Gan nhiễm mỡ - căn bệnh "thầm lặng" đang ảnh hưởng hàng triệu người. Bạn có biết thủ phạm chính gây ra tình trạng này lại không phải là mỡ mà là đường fructose? Trong tập Podcast Gan Thận hôm nay, bác sĩ Tuấn Trần sẽ tiết lộ những kiến thức y học thiết thực, giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân gốc rễ, cách nhận biết sớm và đặc biệt là lộ trình phục hồi lá gan khỏe mạnh mà không cần dùng thuốc.
Đừng để gan nhiễm mỡ tiến triển nặng hơn. Hãy lắng nghe và áp dụng ngay những lời khuyên từ chuyên gia để bảo vệ lá gan của bạn một cách chủ động!
NỘI DUNG CHI TIẾT (TIME STAMPS): 00:00:00 - Giới thiệu Podcast Gan Thận và vấn đề gan nhiễm mỡ 00:00:38 - Hiểu lầm nguy hiểm về bệnh gan nhiễm mỡ 00:00:54 - Gan nhiễm mỡ có thể đảo ngược và tin vui về cách điều trị 00:01:34 - Giải đáp từ nguyên nhân, thực phẩm cần tránh đến vận động 00:02:09 - Thủ phạm chính gây gan nhiễm mỡ: đường Fructose 00:04:49 - Các loại đồ uống nguy hiểm cho gan: nước ép đóng hộp, trà sữa 00:08:40 - Tại sao protein lại quan trọng cho gan nhiễm mỡ? 00:13:27 - Phân biệt chất béo tốt và chất béo xấu cho gan 00:17:10 - Lựa chọn tinh bột thông minh để bảo vệ gan 00:19:22 - Lời khuyên
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Tóm tắt video
Được tạo bởi AI
Podcast này cung cấp kiến thức toàn diện về bệnh gan nhiễm mỡ, khẳng định nguyên nhân chính là do đường (đặc biệt là fructose) thay vì chất béo. Bệnh có thể đảo ngược thông qua việc cắt giảm đường, tăng cường protein, lựa chọn chất béo tốt và duy trì vận động khoa học để phục hồi tế bào gan mà không cần thuốc đặc trị.
Chào mừng quý vị cô bác đã đến với chương trình podcast GAN THẬN
nơi chúng ta cùng nhau chia sẻ những kiến thức
y học thiết thực để bảo vệ sức khỏe chủ động mỗi ngày
Hôm nay tôi muốn cùng cô bác trò chuyện
về một vấn đề vô cùng quan trọng nhưng lại hay bị xem nhẹ
đó là căn bệnh gan nhiễm mỡ. Cô bác có biết không
có hàng triệu người đang đi lại bình thường, ăn uống bình thường
không đau không mệt nhưng bên trong cơ thể lá gan của họ
đang bị tàn phá từng ngày. Họ hoàn toàn không hay biết
vì căn bệnh này không gây ra bất kỳ triệu chứng
đau đớn nào ở giai đoạn đầu. Cho đến một ngày đẹp trời
họ đi khám sức khỏe định kỳ và nhận được câu
nói từ bác sĩ rằng gan của anh chị đã bị nhiễm mỡ rồi
nhiều người cầm kết quả về nhà và chẳng
làm gì cả. Vì nghĩ rằng không đau không khó chịu
thì chắc là không có gì nghiêm trọng đâu. Đó lại chính là một trong
những sai lầm nguy hiểm nhất mà tôi từng chứng kiến trong suốt
quá trình hành nghề tại phòng khám của mình. Hôm nay tôi xin nói thẳng
để cô bác nắm rõ. Gan nhiễm mỡ hoàn toàn có thể đảo
ngược được và tin vui là chúng ta không cần dùng đến
thuốc đặc trị hay phải phẫu thuật tốn kém. Nhưng ngược lại
nếu cô bác cứ để mặc kệ nó, không thay đổi
lối sống, bệnh sẽ tiến triển nặng dần thành
sơ gan và khi ấy con đường duy nhất còn lại
sẽ vô cùng khó khăn. Vì vậy xin cô bác hãy ở lại
và lắng nghe thật kỹ những chia sẻ của tôi trong tập
podcast găn thận ngày hôm nay. Hơn 20 năm qua
hàng ngày tôi phải tiếp xúc với hàng chục bệnh nhân
đến phòng khám với tờ kết quả siêu âm
trên tay và mang theo rất nhiều chăn trở.
Câu trả lời cho tất cả những thắc mắc đó sẽ được tôi
giải đáp ngay bây giờ. Đi từ nguyên nhân gốc dễ
từng loại thực phẩm cụ thể cần tránh, những món
nên ăn, cho đến lịch trình vận động hợp lý.
Đặc biệt, chúng ta sẽ cùng điểm qua những thực phẩm
bổ sung nào thực sự có bằng chứng khoa học chứng minh
chứ không phải chỉ là những lời quảng cáo thổi phồng.
Nếu cô bác hoặc những người thân yêu trong gia đình đang gặp
phải tình trạng gan nhiễm mỡ, nội dung này sinh ra chính là
dành cho cô bác. Trước hết, chúng ta hãy cùng nhau phá vỡ
một hiểu lầm cực kỳ phổ biến mà ai cũng mắc phải
đó là nghĩ rằng gan nhiễm mỡ chủ yếu
do ăn nhiều mỡ. Vâng, cô bác không nghe nhầm đâu.
Thủ phạm chính thực ra không phải là mỡ thừa
từ thức ăn mà lại là đường cụ thể hơn
là một loại đường mang tên fructose
Chắc hẳn nhiều cô bác sẽ thắc mắc fructose là gì đúng không ạ?
