Mỹ trồng hàng trăm triệu tấn ngô mỗi năm, nhưng người Mỹ lại không thường xuyên ăn ngô như chúng ta tưởng. Vậy số ngô khổng lồ ấy đi đâu? Từ thức ăn chăn nuôi, ethanol đến hàng loạt sản phẩm quen thuộc, câu chuyện về cây ngô Mỹ sẽ khiến bạn bất ngờ!
Video giải thích lý do tại sao Mỹ trồng một lượng ngô khổng lồ dù người dân không ăn trực tiếp nhiều. Ngô tại Mỹ không chỉ là lương thực mà còn là nguyên liệu then chốt cho ngành chăn nuôi, sản xuất nhiên liệu Ethanol và công nghiệp thực phẩm, tạo nên một chuỗi giá trị kinh tế quy mô lớn và ảnh hưởng đến thị trường toàn cầu.
Mỹ trồng nhiều ngô lắm các bạn ạ, mà hình như một vài bộ phim kinh dị của Mỹ cũng liên quan đến ngô.
Mỹ trồng nhiều ngô đến mức rất khó hình dung. Mỗi năm nước này thu hoạch hơn 430 triệu tấn ngô.
Diện tích trồng ngô của nước Mỹ mà cộng lại thì còn lớn hơn cả diện tích toàn Việt Nam chúng ta.
Nếu chia số cô Mỹ sản xuất cho dân số nước này thì bình quân mỗi người tương đương hơn 1 tấn ngô mỗi năm.
Họ có nhiều băng trồng ngô, những cánh đồng kéo dài hàng chục cây số, nhìn mãi chưa hết,
mà nếu co bay ở đây chắc chắn thì cũng mỏi cánh.
Mỹ là một trong những nước trồng ngô nhiều nhất thế giới, mỗi năm sản xuất nhiều như vậy.
Nhìn cảnh ấy, nhiều người sẽ nghĩ rằng người Mỹ chắc phải ăn ngô nhiều lắm, nhưng thực tế thì lại khá ngược đời.
Trong bữa ăn hàng ngày, người Mỹ không thường xuyên ngồi ăn ngô luộc, ngô nướng hay là ngô chế biến các kiểu như Việt Nam.
Vậy là một câu hỏi thú vị sẽ xuất hiện, Mỹ trồng nhiều ngô đến như vậy để làm gì?
Ở Việt Nam, khi nói đến ngô, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến ngô nếp, ngô ngọt, ngô luộc, ngô nướng.
Những loại ngô này được thu hoạch khi hạt còn mềm, còn nhiều nước và ăn có vị ngọt.
Nhưng phần lớn những cánh đồng ngô khổng lồ ở Mỹ lại không trồng loại ngô này.
Mỹ trồng rất nhiều loại ngô được gọi là ngô hạt, hiểu đơn giản là loại ngô để làm thức ăn chăn nuôi hoặc chế biến công nghiệp.
Loại này thường được để già trên cây.
Khi thu hoạch, hạt ngô đã cứng, khô và chứa rất nhiều tinh bột.
Người ta cũng không đi hái từng bắp ngô rồi đem ra chợ bán.
Máy thu hoạch chạy thẳng qua cánh đồng, tách hạt ngô ra rồi đổ vào xe tải hoặc kho chữa lớn.
Loại ngô mà người Mỹ ăn trực tiếp thường là ngô ngọt.
Đây mới là loại được nướng trong các bữa tiệc ngoài trời, bán trong siêu thị hoặc đóng hộp.
Nhưng diện tích cái loại ngô ngọt này nhỏ hơn rất nhiều so với ngô công nghiệp.
Vì thế nếu bạn nhìn một cánh đồng ngô lớn ở Mỹ rồi nghĩ rằng tất cả số ngô ấy sẽ được luộc lên ăn thì không đúng đâu.
Có thể hiểu đơn giản là một bên ngô làm ra để ăn như người Việt Nam chúng ta, còn một bên là ngô để làm nguyên liệu.
Nhưng nguyên liệu cho cái gì?
Thì nguyên liệu đầu tiên là cho bò, lợn và gà.
Đây là nơi số ngô của Mỹ đi đến nhiều nhất.
Mỹ có ngành chăn nuôi rất lớn.
Họ nuôi hàng triệu con bò, hàng trụ triệu con lợn và số lượng da cầm cực kỳ nhiều.
Muốn nuôi được từng cái con vật thì phải có một lượng thức ăn khổng lồ mỗi ngày.
