3 Câu Chuyện Nhân Quả: Gánh Nặng, Cầu Phước Và Trăm Dặm Hiếu Tâm | Chuyện Làng Xưa

Sống thuận tự nhiên
442 người theo dõi
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Tóm tắt video
Được tạo bởi AICâu chuyện xoay quanh cuộc đối đầu giữa lòng tham vô độ và trí tuệ, lòng thiện lương. Thông qua kế sách của thư sinh Thẩm Mặc Nho và bi kịch của mẹ con Hạ Liên, tác phẩm khẳng định quy luật nhân quả: kẻ ác sẽ bị hủy diệt bởi chính dục vọng của mình, trong khi sự tử tế và tâm hồn chính trực sẽ được cứu rỗi và dẫn đến hạnh phúc bền vững.
Kệ cậy quan phục để cướp công, rốt cuộc, ai mới là kẻ mở mắt vì tham, ai mới là mồi ngon trong ván cờ nhân quả.
Lẽ trời xưa nay luôn tuần hoàn, vạn sự vinh nhục trên thế gian đều do chính bàn tay con người tự chuốc lấy.
Câu chuyện sau đây chính là tấm gương sáng tỏa nhất để soi dọi lại nhân tâm.
Hoàng hôn rủ bóng xuống chấn thanh hà, mây đen vần vũ kéo về từ dạng ngọa long sơn, mang theo cơn gió dít lạnh bút thấu sương.
Phố xá điều hiu, từng vòng lá khô cuốn thê lương trước cổng lớn nhà họ Trần, báo hiệu một đêm rông tố sắp càn quét trốn hàn vi lẫn cửa môn quan.
Gió dít qua khe cửa bẩn bật, mang theo mùi ngai ngái của đất rêu ẩm mốc va lẫn hàn khí bùa vây khắp gian từ đường nhà họ Trần.
Lão bá hộ Trần Vạn Kim, người từng nức tiếng một vùng với cơ nghiệp buôn trầm hương sầm út, nay tiểu tụy quỳ giạc trước bài vị liệt tổ liệt tông.
Đôi vai gầy guộc của ông rung lên từng nhịp bẩn bật, ánh mắt thất thần hàn sâu những tia vằn đỏ ứa lệ.
Đêm qua, bọn ác tạc ngọa long sơn do đỗ xích xà cầm đầu đã ngang nhiên ném một bức thư tuyệt mệnh cắm phập bằng mũi trùy thủ ghi xép ngay giữa cột gỗ liêm trước cổng phủ.
Chúng không chỉ vơ vét sạch sành xanh tiền bảo kê như mọi tháng, mà còn ngông cuồng buông lời thách thức.
Ép ngày rằm tháng này, phải cống nạp ái nữ Trần Cẩm Tú lên núi làm áp trại phu nhân.
Đỗ xích xà vốn dĩ là một kẻ tàn độc, coi mạng người như cỏ rác, kẻ nào trái y hắn nhẹ thì tàn phế, nặng thì bỏ mạng phơi thây giữa rừng sâu.
Trần Vạn Kim đã từng dập đầu cắn răng bưng, từng khay vàng thỏi bạc lấp lánh chạy đến nhà môn kêu cứu.
Khắp gian công đường uy nghi, mùi đỉnh trầm nghi ngút bay lên lẩn khuất cùng những mưu toan đen tối.
Tào Bình Chính, vị huyện lệnh thân mặc quan phục uy phong, nhưng cõi lòng mưng mủ vì lòng tham vô đáy.
Lúc ấy đang thản nhiên ngồi gắp từng miếng yến, xào hầm đường phèn, nhấp ngụm trà sâm hảo hạng.
Hắn liếc mắt nhìn đống vàng bạc đặt trên án thư, khóe môi khẽ nhách lên một nụ cười nhạt nhẽo, rồi ho xùng xụ mấy tiếng giả là cá ốm.
Hắn vịnh cớ thân thể bất an, nhà môn nèo người, dứt khoát nhắm mắt là ngơ, đuổi khéo lão bá hộ ra về.
Sự khước từ ấy chẳng qua là một nước cờ thâm hiểm, bởi Tào Bình Chính đã ngấm ngầm cấu kết cùng bọn Sơn Tặng.
Chỉ chờ trần ra sức tàn lực kiệt, rơi vào bước đường cùng, để đôi bên danh chính ngôn thuận sâu xé cái cơ nghiệp về thế này.
Lão bá hộ lào đảo bước ra khỏi cổng nhà môn.
Trời đổ mưa tầm tả, nước mưa bút giá gội thẳng vào thân thể già nua, nhưng chẳng thể nào lạnh bằng sự băng giá đang thắt chặt trong lòng ngực.
Ở đời, Phạm là kẻ gieo mầm ác, dẫu có đắp lên mình áo gấm quan phục hay trốn vào rừng sâu núi thẳm,
thì trung quy lại vẫn trung một mùi hôi tanh của lòng tham vô minh.
Trở lại gian từ đường tăm tối lúc này, Trần Vạn Kim dun dậy đưa đôi bàn tay nhanh nheo nổi đầy gân xanh bưng một chén gốm nhỏ sợm màu tiến về phía nữ nghi.
Trần cầm tú quỷ đó, tấm lưng thon thả thẳng tắp, dung mạo đoan trang thanh tú toát lên vẻ kiêu kỳ, nhưng đôi mắt mở to thẳng thốt.
Các đốt ngón tay trắng bạch, cố kim nén cơn nấc nghẹn ngạo, trong chén gốm kia là độc dược đoạt mạng.
Trần Vạn Kim hai hàng nước mắt tuôn rơi ướt đẫm vạt áo, giọng ông khả đặc vỡ nát trong từng tiếng nấc.
Tú Nhi thả con giữ thân trong sạch mà đi gặp liệt tổ liệt tông còn hơn sống tuổi nhục đọa đầy trên sơn trại cha vô dụng, không thể bảo vệ được cốt nhục của mình.
Lời nói thốt ra như ngàn vạn mũi kim đâm xuyên qua tâm can, mỗi giọt nước mắt rơi xuống là một giọt máu chảy ngược vào tim.
Trần cầm tú cắn chặt môi, bờ môi anh đào dị máu, nàng chậm dãi đưa hai tay đón lấy chén thuốc.
