VÌ SAO MỸ THÍCH ỨC GÀ, CHÂU Á THÍCH ĐÙI, CÁNH?

Nếu một con gà luộc được đặt trên mâm cơm của gia đình Việt Nam, nhiều người sẽ để mắt ngay đến cái đùi hoặc là miệng cánh của cái luộc nguyên của con gà xé ra ăn ngon cực. Có người còn nói là nhất thủ dì vĩ. Phần ức tuy nhiều thịt nhưng không phải lúc nào cũng được ưu tiên vì ăn nó khô và không ngon. Trẻ con được cho cái đùi thường vui hơn hẳn là được gắp một miếng ức. Nhưng ở Mỹ, thứ tự ấy lại thay đổi đáng kể. ức gà nhất là phần đã bỏ xương và bỏ da xuất điện khắp nơi, ở trong siêu thị, trong những suất ăn giảm cân, đồ ăn của người tầm gym, salad, sandwich, món nướng hay những hộp cơm chuẩn bị sẵn cho cả tuần. Vậy là cùng một con gà nhưng mỗi nơi lại chấm điểm từng bộ phận theo một cách khác nhau. Người Mỹ thường nhìn ức gà như một phần thịt gọn gàng, lành mạnh và tiện lợi. Còn nhiều người châu Á lại thấy đùi và cánh hấp dẫn hơn vì mềm, béo, thơm và hợp với cách nấu ăn quen thuộc. Vì sao người Mỹ trộn ức gà còn nhiều nước châu Á lại thích đùi và cánh hơn? Thực ra thì đầu tiên phải nói rằng với các nước phương Tây thì ức gà nó rất là tiện. Ẩm thực Mỹ không chỉ bị ảnh hưởng bởi khẩu vị mà còn bởi nhịp sống và ngành chế biến thực phẩm rất lớn ở nước này. Ở điểm này thì ức gà có một lợi thế rất rõ. Một miếng ức gà đã lọc xương có thể lấy thẳng từ tủ lạnh, thêm gia vị rồi cho lên chảo hoặc cho vào lò nướng. Ăn xong cũng không phải nhằn xương hay bỏ ra một đống xương nhỏ bên cạnh đĩa. Với nhiều gia đình bận rộn, đây là một sự tiện lợi rất đáng giá. Đối với nhà hàng và nhà máy thực phẩm, ức gà cũng dễ xử lý hơn nữa. Nó có thể cắt thành từng miếng, thái lát, xay nhỏ, làm nhiều món khác nhau. Mỗi suất ăn cũng dễ chia trọng lượng khá đồng đều. Trong khi đó, đùi con xương hoặc cánh gà thường khó chuẩn hóa hơn. Kinh thương mỗi miếng khác nhau, lượng thịt ăn được cũng khác và người dùng phải mất thời gian gặm xương. Với một nơi đề cao tốc độ, sự tiện lợi và khả năng sản xuất hàng loạt, ức gà rõ ràng có nhiều ưu thế tại Mỹ. ức gà gần đây cũng hợp với cách người Mỹ nghĩ về ăn uống lành mạnh, mặc dù sự thật thì không phải ai cũng ăn uống lành mạnh. Trong nhiều thập kỷ, thư nghĩa Mỹ ngày càng quan tâm đến những khái niệm như protein, calor, lượng mỡ và chế độ ăn để giữ ráng. Khi phong trào tập gym giảm cân và ăn uống khoa học phát triển, ức gà gần như trở thành một món ăn tiêu biểu. Lý do cũng không khó hiểu, ức là phần thịt nhiều nạc, ít mỡ, đặc biệt nếu đã bỏ ra thì càng phù hợp với những người muốn kiểm soát chất béo trong khẩu phần ăn. Hình ảnh rất quen thuộc ở Mỹ là một hộp thức ăn gồm có cơm, rau xanh và ức gà nướng. Người luyện tập có thể chia sẵn thành nhiều hộp cho cả tuần, mỗi bữa lấy một phần ra ăn. Với họ, ức gà không nhất thiết phải là phần thơm nhất hay béo nhất, mà quan trọng nhất là nó đáp ứng đúng mục tiêu dinh dưỡng. Ở Việt Nam và năm gần đây, cách ăn ấy cũng phổ biến hơn. Người giảm cân hoặc tập thể hình thường mua ức gà về luộc, hấp hoặc áp chảo. Nhưng nếu không đặt vấn đề ăn kiêng mà chỉ hỏi món nào khiến người ta thấy ngon miệng hơn, rất nhiều người vẫn sẽ chọn đùi. Bởi vì người châu