5 Bước Xoay Chuyển Thế Cờ Khi Bạn Đang Ở Đáy Sâu Nhất Cuộc Đời

NHÂN SINH CẢM NGỘ
90 người theo dõi
Binh pháp tôn tử, 5 bước xoay chuyển thế cờ khi bạn đang ở đáy sâu nhất của cuộc đời.
Thưa quý vị và các bạn, trong 36 kế của người xưa, cuối cuối cùng kế thứ 36 không phải là một đòn tấn công.
Đó là kế bỏ chạy.
Chúng ta hãy dừng lại vài giây để ngẫm cho kỹ điều đó.
Một pho binh thư được viết ra bởi những bộ óc lạy lúng nhất của lịch sử,
gói ghém kinh nghiệm của hàng trăm cuộc chiến, hàng vạn gái chết
và họ đặt ở vị trí tràng trọng nhất.
Vị trí cuối cùng, cái kế mà bất kỳ ai trong chúng ta cũng thấy xấu hổ khi phải làm, đó chính là rút lui.
Người xưa còn giải thích lý do bằng một câu mà tôi cho rằng chúng ta nên khắc cột kỳ tầm.
Đó chính là đầu hang là bại hoàn toàn, giảng hoa là bại một nửa,
còn bỏ chạy thì chưa bại.
Và cái chưa bại ấy chính là chỗ để cái thắng xoay chuyển.
Chưa bại không phải thắng, chỉ là chưa bại.
Và nếu bạn đang nghe những dòng này, sau một năm mà mọi thứ trong đời bạn đều sụp đỏ,
như công việc, tiền bạc, một mối quan hệ hay niềm tin vào chính mình,
thì bài chia sẻ này sẽ dành cho bạn.
Đây là một bản đồ, là những sách lược chiến thuật.
Do những người đã từng mất sạch, từng làm tù binh, từng nếm phần kẻ thù để được sống,
từng bị dồn ra sau lưng một dòng sông không có đường lui,
vẽ lại bằng chính máu và nước mắt của họ.
Và trong bài chia sẻ hôm nay, Tần Phúc Khánh sẽ đưa bạn đi qua 5 bước xoay chuyển thế cờ,
được đúc kết từ các bậc thầy binh pháp tung hoành ra,
như Tôn Tử, Quỷ Cốc Tử và Tam Thập Lục Kế.
5 bậc ấy có tên rất ngắn, đó chính là Rút, Thủ, Toán, Đãi và Kích.
Nhưng Tần Phúc Khánh xin nói trước với bạn một điều là
bước thứ 4 mới là bước làm gục ngã nhiều người nhất.
Không phải vì nó khó hiểu, mà vì nó đòi hỏi đúng cái thứ
mà một người đang đau khổ có ít nhất trên đời.
Chúng ta sẽ nói về nó, nhưng hãy bắt đầu từ chỗ tối nhất.
Điển tích kể lại rằng, có một đêm mùa đông ở vùng biên giới Nhà Tống,
danh tướng Tất Tái Ngộ đang đối chặn với quân kim.
Quân kim đông hơn, mạnh hơn và đã bao vây.
Đánh là thua, ở lại là chết.
Ông chọn cách thứ 3. Đêm ấy, ông ra lệnh nhổ trại rút toàn quân.
Thế nhưng trước khi đi, ông để nguyên tất cả cờ xí trong doanh trại.
Rồi ông say người, treo ngực những con dê đang sống lên,
đặt hai chân trước của chúng lên mặt trống.
Con dê bị treo ngực, đau đớn, dãy ruộng.
Mỗi cái dãy ruộng của nó lại đập vào mặt trống một tiếng.
Thùng, thùng, thùng, suốt đêm, rồi sang ngày, rồi sang mấy ngày nữa.
Quân kim nghe tiếng trống trận không dứt.
Thấy cờ xí vẫn dập trời, cứ nghĩ là quân Tống còn nguyên đó,
nên án bình bất động, canh phòng cẩn mật.
Đến khi họ phát hiện ra, thì Tất Tái Ngộ đã đi xa lắm rồi.