Lòng quặn thắt nghĩ đến cảnh ngày mai nhắm mắt xuôi tay, bỏ lại người thân mẫu giả yếu cùng cơ nghiệp mấy đời tan thành mây khói.
Chính vào khoảnh khắc thập tử nhất sinh, khi chén thuốc vừa kề sát miệng, một tiếng âm vang rội phá tan vào không khí tang thương.
Cánh cửa gỗ dày cột bị đẩy tung ra, gió bão ảo ạt ùa vào làm tắt ngấm ngọn nến đỏ rực trên bàn thờ.
Thẩm mặc nho, một chàng thư sinh hàn vi với bộ y phục vá viếu bạc màu, ướt súng nước mưa lao vào như một tia chớp.
Chàng vung tay hất văng chén thuốc độc xuống nền gạch nung.
Chát một tiếng, mảnh gốm vỡ vụn văng tung tué, thứ nước sậm màu, sủi bọt xèo xèo trên mặt đất bốc lên mùi hăng hắc giận người.
Trần vạn kim giật thoát, sụp lệ xuống đất gào khóc thảm thiết.
Nhưng thẩm mặc nho lập tức tiến đến, đôi mắt sáng rực kiên định nhìn thẳng vào lão bá hộ.
Chàng rõ rạc cất lời, giọng vang lên mạnh mẽ át cả tiếng sấm rền ngoài hiên vắng.
Xin lão gia hãy bình tâm mà nghe vãn bôi nói.
Người xưa có câu, vạn sự nhẫn nhị, chưa chắc đã đổi lấy bình yên.
Kẻ thù đã dồn ta vào tử lộ, cớ sao ta lại ngoan, ngoãn dân mạng cho chúng.
Hèn nhát chọn cái chết thì khác nào tiếp tay cho phường bất lương, đắc ý vơ vét phước báu của chính mình.
Chân cầm tú ngước nhìn chàng thư sinh nghèo, ánh mắt từ thẳng thốt chuyển sang một niềm hy vọng mong manh.
Nàng khẽ đứng lên, chỉnh lại y phục, bước tới cất giọng rành giọt.
Thầm công tử, thân chàng mang áo vải rách nát, tay không tất sắc, đối mặt với lũ giặc giữ tợn và quan nhà thối nát.
Chàng lấy gì để bảo toàn mạng sống cho cả trần da này?
Thầm mặc nho điềm nhiên chắp tay thi lễ, khóe môi nở một nụ cười sắc lạnh đầy tự tin.
Chàng từ từ rút trong ngực áo ra một chiếc hộp gấm nhỏ đã sờn cũ, bên trong đặt một vật phẩm chạm khắc vô cùng tinh xào.
Một bức tượng hình kỳ lân bằng đá đen tuyển, phản chiếu thư ánh sáng hồ quang mờ ảo, dưới ánh chớp rạch ngang trời.
Đây không phải là ngọc ngà châu báo gì, chỉ là một khối đá cội đen nhánh được vãn bối, tự tay điêu khắc và mài rũa suốt bao đêm trưởng.
Vãn bối gọi nó là mặt ngọc kỳ lân.
Chàng nhìn thẳng vào mắt trần cầm tú, nói tiếp từng lời chắc nịch.
Đôi khi, thứ giết chết kẻ ác không phải là binh khí sắc bén, mà chính là lòng tham lam vô độ của bọn chúng.
Chỉ cần khơi gợi đúng chỗ, ác giả tự khắc sẽ tự diệt lẫn nhau.
Cả gian từ đường bỗng chốc trở nên yên ắng lạ thường, chỉ còn tiếng mưa rơi nặng, hạt gõi nhịp trên mái ngói.
Thầm mặc nho bắt đầu chảy dài mưu kế.
Chàng khuyên lão bá hộ tuyệt đối không được giấu giếm hay lén lút dân bảo vật, mà phải lợi dụng ngay cái danh tiếng của trần gia, treo bảng cáo thị rộng rãi khắp nơi.
Tổ chức một buổi đấu giá công khai, ngay giữa khu chợ sầm ướt nhất của Trấn Thanh Hà.
Chàng muốn mượn cớ quyên góp tiền bạc lập đội dân quân bảo vệ dân lành, để rêu giao rằng mặc ngọc kỳ lân là một món báu vật vô giá thiên hạ hiếm có, là món đồ dân vua đổi tước hầu vinh hòa.
Mồi ngon đã bẩy ra, chỉ chờ những con thú đói mồi ngoạm lấy mà tự chuốc lấy họa diệt thân.
Tháng hôm sau khi những tia nắng nhạt nhòa xuyên qua lớp mây xám xịt còn sót lại sau đêm dông bão, cả khu chợ sầm ướt bậc nhất của Trấn Nhỏ bỗng trở nên huyên áo lạ thường.
Một đài cao được dựng lên tróng vánh bằng những phiến gỗ lim dày cột, xung quanh răng lụa đỏ rực rỡ, nhưng lại tỏa ra một bầu không khí căng thẳng đến nghẹt thở.
Bá tánh kéo đến đông như chảy hổi. Phần vì tò mò trước tấm cáo thị vừa được dán lên cổng Trần Phủ lúc dạng sáng.
Phần vì muốn xem nhà họ, Trần lấy dũng khí từ đâu mà dám công khai đối đầu với thế lực hắc ám trên dặn núi Hoàng Vù.
Từ trong chiếc kiệu gỗ mộc mạc, Trần Cẩm Thú bước ra. Khác hẳn với vẻ kiêu xa đài các thường ngày.
Hôm nay nàng trút bỏ toàn bộ lụa là gấm vóc, chỉ vận một bộ y phục bằng vài thô màu củ nâu dạn dị, tóc búi cao gọn gàng cài một chiếc châm gỗ.
Thế nhưng chính sự mộc mạc ấy lại càng làm tôn lên vẻ đoan trang, kiên nghị và ánh mắt sáng quắc như những vị sao đêm của nàng.
Nàng bước từng bước vững chảy lên đài cao, vạt áo bay bay trong gió sớm, mang theo cả quyết tâm bảo vệ cơ đồ và sinh mạng của gia tộc.
Đứng giữa hàng ngàn bá tánh đang xì xào bàn tán, Trần Cẩm Thú rõm rạc cất lời.
Giọng nói của nàng trong chèo nhưng đầy uy lực, vang vọng khắp khu chợ.
