏ dài
liên tục mổ và sới lớp tuyết
tìm những thứ còn xót lại bên dưới.
Đôi chân dài giúp chúng bước qua lớp tuyết dày.
Còn chép mỏ trở thành công cụ
để tìm kiếm thức ăn
dưới lớp trắng phủ kín mặt đất.
Và giữa cái lệnh đó
đôi khi có một cảnh hoàn toàn khác.
Hai con se-u tiến lại gần nhau
cùng cuối đầu, bật nhảy
và vỗ cánh theo cùng một nhịp.
Đó là một phần của màn tán tỉnh
một điệu nhảy mà cả hai cùng thực hiện.
Chúng nhảy, chạy vài bước
rồi lại vơn cổ và vỗ cánh.
Không có con nào đứng xem.
Cả hai cùng tham gia vào điệu nhảy.
Nhưng mùa đông ở Hokkaido
không chỉ một động vật tìm thức ăn dưới tuyết.
Có những nơi nước vẫn giữ được
một khoảng sống giữa mùa đông.
Có những chỗ nước không chịu nóng băng.
Hồ Kusado nằm trong một miệng núi lửa
cũ ở phía đông Hokkaido.
Là hồ miệng núi lửa rộng nhất Nhật Bản.
Dưới đáy hồ
có những mạch địa nhiệt phun nước nóng lên.
Giữa mùa đông, phần lớn mặt hồ đóng băng.
Nhưng quanh những mạch đó mặt nước vẫn hở.
Ở những vùng nước hở có thên Nga.
Thên Nga hộp bờ
bay xuống từ vùng Indijika
và Kolima ở đông bắc Siberia.
Đi dọc theo Sakhalin
rồi xuống Hokkaido.
Chúng đứng trong làn hơi nước bốc lên từ mặt hồ.
Cổ trắng nổi trên nền xương.
Chất ngâm trong dòng nước ấm
đi lên từ đúng cây họ đã át tạo ra hòn đảo này.
Cùng một nguồn nhiệt.
Lần trước là con khỉ.
Lần này là đàn chim vừa bay 2.000 km.
Trên những dòng sông không chịu nóng băng,
câu chuyện gây khắc hơn.
Đại bằng biển Steller
đậu rẻ ra khắp nơi,
quay lưng vào gió.
Con cái nặng từ 6-9 kg
sẻ cánh vượt 2 m.
Cái mỏ bằng của nó lớn và cong
dùng để xé cá đông cứng và thịt thú chết.
Trai với con cái
vốn có thể hình lớn hơn hẳn
so với tập tính đảo ngược dây tính
ở loài chim săn mùi.
Đại bằng biển Steller đực
có kích thước hiêm tốn hơn.
Cái nặng thường chỉ giao động
từ 4,9-6,8 kg.
Phần lớn quần thể của loài này
sinh sản ở vùng Kamchatka
và bờ biển Okhotsk
rồi kéo xuống Hokkaido Tránh Đông.
Đây là nơi tập trung đông nhất
của loài trong mùa lạnh.
Chúng thường tụ tập rất đông,
quan sát dưới mặt nước.
Chỉ một chuyển động nhỏ
chúng lao phút xuống tóm gọn.
Nhưng việc có giữ được bữa ăn của mình không
lại làm chuyện khác.
Khi một cá thể khác vừa tóm được
một con cá tươi ngon,
nó lập tức trở thành mục tiêu của cả đàn.
Chúng sẽ danh dật rất ổn ào
và quyết liệt.
Ban ngày là của đại bằng,
ban đêm là của một con phác.
Cú cá Blakiston
nặng 3-4 kg rưỡi,
sẻ cánh gần 2 mét.
Nó nằm trong nhóm
những loài cú lớn nhất còn sống.
Nó không lượn trên trời tìm mồi,
nó đứng yên bên mép nước và nghe.
Đôi tai của nó lịch nhau,
một bên cao hơn bên kia.
Âm thanh từ một con cá quậy dưới nước
đến hai tay lịch nhau
khoảng một thời gian rất nhỏ.
