10 siêu công trình "không tưởng" mà chỉ Trung Quốc mới xây nổi — từ những cây cầu vượt biển dài nhất thế giới, đường hầm xuyên núi cao nhất, đến thành phố tương lai do AI vận hành. Những dự án này thách thức mọi giới hạn mà con người từng biết.
Từ cầu vượt biển 36km nối hai siêu đô thị, đường hầm 32km xuyên qua "mái nhà của thế giới", cho đến đập thủy điện lớn nhất hành tinh khiến 1,3 triệu người phải di dời — mỗi công trình đều là một tuyên bố về sức mạnh của ý chí con người.
Và công trình cuối cùng — Vạn Lý Trường Thành — không chỉ là di tích, mà còn là biểu tượng cho một ý tưởng đang được tái sinh theo cách không ai từng tưởng tượng.
⏱ TIMESTAMPS: 0:00 - Hook: Những công trình "bất khả thi" của Trung Quốc 1:04 - #10 Đường sắt cao tốc — mạng lưới dài nhất hành tinh 2:51 - #9 Cầu núi Thủy Nha — cây cầu đường sắt dài nhất thế giới 4:53 - #8 Đường xuyên sa mạc Taklamakan — "Biển Chết" 7:08 - #7 Cầu vượt biển Hàng Châu Vịnh — 36km trên mặt nước 8:46 - #6 Cầu Hồng Kông-Chu Hải-Macao — 55km nối ba vùng lãnh thổ 10:34 - #5 Đường hầm Duy Linh — 32km xuyên núi ở độ cao 4.000m 12:50 - #4 Đập Tam Hiệp — thủy điện lớn nhất hành tinh 14:55 - #3 Kênh đào Nam-Bắc Điều — chuyển nước 4.500km 16:42 - #2 Thành phố Xiong'an — đô thị tương lai do AI vận hành 18:41 - #1 Vạn Lý Trường Thành & Sáng kiến Vành Đai và Con Đường 22:40 - Bạn ấn tượng với công trình nào nhất? 23:15 - Kết thúc
Bạn đã bao giờ tự hỏi, điều gì khiến một quốc gia được mệnh danh là sưởng của thế giới?
Lại có thể xây dựng những thứ mà phần còn lại của hành tinh cho là bất khả thi?
Hãy thử tưởng tượng, một cây cầu dài hơn quãng đường từ Hà Nội đến Huế,
nối hai thành phố bằng một sợi cắp thép khổng lồ.
Một con đường cao tốc xuyên qua sa mạc lạnh giá nhất hành tinh.
Một thành phố được xây dựng ngay trên mặt nước.
Một công trình mà người ta có thể nhìn thấy từ vũ trụ, bằng mắt thường, không cần kính viễn vọng.
Đây không phải là những cảnh trong phim khoa học viễn tưởng.
Đây là những công trình có thật, đang tồn tại, đang hoạt động, ngay tại Trung Quốc.
Một đất nước mà trong 40 năm ngắn ngủi,
đã xây dựng nhiều siêu công trình hơn bất kỳ quốc gia nào trong lịch sử nhân loại.
Và điều khiến tôi thực sự dùng mình, không phải là quy mô của chúng, mà là một câu hỏi.
Con người đã làm thế nào để xây dựng những thứ vượt quá giới hạn của chính mình như vậy?
Và điều gì đang chờ đợi ở đoạn kết của cuộc chạy đua này?
Hãy theo dõi đến cuối video, bởi vì công trình đứng ở vị trí số 1,
không chỉ là lớn nhất, không chỉ là táo bạo nhất,
mà còn là công trình khiến cả thế giới phải kinh ngạc.
Ở vị trí số 10, là hệ thống đường sắt cao tốc của Trung Quốc,
mạng lưới đường sắt cao tốc lớn nhất hành tinh.
Chúng ta bắt đầu với công trình mà có lẽ bạn đã từng nghe đến nhiều nhất,
nhưng cũng là công trình mà rất ít người thực sự hiểu hết quy mô của nó.
Trung Quốc sở hữu mạng lưới đường sắt cao tốc dài hơn toàn bộ phần còn lại của thế giới cộng lại,
với hơn 45.000 km đường dài, đủ để vòng quanh trái đất hơn một lần.
Những đoàn tàu trên mạng lưới này có thể đạt tốc độ lên tới 350 km một giờ,
nhưng con số ấn tượng nhất không phải là chiều dài,
mà là tốc độ xây dựng.
Chỉ trong vòng 15 năm, từ năm 2008 đến năm 2023,
Trung Quốc đã xây dựng mạng lưới đường sắt cao tốc từ gần như con số 0
trở thành lớn nhất thế giới.
Để so sánh, Châu Âu mất hơn 40 năm để phát triển mạng lưới ngắn hơn đáng kể.