Nàng công khai vạch Trần tội ác nhũng nhĩu của bọn ác tặc, đồng thời tuyên bố Trần ra nguyện, hiến dân bảo vật truyền ra để quyên góp bạc vụt, lập đội dân quân bảo vệ bình yên cho bá tánh.
Khi chiếc hộp gấm sần cũ được mở ra, cả khu chợ dường như chìm vào một khoảng không tĩnh lặng.
Mọi ánh mắt đều đổ rồn và vật phẩm đang nằm kiêu hãnh trên lớp lụa vàng.
Dưới ánh mặt trời, khối đá đen tuyền được chạm khắc hình kỳ lân tinh xảo, bỗng tỏa ra những tia sáng hồ quang lấp lánh, ma mị và huyền bí đến khó tả.
Chẳng ai biết, đó chỉ là một viên đá cuội vô chi được thẩm mặc nho dày công mải rũa.
Trong mắt những kẻ phàm phu tục tử, và đặc biệt là tai mắt của quan phủ lẫn sơn tặc đang lần khuất trong đám đông.
Đó chính là mặc ngọc kỳ lân, một báu vật vô giá, ngàn năm có một.
Thứ báu vật đủ sức đổi lấy vinh hoa phú quý, tước hầu lột nước, lòng tham của con người vốn dĩ mỏng manh.
Chỉ cần một chút ánh sáng giả tạo của dục vọng chiếu vào, át sẽ bùng lên thành ngọn lửa hung tàn, thiêu dụi mọi lý trí.
Tin tức bùng nổ và lan truyền với tốc độ chóng mạnh, nhanh hơn cả ngọn lửa bén vào đồng cỏ khô.
Tại Nha Môn, tàu bình chính đang liêm diêm đôi mắt thưởng thức khúc nhạc tiêu giao, vừa nghe tên tay sai mật báo về sự xuất hiện của mặc ngọc kỳ lân.
Chén trà ngọc thạch trên tay hắn rơi toan xuống nền gạch vỡ nát.
Hắn bật dậy, đôi mắt ti hí thường ngày bỗng trợn trừng vằn lên những tia máu đỏ của sự thèm khát.
Hắn chắc tay sau lưng, đi lại vòng quanh gian công đường, trong đầu không ngừng toan tính.
Bấy lâu nay, hắn dung túng cho sơn tạc lộng hành, chẳng qua chỉ để vơ vét chút bạc cạc của dân lành, và chờ cơ hội thâu tóm trần ra, như này.
Một cơ hội lớn hơn ngàn vạn lần đã bày ra trước mắt.
Hắn nghĩ thầm, nếu đoạt được báo vật này dâng lên tuần phủ đại nhân, cái ghế huyện lệnh còn con này tính là gì?
Tức hầu vinh hoa, võng lọng ngây ngang sẽ thuộc về hắn.
Thế nhưng, nếu hắn trần trừ nhắm mắt làm ngơ như mọi khi lũ ác tạc trên núi ác sẽ nững tay trên.
Nghĩ đến đây, mồ hôi hột dịn ra trên trán tàu bình chính.
Hắn vội vàng hét lớn, truyền lệnh bí mật tập hợp toàn bộ binh lính, gươm ráo nai, nịt gọn gàng, chuẩn bị đánh úp trong đêm để cướp bằng được báo vật.
Cùng lúc đó, tại sọc huyệt sâu thẳng trên ngọn núi hoang vu, đỗ xích xà, đạp văng chiếc bàn chứa đầy hũ rượu và thịt nướng thịt thú rừng.
Gã to lớn, vạm vỡ, khuôn mặt chẳng chịt những vết sẹo dữ tợn gầm lên như một con thú say máu.
Gã cảm thấy uy danh của mình bị bôi nhọ tột cùng.
Lão già họ trần không những không ngoan ngoãn dân con gái, lại còn dám mang báo vật ra đấu giá hồng, lập dân quân chống lại gã.
Cơn phẫn độ hòa cùng lòng tham vô đáy bóp nghẹt lý trí của tên ác tạc.
Gã rút phăng thanh binh khí sáng loáng xé gió, chém đứt đôi cột đình.
Gia lệnh cho toàn bộ thủ hạ mài sắc gươm giáo chuẩn bị đuốc sáng.
Gã thề rằng ngay trong đêm nay, gã sẽ săn phẳng trần phủ cướp lấy cả nữ nhân lẫn mặt ngọc kỳ lân, biến cái chấn nhỏ này thành biển máu để thị uy.
Kẻ gieo mầm tham lam, át bị chính bóng tối của dục vọng nuốt trứng.
Đức Phật từng dăn dạy, mọi sự đau khổ trên thế gian đều khởi nguồn từ chữ tham.
Khi tâm trí bị vật chất che mở, con người tự khác sẽ biến thành những con thiêu thân lao đầu vào biển lửa.
Cả tàu bình chính lẫn đỗ xích xà đều tự cho mình là kẻ nắm giữ ván cờ, là những con sói dũng mãnh sắp vồ được miếng mồi ngon.
Nhưng chúng đâu biết rằng, chúng mới chính là những con dối đang tự mua dây buộc mình trong ván cờ nhân quả, do sự thiện lương và trí tuệ của thầm mặt nho sắp đặt.
Màn đêm buông xuống, mây đen lại kéo về che khuất ánh trăng, để lại một không gian tối tâm mịt mủ.
Gió lạnh từ khe núi rít lên, từng hồi thê lương như tiếng thở dài của quỷ giữ.
Tại trần phủ không khí tĩnh lặng đến rợn người, ánh đèn lồng le lói hát hưu trước cổng lớn.
Nhưng bên ngoài bờ tường, trong những con ngõ hẹp tối tâm, hàng trăm bóng đen đang âm thầm di chuyển.
Một bên là toán cướp khát máu mang theo trùy thủ và giáo mác sắc lẹm, mang sát khí hừng hực, tràn xuống từ đỉnh núi.
Một bên là toán quan binh mặc áo giáp giấu dưới lớp áo tràng đen, tay lầm lầm vũ khí, bước chân nhẹ nhàng nhưng đầy toan tính bủa vây từ phía nhà môn.
Hai thế lực đen tối, một đại diện cho cường quyền tha hóa, một đại diện cho bạo lực tàn ác, đều mang trong mình một trái tim đen kịp vì lòng tham,
đang tiến lại gần nhau trong màn đêm mở ảo.