Và khoảng lịch đó cho biết
con cá nằm ở đâu
cả hướng lẫn độ cao.
Nó lội xuống, không bay
và trộn bằng chân.
Loài này cần 2 thứ cùng lúc.
Một dòng sông không đóng băng
để có cá
và một cái cây đủ già, đủ to,
đủ mục ở giữa để có hốp làm tủ.
Một cái cây như vậy
mất trên 200 năm mới thành hình.
Khi rừng già bị đốn,
cá vẫn còn, mà tủ thì hết.
Số cú cá Blakiston
Gâu trở mùa xuân.
Gấu trở mùa xuân.
Đại bàng trở cá.
Cú trở cá.
Cả khu rừng này đang trở một thứ
đi từ ngoài biển vào.
Cá hồi sinh ra ở nước ngọt.
Cá trôi ra biển
và súng phần lớn cuộc đời ngoài đó.
Ăn ngoài đó, lớn ngoài đó.
Toàn bộ khối thịt mà nó mang trên mình
được xây bằng vật chất của đại dương.
Rồi tới mùa,
nó quay lại.
Nó tìm đúng dòng sông đã sinh ra nó,
bơi ngược dòng, vật thác
và lên tới thượng nguồn để đẻ.
Đó là một chuyến đi
một chiều. Sau khi đẻ,
phần lớn cá chết ngay tại chỗ.
Và đây là chỗ quan trọng.
Hàng triệu con cá
vừa mang toàn bộ vật chất của đại dương
đi ngược vào sâu trong đất liền
rồi bỏ lại đó.
Trong mùa cá hồi,
gấu thường tha cá vào rừng
để ăn cho yên.
Cái nó bỏ lại dưới gốc cây
là đồ cá, xương cá và phần.
Đại bàng nhặt phần thừa,
quạ, trồn,
cáu nhặt tiếp.
Thứ không ai ăn thì mục ra ngay tại chỗ.
Ni tơ và phốt pho
của đại dương đi vào đất rừng
theo con đường đó.
Ở những vùng có cá hủy di cơ,
các nhà nghiên cứu đã đo được
dầu phết hóa học mang nguồn gốc biển
ngay trong lá và trong vòng gỗ
của những cái cây mọc bên sông.
Cây bên sông của cá hủy
lớn nhanh hơn cây bên sông không có.
Chính những cái cây đó
tạo bóng giữ cho nước sông mát,
giữ cho bờ khỏi lở.
Rồi hai trăm năm sau,
một trong số chúng mục dưỡng
ở giữa thân và thành cây khốc
mà con củ cá cần để làm tổ.
Biển nuôi sông,
sông nuôi rừng, rừng
nuôi lại con vật sống nhở sông.
Cái vòng đó khép kín
và nó chỉ khép được
khi cả ba phần còn nguyên.
Gấu nâu, hưu ê dô,
lại bằng biển, cố cá.
Đi xuống hòn đảo ngay bên dưới,
cách đó một eo biển
rộng chừng khoảng 20 km,
thì gấu nâu không còn,
thay vào đó là gấu đen châu Á.
Vì sao chỉ cho một quần đảo
mà thế giới động vật lại
đổi mạnh đến vậy?
Năm 1883,
một thương nhân người Anh
sống ở Hakodate trình bày
nhận xét này cho Hội Á Châu Nhật Bản
sau nhiều năm đi săn và nghĩ chép
chim thú. Hành trình ấy
gắn liền với tên tuổi nhà tự nhiên học
Thomas Blakiston.
Ông nhận ra một sự thật
thú vị. Động vật
ở Hokkaido không hề giống với
hòn đảo ngay phía nam,
mà lại mang bóng dáng của vùng
Siberia Sazoi,
bí ẩn nằm ở những kỳ băng hà.
Khi đó, Hokkaido
nối liền với đại độc phương Bắc,
tạo lối đi cho môn thú di cư xuống đây
rồi dừng chân ở lại.
Sự cô lập ấy đã vô tình
vẽ nên một danh giới sinh học
độc nhất vô nhị.