Cả một đạo quân đối chặn với một cái trại rỗng,
và người thắng cuộc là con dê.
Tôi kể lại điển tích này, không phải để chúng ta ngồi cười với nhau.
Tôi kể vì tôi muốn chúng ta thấy rõ một điều rằng,
rút lui không có nghĩa là buông xuôi, rút lui là một kỹ thuật,
và nó cần nhiều bản lĩnh hơn là lao vào đánh tiếp.
Bởi vì đây mới là sai lầm mà tuyệt đại đa số chúng ta mắc phải khi rời xuống đáy.
Phản xạ đầu tiên của con người không phải là rút, mà là gồng lên đánh tiếp.
Bạn mất một khoản tiền lớn, phản xạ của bạn là gì?
Là lao vào gỡ, bạn bị phản bội cho một mối quan hệ,
phản xạ của bạn là gì? Là ở lại để chứng minh mình đúng.
Bạn thất bại trong sự nghiệp, ở tuổi 40, phản xạ của bạn là gì?
Là lao vào một canh bạc còn lớn hơn để chứng minh với thiên hạ rằng mình chưa hết thời.
Các nhà tâm lý học gọi đó là hiệu ứng chi phí chìm.
Càng mất nhiều, con người càng không dám dừng lại.
Bởi vì dừng lại là đồng nghĩa với thừa nhận rằng,
những gì đã mất là mất thật.
Nhưng người xưa thì nói ngắn hơn nhiều.
Tôn Tử viết trong Thiên Hỏa Công một câu lạnh như thép rằng,
không được vì tức giận mà giấy binh,
không được vì oán hờn mà giao chiến.
Bởi vì giận thì có thể vui trở lại,
oán thì có thể nguôi,
nhưng nước mất rồi thì không lấy lại được,
người chết rồi thì không sống lại được.
Lịch sử có một minh chứng đau đớn cho điều này.
Đó chính là câu chuyện về tiên chủ lũ bị.
Một người từng ba lần cúi mình dưới mái tranh để mời ra cắt lửa.
Một người cả đời nhẫn nhịn.
Nhưng chỉ vì cách chết của người em kết nghĩa Quán Vũ mà nổi giận,
đem toàn quân đánh ngô.
Kết quả là bị lục tốn đốt liền 700 dặm doanh trại.
Quân tan tướng chết,
bản thân ốt hận mà mất ở thành bạch đế.
Một đời tích cóp,
cháy sạch trong một cơn giận.
Cho nên,
bước đầu tiên của việc xoay chuyển thế cờ
không phải là thêm điều gì,
mà là hãy ngừng chảy máu với thương.
Và tiếp đến,
chúng ta sẽ đi vào phần chính
với 5 bước xoay chuyển thế cờ
khi bạn đang ở đáy sâu nhất của cuộc đời.
Bước thứ nhất,
đó chính là rút,
bào toàn cái gốc.
Người xưa gọi bước này bằng 4 chữ
là toàn sư tị địch,
có nghĩa là giữ trọn đạo quân,
tránh kẻ mạnh.
Bạn hãy để ý một chi tiết rất tinh tế trong lời bình của cổ nhân.
Họ không nói rút lui là thắng,
họ nói rút lui là chưa bại.
Và cái chưa bại ấy
mới là tài sản quý nhất của một người đang ở đáy.
Bởi vì chừng nào bạn còn chưa bại hẳn,
thì ván cờ vẫn còn nằm nguyên trên bản.
Và điển tích kể lại rằng,
Tấn Văn Công,
thời trẻ từng lưu vong sang nước sở,
được vua sở đối đãi tử tế.
Vua sở hỏi đùa,
nếu sau này ngươi về nước làm vua,
thì lấy gì báo đáp ta?
Trung nhĩ đáp,
vàng bạc, châu báu,
ngài đâu có thiếu.
Chỉ xin hứa rằng,
nếu chẳng may 2 nước giao tranh,
quân tôi sẽ lui 3 xá,
90 dạng để tạ ân ngài.
Nhiều năm sau,
khi tướng sở là tử Ngọc,
thực sự đem quân đánh Tấn,
Tấn Văn Công phân tích định thế.