Chúng rình rập, do xét và từ từ siết chặt vòng vây quanh trần ra, hoàn toàn không hay biết rằng con mồi thực sự không nằm trong viện phụ,
mà chính là sự tự diệt đang chờ đón chúng ở phía trước.
Không gian yên ắng trước cơn bão lớn, chỉ còn nghe tiếng binh khí thỉnh thoảng va chạm vào nhau lách cách, báo hiệu cho một đêm cuồng phong bão vũ,
nơi đao kiếm sẽ nhúa màu nhân quả rạch rỏi.
Bầu không gian tĩnh lặng đến ngột ngạt, bỗng bị xé toạc bởi một tiếng thét chói tai.
Hai thế lực hắc ám, một bên mang danh quan phủ, một bên là phường, thảo khấu rốt cuộc đã đụng độ nhau ngay trước bờ tường rêu phong của trần ra.
Trong màn đêm mờ mịt, ánh bước bùng lên soi rõ những gương mặt méo mó vì lòng tham.
Tên tướng cướp đỗ xích xả vung thanh binh khí to bản, gầm thét như con thú hoang,
tưởng rằng đám lính nha môn lẩn khuất trong bóng tối được trần ra thuê đến để bảo vệ báu vật.
Ngược lại, quan huyện Tàu Bình Chính ngồi kiệu phía xa, thấy bóng đen xong tới cướp mồi,
liền vội vã ra lệnh cho binh lính tràn lên, dập tắt, toán cướp hòng độc, chiếm mặc ngọc kỳ lân.
Chẳng cần ai bảo ai gươm giáo, vô tình cứ thế lao vào chém giết lẫn nhau.
Máu nhuộm đỏ những phiến đá xanh trước cổng phủ, tiếng vũ khí va đập tràn chát hòa,
lẫn tiếng kêu thảm thiết tạo nên một cảnh tượng hỗn loạn kinh hoàng.
Đỗ xích xả ý sức mạnh vô song, nhưng trước vòng vây tầng tầng lớp lớp của quan binh, gã dần kiệt sức.
Một đường kiếm sắc lẹm vung lên chớp nhoáng.
Cánh tay phải từng vấy máu bao dân lành của gã ác tạc Đức Lìa rơi xuống đất bùn.
Sơn chạy hùng hổ ngày nào trước mắt đã bị san phẳng dưới đòn vây giáp của chính những kẻ từng bao che cho chúng.
Kẻ dùng bạo lực để ức hiếp người yếu thế, cuối cùng lại gục ngã dưới chính mũi gươm của sự tham lam tàn động.
Giữa trốn hỗn mang ấy, tàu bình chính hí hừng ôm khư khư chiếc hộp gấm bằng gỗ hương,
luồn lách qua đám đông tàn tả để chạy thoát.
Gã nâng miêu khối đá đen tuyển trên tay, ánh mắt rực lên ngọn lửa rụt vọng điên cuồng,
đinh ninh rằng bước đệm tiến thân tước hầu vinh hiển đã nằm gọn trong lòng bàn tay.
Ngay sáng hôm sau, mặc kệ hiện trường ngổn ngang, tàu bình chính diện quan phục chỉnh tề,
dâng bảo vật lên quan tuần phủ đại nhân mong mỏi tranh công.
Phủ đường Nguy Nga tráng lệ, quan tuần phủ nhận, lấy bức tượng kỳ lân đen nhánh,
ánh mắt hồ nghi lướt qua đường nét điêu khắc mộc mạc.
Một tiếng choang chát chúa vang lên khi khối vật phẩm bị ném mạnh xuống nền gách nung.
Lớp phủ hồ quang bên ngoài vỡ nát để lộ ra bề mặt nhám xám xịt của một hòn đá cuội tầm thường nhặt nơi khe suối.
Mặt tàu bình chính cắt không còn một giọt máu, đôi chân lấy bẩy khụi xuống giữa công đường.
Tội khi quân Phạm Thượng mang sỏi đá lừa gạt triều đình, là bản án ráng thẳng xuống đỉnh đầu gã quan tham.
Ngay trong ngày hôm đó, tàu bình chính bị lột sạch, áo mũ, gông cùm trói chặt, đầy ra vùng biên cương chịu cảnh khổ sai muôn kiếp.
Khi đoàn người áp giải gã quan tàn ác đi ngang qua bức tưởng rêu phong của nhà họ Trần,
thầm mặc nho bận áo vải thanh bẩn, chắp tay đứng lặng yên trước cổng.
Tràng thư xinh khẽ mỉm cưới nhạt, buông từng lời xác xạo như cứa vào tâm can kẻ chiến bại.
Tàu đại nhân, đá tuy giả nhưng lòng tham của ngài là thật.
Ngài không chết vì bạo tạc mà chết vì chính thứ bả vinh hoa ngài tự nuốt vào bụng.
Lời nói nhẹ bẫng mà nặng tựa ngàn cân, dám một đòn trí mạng vào chút tự tôn cuối cùng của kẻ vô minh.
Chớp mắt thời gian thoi đưa, thầm mặc nho nhờ trí tuệ và sự chính trực đã đỗ đạt bảng vàng,
kiệu hoa rực rỡ, rước Trần Cẩm Tú về dinh trong sự hân hoan của bá tánh.
Lão bá hộ Trần Vạn Kim trải qua kiếp kinh hoàng, đã thấu hiểu lẽ đời,
đem một nửa cơ nghiệp tích cóc cả đời mở kho phát trận,
cứu tế dân nghèo, tích Đức cho muôn đời sau.
Vạn ác trên đời đều khởi sinh từ một chữ tham,
nó như ngọn lửa vô hình ban đầu sửa ấm những dục vọng phù phiếm.
Nhưng sau cùng lại thiêu dụ chính phước báu và sinh mạng của kẻ mang lòng tàn nịnh.
Đồ vật dẫu quý giá đến đâu cũng chỉ là huyến ảnh hư không.
Duy chỉ có sự thiện lương, lòng bao dung và một cái tâm không vững bận tham luyến,
mới là chiếc giáp sắt vững trải nhất giúp con người vượt qua mọi kiếp nạn.
Kẻ vô minh mở mắt chạy theo hòn đá giả để rồi đánh mất cả cơ đồ,
còn người giữ tâm ngay thẳng dẫu xuất thân vần hàn vẫn tự thành đại phúc.
Một người dùng trí tuệ để khiến kẻ tham tự xa vào chiếc bậy của chính mình.