Và ngày nay, người ta gọi đó
là danh giới Blakiston,
theo tên của ông.
Ở nhiều nhóm,
hai bên đường kẻ có hai loài họ hàng
đứng đối xử với nhau.
Thỏ rừng phía Bắc và thỏ Nhật Bản
phía Nam.
Gõ kiến đầu xám phía Bắc
và gõ kiến xanh Nhật Bản phía Nam.
Chung một chiếc áo vai trò,
nhưng khác biệt sọng máu.
Ở phía Nam đường kẻ đó,
giữa những ngọn nối phủ tuyết,
có một con vật thích nghi
với mùa đông theo một cách
mà không có thể nào làm được.
Quay lại con khỉ trong nước nóng.
Khỉ Nhật Bản sống
khắp ba hòn đảo lớn phía Nam
đường Blakiston,
từ vùng ấm phía Nam
lên tới mũi Simokita
ở vị độ 41 độ Bắc.
Ở đó, tuyết phủ
mặt đất 4 tháng 1 năm.
Chúng chỗ lệnh bằng những cách
rất bình thường.
Lông mùa đông dày gần hẳn lông mùa hè.
Đôi ngắn, bớt chỗ mất nhiệt.
Và mùa lệnh thì ngồi túng vào nhau
thành từng cụm, còn nọ ép lưng
vào con kia.
Thức ăn mùa đông là vỏ cây,
trồi, dễ mầm nằm dưới tuyết.
Chúng bới tuyết bằng tay.
Tới đây thì chúng dông gấu
và dông hưu.
Cơ thể là phần cơ thể.
Còn chuyện tắm nước nóng thì khác hẳn.
Tập tính này được ghi nhận
hình thành trong một quần thể
vào đầu thập niên 1960.
Mùa đông
năm 1962,
trong một thung lũng ở tỉnh Nagano.
Đàn khỉ ở đó đã quen được người
cho ăn và không còn ngại đến
gần khu suối nước nóng.
Người ta ghi lại được
một con khỉ nhỏ trừng 2 tuổi
lội xuống một buồn tắm nước nóng
của người.
Có ghi chất nói
nó đi theo một quả táo rơi xuống nước.
Nó xuống nước.
Nó thấy dễ chịu. Nó ở lại.
Mùa đông năm sau
thêm mấy con khỉ nhỏ khác xuống theo.
Rồi tập tính đó
đi ngược lên trên.
Năm 1964,
những con khỉ mẹ bắt đầu xuống nước.
Chúng học từ chính con mình.
Hướng lan này ngược với hướng thông thường
ở loài đó, vốn đi từ
con lớn xuống con nhỏ.
Những con được trưởng thành
vốn đã qua tuổi nhỏ khi chuyện này bắt đầu
thì không xuống nước.
Cho tới nay,
chỉ khoảng 1 phần 4 đến 1 phần 3
số cá thể trong đàn có thói quen ngập mình.
Một khảo sát
trên 114 con cái cho thấy
khoảng 30% trong số đó
tắm thường xuyên.
Nước nóng
cũng không chê đều.
Đây là một xã hội mẫu hệ.
Thứ bậc của con cái chuyển từ mẹ sang con
và cả đời hầu như không đổi.
Con cái thứ bậc
cao ngập mình lâu hơn,
ở chỗ ấm hơn.
Một vũng nước ấm giữa mùa đông
là một tài nguyên.
Và tài nguyên thì đi theo thứ bậc.
Nó cũng có tác dụng đó được.
Một nghiên cứu công bố năm 2018
đó hấp môn gây căng thẳng
trong phân của 12 con cái trưởng thành.
So giữa những tuần
chúng ấm mình và những tuần không.
Trong những tuần có ấm,
chỉ số đó thấp hơn.
Nhìn kỹ hơn vào đoàn khỉ,
thứ chiếm nhiều thời gian nhất trong ngày
của chúng không phải là kiếm ăn,
là chảy lông cho nhau.
Việc này trông giống một nghi thức xã giao
và nó đúng là như vậy.