Thấy thế chưa chắc thắng,
ông ra lệnh lui quân đúng 90 dạng.
Nhìn bên ngoài,
thì đó là giữ lời hứa.
Nhưng nhìn bên trong,
đó là tránh một mũi nhọn,
kéo dài đường tiếp tế của địch,
và chọn lại chiến trường.
Khi lui đến thành bọc,
ông thấy đây là chỗ có thể quyết chiến,
và ông dừng lại.
Trận đó, Tấn đại thắng.
Tấn Văn Công trở thành một trong ngũ bá thể xuân thù.
Chúng ta thấy rằng,
Tấn Văn Công không lui vì sợ.
Ông lui để chọn lại chỗ đứng.
Vậy, ứng dụng vào đời bạn là gì?
Là đêm nay,
bạn hãy tự hỏi một câu rất cụ thể rằng.
Trong đời tôi lúc này,
có chỗ nào đang chảy máu?
Như một khoản đầu tư
mà tháng nào cũng ngốn thêm tiền với hy vọng gỡ.
Một cuộc tranh chấp
mà bạn đã đổ vào đó 2 năm
và hàng chục triệu tiền luật sư
chỉ để chứng minh mình đúng.
Một mối quan hệ
mà mỗi lần gặp mặt
là mỗi lần bạn mất thêm một mảnh lòng tự trọng.
Một công việc mà bạn ở lại
chỉ vì sợ người ta nói mình bỏ cuộc.
Hãy cắt.
Cắt trước khi bạn hết máu.
Và xin nhớ 2 điều này.
Thứ nhất,
là hãy rút như tất tái ngộ.
Nghĩa là rút một cách có phẩm giá.
Đừng đập phá.
Đừng đốt cầu sau lưng.
Đừng nói những lời khiến bạn không bao giờ quay lại được.
Thứ hai,
rút là để trọn lại chiến trường,
chứ không phải để không bao giờ đánh nữa.
Nhưng có một điều là,
rút xong rồi thì làm gì?
Và đây chính là chỗ mà đa số người ta thất bại lần thứ hai.
Vì họ rút xong thì nằm im
và nằm quá lâu.
Tiếp đến,
chúng ta đến với bước thứ hai,
là thủ
khiến mình không thể bị đánh bại thêm lần nữa.
Trong Thiên Quân Hình,
tôn tử với một câu
mà tôi cho là câu đắt giá nhất
trong toàn bộ binh pháp.
Đó là câu,
Người giỏi đánh trận ngày xưa,
trước hết làm cho mình không thể bị đánh bại,
rồi mới chờ lúc địch có thể bị đánh bại.
Rồi ông nói thêm một câu lạnh lùng hơn nữa,
là cái không thể bị đánh bại nằm ở mình,
còn cái có thể thắng thì nằm ở đối phương.
Nghĩa là,
bạn chỉ kiểm soát được một nửa ván cỏ,
nửa còn lại,
như thời cơ,
sai lầm của người khác,
vẫn may và hàng tá các biến số khác
mà bạn không thể nắm bắt được.
Người khôn ngoan,
vì thế dồn toàn lực vào nửa mà mình nắm được.
Có một điển cố về một trận đánh minh họa cho điều này,
kể lại rằng,
Và sự thực diễn ra đúng như vậy,
vây từ mùa đông sang mùa xuân hơn 80 ngày,
vương quốc không hạ nổi thành,
nhuệ khí quân lính tàn sạch,
cuối cùng hắn tự rút.
Một toà thanh nhỏ,
không phản công lấy một lần,
chỉ đứng vững 80 ngày,
và giành chiến thắng.
Đây chính là điều mà bạn cần làm ngay sau khi rút,
đừng vội tìm cơ hội,
hãy xây tường thành cho chính mình,
và bức tường ấy,
theo tôi,
có bốn mặt như sau.
Mặt thứ nhất,
là về thân thể.
Nghe thì tầm thường,
thế nhưng chúng ta hãy nhớ rằng,
sức khỏe là thủ đô của cách mạng.
Mọi quyết định ngu ngốc nhất đời tôi và bạn,
đều được đưa ra trong những tháng ngày mất ngủ,
kiệt sức,
và bụng rỗng.