Nhật Bản cũng phải mất khoảng 50 năm,
trong khi Trung Quốc hoàn thành điều tương tự chỉ trong 15 năm.
Nhưng phía sau những con số ấy là một thách thức còn lớn hơn nhiều.
Để nối liền các vùng miền trên khắp đất nước,
những tuyến đường sắt này phải băng qua các dãy núi hiểm trở,
xuyên qua những hẻm núi sâu, vượt qua những con sông lớn
và đi qua những địa hình mà nhiều quốc gia từng cho là quá khó khăn để xây dựng.
Điều đó đồng nghĩa với việc hàng nghìn cây cầu và hàng nghìn đường hầm đã được xây dựng,
chỉ để tạo nên một mạng lưới liền mạch,
nơi những đoàn tàu có thể duy trì tốc độ cao trên gần như toàn bộ hành trình.
Có một câu nói thường được nhắc đến trong giới xây dựng đường sắt tại Trung Quốc,
chúng tôi không hỏi một ngọn núi có chặn đường hay không,
chúng tôi chỉ hỏi ngọn núi đó cao bao nhiêu,
để biết cần bao nhiêu thời gian và nguồn lực để đi xuyên qua nó.
Đó không chỉ là một câu nói,
đó là tư duy đã góp phần tạo nên mạng lưới đường sắt cao tốc lớn nhất hành tinh.
Và nếu bạn cho rằng đây đã là giới hạn của kỹ thuật xây dựng hiện đại,
thì công trình tiếp theo sẽ còn khiến bạn bất ngờ hơn nữa.
Ở vị trí số 9 là cầu đường sắt núi Thủy Nha,
công trình được xây dựng giữa những hẻm núi hiểm trở của tỉnh Quý Châu,
nơi từng được xem là một trong những vùng địa hình khó chinh phục nhất Trung Quốc.
Giờ hãy lên cao, lên đỉnh của những cây cầu.
Cầu đường sắt núi Thủy Nha,
hay còn được biết đến với tên gọi Pingtang Bridge,
là cây cầu đường sắt dài nhất thế giới,
với tổng chiều dài hơn 1900 mét,
nó nằm tại tỉnh Quý Châu,
một vùng đất có địa hình hiểm trở bậc nhất Trung Quốc.
Nơi những dãy núi đá vôi,
những hẻm núi sâu và các thung lũng nối tiếp nhau
đã từng khiến việc xây dựng hạ tầng giao thông gần như là điều không thể.
Nhưng chiều dài của cây cầu chưa phải điều đáng kinh ngạc nhất.
Điều khiến cả thế giới phải chú ý là những gì cây cầu này vượt qua.
Cầu núi Thủy Nha được xây dựng để băng qua hẻm núi sông Bạch.
Một hẻm núi sâu hơn 600 mét,
với những vách đá dựng đứng gần như vuông góc.
Hãy thử hình dung,
một cây cầu dài gần 2 km,
được treo giữa 2 vách núi khổng lồ,
cao hơn 600 mét so với đáy vực,
cao hơn cả tòa nhà Landmark 81 của Việt Nam.
Đó là độ cao mà chỉ cần nhìn xuống,
cũng đủ khiến nhiều người chóa ngập.
Thế nhưng, thử thách lớn nhất lại nằm ở phần mà không ai nhìn thấy.
Các kỹ sư phải tìm cách đặt những trụ cầu khổng lồ lên các vách đá gần như thẳng đứng.
Trong điều kiện địa chất khá phức tạp,
bên dưới là vô số hang động đá vôi ngầm.
Chỉ một size shot nhỏ cũng có thể khiến toàn bộ nền móng mất ổn định.
Để giải quyết bài toán đó,
họ khoan sâu xuống lòng núi,
tìm đến những lớp đá cứng nhất,
sau đó đổ bê tông xuống hàng trăm mét để tạo nên các móng cọc khổng lồ.
Mỗi móng cọc giống như một chiếc neo khổng lồ,
cắm sâu vào lòng núi để giữ cho toàn bộ cây cầu đứng vững.
Sau nhiều năm thi công, công trình cuối cùng cũng được hoàn thành.
Một cây cầu đường sắt dài nhất thế giới,
vượt qua hẻm núi sâu nhất từng được chinh phục,
cho phép những đoàn tàu trở hàng khổng lồ băng qua nơi mà chỉ vài thập kỷ trước.
Người ta vẫn cho rằng không thể xây dựng bất kỳ công trình nào.
Ngày nay, Quý Châu không còn được biết đến là vùng đất bị cô lập giữa núi non hiểm trở.
Nơi đây đã trở thành biểu tượng cho những công trình cầu vượt núi quy mô bậc nhất thế giới,
và cũng là minh chứng cho tham vọng chinh phục những giới hạn tưởng chừng không thể của ngành xây dựng hiện đại.