Con nào chảy cho con nào,
chảy bao lâu,
ai được chảy nhiều nhất,
tất cả vẽ ra bản đồ quan hệ
của cả đàn.
Ban ngày chúng sẽ ấm mình
trong các hồ suối nước nóng để rời ấm.
Chiều tối chúng sẽ rời khỏi
khu vực suối nước nóng,
di chuyển ngưỡng lên các giường núi cao hơn,
leo lên các tán cây lớn
hoặc tìm những vách đá dựng đứng
hóc đá kiến gió để ngủ qua đêm.
Còn khuôn mặt đỏ,
thứ ai cũng nhận ra
ở loài này thì hay bị hiểu sai.
Màu đỏ đó do
nó học muôn sinh dục tri phối.
Nó đậm lên vào mùa giao phối
và nhạt đi ngoài mùa.
Nghiên cứu cho thấy
màu đỏ ở mặt không nói lên thứ bậc của con vật,
còn màu đỏ ở phần mông
thì có.
Và nó không phải tín hiệu báo thời điểm dụ trứng
như nhiều người vẫn nghĩ.
Chuyện học hỏi ở loài này
còn có một mốc nổi tiếng hơn
cả suối nước nóng.
Năm 1953,
trên một hoàn đảo nhỏ tên
Koshima ở phía nam,
các nhà nghiên cứu rải khoai lang
lên bãi cắt cho đàn khỉ.
Khoai dính cắt, ăn rất khó chịu.
Một con mang củ khoai của nó
xuống nếp nước và rửa.
Gần 10 năm sau đó,
cách làm này lan dần từ con này sang con kia.
Một nhà nghiên cứu Nhật Bản
đặt cho hiện tượng này cái tên
tiền văn hóa.
Ông chọn chữ đó rất thận trọng
vì nó không phải văn hóa
theo nghĩa của con người,
nhưng nó cũng không còn là mặt năng.
Đây là điểm đáng nhớ
về loài khỉ này.
Trên một vùng đất luôn thay đổi,
có hai cách để bắt nhịp.
Một là để cơ thể thay đổi.
Con gấu ngủ đông
còn hư lớn hơn họ hàng phương nam.
Đó là cách thứ nhất
và nó được viết vào gen qua hàng nghìn thế hệ.
Hai là một con vật
tìm ra cách làm mới
và còn bên cạnh nhìn thấy.
Cách thứ hai không cần
hàng nghìn thế hệ nào cả.
Nó chỉ cần một con vật nhìn
rồi làm theo.
Con khỉ đang ngồi trong nước nóng lúc này
thư hưởng tập tính đó
từ một con khỉ nhỏ
lội xuống nước cách đây chừng 60 năm.
Thói quen đó trẻ hơn
rất nhiều người đang nhịp nó.
Xuống thấp hơn nữa,
tuyết mỏng dần,
rừng đổi mặt.
Rừng lá kim nhường chỗ
cho rừng lá rụng dụng theo mùa.
Rồi, rẻ, thích.
Mùa thu,
cả sợi muối chuyển sang đỏ và vàng
cùng một lúc.
Cả khu rừng đó chạy theo một cái lịch
do cây viết ra.
Vào mùa hạt rụng, gấu đen châu Á
leo lên cây.
Nó không leo lên để trốn,
nó leo để ăn.
Gấu đen bẻ cành có quả kéo lại gần miệng.
Ăn xong thì nhét cành gãy xuống
dưới chỗ ngồi.
Sau vài giờ, dưới thất nó tích thành
một mứa cành xếp trồng,
trông như một cái tổ chim khổng lồ.
Những cái tổ gấu đó
nằm lại trên ngọn cây suốt mùa đông
và là dố vết dễ thấy nhất
cho vết khô rừng này của gấu.
Cây sồi và cây rẻ
không cho hạt đều nhau qua từng năm.
Có năm cả vùng đổ hạt cùng lúc,
có năm gần như không.
Cái nhịp đó quyết định rất nhiều thứ.
Năm nào cây đổ nhiều hạt,
gấu béo lên,
vào hang sớm, ngủ đông yên ổn.