Rất đơn giản, đó là loại đường tự nhiên có sẵn
trong trái cây, trong mật ong và cây mía
nhưng hiện nay nó còn có rất nhiều
trong các loại đồ uống và thực phẩm
chế biến sẵn mà chúng ta tiêu thụ mỗi ngày
Khi chúng ta sử dụng đường trắng thông thường trong bếp
vào cơ thể nó sẽ phân giải thành hai thành phần chính
Một nửa là glucose mà hầu hết các tế bào khắp cơ thể
đều có thể đốt cháy để lấy năng lượng sinh hoạt
Còn nửa kia chính là fructose
Chất này không đi nuôi cơ thể mà đi thẳng vào gan
buộc lá gan phải một mình gánh vác và xử lý toàn bộ
Khi lượng fructose đạp vào quá nhiều, gan không kịp
chuyển hóa thành năng lượng, nó sẽ biến lượng đường dư thừa đó
thành mỡ và tích tụ lại ngay trong tế bào gan
Điều đáng sợ hơn nữa là đường fructose
hoàn toàn không kích hoạt được các hormone
tạo cảm giác no trong cơ thể chúng ta
Cô bác có bao giờ nghe nói đến hormone leptin chưa?
Đây là tín hiệu quan trọng mà cơ thể gửi lên não bộ sau bữa ăn
để nhắc nhở rằng chúng ta đã đủ năng lượng
và nên dừng việc ăn uống lại
Thế nhưng, khi cô bác uống nước ngọt, ăn các món ăn vặt nhiều đường
não bộ hoàn toàn không nhận được tín hiệu cảnh báo đó
Cứ uống xong một ly nước ngọt là chúng ta lại muốn uống thêm
Ăn xong lại thấy thèm ngọt nữa, không cách nào kiểm chế được
Nếu thói quen ăn nhiều đường này kéo dài
cơ thể sẽ rơi vào trạng thái kháng leptin hoàn toàn
khiến chúng ta dù ăn bao nhiêu cũng không thấy no thực sự
và không bao giờ cảm thấy thỏa mãn
Một nghiên cứu khoa học được đăng tải trên tạp chí
Y khoa uy tín tại Mỹ đã chỉ ra rằng
chỉ sau đúng 7 ngày liên tục ăn nhiều đường
lượng mỡ thích tụ trong gan đã tăng lên rõ rệt
và gan bắt đầu có dấu hiệu kháng insulin
Cô bác hãy thử ngẫm lại xem
Trong suốt tuần qua, bản thân mình
đã vô tình tiêu thụ bao nhiêu chai nước ngọt
bao nhiêu ly nước ép đóng hộp
hay bao nhiêu lon nước tăng lực rồi
Đây chính là phần quan trọng nhất
mà tôi muốn cô bác lưu tâm
bởi đó là nơi mà hầu hết mọi người
thường vấp phải những sai lầm tai hại nhất
trong hành trình chăm sóc lá gan của mình
Khi bàn về sức khỏe của lá gan
ai trong chúng ta cũng thử biết rằng
những loại nước ngọt công nghiệp như nước có ga
đều không tốt chút nào
và điều đó từ lâu đã không còn là
một bí mật gì quá xa lạ đối với cô bác
Thế nhưng, vấn đề đáng lo ngại nhất
lại nằm ở những loại đồ uống
mà cô bác vẫn hằng ngày đinh ninh
là rất bổ dưỡng cho cơ thể
thực chất lại đang từng ngày từng ngụm
âm thầm tấn công
và bào mòn lá gan của chúng ta
Thứ nước uống đầu tiên cần phải nhắc đến
chính là nước ép trái cây đóng hộp sẵn
trên kệ siêu thị
bao gồm nước cam, nước táo
nước ép cà chua, nước dứa
hay nước ép nam Việt Quốc
Nếu cô bác cẩn thận lật mặt sau của hộp lên
và đọc kỹ phần thành phần
Cô bác sẽ phải giật mình khi biết rằng
một hộp nhỏ 250ml nước ép táo
có thể chứa tới gần 27-30g đường
Đường này tương đương với
gần 3 mỗng canh đường trắng đầy vun
và cô bác thường uống sạch cả hộp
chỉ trong vòng vỏn vẹn 3-4 ngụm mà thôi
Chẳng ai trong...
chúng ta lại mất tới 5 phút
chỉ để thưởng thức một hộp nước ép nhỏ bé như vậy cả
Và bản chất vấn đề không phải nằm
ở chỗ đường trong đó xấu hơn
đường trong quả táo thật ngoài chợ
Vấn đề cốt lõi ở đây là
khi cô bác ăn một quả táo nguyên trái
trong đó có đầy đủ chất sơ tự nhiên
có nước, buộc cơ thể phải nhai kỹ
và quá trình thiêu hóa diễn ra thật chậm rãi
Nhờ có chất sơ giữ lại
lượng đường sẽ được hấp thu từ từ vào máu
và nhờ đó lá gan của chúng ta
mới có đủ thời gian để thong thả, xử lý
mà không bị quá tải
Ngược lại, khi cô bác uống nước ép dặn lòng
lượng đường sẽ đi thẳng vào cơ thể
một cách ồ ạ, không có bất kỳ
màng chất sơ nào cản lại, khiến lá gan
phải chịu một đợt tấn công trực diện
Sau đó, cô bác đừng để những dòng chữ
quảng cáo đường tự nhiên hay không thêm đường nhân tạo
trên bao bì đánh lừa, bởi tự nhiên
chưa bao giờ có nghĩa là vô hại
khi nó đã bị cô đặc và tách hoàn toàn khỏi chất sơ
Thứ nước uống thứ 2 cực kỳ phổ biến
chính là trà sữa
nước mía, các loại chè ngọt
và những món đồ uống rẻ khác
được bày bán la liệt
ngoài đường phố, ở đất nước chúng ta
vào những mùa hè oi ả nắng nóng
một ly trà sữa
chân châu thơm phức, một ly trà đào
mát lạnh, một ly nước mía
ngọt lịm hay một ly chè thập cẩm
luôn là sự lựa chọn quen thuộc của rất nhiều người
Nhưng cô bác có thật sự biết rằng
một ly trà sữa chân châu loại
thông thường có thể chừa đến 50
hoặc 60 gram đường bên trong đó không
Hiệp hội Tim Mạch Hoa Kỳ đã từng
khuyến cáo một người trưởng thành
tuyệt đối không nên nạp quá 24