Tiếp theo là vị trí số 8,
là con đường cao tốc băng qua sa mạc Taklamakan,
một trong những tuyến đường táo bạo nhất từng được xây dựng giữa vùng sa mạc khắc nghiệt của Trung Quốc.
Bạn vừa xem video về Sahara, nơi cát là tử thần,
vậy hãy thử tưởng tượng.
Một con đường cao tốc được xây dựng ngay giữa một sa mạc,
Trung Quốc đã làm được, và không chỉ một con đường mà là cả một hệ thống.
Con đường cao tốc băng qua sa mạc Taklamakan, sa mạc lớn nhất Trung Quốc,
được mệnh danh là biển chết, có chiều dài hơn 500 km,
xuyên thẳng qua vùng cát mà trong nhiều thế kỷ không ai dám bước vào.
Nhưng xây được con đường chỉ là phần dễ và phần khó nhất,
là giữ cho con đường không bị trôn vùi.
Sa mạc Taklamakan có những cồn cát di động cao tới 100m,
chúng liên tục dịch chuyển theo chiều gió,
và có thể nuốt chừng cả một con đường chỉ trong vài tuần,
nếu không có biện pháp bảo vệ.
Vì vậy, Trung Quốc đã xây dựng một bức tường xanh ở hai bên tuyến đường,
hàng chục nghìn hect tác cây chán cát được trồng dọc theo sa mạc.
Tất cả đều được nuôi sống bằng một hệ thống tưới nước tự động,
vận hành bằng năng lượng mặt trời.
Từng giọt nước được đưa đến tận rễ cây,
giúp giữ cho cây có thể sinh trưởng giữa môi trường khô hạn,
đồng thời giữ các cồn cát ổn định, hạn chế chúng tiếp tục dịch chuyển.
Kết quả là một trong những tuyến đường khắc nghiệt nhất thế giới,
được duy trì giữa một trong những sa mạc khắc nghiệt nhất thế giới.
Nhờ hàng nghìn km đường ống dẫn nước chạy ngầm dưới lớp cát,
hãy thử so sánh với sa mạc Sahara.
Chúng ta vừa biết Sahara vẫn đang mở rộng,
tiếp tục nuốt chừng đất canh tác và rất khó để ngăn chặn.
Nhưng tại Taklamakan,
Trung Quốc đã từng bước kìm hãm sự dịch chuyển của cát
bằng công nghệ, bằng kỹ thuật và bằng sự kiên trì
và họ không dừng lại ở một con đường.
Họ tiếp tục xây dựng cả một mạng lưới giao thông
giữa vùng sa mạc tưởng chừng không thể chinh phục.
Bạn vừa khám phá ba công trình đầu tiên,
nhưng đó mới chỉ là sự khởi đầu.
Những công trình tiếp theo sẽ còn vượt xa mọi giới hạn mà bạn từng tưởng tượng.
Một thành phố được xây dựng trên biển,
một tuyến đường xuyên qua hơn 50.000m núi đá,
một cây cầu có quy mô lớn đến mức vượt ngoài sức tưởng tượng.
Và ở vị trí số 1 là công trình không tưởng nhất trong danh sách này.
Nếu bạn đang thấy những kỳ quan này thực sự ấn tượng,
đừng quên nhấn thích video đăng ký kênh
và chia sẻ video này để nhiều người cùng khám phá
những siêu công trình đáng kinh ngạc của Trung Quốc.
Bây giờ, chúng ta sẽ đến với công trình tiếp theo.
Ở vị trí số 7 là cầu vượt biển Hàng Châu Vịnh,
cây cầu biển dài nhất thế giới,
nằm tại tỉnh Chiết Giang của Trung Quốc.
Bây giờ, chúng ta ra biển.
Cầu vượt biển Hàng Châu Vịnh, hàng dấu bay Bridge,
là cây cầu biển dài nhất thế giới với tổng chiều dài 36km.
Để dễ hình dung, cầu dạch miễu 2 của Việt Nam dài khoảng 1,5km.
Cây cầu này dài gấp 24 lần, 36km.
Toàn bộ đều nằm trên mặt nước,
nối hai thành phố Thượng Hải và Ninh Ba mà không cần đi vòng qua vịnh biển.
Nhưng vịnh Hàng Châu không phải là một vùng biển hiền hòa.
Nơi đây nổi tiếng với những cân thủy chiều mạnh nhất Trung Quốc.
Những bức tường nước cao tới 9m,
tràn vào vịnh với tốc độ khoảng 40km một giờ,
trong nhiều thế kỷ.
Vùng biển này từng là nối ám ảnh của các thủy thủ.
Thế nhưng, các kỹ sư vẫn quyết định xây dựng một cây cầu ngay giữa vùng biển dữ dội ấy.