Á có một khẩu vị rất khác, bản thân cấu tạo của miếng thịt đã khiến nó có hương vị và độ mềm khác ức, chúng ta đang nói đến phần thịt đùi. Gà sử dụng đôi chân rất thường xuyên để đứng, đi lại và chạy, những cơ ở chân vì thế hoạt động nhiều hơn. Và thậm chí người Việt thích gà và chạy thật nhiều, gà chạy bộ chẳng hạn. Điều người ăn dễ nhận ra nhất nằm ở lượng mỡ và độ mọng nước. Đùi thường béo hơn ức, mà mỡ chính là một trong những yếu tố làm thịt thơm và mềm hơn. Bởi vậy thì đùi gà rất hợp với khẩu vị của người châu Á. Và cách nấu ăn của châu Á khiến đùi và cánh càng có lợi thế. Rất nhiều món ăn châu Á sử dụng những phương pháp như kho, hầm, diêm, rán và nướng. Đây lại đúng là những cách chế biến hợp với phần thịt có da, có mỡ và có xương. Ở Việt Nam, thử nghĩ đến gà kho gừng, gà răng muối, gà trên nước mắm, gà nướng hay là những món khác thì những miếng đùi hoặc cánh thường ngấm gia vị tốt, phần da thơm và phần thịt sát xương cũng đậm đà hơn. Một cái nồi gà răng gừng chẳng hạn, toàn ức thì chắc là vẫn ăn được, nhưng cảm giác sẽ khác hẳn một nồi có đùi, có cánh và những miếng thịt có da. ức nó khô, còn phần đùi chịu được thời gian nấu lâu hơn. Ở nhiều nước châu Á khác cũng tương tự, người Trung Quốc ăn thịt gà chặt cả xương, người Hàn Quốc rất chuộng gà rán, đặc biệt là cánh và đùi. Nhiều món ở Đông Nam Á cũng dùng gà nướng nguyên miếng, chứ không nhất thiết phải lọc xương trước khi nấu. Nói đơn giản thì kỹ thuật nấu ăn truyền thống của châu Á vốn đã tạo ra môi trường rất lợi cho đùi và cánh cùng nhau tỏa sáng. Và quả thật thì ở đây có một cái điểm rất thú vị đó là người châu Á không ngại chuyện nên là ăn đùi, ăn cánh, ăn những phần khác có xương là rất bình thường, thậm chí là nhiều người còn có sở thích là gạm xương. Với một người Mỹ, một miếng thịt lý tưởng là thứ có thể dùng dao cắt hoặc cầm lên ăn ngay, càng ít xương càng tốt. Nhưng với nhiều người châu Á, việc cầm một miếng cánh hay đùi lên gạm chẳng có gì là vất tiện, thậm chí người ta còn bảo là ăn thịt gà như thế mới là ngon. Và phần thịt sát xương còn được xem là phần rất ngon. Chân gà là ví dụ rõ ràng nhất. Nếu chỉ tính lượng thịt, chân gà gần như chẳng còn nhiều, phần lớn là da, gân, sụn và xương. Thế nhưng ở Việt Nam, chân gà vẫn có thể trở thành đủ loại món ăn như là chân gà nướng, chân gà ngâm sả tác, chân gà suốt thái hay là chân gà hấp. Điều đó cho thấy việc ăn ngon không chỉ phụ thuộc vào số lượng thịt, người ta còn thích độ giòn của sụn, độ dai của da và chính cái cảm giác mà được cảm đạo. Ẩn thực châu Á nói chung cũng tận dụng nhiều phần của con gà hơn, ngoài thịt còn có cổ, lòng, tim, gan, phèo, phổi, v.v. Bởi vậy, nếu người Mỹ thường tìm kiếm một miếng thịt gà thật gọn gàng, thì người châu Á chúng ta lại có xu hướng tận dụng gần như toàn bộ con gà. Kỹ hơn về phần đùi, thì ở Việt Nam, cái đùi còn mang một giá trị rất lớn. Cứ để ý những bữa cơm gia đình hay là những mâm cỗ truyền thống, chúng ta sẽ thấy đùi gà có một vị trí rất đặc biệt. Khi gà được chặt ra, hai cái đùi thường sẽ là phần gây chú ý nhất. Trong nhiều gia đình trước đây, phần ấy hay được dành cho người lớn