Ngủ đủ không phải là hưởng thụ,
ngủ đủ là quốc phòng.
Mặt thứ hai,
đó chính là dòng tiền.
Không phải làm giàu,
chỉ là biết chính xác mỗi tháng bạn cần bao nhiêu để tồn tại,
và hạ con số đó xuống bức thấp nhất
với khả năng bạn chịu đựng được.
Bởi vì,
người có chi phí sống thấp,
là người có thể chờ lâu.
Và ở đấy,
ai chờ được lâu hơn,
thì người đó thắng.
Mặt thứ ba,
là chữ tín.
Tiền mất,
thì có thể kiếm lại.
Danh dự mất,
thì mất luôn.
Ở đấy,
thứ duy nhất người ta còn cho bạn vay không cần thế chấp,
chính là niềm tin của họ,
dành cho bạn từ những năm bạn còn sống tử tế.
Đừng tiêu hết nó trong một cơn tuyệt vọng.
Mặt thứ tư,
là một kỹ năng lõi.
Một thứ mà bạn làm giỏi hơn phần lớn người xung quanh.
Mỗi ngày một giờ,
không cần ai nhìn thấy.
Tôn Tử nói rằng,
phòng thủ là vì lực chưa đủ,
tấn công là vì lực đã thửa.
Bạn đang phòng thủ bởi vì lực bạn chưa đủ.
Việc của giai đoạn này,
là làm cho nó đủ và đầy.
Thế nhưng,
xây tường xong rồi,
bạn sẽ phải đối diện với một câu hỏi khó nhất,
đó là đánh về hướng nào.
Và đây là lúc phải làm một việc
mà rất ít người dám làm.
Tiếp đến,
chúng ta sẽ đến với bước thứ ba.
Đó là toán.
Ngồi xuống và tính lại sổ đời mình.
Trong thiên kế,
Tôn Tử kết lại bằng một câu,
ai cũng nên thuộc.
Đó chính là,
tính nhiều thì thắng,
tính ít thì bại.
Huống chi là không tính gì cả.
Người xưa gọi đó là miếu toán.
Trước khi ra trận,
là phải vào tông miếu,
tổ tiên,
ngồi xuống,
đem tất cả các yếu tố ra so sánh,
cần đò.
Ai được lòng người hơn,
ai có tướng giỏi hơn,
ai thuận thời tiết địa hình hơn,
kỳ luật bên nào nghiêm hơn.
Đếm xong,
thắng bại đã hiện ra trước
khi lưỡi gươm rời khỏi vỏ.
Còn Bậc Thầy,
Quỷ Cốc Tử thì đi sâu hơn một tầng.
Ông nói rằng,
muốn biết người,
thì phải bắt đầu tự biết mình.
Tự biết mình,
rồi mới biết được người.
Và ông nói rằng,
người làm việc lớn phải lượng quyền.
Nghĩa là,
phải cân đong thời thế.
Và,
sủi tình,
tức là đo được lòng người.
Chúng ta hãy nhìn cách Quách Gia làm điều đó.
Trước trận quản độ,
Tào Tháo yếu thế hơn viên thiệu
về mọi mặt, hữu hình.
Nhưng là ít quần hơn,
ít đất hơn,
ít lường thảo hơn.
Quách Gia không an nổi Tào Tháo lên một câu.
Ông ngồi xuống và đếm.
Ông chỉ ra 10 điều mà viên thiệu tất bại,
và 10 điều mà chỗ Tào Tháo thất thắng.
Được gọi là thập thành bại loạn.
Tại ý như thế này,
thiệu về ngoài khoan hậu,
mà trong lòng đa nghi,
dùng người thì toàn thân thích.
Thiệu nghĩ nhiều mà không quyết được.
Thiệu chuộng hư danh,
nghe lời giảm pha,
phân biệt thân sơ,
từng khoản từng khoản một.
Đếm xong,
cái thế tưởng như tuyệt vọng
bỗng hiện ra những khe hở.
Nhưng tôi muốn kể cho bạn nghe một câu chuyện khác.