đến 36 gram đường trong suốt
cả một ngày. Như vậy
chỉ riêng việc thưởng thức một ly trà sữa thôi
là cô bác đã nạp vào cơ thể lượng đường
vượt gần gấp đôi giới hạn cho phép
của cả một ngày rồi. Bản thân tôi không hề
có ý bắt ép cô bác phải từ bỏ
ngay lập tức mọi sở thích ăn uống của mình
Nhưng quý vị cần phải nắm rõ thực trạng
rằng mỗi lần uống một ly nước như thế
chúng ta đang bắt lá gan phải
gánh vác một ca làm việc nặng nhọc bất thường
Thứ nước uống thứ 3 mà
cô bác cần đặc biệt lưu ý chính là
các loại nước tăng lực và nước
bù liện giải thể thao quen thuộc trên
thị trường hiện nay. Từ các loại nước tăng lực
cho đến nước bù khoáng, rất nhiều
sản phẩm có chứa hàm lượng đường cực kỳ cao
và điều nguy hiểm hơn
là cô bác thường có thói quen uống chúng
khi cơ thể đang kiệt sức
sau những giờ phút lao động mệt nhập
sau khi chơi thể thao hay lúc đang căng thẳng
đầu óc. Đó chính là thời điểm
cơ thể khát năng lượng và
hấp thụ nhanh nhất, khiến đường ùa vào
máu ồ ạt làm gan chở tay không kịp
Thứ nước uống
và thực phẩm
thứ tư nằm trong danh sách đen
chính là các loại trái cây
sấy khô như nho khô, mơ khô
mận khô hay chuối sấy dẻo
Rất nhiều cô bác có thói quen
dùng những món ăn vặt này
vì nghĩ rằng chúng là
thực phẩm lành mạnh từ tự nhiên và hoàn toàn
không chứa đường hóa học độc hại
Điều đó đúng. Nhưng khi trái cây
bị đem đi sấy khô, toàn bộ
lượng nước bên trong đã bay hơi hết
khiến hàm lượng đường bị cô đặc lại
ở mức vô cùng cao
Một nắm nho khô nhỏ xíu
trong lòng bàn tay đôi khi
lại tương đương với lượng đường
có trong cả một chùm nho tươi to lớn
ngoài hàng chợ. Chính vì kích thước
của chúng quá nhỏ gọn
Cô bác thường có xu hướng ăn nhiều hơn mức cần thiết
mà bản thân hoàn toàn không hề
hay biết gì cả. Trước khi tôi
tiếp tục chia sẻ chi tiết về những thực phẩm
mà cô bác nên bổ sung hàng ngày
để nuôi dưỡng và hồi phục lá gan
tôi muốn tâm sự nhanh với cô bác
một điều thế này. Trải qua hơn 20 năm
gắn bó với nghề y và
trực tiếp thăm khám cho hàng vạn bệnh nhân
tôi nhận ra một thực tế rằng
đa số mọi người không hề thiếu ý chí
hay sự kiên trì trong việc chăm sóc
sức khỏe. Điều mà họ còn thiếu
thực chất là một tài liệu mang tính hệ thống
được biên soạn một cách rõ ràng
và gần gũi để giúp
mỗi người tự nhận biết cơ thể mình
đang thay đổi ra sao sau
cuộc mốc tuổi 50. Họ cần biết
trước những dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm
để kịp thời điều chỉnh trước khi
quá muộn mạng chứ không phải tìm đến
thuốc men hay thực phẩm chức năng đắt tiền
vì lý do đó tôi đã dành ra
nhiều tháng trời để tự tay chấp bút viết
nên cuốn tài liệu chăm sóc sức khỏe
mang tên podcast ngàn thận với mong muốn
mang lại một cẩm năng tham khảo thực tế
và đáng tin cậy nhất cho cô bác
bây giờ chúng ta sẽ cùng nhau
đi sâu vào những nhóm dưỡng chất
mà cô bác cần tăng cường bổ sung
trong chế độ ăn uống hàng ngày
và câu trả lời chắc chắn sẽ khiến
cho không ít cô bác cảm thấy bất ngờ
đó chính là protein
khi đối diện với tình trạng găn nhiễm mỡ
hầu hết mọi người thường có xu hướng tập trung
toàn bộ sự chú ý vào việc cắt giảm lượng mỡ nạp
vào cơ thể, điều đó tuy tốt
và có ý nghĩa nhất định nhưng thực sự
vẫn chưa đủ để tạo ra một bước ngoặt
toàn diện cho sức khỏe lá gan
việc gia tăng đầy đủ lượng protein
mới là chìa khóa thực sự
tạo ra sự khác biệt lớn trong quá trình
phục hồi tế bào gan. Một nghiên cứu
y khoa quy mô lớn được thực hiện
tại Úc với sự tham gia của hơn
9.000 người đã mang lại một phát hiện
vô cùng thú vị. Những ai ăn đủ
lượng protein cần thiết ngay trong bữa đầu tiên
của ngày thường ít cảm thấy thèm
đồ ngọt, đồng thời hạn chế
tối đa việc ăn vặt các thực phẩm
chế biến sẵn trong suốt thời gian còn lại
của ngày. Ngược lại, những
người bỏ bê bữa sáng hoặc ăn sáng thiếu hụt protein
sẽ thường xuyên trải qua
cảm giác thèm đồ ngọt và các món ăn
chứa nhiều đường vào buổi chiều và tối
Bây giờ, cô bác hãy dành chút
thời gian tự suy ngẫm và nghĩ lại
xem bữa ăn đầu ngày của mình thường bao gồm
những món gì. Có phải đó là một đĩa bánh
mì chan nước tương nhanh gọn,
một gói mì tôm ăn liền, một tô cháo trắng
loãng qua loa hay chỉ đơn giản
là một ly cà phê sữa đá vội vã
Nếu cô trả lời là như vậy
thì cơ thể của cô bác đang
rơi vào trạng thái thiếu hụt trầm trọng protein
và não bộ sẽ
tự động tìm cách bù đắp năng lượng
bằng cách kích hoạt cảm giác thèm
đường và tinh bột liên tục suốt
cả ngày dài. Mục tiêu dinh dưỡng
mà tôi muốn đề xuất với cô bác là
trong mỗi bữa chính chúng ta nên đảm bảo nạp vào