Năm nào cây đổ ít,
gấu phải đi xa hơn,
xuống thấp hơn và đi vào chỗ có người.
Những năm mất mùa hạt sồi
là những năm ghi nhận
nhiều cuộc chạm trán giữa gấu và người nhất.
Cùng cái địch đó,
những con khác cũng ăn theo.
Hô-si-ca
ăn trổ non và lá thấp.
Ở mức vừa phải,
chúng dọn tầng thấp cho khô rừng toán.
Ở mức quá nhiều,
chúng ăn sạch lớp cây con
và khô rừng ngừng thay thế chính nó.
Một cái cây quyết định
năm nay có bao nhiêu hạt
và từ đó,
cả khô rừng biết mùa đông này sẽ dễ hay khó.
Đi ngược lên phía bắc,
về phía biển Nhật Bản,
cách bờ khoảng 40-80 km,
có một cụng đảo khác
tên Ô-Kỳ.
Chúng là phần còn sót lại
của hạt động ngứa lửa
cách đây khoảng 6 triệu năm.
Sóng và gió đã ăn mòn phần đá mềm,
chỉ để lại phần cứng.
Có vách dựng nứng hơn 250 m
từ mặt nước lên.
Trên đỉnh những vách đá đó không phải rừng,
là cỏ.
Trên cỏ có bò và ngựa.
Không phải bò rừng,
không phải ngựa hoang,
đây là gia súc của nông dân trên đảo.
Được thả ra ngoài trời quên năm,
tự đi, tự ăn, tự nẻ trên vách đá
nhìn ra biển.
Giống ngựa Ô-Kỳ bản địa ngày xưa
đã không còn,
đàn ngựa đứng trên vách đá bây giờ
là ngựa nuôi sống ngoài trời.
Lối chăn thả này có ghi chép
trên đảo từ năm 1188.
Và đây là chỗ
đáng chú ý.
Thảm cỏ trên đỉnh vách đá
tồn tại được là nhờ bị ăn.
Nếu bò và ngựa ngừng gặm,
cây bụi sẽ tràn lên,
rừng sẽ khép lại,
và toàn bộ hệ thực vật vùng cỏ đó
biến mất cùng đám côn trùng sống nhờ nó.
800 năm gặm cỏ
đã giữ lại một kiểu môi trường sống
mà thiên nhân ở đây
không tự duy trì được.
Còn trên đất liền phía tây,
trong những dòng suối đá nước lệnh
có một con lớn hơn nhiều,
ghi nhông khổng lồ Nhật Bản
dài tới 1m30 và nặng trên
25kg.
Nó có phủi,
nhưng phủi hầu như không dùng để lấy oxy.
Ở nhóm này,
phần lớn oxy đi vào qua da.
Hai bên sườn nó
có những nếp da nhân chạy dọc thân
làm tăng diện tích bề mặt tiếp xúc
với nước. Vì vậy,
nó cần nước lệnh, chảy và giàu oxy.
Nước ấm lên hoặc chảy chậm lại
là nó ngại.
Con đực lớn nhất trong một đoạn suối
chìm sữ một hộp lá dưới bờ.
Nó cho con cái vào đẻ,
rồi ở lại cành trứng,
đuổi những con khác,
và quạt nước qua ủ trứng.
Người ta đã theo dõi và thấy việc cành giữ này
kéo dài tới 7 tháng.
Loài này đang gặp một rắc rối
không ai lường trước.
Một lượng kỳ nhung khổng lồ Trung Quốc
được nhập vào tỉnh Okayama
vào đầu thập niên 1970
để làm thực phẩm.
Một số thoát ra sông.
Hai loài lai được với nhau
và con lai sống khỏe.
Một dòng họ đã ở trong những con suối này
từ rất lâu, và thứ làm nó biến dạng
lại đến từ một chuyến hàng.
Rời rừng,
ra biển.
Dòng Kuroshio
là một trong những hải lụ ấm mạnh
của Thái Bình Dương.