Và đây mới là chỗ mà chúng ta
cần phải ngẫm nghĩ cho thật kỹ.
Có một người tên là Bách Lý Hề,
làm quan đại phụ ở nước Ngu.
Ông thấy vương Ngu hôn ám,
tham lễ vật mà cho nước tấn mượn đường,
nên biết nói cũng vô ích,
đánh ngậm miệng không bàn việc nước.
Nước Ngu mất,
ông bị bắt làm tu binh,
rồi bị đem đi làm kẻ hầu
trong đoàn của hồi môn gã sang tầng.
Ông thấy nhục,
bỏ trốn,
lại bị người sở bắt.
Đến lúc ấy,
một người từng là đại phu
đã trở thành kẻ chăn trâu,
không ai buồn nhìn tới.
Tần một công nghe tiếng ông hiền,
nhưng sợ nước sở biết mà không cho,
bền chuộc ông về bằng đúng 5 tấm da dê.
Về đến tần,
một công tự tay mở gông cho ông,
hỏi ông đạo chỉ nước.
Bách Lý Hề từ chối.
Tôi là bề tôi của một nước đã mất,
có gì đáng để đại vương hỏi?
Một công đáp một câu tuyệt hay.
Nước Ngu mất,
chính là không dùng ông đấy.
Sau đó,
Bách Lý Hề làm đại phu nước tần,
và làm dạng danh cả một triều đại.
Cùng một con người,
cùng một cái đầu,
cùng một khối hiểu biết,
ở nước Ngu,
ông là kẻ vô dụng.
Ở nước tần,
ông là Bạc Trụ Cột.
Cái thay đổi không phải là ông,
mà cái thay đổi là ở chỗ ông đứng.
Bạc Thầy Quỷ Cốc Tử có hàn một thiên bàn về điều này,
được gọi là ngỗ hợp,
tức là thuận với bên này,
thì tất nghịch với bên kia.
Ông dạy rằng,
dùng cách thuật ấy vào một nước,
thì phải cân nước ấy rồi mới theo.
Dùng vào một người,
thì phải cân tài năng khí thế của người ấy rồi mới kết rào.
Và ông nêu gương y doãn 5 lần đến với Vua Thang,
5 lần sang chỗ Vua Kiệt,
lã thượng 3 lần theo Văn Vương,
3 lần vào Đất Ân,
đi tới đi lui như thế.
Không phải vì hài lòng,
mà vì họ đang đo xem mình hợp với chỗ nào.
Cho nên,
khi bạn ngồi xuống tính lại sổ đời mình,
xin đừng bắt đầu bằng câu hỏi,
tôi sai ở đâu?
Hãy bắt đầu bằng 3 câu hỏi trực diện và lạnh lùng hơn.
Thứ nhất là,
cái tôi thực sự giỏi là gì?
Không phải là cái tôi thích,
mà là cái người khác chịu trả tiền hoặc chịu tin cậy.
Thứ 2 là,
trong 5 năm qua,
tôi đã đứng ở một cái sân mà cái giỏi ấy không có giá trị hay sao?
Thứ 3 là,
nếu tôi được đặt vào một cái sân khác,
ai sẽ là tần mục công của tôi?
Nghĩa là,
ai đủ mắt để nhìn ra giá trị mà cái chỗ cũ đã bỏ phí?
Đếm chứ đừng cảm,
nỗi buồn thì mơ hồ,
còn con số thì có đường ra.
Nhưng có một điều ở đây là,
đếm xong,
thì rất có thể bạn sẽ đối diện với sự thật khó nuốt nhất,
rằng bạn đã biết mình cần làm gì,
thế nhưng thời điểm vẫn chưa tới.
Và đây là bước thứ 4,
bước làm cục ngã nhiều người nhất.
Bước thứ 4,
Đãi,
Dưỡng Sức và Trở Khé Nứt.
Quỷ Cốc Tử có một thiên gọi là thiên Đẻ Hy.
Đẻ Hy ở đây có nghĩa là Khé Nứt.
Ông viết Đại ý thế này,
Khé Nứt ban đầu chỉ là một vết dạng nhỏ trên thành bình,
vết dạng thành Khé Suối,
Khé Suối thành vực lớn.