Một người lại chỉ có lòng thiện và sự nhẫn nhị,
nhưng chính những điều nhỏ bé ấy đã cứu nàng giữa lúc nguy nan.
Khác hoàn cảnh, khác cách vượt qua nhưng đều cho thấy.
Nghèo khó không làm con người thấp đi,
chính lòng tham, sự độc ác và vô minh mới khiến một người tự đánh mất mình.
Có bao giờ nhân gian tự hỏi,
ngọn lửa của sự đố kỵ hèn mọn liệu có đủ sức thiêu dụi đoá sen ngát hương mọc lên từ buồn lầy nhơ nhuốc?
Hay chính sức nóng kinh hoàng ấy lại vạch trần bộ mặt tàn độc của những kẻ vẫn gấm vóc mà tâm can mục nát giữa làng danh sinh tử?
Tình mẫu tử thiên liêng dẫu mang thân phận bọt bèo liệu có thấu đến tận trời xanh.
Đêm thu mịt mùng, bầu trời vần vũ những đá mây đen đặc quánh như hũ nút.
Không khí oi nồng, ngột ngạc đến bức bối báo hiệu một cơn dông tố lớn sắp ập xuống.
Gió lốc bắt đầu giật từng cơn ràn rạt, cuốn tung những cảnh tùng khô gãy gập đập vào mái ngói lưu ly trốn phủ đẻ hào môn.
Đột nhiên một tia chớp trói loà không báo trước xé toạc màn đêm tăm tối, theo sau là sấm khô nổ vang dền.
Ngay dưới bầu trời đang nổi cơn thịt nổ ấy.
Góc hậu viện tồi tàn bỗng bùng lên một ngọn lửa đỏ giựt.
Liếng láp lấy xài phòng cùi mục, sen lẫn trẻ con khóc thét và ho sù sụ thê lương của một nữ nhân mang thai đang hoàn mình chống trọi với tử thần.
Ngọn lửa hừng hực ấy không tự nhiên sinh ra từ sấm chớp mà nó được châm ngòi từ chính tâm can thối giữa của đại thiếu phu nhân mang tên Ôn Ngọc.
Tàu Phủ vốn là một danh gia vọng tộc chuyên nghề buôn lụa, tiền tài chất cao tựa núi.
Nơi đây trọng nề nếp gia phong đến mức khắc nghiệt, sĩ diện dòng họ được đặt cao hơn cả sinh mạng con người.
Kẻ làm đương gia chủ mẫu như Ôn Ngọc, ngày ngày vẫn gấm vóc lộn lẫy, đầu cài trâm vàng lấp lánh, đi đứng khoan thai tú lể.
Thế nhưng, phía sau cánh cửa buồn đóng kín, ả lại vò nát những chiếc khăn tay theo hoa mẫu đơn vì một nỗi khổ không thể tỏ cùng ai.
Ả không thể mang thai.
Áp lực phải giữ vững vị trí nữ chủ nhân và sự sợ hãi tột cùng trước viễn cảnh tài sản cơ nghiệp rớt vào tay nhị phòng
đã khiến đôi mắt phượng của ả dần hằn lên những tia vằn đỏ bực tức.
Ả nhìn đâu cũng thấy kẻ thù trực trở cướp đoạt, nhìn đâu cũng thấy chiếc ghế ngai vàng của mình đang rung rắc.
Trái ngược hoàn toàn với sự sự đại các mà nghe tờ thở ấy, ở góc bếp ẩm thấp bám đầy bổ hóng, có một nữ tợ mồ côi thấp kém tên là Hạ Liên.
Quá trồng từ Thủa Hàn Vi, nàng dắt theo một đứa con gái nhỏ mới lên ba tuổi vào phủ làm lụng bưng bê, quét tước.
Hạ Liên hiền lành, an phận thủ thường, đôi bàn tay lúc nào cũng nứt nẻ, bòng tróc vì ngâm nước lạnh giặc rũ xuyên mùa đông tháng giá.
Đôi mắt nàng luôn nhìn xuống phiến đá xanh, chưa từng mưu cầu vinh hoa phú quý, thế nhưng vẫn mệnh trớ, treo như treo người kẻ khốn cùng.
Trong một lần tào nhị thiếu da say mềm buồn bã vì thi hỏng bằng vàng, Hạ Liên phụ mệnh bưng bát canh, giải rượu túc trực bên giường, đã chót mang cốt nhục của hắn.
Nhị thiếu da vốn có chút tài văn trương nhưng bản tính nhút nhát, sợ uy quyền của trưởng huynh, hắn chỉ dám thầm hứa hẹn sẽ cho nàng một danh phận nhỏ nhoi.
Nào ngờ, lệnh trên ban xuống hắn phải tức tốc thu xếp hành trang lên kinh thành lo việc sổ sách thương buôn để lại Hạ Liên bụng mang dạ trửa bơ vơ giữa bầy lang sói trốn hậu viện.
Hạ Liên tuy nghèo khó, ăn bữa này lo bữa mai nhưng tấm lòng lại thanh thuần tửa như vầng trăng văng vặc.
Mỗi bữa cơm trưa, khi đám gia đình nhà hoàn tranh giành nhau những bát cơm trắng ngần cùng thịt cá ê hề, Hạ Liên chỉ lặng lặng vươn tay lấy phần của mình là một chiếc bánh bao bột ngô cứng ngắt vàng khẻ.
Nàng dắt đứa con gái nhỏ lầm lũi bước ra góc cửa sau bám đầy rêu phong.
Nơi đó có một lão bộ quẻ chuyên đánh xe ngựa này đã ốm yếu bị vứt bỏ không ai đoái hoài và một chú cẩu nhỏ mù loa gầy chơ sương gẻ lờ đầy mình.
Hạ Liên ngồi bệt xuống thềm, cẩn thận dùng đôi bàn tay thô ráp bẻ đôi chiếc bánh bao khô khốc.
Nàng nhúng một nửa vào bát nước vối cho mềm ra, chậm chậm đưa đến tận miệng lão bộc, ánh mắt xót xa dỗ rành vị tiền bối từng cống hiến cả đời cho phủ đệ nay tàn tả.
Lão bộc dưng dưng, dùng hàm răng mó mém nhai nuốt từng miếng bánh thấm đẫm tình người, giọt nước mắt đục ngầu lan rải trên gò má nhăn nheo.