Để làm được điều đó, họ phải nghĩ ra một giải pháp hoàn toàn khác.
Họ xây dựng một hòn đảo nhân tạo giữa biển,
làm nơi trung chuyển vật liệu và nơi trú ẩn cho công nhân trong quá trình thi công.
Những đoạn cầu khổng lồ được đúc sẵn trên đất liền,
sau đó được những con tàu chuyên dụng vận chuyển ra giữa biển,
rồi lắp ráp như những khối xếp hình khổng lồ.
Toàn bộ quá trình phải được thực hiện trong khoảng thời gian ngắn giữa hai kỳ thủy chiều.
Kết quả là một cây cầu dài 36km,
đứng vững giữa vùng biển có thủy chiều dữ dội bậc nhất Trung Quốc.
Công trình này giúp rút ngắn thời gian di chuyển giữa Thượng Hải và Ninh Ba,
từ khoảng 4 giờ xuống chỉ còn khoảng 2 giờ,
đồng thời mở ra một vùng phát triển kinh tế ven biển hoàn toàn mới,
nhưng 36km vẫn chưa phải là giới hạn.
Công trình tiếp theo trong danh sách này còn có quy mô lớn hơn nữa,
và lần này, nó không chỉ nối hai thành phố,
mà nối những hòn đảo nằm cách xa nhau giữa biển khơi.
Ở vị trí số 6 là cầu Hồng Kông-Chu Hải-Ma Cao,
một trong những hệ thống cầu vượt biển tham vọng nhất từng được xây dựng trên thế giới.
Nếu bạn nghĩ cầu vượt biển hàng Châu Vịnh đã đủ ấn tượng,
hãy nhìn công trình này, cầu Hồng Kông-Chu Hải-Ma Cao không chỉ là một cây cầu,
đó là một hệ thống giao thông khổng lồ dài 55km,
bao gồm 3 đoạn cầu, 2 hòn đảo nhân tạo,
và một đường hầm dưới biển dài 6,7km.
Nhưng điều khiến công trình này trở nên không tưởng,
không chỉ nằm ở quy mô, mà nằm ở những gì nó kết nối.
Công trình này nối 3 vùng lãnh thổ, với 3 hệ thống luật pháp khác nhau,
Hồng Kông-Ma Cao và Trung Quốc Đại Lục,
mỗi nơi có quy định giao thông riêng, đơn vị tiền tệ riêng,
và những quy định pháp lý riêng.
Thế nhưng, tất cả đều được kết nối bằng một công trình duy nhất.
Phần khó nhất của dự án, chính là đường hầm dưới biển,
Vịnh Linh Đình, nơi đường hầm đi qua,
là tuyến hàng hải bận rộn nhất Trung Quốc.
Mỗi ngày có hơn 4.000 tàu thuyền qua lại.
Nếu xây cầu trên mặt nước, tuyến đường biển này sẽ bị ảnh hưởng.
Vì vậy, các kỹ sư đã lựa chọn một giải pháp táo bạo hơn,
đi xuống dưới đáy biển.
Họ chế tạo 33 đoạn hầm bê tông khổng lồ ngay trên đất liền.
Mỗi đoạn dài 180m, nặng tới 80.000 tấn.
Sau đó, những đoạn hầm này được vận chuyển ra giữa biển
bằng các tàu chuyên dụng cỡ lớn.
Rồi lần lượt hạ xuống dánh đã được chuẩn bị sẵn dưới đáy biển.
Từng đoạn được ghép nối với nhau,
với độ chính xác tính bằng từng cm.
Hãy thử hình dung, 80.000 tấn bê tông nặng hơn 8 tàu Titanic
được hạ xuống đáy biển trong điều kiện dòng chảy và thủy chiều luôn thay đổi
Đó là lý do công trình này được mệnh danh là một trong 7 kỳ quan của thế giới hiện đại.
Không phải vì vẻ đẹp,
mà vì sự táo bạo trong kỹ thuật.
Nó chứng minh rằng Trung Quốc không chỉ xây dựng những công trình có quy mô lớn,
họ còn xây dựng những công trình mà trước đây,
nhiều người từng cho rằng không thể thực hiện được về mặt kỹ thuật.
Ở vị trí số 5 là đường hầm đường sắt Duy Linh
nằm trên tuyến đường sắt Thanh Hải, Tây Tạng.
Một trong những công trình đường hầm táo bạo nhất từng được xây dựng trên thế giới.
Bây giờ, chúng ta sẽ đi sâu xuống lỏng đất.
Đường hầm Duy Linh-Guangzhou Tunnel là đường hầm đường sắt dài nhất châu Á
với tổng chiều dài hơn 32 km.
Nó nằm trên tuyến đường sắt Thanh Hải, Tây Tạng.