từ 25-35 gram protein chất lượng
để cô bác dễ dàng hình dung
và áp dụng vào thực tế bếp nút gia đình
Con số này tương đương với khoảng 3-4 quả trứng
luộc hoặc chiên với một ít
dầu thực vật. Hoặc cô bác có thể chuẩn bị
một miếng ướt gà trọng lượng khoảng
150 gram, một tô cá hấp vừa phải
hay kết hợp 2 quả trứng gà cùng với
một hộp đậu hũ nấu thanh đạn. Mọi thứ
hoàn toàn không cần phải quá cầu kỳ hay
phức tạp hóa vấn đề. Trứng gà
chính là một nguồn cung cấp protein vô cùng
kinh tế, giá cả phải trăng, sẵn có
khắp mọi nơi trên đất nước Việt Nam chúng ta
và đồng thời
cũng là một trong những loại thực phẩm lành mạnh nhất
dành cho những ai đang điều trị gan nhiễm mỡ
Tại sao protein lại đóng
vai trò tối quan trọng đối với người
bệnh gan nhiễm mỡ đến vậy? Lý do là
vì khi cô bác cung cấp đủ lượng
protein cho cơ thể, chúng ta
sẽ tự nhiên giảm bớt
những cảm giác thèm đường, ít phụ thuộc
vào các đồ ăn chế biến sẵn
và quan trọng hơn hết là
cơ thể sẽ bắt đầu quá trình giảm
cân một cách tự nhiên. Mà cô bác biết không
giảm cân khoa học
chính là một trong những phương pháp điều trị gan
nhiễm mỡ đạt hiệu quả cao nhất đã được
y văn thế giới ghi nhận rộng rãi. Các công trình
nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng
chỉ cần cô bác giảm được 5% tổng trọng
lượng cơ thể, lượng mỡ tích tụ trong gan
đã giảm đi đáng kẻ. Và
nếu như chúng ta kiên trì giảm
được 7% trọng lượng, thì ngay cả
những trường hợp viêm gan nhiễm mỡ ở mức độ nặng
cũng hoàn toàn có cơ hội phục hồi lại
trạng thái khỏe mạnh ban đầu. Còn số đó
thực ra không hề lớn chút nào
đối với một người nặng 70kg
bởi vì cô bác chỉ cần
giảm khoảng 5kg là đã
đạt được mục tiêu bảo vệ sức khỏe
Giữa chặng đường chia sẻ những kiến thức
y học thiết thực này, tôi cũng xin
phép được gửi gắm một lời tâm sự chân thành
đến toàn thể cô bác đang
theo dõi chương trình. Nếu cô bác cảm thấy
những thông tin mà podcast gan thận
mang lại thực sự hữu ích và thiết thực
cho sức khỏe của gia đình, xin hãy
dành tặng chương trình một nút thích, chia sẻ
bài viết này đến những người thân yêu
và đăng ký kênh để ủng hộ
đội ngũ sản xuất, tiếp tục mang đến
nhiều nội dung giá trị hơn nữa. Bây giờ
tôi muốn nói thẳng một vấn đề
cốt lõi để dẹp bỏ hoàn toàn
những hiểu lầm đang lan truyền
rộng rãi trong cộng đồng. Không phải
tất cả mọi loại chất béo đều mang
lại tác hại xấu cho lá gan của chúng ta.
Ngược lại, loại chất béo
mà cô bác lựa chọn đưa vào cơ thể mỗi ngày
lại có ý nghĩa quan trọng hơn rất nhiều
so với việc cô bác có hoàn toàn kiên khen
chất béo hay không. Nhóm chất béo đầu tiên
mà chúng ta cần phải hết sức hạn chế
chính là chất béo bão hòa.
Đây là loại chất béo có hàm lượng
rất cao trong các loại thịt đỏ,
chứa nhiều mỡ, sườn heo béo,
thịt bò nhiều mỡ, thịt ba dọi,
các sản phẩm thịt chế biến sẵn như
Cùng với các món ăn
chiên rán công nghiệp ngập dầu như gà rán,
khoai tây chiên, nem rán bán sẵn ngoài hàng
hay bơ động vật, kem và phô mai béo
đã có một thử nghiệm
lâm sàng khoa học tiến hành so sánh
giữa hai nhóm người
cùng ăn dư thừa năng lượng so với nhu cầu
của cơ thể. Nhóm thứ nhất
ăn dư năng lượng xuất phát từ chất béo bão hòa
trong khi nhóm thứ hai ăn dư năng lượng
từ chất béo chưa bão hòa đa.
Kết quả cho thấy sau 7 tuần lễ
nhóm người ăn nhiều chất béo bão hòa
có lượng mỡ tích tụ trong gan
tăng vọt lên mức bão động. Trong khi đó
nhóm còn lại hoàn toàn không bị ảnh hưởng
xấu đến gan, thậm chí còn
gia tăng được khối lượng cơ bắp trong cơ thể.
Tôi hoàn toàn không có ý bảo
cô bác phải tuyệt đối loại bò
hay vĩnh viễn từ bò thịt heo
hay thịt bò trong bữa ăn gia đình.
Việc thưởng thức chúng ở mức độ
vừa phải, hợp lý
là hoàn toàn có thể chấp nhận được.
Nhưng khi cô bác
ăn với số lượng lớn
ăn một cách thường xuyên mà không
hề có sự kiểm soát chặt chẽ
đó chính là thời điểm những rắc rối
về sức khỏe bắt đầu xuất hiện. Ngược lại
nhóm chất béo mà cô bác
nên tích cực ăn nhiều hơn chính là chất béo
chưa bão hòa. Đây là những người bạn
tuyệt vời mang lại muôn vàn lợi ích
thiết thực cho lá gan
cho hệ tim mạch và cho cả tế bào não bộ
của chúng ta. Những nguồn thực phẩm tiêu biểu
bao gồm các loại cá béo giàu dưỡng chất
như cá thu, cá hồi
cá ngừ và cá chích
Đây đều là những
loại cá chứa hàm lượng vô cùng
phong phú, các acid béo
omega 3 cực kỳ quý giá. Ở
đất nước mình, nguồn hải sản
vô cùng phong phú và
quen thuộc với đời sống thường ngày. Đặc biệt
là các loại cá như cá thu
cá ba sa hay cá ngừ đại dương
rất sẵn có và
giá cả lại không quá đắt đỏ.