Nửa chiếc bánh còn lại, Hạ Liên bóp vụn rải đều đặt xuống thềm đá cho chú cẩu mù liếm láp.
Đứa con gái ba tuổi của nàng cũng hoan ngoãn đưa bàn tay bé xíu vỗ về bộ lông sơ xác của con vật, miệng cười khúc khích, cảnh tượng nhai nuốt nhọc nhằn.
Nhưng ấm áp ấy là minh chứng sống động cho một hạt giống thiện lành, vừa gieo xuống lớp đất khô cảng trốn nhân gian.
Một miếng khi đói bằng một gói khi no, ân tình san sẻ thuở bần hàn có sức mạnh lay động cả quỷ thần.
Thế nhưng mầm sống đang lớn dần trong bụng Hạ Liên lại là cái gai nhức nhối đâm thẳng vào mắt Ôn Ngọc.
Nhân lúc nhị thiếu da đi vắng dài ngày, Ôn Ngọc quyết định mượn gió bẻ măng nhổ cỏ tận gốc.
Một buổi chiều nhá nhem, Ả vẫn y phục màu đỏ tía, thong thả ngồi trên sập vụ, tay mân mê chiếc quạt lông công tinh xảo.
Ả cho đám nha dịch, lôi sành sạch đứa con gái 3 tuổi của Hạ Liên ra giữa sân gạch lạnh buốt.
Lớn tiếng vu oan, đứa trẻ ranh ma giám lẹn vào buồng ngủ ăn cắp chiếc châm cài bằng vàng dòng.
Hạ Liên vội vã chạy tới, khoảng hốt quỷ sụp xuống, vòng tay ôm chặt lấy con vào lòng.
Chán đập lia lịa xuống nền gạch cứng đến tứa dịch đỏ.
Liên tục kêu than khẩn thiết, mong chủ mẫu minh xét cho phận nghèo hèn.
Ôn ngọc nhếch mép cười nhạt, ánh mắt lạnh lẽo như băng tuyết lướt qua phần bụng đã nhô cao 6 tháng của Hạ Liên.
Ả đùng đình cất giọng, lấy cớ phạt gia quy, dạy dỗ đám hạ nhân không biết phép tắc kỷ cương.
Những ngọn roi mây tàn khóc bắt đầu xé gió ráng xuống bờ vai gầy vuộc của nữ tợ.
Hạ Liên cong người lại như con tôm, cắn nát môi dưới dĩ vị tanh nồng.
Đôi tay gồng lên, ôm chặt bụng bầu và che chắn cho đứa con thơ đang run bẩn bẩn.
Nàng tuyệt nhiên yên lặng, không bật ra một tiếng than vãn, chỉ chân chân chịu đựng.
Ánh mắt kiên cường bảo vệ sinh linh bé nhỏ.
Ôn ngọc đứng từ xa, che quạt nửa mặt, nụ cười chứa đựng sự vô minh đến tổt cùng.
Ả ngỡ rằng đòn roi này sẽ gột sạch vết nhơ của gia tộc và củng cố địa vị độc tôn cho mình.
Ả tự đắc thầm nghĩ kẻ tiện tợ mơ mộng trèo cao át phải nhận kết cục thảm hại.
Ả không hề biết rằng ác nghiệp vừa gieo xuống đã chạm đến tận cùng sự phẫn nộ của thiên địa luân hồi.
Chưa thỏa mãn thú tính, ôn ngọc hạ lệnh lôi hai mẹ con đang bê bết thương tích vào xài phòng chứa đầy củi khô nơi góc khuất hậu viện,
dùng ổ khóa đồng nặng trịch khóa chặt cửa lại.
Ả ngầm ra hiệu cho tên tay sai thân tím, ánh mắt liếc về phía bầu trời đang vần vũ mây đen dông bão khẽ hất cảm.
Một ngọn đuốc tầm dầu hỏa lập tức được châm lên, ném thẳng vào đống dơm dạ khô rang bao quanh xài phòng.
Lửa bắt gió bùng lên dữ dội, hưng tợn vươn những chiếc vòi đỏ giựt nuốt chừng vách gỗ.
Không gian bên trong lập tức ngập ngùa khói đen đặc quánh.
Giữa biển lửa cuồng nộ, hạ liên thân mang lục giáp nặng nề, lồng ngực thắt lại vì ngạt thở.
Đôi bàn tay phồng dột cào cấu vào cánh cửa gỗ đã bị khóa kín mít, khi một thanh xà gồ giựt lửa trên mái nhà gãy gập rớt thẳng xuống.
Nàng không ngần ngại nhòi người tới, lấy bờ vai gầy guộc và tấm lưng trần của mình phụ lên ôm trọn đứa con thơ ba tuổi vào lòng.
Da thịt khét lẹt, lưng áo vải thôi cháy bùng lên, sức nóng kinh hoàng thiêu đốt từng tất da thịt.
Nhưng hạ liên vẫn yên lặng, nghiến răng chịu đựng, không hề buông lơi vóng tay.
Nàng thèo thào hát khúc du âu ơ nghẹn ngào trong khói bụi, đôi bàn tay vỗ nhẹ lưng con để đứa trẻ không hoảng sợ.
Tình mẫu tử thiêng liêng tỏa sáng rực rỡ giữa trốn địa ngục trần gian, đôi mắt hạ liên lờ đờ nhìn lên xà nhà đang đổ sọc,
hơi thở mỏng manh dần liệm đi giữa vòng vây đỏ rực của tử thần.
Giữa biển lửa ngút ngàn rực rỡ một góc trời, tiếng nổ lách tách của củi khô hòa cùng tiếng gào thét của gió bão,
tạo nên một âm thanh hỗn loạn, đinh tai, nhức óc. Khói đen cuồn cuộn bốc lên từng đợt, bùa vây lấy thân hình tiều tụy của hạ liên.
Lưng áo vải thô của nàng đã bị cháy xém, da thịt dột lên đau đớn đến thấu tận tâm can,
nhưng vòng tay ôm lấy đứa con gái bé bỏng vẫn không hề nới lỏng.
Đứa trẻ khóc nức lên từng hồi, hơi thở yếu ớt dần vì ngạt khói.
Nhìn khuôn mặt lấm lem bùn than của con, trái tim người mẹ như bị hàng vạn mũi kim đâm xuyên.
Nàng biết nếu cứ chân chân chịu được thế này, cả hai mẹ con và sinh linh bé nhỏ trong bụng sẽ hóa thành cho bụng.