tuổi, khách quý, hoặc là trẻ con. Những câu ví dụ như là để cái đùi cho cháu rất là quen thuộc, nhưng hiếm khi người ta trân trọng mời nhau là để cái ức cho cháu hoặc là để cái ức cho ông. Điều đó cho thấy khẩu vị được tạo nên không chỉ bởi cảm giác, mà còn bởi ký ức và thói quen từ nhỏ. Nếu từ bé đã luôn được dạy rằng đùi là phần ngon, thì lớn lên có lẽ người ta cũng ăn quen kiểu vậy và vẫn luôn nghĩ là như thế. Thực ra thì cũng phải phân biệt một điều cho rõ, người Mỹ thích ức gà nhưng không có nghĩa là họ không thích cánh gà, mà họ khá là chuộng cánh gà. Cánh gà vẫn là một phần cực kỳ phổ biến. Cánh gà là một phần văn hóa ăn uống đặc biệt khi người ta tụ tập xem thể thao tại Mỹ. Vào những dịp như Super Bowl, người Mỹ có thể ăn hơn một tỷ chiếc cánh gà chỉ trong một cuối tuần. Cánh gà rán, trộn sốt rồi dùng cùng với bia trở thành một hình ảnh rất quen thuộc. Vì vậy, sự khác nhau rõ nhất giữa Mỹ và nhiều nước châu Á không nằm hoàn toàn ở cánh, mà nằm nhiều hơn ở vị thế của ức và đùi. Ở Mỹ, ức thường giữ vai trò rất mạnh trong bữa ăn hàng ngày vì tiện và được xem là lành mạnh. Còn cánh thường nổi bật trong những món kiểu như đồ ăn nhanh, những món ăn tụ tập đông người hoặc là những dịp xem thể thao. Vậy thì rốt cuộc cái nào ngon hơn thì thật ra chẳng có hết nào là ngon tuyển đối cả. Quan trọng là phù hợp. Nếu mục tiêu là ăn để mà cân bằng cái khẩu phân của mình thì ức gà rất là phù hợp. Nếu muốn thịt mềm, mọng, đậm vị và dễ nấu ngon thì đùi thường chiếm ưu thế. Nếu cần một món để ngồi ăn vui cùng bạn bè thì cánh gà chiên nước mắm hay là cánh gà sốt lại có sự khâm dẫn riêng. Điều khác biệt nằm ở nhu cầu và thói quen của từng nền văn hóa. Người Mỹ thường ưu tiên sự tiện lợi, thịt nạc, dễ chế biến, dễ kiểm soát dinh dưỡng. Nhiều nước châu Á lại quan tâm nhiều hơn đến độ mềm, mùi thơm, da, mỡ, phần thịt sắt xương và cảm giác gặm khi ăn. Cũng vì vậy, một miếng thịt được xem là ngon ở đây, ngon ở nơi này chưa chắc đã là phần được săn đón nhất ở nơi khác. Thế là cùng một con gà, mỗi nền ẩm thực lại có một phần yêu thích. Câu chuyện này Nga chẳng có gì to tát cả, nhưng lại phản ánh khá rõ cách văn hóa tác động đến chuyện ăn uống. Ở Mỹ, ức gà phù hợp với lối sống bận rộn, với ngành thực phẩm chế biến và quan niệm ăn nhiều protein như ít vỡ. Ở Việt Nam và nhiều nước châu Á, đùi và cánh lại gần với thói quen ăn uống truyền thống hơn. Mềm hơn, béo hơn, hợp với nướng, rán, hầm và cũng tạo cảm giác ngon miệng hơn với nhiều người. Một người Mỹ có thể mở tủ lạnh, lấy một miếng ức gà đã lọc xương, áp trào rồi thái vào salad. Một gia đình Việt Nam vẫn có thể ngồi quanh mâm, gắp đùi, cánh, cổ rồi cùng chấm với muối tiêu chanh. Không có cách nào đúng hơn hay là không có cách nào ăn ngon hơn cách khác. Chỉ đơn giản là cùng một con gà, mỗi nơi lại thấy phần ngon nhất ở một chỗ khác nhau. Vậy là trong con gà chẳng có chỗ nào bị bỏ quên, chỉ cần nó được đưa đến đúng người thích ăn nó mà thôi. Cảm ơn vì đã quan tâm theo dõi câu chuyện này. Nếu thấy thú vị, bạn có thể đăng ký kênh để không bỏ lỡ các video mới nhất. Còn bây giờ thì xin đừng nói lời chào, tạm biệt.