Tôi luôn khuyên cô bác hãy cố gắng duy trì
thói quen ăn cá ít nhất
từ 3 đến 4 bữa mỗi tuần để
bổ sung nguồn acid béo thiết yếu cho cơ thể
Bên cạnh đó, các loại hạt dinh dưỡng
như hạt điều, hạt ốc chó
hạnh nhân, hạt chia hay
hạt lanh cũng là những người bạn tuyệt vời
của sức khỏe. Mỗi ngày cô bác
chỉ cần dùng một nấm nhỏ là đã đủ
chất, tuyệt đối không cần ăn quá nhiều
Một loại quả ngày càng trở nên
phổ biến và quen thuộc
trong mâm cơm gia đình Việt Nam
chính là trái bơ. Đây được xem
là một trong những thực phẩm lành mạnh nhất
dành riêng cho lá gan của chúng ta
Cô bác có thể thưởng thức bơ trực tiếp
xay thành những ly xinh tố không đường
thơm mát hoặc trộn chung với các món salad
thanh đạm. Khi vào bếp nấu nướng
hàng ngày, cô bác hãy tập thói quen
thay thế dầu dừa hoặc các loại dầu ăn
thông thường bằng dầu ô-liu nguyên chất
Hiện nay, mặt hàng này đã
được bày bán rất rộng rãi
tại các hệ thống siêu thị lớn
với mức giá vô cùng hợp lý để
mọi gia đình đều có thể tiếp cận
Nhân đây, có một điểm quan trọng
mà tôi cần phải làm rõ để
cô bác không bị nhầm lẫn đó là vấn đề về dầu dừa
Rất nhiều cô bác đang chuyển tay nhau
sử dụng dầu dừa vì nghe nói
nó mang lại nhiều công dụng tốt cho sức khỏe
Tuy nhiên, dưới góc độ khoa học
dầu dừa thực chất là một loại chất béo bão hòa
có hàm lượng rất cao
Do đó, nếu quý vị đang gặp phải tình trạng
ga nhiễm mỡ, tôi
chân thành khuyên nên tạm thời chuyển sang
sử dụng dầu ô-liu trong suốt giai đoạn điều trị bệnh
Bây giờ, tôi xin phép
được giải đáp một câu hỏi
mà tôi thường xuyên lắng nghe nhất
từ các bệnh nhân của mình rằng
Bác sĩ ơi, tôi có phải bỏ cơm
hoàn toàn hay không? Câu trả lời
ngắn gọi và chính xác nhất
dành cho cô bác là hoàn toàn không cần thiết
phải làm như vậy. Vấn đề con lõi không nằm
ở việc cô bác có ăn tinh bột hay không
Mà điều quan trọng nhất chính là việc chúng ta đang lựa chọn
loại tinh bột nào để đưa vào cơ thể
để dễ hình dung. Cô bác hãy nghĩ
đơn giản thế này. Có những nhóm tinh bột
khi ăn vào sẽ làm cho chỉ số đường huyết
trong máu tăng vọt lên ngay lập tức
khiến cho lá gan phải gồng mình làm việc
một cách vô cùng cật lực. Ngược lại
cũng có những loại tinh bột lành mạnh
làm cho lượng đường trong máu tăng lên một cách
từ từ, chậm rãi và rất điều đặn
giúp cho gan có thể dễ dàng
xử lý mà không gặp bất kỳ áp lực nào
Những loại tinh bột mà cô bác cần
phải đặc biệt hạn chế vì chúng làm
tăng đường huyết rất nhanh, bao gồm
cơm trắng ăn với số lượng lớn mà
thiếu đi lượng rau xanh cân đối
các loại bánh mì trắng, bánh ngọt
bánh tiêu, bánh bao ngọt
bún phở hay hủ tiếu
nếu ăn thường xuyên với khẩu phần
quá lớn. Thêm vào đó
khoai tây chiên, các loại snack
bánh kẹo đóng gói sẵn hay ngũ cốc
ăn sáng chế biến sẵn cũng nằm trong nhóm này
Trái lại, nhóm tinh bột tốt
giúp làm tăng đường huyết chậm bao gồm
gạo lứt, cơm gạo lứt
khoai lăng luộc hoặc hấp chứ không chiên rán
các loại đậu như đậu đen
đậu xanh, đậu đỏ, đậu xanh, đậu lăng
cùng với tất cả các loại rau
củ quả có màu xanh tươi mát
sữa chua không đường
và trái cây ăn nguyên quả
để tận dụng trọn vẹn chất sơ
chứ không ép lấy nước uống
Cô bác hoàn toàn không phải kiêng khem khẩu sở
hay bỏ hẳn cơm
nhưng nếu có thể, hãy thay thế
một phần cơm trắng bằng cơm gạo lứt
hoặc đơn giản hơn là
giảm bớt lượng cơm lại một chút
và tăng cường thật nhiều rau xanh vào trong chính bữa ăn đó
bữa cơm gia đình
truyền thống của người Việt Nam
chúng ta thường bao gồm một bát cơm trắng
một bát canh ấm lòng
và các món mặn đưa cơm
quý vị không hề phải thay đổi hoàn toàn cấu trúc
hay cơ cấu của bữa ăn quen thuộc
mà chỉ cần khéo léo điều chỉnh lại
tỷ lệ một chút, đó là ăn ít cơm đi một chút
ăn nhiều đẳng chất lượng hơn một chút
và tăng cường thật nhiều rau xanh
vào khẩu phần
đó chính là sự thay đổi nhỏ bé nhất
nhưng lại có thể tạo ra
những tác động lớn lao và bền vững nhất
cho sức khỏe theo thời gian