Tình mẫu tử thiêng liêng bỗng chốc hóa thành một sức mạnh phi thường.
Trỗi dậy mãnh liệt, vượt qua mọi giới hạn của thể xác.
Hạ liên cắn chặt môi đến dì máu, gượng chút sức tàn cuối cùng đứng phát dậy.
Nàng xoay người, dùng chính tấm lưng đang bỏng giác của mình hút mạnh vào cánh cửa gỗ mục nát đã bị ngọn lửa nung đến suy yếu.
Một tiếng rắc chát chúa vang lên, cánh cửa gỗ gãy gập, đổ ầm xuống nền đất.
Ngay khoảnh khắc luồng sinh khí mát lạnh từ cơn rông ngoài trời lùa vào, hạ liên dồn hết toàn lực.
Nâng bổng đứa con gái thơ dại, ném vút ra bãi cỏ ướt súng nước mưa ở bên ngoài xài phòng.
Đứa trẻ an toàn rơi xuống nền cỏ mềm, thoát khỏi biển lửa hung tàn.
Thế nhưng sức lực của hạ liên cũng theo cú ném ấy mà cạn kiệt hoàn toàn.
Nàng lao đảo, đôi mắt đở đẫn nhìn theo hình bóng con, khóe môi khẽ nở một nụ cười mãn nguyện,
rồi gục ngã ngay trên bậc thềm cửa đang bốc cháy phừng phực, ý thức lịm dần vào cõi mịt mụn.
Ngay khi ngọn lửa tàn nhẫn trực chờ liếm trọn lấy thân thể hạ liên,
từ trong màn mưa sối xả, hai cái bóng liêu siêu, tàn tạ bất ngờ lao tới.
Đó chính là chú cậu nhỏ mu loa và lão bọc quẻ quạt chuyên đánh xe ngựa.
Con vật gầy chơ sương, ngày thường nhút nhát, nay sủa vang những tiếng đứt quãng,
dũng cảm lao vào sát bậu cửa đang cháy rực.
Dùng hàm răng cắn chặt lấy vạt áo đã sạm đen của hạ liên mà ra sức kéo ngược về sau.
Lão bộc giả nua, một chân đi cả nhát, bất chấp sức nóng hầm hợp táp vào mặt,
ném phăng chiếc gậy gỗ, dùng đôi bàn tay chai sần, gân quốc bám chặt lấy hai cánh tay của ân nhân,
gồng mình lết từng bước nặng nhọc kéo thân thể hạ liên ra khỏi vũng lầy của tử thần.
Thiên địa tuần hoàn, quả báo rành rành ngay trước mắt.
Chút ân tình san sẻ nửa chiếc bánh bao khô khốc thủa bà Bình.
Hàn tưởng chừng như đã rơi vào quên lãng, nay lại nảy mầm kết quả,
hóa thành đôi tay và sức mạnh cứu mạng mẹ con hạ liên trong khoảnh khắc thập tử nhất sinh.
Sự thiện lương, dẫu nhỏ bé đến đâu cũng chưa từng bị đất trời phụ bạc,
nó luôn tỏa sáng và quay về che chở cho người gieo hạt đúng lúc nguy năn nhất.
Nhờ sự liều mạng của một lão già tàn tật và một con vật mù loà,
hạ liên được kéo ra nằm yên bình trên thảm cỏ ướt,
hơi thở tuy thói thóp nhưng mầm sống trong bụng vẫn kiên cường bám trụ.
Trong khi đó, ở phía bên kia hoa viên, gió bão ngày càng cuồng nổ.
Hướng gió bất thần đổi chiều, thổi bạt ngọn lửa từ xài phòng,
tồi tàn tạt thẳng sang khu nhà chính lợp ngói lưu ly của ôn ngọc.
Lửa bắt lấy những tấm dẹm lụa mỏng tang, bén vào rừng cột trảm trộ,
bùng lên dữ dội không cách nào kiểm soát.
Ôn ngọc đứng trên thềm cao, đôi mắt phượng mở to hoảng loạn tột độ
khi thấy cơ nghiệp trăm năm đang chìm trong biển lửa.
Nỗi sợ hãi, bại lộ tội ác và bản năng sinh tồn ích kỷ trỗi dậy.
À vội vã chạy thục mạng vào buồng ngủ, vơ vét toàn bộ vàng thỏi,
trang sức ngọc ngà nhét đầy vào một chiếc hộp bằng vàng dòng nặng trịch.
À ôm khư khư khối tài sản ấy vào lòng, bỏ mặt đám hạ nhân đang nhốn nháo kêu gào chữa cháy,
cắm đầu chạy trốn về phía hậu hoa viên tối tâm mong tìm lối thoát thân.
Trời đất lúc này, như đang chút cơn phẫn nộ tột cùng xuống trốn đài các ô nhục.
Mây đen vần vũ xà xuống thấp, tường trừng chạm tới những đỉnh cây.
Ôn ngọc lê bước chân loạn troạn trên mặt đất trơn trượt bùn lầy,
bộ y phục lụa tía ướt sũng bám dính vào da thịt, đầu tóc rũ rượi tơi tả vì gió giật.
À vừa chạy vừa ôm chặt hộp vàng, đôi mắt láo liên nhìn quanh đầy khiếp đảm.
Nào ngờ lưỡi trời lồng lộng, tuy thưa mà khó lọt.
Khi À vừa chạy ngang qua gốc tùng cổ thụ sừng sững hàng trăm năm tuổi,
sấm chớp trên bầu trời bỗng gầm giít dữ dội,
chiếc hộp vàng dòng trong tay À cùng những chiếc châm cải kim loại trên đầu vô tình
trở thành vật dẫn dụ cơn thịnh nộ của lôi thần.
Một tia xét chói lỏa, dạch ngang bầu trời đêm như một vết nứt của tử thần,
mang theo sức mạnh hủy diệt, ráng thẳng xuống ngay vị trí Ôn Ngọc đang đứng.
Tiếng nổ chát chúa vang lên dung chuyển cả một vùng,
xé đôi thân cây tùng cổ thụ khổng lồ.
Cành tùng lớn bị xét đánh cháy đen, rực lửa âm ẩm đổ sập xuống,
đè nghiến lên thân hình kiều diễm của Đại thiếu Phu Nhân.