Tuyến đường sắt cao nhất thế giới,
chạy ở độ cao trung bình hơn 4.000m so với mực nước biển.
Nhưng điều khiến đường hầm Duy Linh trở thành một công trình không tưởng.
Không phải là chiều dài, mà là nơi nó được xây dựng,
ở độ cao hơn 4.000m.
Không khí loãng đến mức lượng oxy chỉ còn khoảng 60% so với mực nước biển.
Ngay cả việc đi bộ cũng có thể khiến nhiều người mệt mỏi.
Thế nhưng, hàng nghìn công nhân và kỹ sư
vẫn phải làm việc liên tục suốt nhiều năm trong điều kiện khắc nghiệt ấy.
Nhiều công nhân phải sử dụng bình dưỡng khí ngay trong quá trình thi công.
Máy móc cũng chịu ảnh hưởng nghiêm trọng.
Động cơ diesel mất gần 30% công suất do thiếu oxy.
Nhiều thiết bị phải được thiết kế và hiệu chỉnh riêng
để có thể hoạt động ổn định giữa môi trường lạnh giá
và không khí loãng của cao nguyên.
Nhưng thiếu oxy vẫn chưa phải thử thách lớn nhất.
Khi những cỗ máy khoan khổng lồ bắt đầu tiến sâu vào lòng núi,
các kỹ sư lại phải đối mặt với một kẻ thù hoàn toàn vô hình.
Đó là nhiệt độ và áp suất bên trong lòng đất.
Ở một số đoạn, nhiệt độ trong đường hầm có thể lên tới 40 độ C
trong khi bên ngoài ngọn núi.
Nhiệt độ xuống tới 30 độ C,
trên lệch tới 70 độ C chỉ trong quãng đường vài trăm mét.
Điều đó khiến vật liệu xây dựng liên tục cỏ rãn,
thiết bị dễ hư hỏng hơn
và điều kiện làm việc của công nhân trở nên khắc nghiệt hơn rất nhiều.
Không chỉ vậy, địa chất bên dưới dãy núi cũng vô cùng phức tạp.
Những lấp đắc cứng xen lẫn các đứt gãy địa chất
khiến tốc độ đảo hầm nhiều thời điểm chậm hơn rất nhiều so với kế hoạch.
Chỉ cần một sai số nhỏ,
toàn bộ quá trình thi công có thể phải dừng lại để xử lý.
Sau nhiều năm nỗ lực, đường hầm cuối cùng cũng được hoàn thành.
Một đường hầm dài hơn 32 km xuyên qua trái tim của dãy núi
cho phép những đoàn tàu băng qua cao nguyên Tây Tạng,
nơi từng được xem là mái nhà của thế giới
và cũng từng được trò là không thể chinh phục bằng đường sắt.
Công trình này không chỉ rút ngắn thời gian di chuyển,
nó còn chứng minh rằng, ngay cả trong những điều kiện tự nhiên khắc nghiệt nhất,
con người vẫn có thể tạo nên những công trình vượt ngoài sức tưởng tượng.
Ở vị trí số 4 là Đập Tam Hiệp,
công trình thủy điện lớn nhất hành tinh
nằm trên dòng sông Dương Tử, con sông dài nhất Trung Quốc.
Bạn đã thấy những cây cầu khổng lồ, những đường hầm xuyên núi
và những tuyến đường cao tốc băng qua sa mạc,
nhưng chưa có công trình nào đủ sức thay đổi cả một dòng sông.
Cho đến bây giờ, Đập Tam Hiệp là công trình thủy điện lớn nhất thế giới
và cũng được xem là một trong những công trình kỹ thuật đồ sộ nhất
mà con người từng xây dựng.
Bức tường bê tông của nó dài 2.335 m,
cao 185 m, tương đương một tòa nhà khoảng 60 tầng.
Khối lượng bê tông được sử dụng lớn đến mức, nếu quy đổi,
có thể xây dựng một con đường bê tông vòng quanh trái đất nhiều lần,
nhưng điều khiến cả thế giới tranh luận không phải là kích thước
mà là cái giá để xây dựng nên công trình này.
Để xây dựng Đập Tam Hiệp, Trung Quốc đã phải di rời hơn 1.300.000 người.
Đúng vậy, hơn 1.300.000 người, toàn bộ thành phố,
làng mạc, nghĩa trang và hàng nghìn di tích lịch sử nằm trong vùng lòng hồ
đều phải di rời hoặc chìm xuống dưới mặt nước hai thành phố lớn.
Hơn 1.300 ngôi làng đã biến mất sau khi hồ chứa được hình thành.
Hãy để con số đó lắng xuống.
Một công trình được đánh giá là quan trọng đến mức.
Một quốc gia chấp nhận thay đổi cuộc sống của hơn 1 triệu người để hoàn thành nó.