tôi biết rằng hai điều tiếp theo tôi sắp chia sẻ
có lẽ sẽ không phải là những gì
mà cô bác thực sự muốn nghe
nhưng với trách nhiệm của một người thầy thuốc
tôi bắt buộc phải nói rõ về vấn đề rượu bia
nếu cô bác đang phải đối mặt với tình trạng
gan nhiễm mỡ, việc tiếp tục rung hạp rượu bia
sẽ khiến cho bệnh tình trở nên tồi tệ
và chuyển biến xấu đi
với tốc độ rất nhanh chóng
trong khi lá gan đang phải gồng mình chiến đấu vất vả
để dọn dẹp lượng mỡ thừa tích tụ
thì còn trong rượu bia
lại chính là một loại độc tố tác động trực tiếp
và hủy hoại các tế bào gan
khi hai yếu tố tồi tệ này cộng hưởng lại với nhau
lá gan sẽ rơi vào tình trạng kịt quệ
và hoàn toàn không có cơ hội để thở
do đó, lời khuyên
kiên quyết của tôi trong giai đoạn điều trị
bệnh này là cô bác phải ngừng
hoàn toàn việc sử dụng rượu bia
cụ thể là phải dừng hẳn
chứ không phải chỉ là uống ít lại như trước
tôi hoàn toàn thấu hiểu rằng
ở văn hóa nước mình
chén rượu ly bia thường gắn liền
với rất nhiều mối quan hệ xã giao
những buổi tiệc tùng gặp gỡ bạn bè
hay những dịp cưới hỏi xăm vầy
tôi rất chia sẻ với
những áp lực và hoàn cảnh đó của cô bác
thế nhưng, nếu quý vị thực sự
mong muốn chiếc lá gan của mình
được hồi phục khỏe mạnh trở lại
thì đây là nguyên tắc vàng
không thể có bất kỳ sự thỏa hiệp nào trong giai đoạn này
cuối cùng, bàn về
vấn đề vận động thể chất
có một tin rất vui dành cho cô bác
là chúng ta không hề
phải tập luyện những bài tập gym
với cường độ cao ngất ngưỡng
hay phải vất vả chạy bộ mỗi sớ mai
mức độ tối thiểu
mà cô bác cần cố gắng đạt được
chỉ là khoảng 150 phút vận động
ở mức độ vừa phải trong suốt cả tuần lễ mà thôi
đó là khoảng thời gian 30 phút mỗi ngày
và duy trì đều đặn
5 ngày trong tuần, chứ không cần phải tập luyện quá sức
hay ép buộc bản thân đến
kiệt quệ đâu, thưa các cô các bác
chỉ vậy thôi là đã mang lại những chuyển biến
kỳ diệu cho sức khỏe rồi
vừa phải ở đây có nghĩa là những hình thức
vận động nhẹ nhàng nhưng nhịp nhàng
như đi bộ nhanh, đạp xe thông thả
bơi lội thư giãn
hoặc tập thể dục dưỡng sinh buổi sáng ở công viên
bất kỳ hoạt động nào
khiến cô bác thở nhanh hơn một chút
so với bình thường, nhưng vẫn có thể
thoải mái trò chuyện với người bên cạnh
ở đất nước Việt Nam
thân thương của chúng ta
thói quen đi bộ, quanh hồ vào sáng sớm
tập các bài dưỡng sinh biển chuyển
hay tham gia vào các
nhóm thể dục tại khu phố
đều là những cách thức hoàn toàn phù hợp và tuyệt vời
nhưng tôi lại muốn nhấn mạnh thêm
một điều vô cùng quan trọng không kém
đó chính là các bài tập tăng cường khối lượng cơ bắp
ít nhất là 2 buổi
mỗi tuần, cô bác nên
dành thời gian thực hiện một cái gì đó
để kích thích và duy trì khối cơ
trong cơ thể, hoàn toàn không cần
phải tập những mức tại nặng nhọc
hay những động tác phức tạp
gây áp lực lên xương khớp
chúng ta có thể thực hiện những động tác đơn giản
ngay tại nhà như đứng lên ngồi xuống
chống đẩy nhẹ nhàng
hay bài tập giữ cơ cốt lõi
hoặc đơn giản là tập luyện cùng với
những quả tạ nhỏ trọng lượng 1-2kg
bơi lội cũng là một lựa chọn tuyệt vời
vì nó vừa mang lại
lợi ích của bài tập tim mạch
vừa giúp săn chắc cơ bắp
hay môn yoga với những bài tập đòi hỏi
sức đề kháng từ chính trọng lượng cơ thể
chắc hẳn nhiều cô bác sẽ
thắc mắc không biết tại sao
cơ bắp lại có mối liên hệ mật thiết
và quan trọng đến sức khỏe của lá gan
đúng không ạ? Lý do khoa học rất rõ ràng
là vì cơ bắp
chính là nhà máy lớn nhất
trong cơ thể giúp đốt cháy đường glucose
càng có nhiều khối cơ săn
chắc thì cơ thể càng
xử lý tốt lượng đường nạp vào
nhờ đó mà lá gan sẽ ngày càng ít bị quá tải hơn
người có nhiều cơ bắp luôn luôn
kiểm soát đường huyết tốt hơn hẳn
so với người tích tụ nhiều mỡ thừa
đó là một thực tế sinh học không thể chối cãi
chuyển sang một vấn đề khác
mà tôi thường xuyên nhận được câu hỏi nhất
trong các buổi trò chuyện với bệnh nhân là
thưa bác sĩ, có loại viên uống nào giúp gan hồi phục nhanh chóng hay không?