Thế nhưng nó mới xuất hiện thì đều có dấu hiệu,
đều có thể lần ra.
Và ông kết bằng một câu,
mà tôi cho là kim chỉ nam của mọi người đang ở đấy.
Đó là,
Khi thời thế chưa có Khé Nứt nào để mình chen vào,
thì hãy ẩn thật sâu mà đợi thời.
Khi thời có Khé Nứt thì mới ra tay mưu tính,
ẩn sâu mà đợi thời.
Năm trước ấy nghe thì nhẹ,
nhưng làm được thì cực kỳ khó.
Vì với một người đang đau,
mỗi ngày trôi qua trong im lặng
là một ngày bị cao xé bởi câu hỏi
Mình đang lãng phí đời mình.
Những người làm điều này giỏi nhất trong lịch sử,
có lẽ chúng ta cũng không cần phải kể chi tiết ra.
Bởi chúng ta đã nghe quá nhiều rồi phải không quý vị và các bạn.
Ví như Cầu Tiễn thời Xuân Thu,
Hàn Tín thời Hán Sở,
Từ Mại Ý thời Tâm Quốc, v.v.
Những nhân vật đó đều có sức nhẫn nại
và chờ đợi đến phi thường.
Nhưng, chúng ta cần hiểu đúng bản chất của việc trò.
Trò không phải là nằm im,
chờ là vượt tích lũy và quan sát.
Trong 36 kế,
có một kế tên là Cách Ngạn Quan Hỏa,
tức là đứng bên này bờ,
xem lửa cháy bờ bên kia.
Thời Tâm Quốc,
khi Viên Thượng, Viên Hy chạy sang Liêu Đông,
có người khuyên Tào Tháo đánh gấp để bắt trọn.
Nhưng Quách Gia lúc đó lại hiến kế cho Tào Tháo tuyệt hay.
Ông nói rằng,
Viên Thiệu yêu quý hai đứa con này,
thế nhưng chưa kịp quyết định đến nào sẽ kế vị.
Nay quyền lực của chúng ngang nhau,
mỗi bên đều có phe cánh riêng.
Nếu ta đánh gấp,
thì chúng sẽ bao bọc lẫn nhau.
Nhưng nếu để nới lỏng,
thì lòng tranh đoạt sẽ nảy sinh.
Chỉ bằng ta xuôi nam hướng về Kinh Châu để đợi biến cố.
Khi chúng đã sinh biến rồi ta mới tấn công.
Có thể một trận là định đoạt được tất cả.
Quả nhiên chưa bao lâu sau,
Công Tôn Khang chém đầu hai nhèm họ viên,
đem nộp.
Tào Tháo giành chiến thắng mà không mất một mũi tên.
Vậy,
trong đời thường,
khe nứt của bạn nằm ở đâu?
Nó nằm ở ba chỗ.
Chỗ thứ nhất là khe nứt của thị trường.
Một nhu cầu mới sinh ra
mà chưa ai phục vụ tử tế.
Chỗ thứ hai là khe nứt trong cuộc chơi cũ.
Một đối thủ bắt đầu kêu ngạo.
Một cánh cờ từng đóng nay hém bỏ.
Và chỗ thứ ba,
quan trọng nhất,
là khe nứt trong chính bạn đã được vá xong hay chưa.
Bởi vì nếu cái viết nứt khiến bạn xung đổ lần trước
vẫn còn nguyên đó,
thì cơ hội mới chỉ đưa bạn tới thất bại mới.
Nhưng đến đây,
lại xuất hiện một câu hỏi rằng,
Vậy thì làm sao biết mình đã đợi đủ?
Và xin trả lời bạn bằng cách
của kế thứ tư trong 36 kế.
Đó là
lấy nhản nhã,
chờ mệt mỏi.
Tức là dĩ dật đại lao.
Bạn đã đợi đủ
khi bạn nhìn vào cơ hội trước mặt
mà không còn run vì hoảng loạn
và tay bạn đã có đủ đồ nghề
để làm việc đó tử tế.
Chưa được như vậy,
thì vẫn còn phải đợi.