Đó là quy mô mà rất ít dự án trong lịch sử hiện đại từng đạt tới.
Nhưng đổi lại, Đập Tam Hiệp tạo ra công suất phát điện lên tới 22.500 MW,
đủ cung cấp điện cho hàng chục triệu hộ gia đình,
đồng thời giúp kiểm soát lũ lụt trên lương vực sông Dương Tử,
nơi có hàng trăm triệu người sinh sống.
Trước khi con đập được xây dựng,
những trận lũ lớn trên sông Dương Tử từng gây ra thiệt hại nặng nề,
cướp đi sinh mạng của rất nhiều người,
và tàn phá những vùng đồng bằng rộng lớn.
Đập Tam Hiệp đã góp phần thay đổi hoàn toàn cách dòng sông này được kiểm soát.
Đây cũng là công trình đạt ra câu hỏi khó nhất trong toàn bộ danh sách.
Khi nào một siêu công trình thực sự xứng đáng với cái giá phải trả?
Và ai là người có quyền đưa ra quy định đó?
Mỗi người sẽ có một câu trả lời khác nhau.
Nhưng dù nhìn dưới góc độ nào, rất khó để phủ nhận rằng.
Đập Tam Hiệp đã trở thành một trong nhiều tượng rõ nét nhất
cho khả năng con người có thể tái định hình thiên nhiên
ở quy mô chưa từng có trong lịch sử hiện đại.
Ở vị trí số 3 là Cânh Đào Dương Nam Bắc Điều,
công trình chuyển nước lớn nhất trong lịch sử nhân loại.
Bây giờ, chúng ta đến với một công trình không được xây trên mặt đất,
mà được xây trong lòng nước,
và nó liên quan đến nước nhiều hơn bất kỳ công trình nào khác trong danh sách này.
Cânh Đào Dương Nam Bắc Điều hay số to North Water Diversion Project
là công trình chuyển nước lớn nhất trong lịch sử nhân loại.
Nó đưa nước từ miền Nam Trung Quốc,
nơi có hệ thống sông ngòi dồi dào,
đến miền Bắc Khâu Hạn,
nơi có Bắc Kinh và hàng chục triệu người
đang đối mặt với tình trạng thiếu nước nghiêm trọng.
Quy mô của công trình này thật khó để hình dung.
3 tuyến kênh chính,
tổng chiều dài hơn 4.500 km,
mỗi năm chuyển khoảng 44,8 tỷ mét khối nước,
một lượng nước đủ để lấp đầy gần 32 triệu hồ bơi Olympic.
Nhưng đưa nước đi xa hàng nghìn km mới chỉ là một nửa thử thách,
để dòng nước có thể vượt qua những vùng địa hình hiểm trở.
Các kỹ sư đã xây dựng những cầu dẫn nước khổng lồ,
những con sông nhân tạo chạy trên các cây cầu vượt qua thùng lũng,
sông ngòi và nhiều chứa ngại tự nhiên.
Ở những nơi không thể xây cầu,
họ khoan đường hầm xuyên qua núi.
Ở những khu vực có địa hình cao,
họ xây dựng các trạm bơm khổng lồ
để đưa nước lên cao hàng trăm mét.
Từng mét khối nước đều phải vượt qua vô số trở ngại
trước khi đến được nơi cần sử dụng.
Nhưng điều khiến công trình này thực sự đáng suy ngấm,
không chỉ là quy mô mà là ý nghĩa của nó.
Trong hàng nghìn năm,
con người luôn xây dựng các nền văn minh dọc
theo những con sông, sông hàng hay sông dương tử.
Nguồn nước quyết định nơi con người sinh sống,
quyết định sự phát triển của cả một nền văn minh.
Nhưng công trình này lại cho thấy một khả năng hoàn toàn khác.
Con người không còn chỉ sống theo dòng nước,
mà đã có thể đưa dòng nước đến nơi mình mong muốn.
Nếu một ngày nào đó,
những dự án như thế này tiếp tục được mở rộng với quy mô lớn hơn,
thì ranh giới giữa tự nhiên và những gì con người có thể tạo ra
có lẽ sẽ ngày càng trở nên mong manh hơn bao giờ hết.
Ở vị trí số 2 là thành phố Hùng An, Sèo Gàn.
Một thành phố tương lai được xây dựng từ con số 0,
chỉ cách Bắc Kinh khoảng 100 km.
Bạn đã thấy những cây cầu khổng lồ,
những đường hầm xuyên núi,
những con đập đồ sộ
và những canh đào chuyển nước dài hàng nghìn km.
Nhưng công trình tiếp theo không phải là một cây cầu,
không phải là một đường hầm,
cũng không phải là một con đập,
mà là cả một thành phố.