Ôn Ngọc thét lên một tiếng kinh hoàng thấu tận trời xanh,
nhưng âm thanh ấy nhanh chóng bị nuốt trừng bởi tiếng sấm rền và tiếng đổ vỡ.
Chiếc hộp vàng dòng văng ra xa, lăn lóc trên vũng bùn dơ bẩn,
những thỏi vàng lấp lánh rơi rớt như đang chế diễu lòng tham vô đáy của kẻ bất nhân.
Sức nóng từ cành tùng bốc cháy, thiêu đốt khuôn mặt từng được ngợi ca là tuyệt sắc dai nhân,
lớp da thịt trắng ngần nay bỏng rột, biến dạng thảm hại.
Đôi chân từng đi lại khoan thai trên những tấm thảm nhung này bị sức nặng của thân cây, đè nát gãy vụn.
Ôn Ngọc quản quại trong đau đớn tột cùng, nếm trải trọn vẹn cái cảm giác bị ngọn lửa thiêu đốt
mà hả vừa dắt tâm dáng xuống đầu mẹ con hạ liên.
Quả báo nhãn tiền không chừa một ai.
Mưu Toan dùng lửa sát hại sinh linh vô tội.
Cuối cùng lại gọi mời Lôi Hòa từ trời cao dáng xuống thiêu rụi chính dung mạo và phước báu của bản thân.
Tiếng rên rỉ thê lương của à vọng trong đêm mưa bão kết thúc một chuỗi những toan tính thâm trốn đến hào môn.
Để lại một hiện thực tàn khốc về cái giá phải trả cho sự đố kị và lòng tham vô minh.
Bầu trời vẫn tiếp tục tuôn mưa xối xả như muốn gột rửa sạch sẽ lớp bụi dơ bẩn của lòng người.
Trả lại sự thanh tĩnh cho thế gian sau một đêm đầy rẫy những cuồng nộ của luật nhân quả.
Bình minh ló rạng sau một đêm dông bão kinh hoàng.
Những tia nắng nhạt nhòa chiếu xuống, đống đồ nát ngồi ngang trốn hậu viện.
Đúng lúc này tiếng vó ngựa rồn dập vang lên trước cổng lớn.
Nhị thiếu ra sau khi lo liệu xong việc sổ sách đã gấp rút quay về.
Nhìn thấy cảnh tượng hoang tàn, khói đen còn bốc lên từ xài phòng và thân hình cháy xạm.
Thoi thóp của Hạ Liên bên cạnh đứa con gái thơ dài, trái tim hắn như bị xé toạc.
Hắn hãm lấy người nữ nhân thấp bé mà kiên cường ấy.
Lớn tiếng chuyển gọi những bậc danh y giỏi nhất đến cứu chữa.
Nhờ phước lành trời ban và sự chăm sóc tận tình, Hạ Liên dần hồi phục.
Dẫu trên lưng vĩnh viễn in hẳn vết sẹo của ngọn lửa hung tàn.
Không lâu sau nàng hạ sinh một quý tử kháo khỉnh, mẹ tròn con vuông trong niềm hân hoan tột độ.
Nhị thiếu ra xót xa ân tình, chính thức cho nàng một danh phận đàng hoàng, một đời trân trọng trở tre.
Lão bộc tàn tật và chú cậu mù loà cũng được phụng dưỡng chú đáo, an yên sống nốt chuỗi ngày còn lại.
Về phần ôn ngọc, ông trời không lấy mạng hạ ngay trong đêm sớm xét.
Bởi lẽ cái chết đôi khi lại là một sự giải thoát quá đỗi dễ dàng.
Hạ được gia đình lôi ra từ dưới cành tùng cháy rụi, trong tình trạng tàn tạ đến kinh ngạc.
Dung nhen kiều diễm từng khiến hạ tự cao tự đại này đã bị sức nóng hủy hoài, nhanh nheo và đáng sợ.
Đôi chân hạ bị thân cây đè nát, gãy vụn không thể cứu vãn, vĩnh viễn trở thành một phế nhân.
Cơ nghiệp không đoạt được, quyền uy cũng tan biến như bọt nước.
Nửa đời còn lại, hạ bị giam cầm trong một tĩnh viện tăm tối, lạnh lẽo, vắng bóng người.
Tâm trí hạ dần hóa điên hóa dại.
Cứ mỗi khi trời nổi gió bão, sấm chớp ấm y, hạ lại co dúng người lùi vào góc tường.
Đôi bàn tay gầy buộc, run dẩy cào cấu lên chính khuôn mặt biến dạng của mình.
Hạ gào khóc thảm thiết, luôn miệng lầm bầm van xin vì ảo giác,
thấy ngọn lửa xài phòng năm xưa đang cuồn cuộn vây quanh, thiêu đốt chính linh hồn mình.
Quả thật, kẻ gieo ác nghiệp ắt gặt ác báo.
Ngọn lửa tàn độc không thể thiêu dụi được đóa sen thiện lương,
mà chỉ nung chảy chính chiếc mặt nạ gấm vóc của kẻ bất nhân.
Ngọn lửa sân hận đốt cháy rừng công đức, lòng từ bi dập tắt vạn nẻo đau thương.
Kẻ ủ miêu dùng hỏa hoạn xác hại sinh linh vô tội,
thực chất là đang tự châm ngòi thiêu dụi chính phước báu và dung mạo của bản thân.
Tình mẫu tử dẫu mang thân phận thấp hèn,
vì bảo vệ con mà cam tâm chịu đớn đau tột cùng,
ấy là mang tâm thế cua bậc từ bi hóa thân giữa đời thưởng.
Nhân quả nhãn tiền rất công bình, thiện ác đáo đầu chung hữu báo.
Sự vô minh che lớp lương chi ác dẫn lối cho ác nghiệp ráng xuống,
để lại tấm gương tay yếp răn, dạy thế nhân phải biết sống bao dung,
buông bỏ chấp niệm để tìm về nẻo thiện.
Tiền bạc có thể làm cuộc sống dễ dàng hơn,
nhưng không thể mua được trí sáng, lòng biết ơn hay sự tử tế.
Khi rơi vào nghịch cảnh,
người giữ được cái tâm ngay thẳng vẫn có thể tìm thấy đường đi.
Còn kẻ chỉ biết chạy theo lợi danh,
dù đang đứng rất cao cũng có ngày tự kéo mình xuống.
Giá trị của một con người không nằm ở thứ họ đang có,
mà nằm ở cách họ sống khi không còn gì để dựa vào.