Thế nhưng đợi mãi cũng là một cái bẫy.
Đến một lúc,
bạn phải bước ra.
Và bước cuối cùng này
là bước đáng sợ
và mạo hiểm nhất.
Chúng ta,
đến với bước thứ 5.
Đó là kích,
đặt mình vào đất chết.
Trong thiên cửu địa,
Tôn Tử viết một câu
mà khiến đời người sau dùng mình.
Đó là
Ném quân vào chỗ mất thì sẽ còn,
dồn quân vào đất chết thì sẽ sống.
Ông giải thích rất thực tế,
không hề thần bí.
Người lính khi không còn đường lui
thì trong lòng không còn tính toán.
Khi không còn đường lui
thì cái sợ biến mất
và toàn bộ sức lực dồn về một hướng.
Ông viết rằng,
quân sĩ lầm vào chỗ hiểm
thì không còn sợ hãi.
Không còn đường đi
thì lòng quân vững,
buộc phải liều
thì tự khắc chiến đấu.
Và danh tướng,
được gọi là binh tiên Hàn Tín,
đã làm đúng như thế
ở trận tỉnh Hình.
Ông giàn quân quay lưng vào sông,
bỏ hết đường lui.
Quân triệu nhìn sang mặt cười,
cho rằng Hàn Tín không biết bình pháp.
Thế nhưng khi giao chiến,
lính Hán không còn chỗ nào để chạy.
Ai nên đánh như điên,
đại phá quân triệu,
bắt sống triệu vương.
Sau trận, các tướng hỏi,
vì sao?
Hàn Tín đắp một câu
vừa khiêm nhường,
vừa kêu bạc.
Điều đó vốn có sẵn trong bình pháp,
chỉ là các ông không để ý mà thôi.
Có một điển tích khác kể lại,
cũng có một tư tưởng tương lồng như vậy.
Đó là tướng Trần Khánh Chi nhà Lương,
vây qua dân gần một năm,
hai bên đều kiệt sức.
Viện binh địch kéo tới,
dựng mười tòa lũy quanh quân Lương.
Chủ tướng muốn rút,
Trần Khánh Chi cầm tiết trưởng nhà vua bàn,
đứng chắn ngay cửa doanh mà nói lớn.
Chúng ta ra quân gần một năm,
tiêu tốn của nước biết bao tiền quân Lương,
trải qua bao trận đánh.
Nay các ông không nghĩ cách thắng
mà chỉ nghĩ đứng lui.
Rồi ông tuyên bố sẽ dùng đến mật triếu.
Đêm ấy, ông chọn tinh binh,
ngậm tâm đi trong bóng tối.
Một đêm hạ liền bốn tòa lũy.
Sáng ra, ông đem thủ cấp thu được treo trước trận,
đánh chống hỏ reo.
Chín tòa lũy còn lại tan vỡ trong khoảnh khắc.
Và đây chính là bước cuối cùng của bạn.
Sau khi đã rút, đã thủ,
đã tính, đã chờ đợi,
thì hãy chọn đúng một trận
và dôn toàn bộ vào đó.
Không phải nằm việc song song,
chỉ một việc,
đặt cho nó một cái hạn cụ thể.
Nói cho vài người biết,
để bạn không thể lẳng lẽ rút lui.
Đó chính là cách bạn tự tạo ra
đất chết cho mình một cách có kiểm soát.
Ở đây chúng ta phải cảnh báo với nhau là,
và đây là chỗ mà tôi cho nhiều người
hiểu sai để mất bạn.
Mã tóc cũng thuộc lòng câu
đặt vào đất chết thì sống.
Ông đem quân lên núi ở nhà đỉnh,
bỏ nguồn nước,
trái lệnh ra cắt lửa.
Kết quả bị cắt nước,
quân tan,
và ông bị chạm theo quân lệnh chạm.
Đất chết chỉ cứu được người đã đi qua
4 bước trước.
Nếu bạn nhảy thẳng tới bước 5,
nghĩa là đang kiệt quệ,
đang giận dữ,
chưa tính toán gì,
và lao vào một canh bạc
để một ăn cả ngã về không,
thì đó không phải là binh pháp,
mà đó là mã tóc.