Sèo Ngan, hay Hùng An,
là một thành phố mới được Trung Quốc công bố vào năm 2017.
Mục tiêu của dự án này là xây dựng một thành phố hoàn toàn từ con số 0,
không phải trên một đô thị đã tồn tại,
mà trên một khu vực nông thôn rộng lớn.
Đây được xem là thành phố của tương lai,
nơi Trung Quốc thử nghiệm những công nghệ đô thị hiện đại nhất.
Nhưng điều khiến Hùng An trở thành một công trình không tưởng,
không nằm ở những tòa nhà cao tầng,
mà nằm bên dưới chúng.
Trung Quốc đang xây dựng một thành phố ngầm hoàn chỉnh,
một mạng lưới đường hầm khổng lồ nằm dưới lòng đất,
nơi tập trung toàn bộ hệ thống giao thông,
cấp nước xử lý chất thải
và năng lượng trên mặt đất là những khu dân cư công viên
và các tòa nhà hiện đại dưới lòng đất
là toàn bộ trái tim vận hành của thành phố,
âm thầm hoạt động, liên tục
và gần như không ai nhìn thấy, không chỉ dừng lại ở đó.
Mọi thứ, từ hệ thống đèn đường,
quản lý giao thông
cho đến việc điều phối hạ tầng đô thị
đều được kết nối với một hệ thống trí tuệ nhân tạo trung tâm.
Hùng An được thiết kế để trở thành thành phố đầu tiên trên thế giới,
nơi trí tuệ nhân tạo không chỉ hỗ trợ
mà còn tham gia vận hành toàn bộ hệ thống đô thị.
Hãy dừng lại một chút để hình dung điều đó,
một thành phố hoàn toàn mới được thiết kế từ đầu,
nơi phần lớn hạ tầng quan trọng nằm dưới lòng đất
và nhiều hoạt động vận hành được quản lý bằng trí tuệ nhân tạo.
Đó không còn là ý tưởng trong những bộ phim khoa học viễn tượng.
Nó đang được xây dựng ngay lúc này,
chỉ cách Bắc Kinh khoảng 100 km.
Nếu Hùng An thành công,
nếu nơi đây thực sự trở thành hình mẫu
cho hàng trăm thành phố mới mà Trung Quốc đã công bố,
thì cách con người quy hoạch và xây dựng đô thị trong tương lai
có thể sẽ thay đổi mãi mãi.
Nhưng ngay cả Hùng An,
vẫn chưa phải là công trình không tưởng nhất trong danh sách này,
bởi vì ở vị trí số 1
là công trình có quy mô lớn đến mức
nó gần như thách thức mọi giới hạn
của kỹ thuật xây dựng hiện đại.
Ở vị trí số 1 là Vạn Lý Trường Thành,
biểu tượng vĩ đại nhất của Trung Quốc
và cũng là công trình đặc biệt nhất trong danh sách này.
Cuối cùng, chúng ta đã đến với công trình đứng ở vị trí số 1
và có lẽ đây sẽ là điều khiến nhiều người bất ngờ nhất.
Bởi công trình này không phải là một cây cầu,
không phải là một tòa nhà,
cũng không phải là một con đập.
Nó là một ý tưởng,
một ý tưởng đã tồn tại hơn 2.500 năm.
Và ngày nay vẫn đang được hiện thực hóa
theo một cách hoàn toàn mới,
đó là Vạn Lý Trường Thành,
một công trình có tổng chiều dài hơn 21.000 km,
đủ để kéo dài gần nửa vòng trái đất,
được xây dựng và nối dài qua nhiều chiều đại
trong suốt hơn 2.000 năm lịch sử.
Đây được xem là công trình quân sự lớn nhất
trong lịch sử nhân loại
và cũng là biểu tượng nổi tiếng nhất của Trung Quốc.
Nhưng điều khiến Vạn Lý Trường Thành trở nên đặc biệt
không chỉ nằm ở chiều dài,
mà nằm ở ý tưởng phía sau nó,
đó là niềm tin rằng
một quốc gia có thể xây dựng một công trình
kéo dài hàng nghìn km,
vượt qua núi non, sa mạc, đồng bằng
để bảo vệ và kết nối lãnh thổ của mình.
Và nhiều người cho rằng
ý tưởng đó đang được tái sinh dưới một hình thức hiện đại,
đó là sáng kiến vành đai và con đường,
được Trung Quốc công bố vào năm 2013
với mục tiêu xây dựng mạng lưới đường sắt,
đường bộ, cảng biển và đường ống,
kết nối Trung Quốc với hơn 140 quốc gia trên nhiều châu lục.
Đây được xem là một trong những dự án hạ tầng
có quy mô lớn nhất thế giới.