với tư cách là một người thầy thuốc
tôi xin trả lời một cách thành thật
và thẳng thắn rằng
tuyệt đối không có một loại viên uống thần kỳ
nào có thể thay thế được
việc thay đổi lối sống lành mạnh
hoàn toàn không có viên thuốc nào làm được điều đó cả
tuy nhiên, vẫn có
một số thực phẩm bổ sung
đã được khoa học nghiên cứu một cách bài bản
và có thể mang lại
hiệu quả hỗ trợ rất tốt nếu như
chúng ta kết hợp đồng bộ với một chế độ ăn uống đúng đắn
thứ nhất
phải kể đến là vitamin E
các công trình nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng
việc bổ sung vitamin E
với liều lượng 800 đơn vị quốc tế mỗi ngày
có mối liên quan mật thiết đến việc
cải thiện đáng kể tình trạng viêm gan nhiễm mỡ
khi so sánh với nhóm người không xử
dụng, mặc dù vậy
tôi vẫn phải nhấn mạnh thật kỹ là
cô bác hãy luôn luôn trao đổi
và hỏi ý kiến bác sĩ trước khi quyết định uống
bất kỳ hàm lượng nào. Nguyên nhân là vì
liều cao vitamin E
vượt quá 400 đơn vị mỗi ngày
đã được ghi nhận có liên quan đến
một số rủi ro về sức khỏe trong
một vài nghiên cứu, bao gồm
việc làm tăng nhẹ nguy cơ
mắc bệnh ung thư, tuyến thiệt liệt
ở Nam giới. Đây tuyệt đối không phải
là loại thực phẩm chức năng mà cô bác
có thể tự ý ra tiệm thuốc
mua uống theo cảm tính của riêng mình
mà bắt buộc phải có sự thăm khám
và chỉ định chuẩn xác từ
bác sĩ điều trị. Thứ hai là
dầu cá chứ ômega 3
và đây cũng chính là loại dưỡng chất
mà cá nhân tôi ủng hộ mạnh mẽ nhất
vì nó sở hữu nhiều bằng chứng khoa học vững chắc nhất
Một phân tích tổng hợp
từ rất nhiều công trình nghiên cứu quốc tế lớn
được công bố vào năm 2018
đã khẳng định rằng
việc bổ sung ômega 3
đặc biệt là thành phần DHA
chiết xuất từ dầu cá giúp cải thiện
rõ rệt các chỉ số
men gan, đồng thời
làm giảm đáng kể lượng mỡ
đang tích tụ bên trong tế bào gan
Việc ăn cá biển thường xuyên trong bữa ăn
hàng ngày vốn dĩ đã rất tốt rồi
nhưng để đạt được một hàm lượng
ômega 3 đủ lớn mang lại tác dụng điều trị
thực sự, việc uống thêm các sản phẩm
dầu cá tinh chế chất lượng cao
là một lựa chọn hết sức hợp lý
và khoa học. Khi đi chọn mua,
cô bác hãy lưu ý tìm những sản phẩm
có ghi rõ hàm lượng EPA và hàm lượng
DHA một cách minh bạch trên nhãn mắt
Chúng ta phải tập thói quen
đọc kỹ nhãn sản phẩm, bởi vì
sự thật là không phải loại dầu cá
nào đang được bày bán trôi nổi
Trên thị trường cũng có chất lượng đồng đều
như nhau. Thứ 3 là
Choline. Đây là
một loại dưỡng chất tuy chưa được quá nhiều
người biết đến, nhưng lại đang thu hút
sự quan tâm và nghiên cứu ngày càng sâu rộng
trong lĩnh vực điều trị bệnh gan nhiễm mỡ
Thống kê từ một nghiên cứu khoa học
cho thấy, những người có lượng
Choline nạp vào cơ thể
ở mức cao thường có tỷ lệ
mỡ gan thấp hơn rất nhiều
ước tính có thể giảm đến 81%
so với những người bị thiếu hụt chất này
Tin vui cho cô bác là chúng ta
hoàn toàn không cần phải tốn tiền
mua những loại thực phẩm bổ sung đắt đỏ
ngoài tiện, mà chỉ cần
lựa chọn ăn đúng các loại thực phẩm
tự nhiên quen thuộc như trứng và
đặc biệt là phần lòng đỏ trứng
Lòng đỏ trứng chính là nguồn
cung cấp Choline tự nhiên dồi dào
và có chất lượng tốt nhất cho cơ thể
Tôi thấu hiểu rằng
có rất nhiều cô bác thường có
tâm lý e ngại việc ăn lòng đỏ
vì sợ vấn đề cholesterol cao
trong máu, nhưng những bằng chứng
y học hiện đại, tính đến thời điểm hiện tại
đã chứng minh rõ ràng
việc ăn từ 1 đến 2 quả trứng
nguyên vẹn cả lòng đỏ
mỗi ngày, hoàn toàn không gây ra bất kỳ
vấn đề tiêu cực nào
đối với những người có sức khỏe
Bình thường, hải sản, tôm, cua
ngêu, sọ là những
thực phẩm dồi dào chất Choline
và đồng thời cũng là nguồn cung cấp Omega 3
vô cùng tuyệt vời cho cơ thể cô bác
Đối với những cô bác ăn chay hoặc có thói quen
tiêu thụ ít thịt
chúng ta hoàn toàn có thể thay thế bằng
sữa chua không đường, hạt hứng dương
bông cải xanh
súp lơ
hay bắp cải, bởi đây đều là
những nguồn Choline thực vật rất lành mạnh
Đến đây, chắc hẳn, câu hỏi cuối cùng
mà tôi biết rất nhiều cô bác
đang thực sự muốn tìm câu trả lời
chính là bao lâu thì chúng ta có thể
thấy được kết quả rõ rệt
Câu trả lời chắc chắn sẽ khiến nhiều cô bác
cảm thấy ngạc nhiên, và thực tế là
nó diễn ra nhanh hơn quý vị vẫn thường nghĩ rất nhiều
Một nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng
chỉ sau khoảng 8 tuần kiên trì
cắt giảm lượng đường xuống dưới
mức khuyến nghị, các chỉ số mỡ gan đã có
sự cải thiện rõ rệt. Cô bác hãy nhớ lại
những điều tôi đã chia sẻ
ở phần đầu của podcast Gan Thận
Chỉ cần 7 ngày ăn uống nhiều đường fructose
Gan đã bắt đầu âm thầm tích mỡ
Điều đó cũng đồng nghĩa với việc
chiều ngược lại hoàn toàn chính xác
Tức là khi chúng ta chủ động cắt giảm đường