Và bây giờ tôi mời bạn chúng ta cùng hình dung như sao.
Hình dung một người,
đúng vào lúc đen tối nhất,
đã ngừng chảy máu thay vì lao vào gỡ,
đã dành 6 tháng chỉ để ngủ đủ,
sống gọn,
giữ chữ tín,
và mai rũa một kỹ năng,
đã ngồi xuống tính toán,
đếm lại đời mình,
và nhận ra mình không hề kém,
mình chỉ đứng nhầm sân,
xài chỗ,
đã kiên nhẫn đợi cho tới khi một khén nứt hiện ra,
rồi run tất cả vào một trận duy nhất.
Người ấy có thể vẫn chưa giàu,
nhưng người ấy đã khác hẳn con người của 12 tháng trước
ở một điểm,
đó là họ không còn sợ nữa,
vì họ đã đi được tới đáy,
đã sờ vào đáy,
và biết rằng đáy có nền cứng,
và một người không còn sợ hãi
thì rất khó bị đánh bại lần nữa.
Thưa quý vị và các bạn,
36 kế không dạy chúng ta cách thắng mọi trận,
36 kế dạy chúng ta một cách không bại,
để còn lực đánh trận sau.
Người xưa không nói rút lui là hèn,
người xưa nói rằng
đầu hang là bại hết,
giảng hoa là bại một nửa,
còn rút lui thì chưa bại,
mà chưa bại chính là chỗ để cái thắng xoay chuyển.
Cả năm bước hôm nay
thực ra chỉ để phục vụ một mục đích duy nhất,
đó là giữ cho bạn còn ở lại trên bàn cờ,
đủ lâu để thời cơ đi ngang qua đời bạn thêm một lần nữa.
Và tôi muốn để lại cho bạn một câu hỏi như thế này,
không phải câu hỏi
bao giờ tôi mới khá lên,
mà câu hỏi như thế này.
Trong đời tôi lúc này,
chỗ nào đang chảy máu mà tôi vẫn chưa dám băng lại,
chỉ vì tôi sợ người khác nói rằng
tôi đã bỏ cuộc.
Nếu bạn muốn làm ngay một việc nhỏ tối nay,
thì đây,
hãy lấy một tờ giấy ra cả hai cột.
Cột bên trái
là ghi những thứ đang lấy đi của bạn
về tiền bạc,
về sức lực,
giấc ngủ mà không trả lại gì.
Cột bên phải
thì ghi những thứ vẫn còn lành lặn trong đời bạn,
dù chỉ là sức khỏe
hay một người bạn cũ,
một kỹ năng
hay đơn giản là việc bạn còn ngồi đây
và còn muốn tốt lên.
Cột bên trái là chỗ để rút,
cột bên phải là quân đội của bạn.
Cuối cùng,
Tân Phúc Khánh xin gửi lại bạn điều này.
Cái đêm mà tất tái ngộ rút quân,
không có tiếng gieo hòa,
không có chiến thắng nào cả,
chỉ có một trại lĩnh bỏ trống,
mấy lá cờ rách
và tiếng trống của một con dê
bị treo ngược vọng vào bóng tối.
Nhưng chính vì cái đêm im lặng và nhục nhã ấy
mà đạo quân còn nguyên vẹn để thắng ở những trận sau.
Đêm nay,
có thể bạn cũng đang ở trong một cái trại trống như thế.
Không ai vỗ tay,
không ai biết bạn vừa quyết định điều gì.
Nhưng xin bạn hãy nhớ rùm rằng
bạn chưa thua,
bạn chỉ đang ở nước cờ thứ mấy mươi
của một vãn cờ rất dài.
Tần Phụ Khánh xin kết thúc bài chia sẻ của mình tại đây.
Xin chân thành cảm ơn quý vị và các bạn đã dành ra
thời gian quý báu của mình để lắng nghe bài chia sẻ này.
Một lần nữa xin kính chúc quý vị và các bạn cùng gia đình
luôn luôn được hạnh phúc, thành công và bình an trong cuộc sống.
Xin chân trọng, kính chào và hẹn gặp lại.