Hãy thử hình dung một tuyến đường sắt kéo dài từ Bắc Kinh
xuyên qua Trung Á đến tận châu Âu,
dài hơn 10.000 km,
những tuyến đường bộ kết nối Trung Quốc với Đông Nam Á,
trong đó có cả Việt Nam và Lào,
cùng với những cảng biển mới được xây dựng
tại nhiều quốc gia ở châu Á và châu Phi.
Đây không chỉ là những tuyến giao thông,
chúng còn là những tuyến kết nối kinh tế,
thương mại và hợp tác giữa nhiều khu vực trên thế giới.
Nếu vạn lý trường thành là biểu tượng
của một thời kỳ bảo vệ lãnh thổ,
thì nhiều người xem vành đai và con đường
là biểu tượng của một thời kỳ mở rộng kết nối,
hai công trình, hai thời đại.
Nhưng điều bắt đầu từ một tham vọng rất lớn,
đó là vượt qua những giới hạn
về khoảng cách và địa hình,
nhìn lại toàn bộ danh sách ngày hôm nay,
từ những tuyến đường sắt băng qua núi cao,
những cây cầu vượt biển,
những con đập khổng lồ,
cho đến cả một thành phố được xây dựng từ con số 0.
Có thể thấy rằng,
điều đáng kinh ngạc nhất
không chỉ là quy mô của từng công trình,
mà là khả năng biến những điều từng được cho là không thể
trở thành hiện thực.
Chúng ta vừa đi qua 10 siêu công trình không tưởng của Trung Quốc,
nhưng điều quan trọng nhất
có lẽ không phải là kích thước của chúng,
mà là ý nghĩa phía sau những công trình ấy.
Điều đầu tiên,
không tưởng không còn đồng nghĩa với điều không thể,
nó chỉ có nghĩa là
chưa có ai đủ quyết tâm để thực hiện.
Mỗi công trình trong danh sách ngày hôm nay,
từ những cây cầu vượt biển,
những đường hầm xuyên núi,
những tuyến đường văng qua sa mạc,
cho đến cả một thành phố được xây dựng từ con số 0,
đều từng bị xem là nhĩ tưởng quá táo bạo,
quá tốn kém,
hoặc quá khó để trở thành hiện thực.
Nhưng cuối cùng, chúng vẫn được xây dựng.
Điều thứ 2,
những công trình này không chỉ được tạo nên từ bê tông và thép,
chúng còn là những công trình làm thay đổi
cách con người kết nối với nhau.
Một cây cầu có thể rút ngắn hàng giờ di chuyển,
một tuyến đường sắt có thể thay đổi
cả nền kinh tế của một vùng đất,
một con đập có thể kiểm soát
dòng chảy của cả một con sông,
hay một hệ thống chuyển nước có thể thay đổi
cuộc sống của hàng triệu con người.
Đó là lý do mỗi công trình hạ tầng lớn
đều có sức ảnh hưởng vượt xa chính bản thân nó.
Và cuối cùng,
đây cũng là điều khiến mình suy ngẫm nhiều nhất
trong suốt hàng nghìn năm,
con người luôn tìm cách thích nghi với thiên nhiên.
Nhưng ngày nay, chúng ta đang từng bước thay đổi thiên nhiên theo ý mình.
Chúng ta khoan xuyên núi,
bắt cầu vượt biển, chuyển dòng nước
và xây dựng những thành phố hoàn toàn mới.
Những điều từng chỉ xuất hiện trong trí tưởng tượng
đang dần trở thành hiện thực.
Có lẽ, điều đáng kinh ngạc nhất
không phải là những công trình này,
mà chính là khả năng sáng tạo của con người
khi có đủ thời gian, đủ nguồn lực
và đủ quyết tâm.
Những điều từng được xem là không thể,
rồi cũng sẽ trở thành có thể.
Nếu bạn đã xem đến đây, cảm ơn bạn rất nhiều
trong 10 công trình vừa rồi.
Công trình nào khiến bạn ấn tượng nhất?
Hệ thống đường sắt cao tốc,
cầu đường sắt núi Thủy Nha,
con đường xuyên sa mạc Tạc La Ma Càn,
cầu Hồng Kông Chu Hải Ma Cao, đường Hầm Duy Linh,
đập Tam Hiệp, cây Đào Dương Nam Bắc Điều
hay thành phố tương lai Hùng An?
Hãy để lại bình luận bên dưới.
Mình rất muốn biết công trình nào khiến bạn bất ngờ nhất.
Nếu bạn yêu thích những video
về các siêu công trình,
những bí ẩn lịch sử và những điều kỳ diệu trên thế giới,
đừng quên nhấn thích video,
đăng ký kênh và bật chuông thông báo
để không bỏ lỡ những video tiếp theo.
Đây là 360 Khám Phá,
xin cảm ơn các bạn đã đồng hành
và hẹn gặp lại trong những hành trình khám phá tiếp theo.