Gan sẽ có khả năng phục hồi
cực kỳ nhanh chóng. Cô bác
hoàn toàn có thể bắt đầu nhìn thấy
những chỉ số men gan của mình
cải thiện chỉ trong
vài tuần đầu tiên nếu thực hiện
đúng những hướng dẫn mà tôi đã
đề cập. Và nếu chúng ta
duy trì được
nối sống lành mạnh này lâu dài
là Gan hoàn toàn có cơ hội
phục hồi lại trạng thái khỏe mạnh
ban đầu một cách hoàn toàn. Thế nhưng
và đây chính là điều
quan trọng nhất mà tôi muốn
mỗi cô bác đều phải ghi nhớ sâu sắc trong
tập podcast Gan Thận hôm nay
Chúng ta phải hành động ngay từ bây giờ
chứ tuyệt đối không thể chỉ hoãn
Tí do là vì gan mệnh gan nhiễm mỡ
luôn có một lộ trình
tiến triển âm thầm nhưng vô cùng nguy hiểm
qua từng giai đoạn cụ thể
Giai đoạn thứ nhất là gan nhiễm mỡ
đơn thuần, lúc này chưa có
triệu chứng rõ rệt và hoàn toàn có
khả năng đảo ngược nếu biết cách điều chỉnh kịp thời
giai đoạn thứ hai là viêm gan nhiễm mỡ
khi ấy bắt đầu xuất hiện
những tổn thương bên trong tế bào
tuy vẫn có thể điều trị được
nhưng mức độ khó khăn đã tăng lên rất nhiều
giai đoạn thứ ba là sơ gan
khi gan bắt đầu hình thành
các vết sẹo sơ hóa và lúc này
không thể nào phục hồi lại hoàn toàn như trước
được nữa. Giai đoạn thứ tư
là sơ gan nặng và tiến
chuyển thành ung thư gan
khi đó phương án duy nhất có thể cứu vãn tình thế
chỉ còn là phẫu thuật ghép gan
vô cùng tốn kém và rủi ro
do đó nếu chẳng may bác sĩ vừa
thông báo với cô bác rằng gan đang có
dấu hiệu bị nhiễm mỡ thì
đó thực ra lại là một tin tốt lành
tin tốt ở chỗ cơ thể
vẫn đang trao cho quý vị một cơ hội
thực sự rõ ràng để chúng ta có thể
kịp thời nắm lấy và sửa sai
xin cô bác đừng bao giờ
để cơ hội quý giá ấy trôi qua tay
và biến thành một sự tiếc nuối muộn màng
bây giờ tôi xin phép được
tổng kết lại toàn bộ những việc
làm thiết thực mà cô bác cần bắt tay
thực hiện ngay từ tuần này. Trước hết
hãy ngừng ngay việc sử dụng nước ngọt
có ga, tất cả các loại nước ép đóng hộp
trà sữa, nước mía ngọt, nước tăng lực
cũng như rượu bia. Trong suốt
giai đoạn điều trị bệnh chúng ta
cần hạn chế tối đa các món đồ
chiên rán ngập dầu, đặc biệt là
những loại dầu ăn đã bị tái sử dụng nhiều lần
cô bác nên tránh ăn trái cây sấy khô
trong mỗi bữa ăn chính như trứng, cá,
thịt, gà nạc hay đầu hũ.
Hãy duy trì thói quen ăn các loại cá béo
từ 3 đến 4 bữa mỗi tuần
Ăn nhiều rau xanh hơn mức hiện tại
và ưu tiên sử dụng dầu ô liu
khi chế biến món ăn.
Mỗi ngày cô bác có thể ăn thêm một nắm nhỏ
hạt điều hoặc hạt ốc chó để
bổ sung dưỡng chất lành mạnh cho cơ thể.
Chúng ta cần điều chỉnh giảm lượng
cơm trắng trong khẩu phần ăn
hoặc thay thế một phần bằng cơm gạo lứt
Kết hợp uống nước ép trái cây nguyên chất
nước lọc hoặc trà xanh không đường
Bữa sáng nên chú trọng
ít đạm tinh bột xấu
thay vào đó hãy bổ sung thêm trứng
hoặc một nguồn protein tốt để cung cấp năng lượng ổn định
Mỗi ngày, cô bác hãy dành ra
30 phút để thực hiện các bài tập đi bộ nhanh
kết hợp với 2 buổi tập tăng cơ
nhẹ nhàng mỗi tuần
Nếu cần thiết, cô bác có thể cân nhắc
việc bổ sung thêm dầu cá Omega-3
chất lượng cao hoặc vitamin E
sau khi đã tham khảo ý kiến tư vấn
của bác sĩ chuyên khoa
Tất nhiên, cô bác không nhất thiết phải thay đổi
và làm tất cả mọi thứ cùng một lúc ngay trong ngày hôm nay
Hãy bắt đầu từ một việc nhỏ nhất
đơn giản nhất trước
chẳng hạn như việc thay thế ly nước ngọt
hay ly trà sữa thường ngày bằng một ly nước
lọc tinh khiết ngay lúc này
Cứ kiên trì bắt đầu từ điểm xuất phát nhỏ đó
rồi từng bước một, cô bác sẽ tạo dựng được
một thói quen sống nành mạnh dài lâu
Và nếu quý vị mong muốn có thêm một tài liệu tham khảo đầy đủ
và chi tiết hơn
về những dấu hiệu cảnh báo sức khỏe quan trọng
mà những ai sau tuổi 50 cần đặc biệt lưu tâm
Tôi hiện có biên soạn một cuốn cẩm nang điện tử
mang tên sống khỏe
sau tuổi 50 nhận biết sớm dấu hiệu nguy hiểm
được chia sẻ trực tiếp
tại website chính thức của podcast gan thận
Đường dẫn chi tiết đã được đặt sẵn
trong phần mô tả ngay bên dưới video này
Hoặc cô bác có thể quét mã
QR đang hiển thị trực tiếp trên màn hình
Tôi viết những chia sẻ này
với tất cả tâm huyết
cùng mong muốn hỗ trợ quý vị trở nên chủ động hơn
trong việc chăm sóc và bảo vệ
sức khỏe của chính mình
Nếu cô bác cảm thấy nội dung của tập podcast gan thận
hôm nay thực sự hữu ích
xin hãy hoan hấy chia sẻ
đến người thân trong gia đình
Đặc biệt là những ai từ độ tuổi 45 trở lên
đang có kết quả siêu âm
gan bất thường
hoặc những người chưa từng đi kiểm tra gan định kỳ
Tôi là bác sĩ Tuấn Trần
xin chân thành cảm ơn sự lắng nghe của cô bác
Chúc cô bác luôn an yên, tinh tuấn, rồi giàu sức khỏe
và xin tạm biệt hẹn gặp lại
trong những tập phát sóng tiếp theo