Nó đi từ vùng nhiệt đới lên phía bắc,
ôm lấy sự nông của quần đảo,
mang theo nhiệt.
Nhiệt đó cho phép một thứ tồn tại
ở nơi đáng lẽ nó không tồn tại được.
Quanh các đảo phía nam,
nước trong tới mức nhìn thấy đáy
từ trên không.
Bên dưới là những khối san hô bàn,
san hô cành, san hô não.
Xếp trồng lên nhau thành một cố trúc la sống.
Rùa biển bơi qua,
dừng lại gặm tảo trên mặt đá,
rồi ngoi lên thở.
Dạng san hô này nằm ở dưới bắc
của vùng phân bố san hô tạo dạng trên thế giới.
Nó đứng được
là nhờ hai thứ rất mong manh.
Thứ nhất,
nhiệt độ.
Con san hô sống nhờ hàng triệu tế bào tảo cực nhỏ
nằm trong mu của nó.
Tảo quang hợp
và chuyển phần lớn năng lượng sang cho vật chủ.
Khi nước ấm hơn mức bình thường
của mùa hè,
chỉ trừng một tới hai độ
và giữ như vậy vài tuần,
mối quan hệ đó đứt.
San hô đẩy tảo ra,
mất màu, cho bụ sưng đá vui trắng.
Nếu nước hạ nhiệt kịp,
thì tảo quay lại.
Nếu không, nó chết đói.
Vùng biển phía nam Nhật Bản
đã trải qua những đợt như vậy,
nặng nhất vào mùa hè năm 2016.
Thứ hai là độ sâu.
San hô tạo dạng cần ánh sáng,
nên nó chỉ sống được
ở chỗ nông.
Chỗ nông đó có được là nhờ
chuyển động của các mảng kiến tạo
để đá lên gần mặt nước.
Ở phía bắc,
cái lệnh quyết định loài nào sống được.
Ở phía nam,
chính nhiệt độ của biển
quyết định dạng san hô
còn đi được tới đâu.
Tới đây thì thấy rõ,
hầu hết mọi thứ sống ở vùng đất này
đang sống nhờ vào chuyển động bên dưới.
Nước nóng cho con khỉ.
Mạch điện nhiệt giữ hồ không đóng băng
cho đàn thiên nga.
Lối dựng lên,
giữ tuyết và giữ rừng.
Vách đá giữ biển cho bò và ngựa.
Thêm đá nông cho dạng san hô.
Chuyển động đó
không chỉ xây.
Các mảng kiến tạo đi được
vài cm mỗi năm.
Chúng không trợt chân chu,
chúng mắc vào nhau,
tích ứng xuất qua hàng trục,
hàng trăm năm,
rồi trợt hết một lần.
Ngày 11 tháng 3 năm 2011,
một đoạn đất vẽ
ngoài khơi phía đông bắc trượt như vậy.
Trận độc đất đo được
cần độ 9,0.
Nó đẩy phần lớn đảo Hồn Xu
dịch về phía đông vài mét
và làm thay đổi một chút trục quay của trái đất.
Đấy biển bị nâng lên đột ngột,
toàn bộ cuộc nước bên trên bị đẩy theo,
sống thần đi vào bờ.
Cùng một lực địa chất
đã dựng lên những hòn đảo này
cũng làm được có thể xóa
một dài bờ biển trong vài phút.
Vùng đất này không được xây một lần
rồi đẩy yên đó,
ló vẫn đang được xây
và việc xây thì ồn ào.
Nhật Bản không phải một vùng đất đúng yên,
lưới lửa vẫn hoạt động,
mặt đất vẫn dịch,
bờ biển vẫn bị viết lại,
bằng chùi vẫn đến rồi rút.
Cảm ơn bạn đã đi hết hành trình này.
Nếu bạn thích những câu chuyện có thật
về thế giới tự nhiên,
hãy đăng ký kênh để không bỏ xóa
tập tiếp theo.
Bạn muốn tập sau đi tới vùng đất nào?
Để lại bình luận cho chúng tôi biết.
Xin chào và hẹn gặp lại!