Ngô là một trong những loại thức ăn rất phù hợp vì nó chứa nhiều tinh bột, tức là cung cấp nhiều năng lượng cho vật nuôi.
Hạt ngô cũng dễ phơi khô, dễ bảo quản, dễ nghiện nhỏ và dễ trộn với các loại thức ăn khác.
Vì vậy trong nhiều trang trại, ngô trở thành nguyên liệu rất quan trọng để làm thức ăn cho lợn, gà và bò.
Nói cách khác, người Mỹ vẫn ăn ngô nhưng họ ăn theo một vòng khá dài.
Con gà ăn ngô rồi người Mỹ ăn thịt gà, con lợn ăn ngô rồi người Mỹ ăn thịt lợn, bò ăn khẩu phần có ngô rồi trở thành thịt bò hoặc là các sản phẩm khác.
Người tiêu dùng không nhìn thấy hạt ngô nữa nhưng ngô vẫn nằm sau cả chuỗi thực phẩm đó.
Đây là cách rất dễ hình dung, ngô không đi thẳng từ ruộng vào bếp mà đi từ ruộng và trang trại trăn nuôi trước,
sau đó mới quay trở lại bàn ăn dưới hình dạng của thịt, trứng hoặc là sữa.
Một lượng ngô khổng lồ ở Mỹ còn được dùng để đổ vào ô tô.
Đây có lẽ là phần khiến nhiều người bất ngờ.
Ở Mỹ, một lượng rất lớn ngô được dùng để sản xuất Ethanol, tức là một loại cồn dùng để pha vật xăng.
Cái này thì Việt Nam cũng dần dần quen rồi.
Cách làm nghe phức tạp nhưng thực ra khá dễ hiểu.
Ngô có nhiều tinh bột, người ta nghiền ngô ra, biến tinh bột thành đường, sau đó cho lên men để tạo thành cồn.
Loại cồn này được gọi là Ethanol, sau đó Ethanol được pha với xăng và dùng làm nhiên liệu cho ô tô.
Có các loại xăng E khác nhau.
Thế nên ở Mỹ mới có một câu chuyện như thế này.
Không chỉ người và gia súc sử dụng ngô mà cả xe ô tô cũng ăn ngô.
Một cánh đồng ngô hôm nay có thể vài tháng sau không trở thành đồ ăn mà lại trở thành một phần nhiên liệu ở trong bình xăng.
Đây cũng là lý do cây ngô có vai trò rất lớn trong nền kinh tế của Mỹ.
Nó không còn đơn giản là cây lương thực mà đã trở thành một phần của ngành năng lượng.
Nếu ở Việt Nam chúng ta nhìn bắp ngô và nghĩ đến nồi ngô luộc thì ở Mỹ có thể nhìn cánh đồng ngô nghĩ đến nhà máy Ethanol,
nhà máy thức ăn chăn nuôi hoặc là các cảng để xuất khẩu.
Bên cạnh việc dùng làm thức ăn chăn nuôi và dùng làm Ethanol thì thực ra người Mỹ cũng ăn ngô theo một dạng khác.
Ví dụ ngô có thể được nghiền thành bột để làm bánh và đồ ăn nhạc.
Ngô có thể được dùng để sản xuất tinh bột.
Dầu trong hạt ngô được tách ra làm dầu ăn.
Ngô còn có thể được dùng để tạo ra các loại chất tạo ngọt trong nước ngọt, bánh kẹo và đồ ăn chế biệt.
Thành ra người Mỹ có thể nói hôm nay tôi không ăn ngô nhưng thực ra họ không biết rằng buổi sáng họ ăn ngũ cốc có thành phần từ ngô.
Buổi trưa họ ăn thịt gà được nuôi bằng ngô.
Buổi chiều uống một loại đồ uống có thành phần tạo ngọt từ ngô.
Và tối lại lái một chiếc xe sử dụng nhiên liệu Ethanol được làm từ ngô.
Ngô vẫn ở xung quanh họ chỉ có điều nó đã biến thành thứ khác.
Đây chính là đặc điểm đặc biệt của cây ngô.
Ngô vẫn có thể biến mất khỏi mắt người tiêu dùng nhưng lại xuất hiện ở rất nhiều nơi trong cuộc sống.
Và Mỹ trồng nhiều ngô bởi vì họ có rất nhiều điều kiện phù hợp.
Lý do đầu tiên đó là địa lý thuận lợi.
Miền Trung nước Mỹ có những đồng bằng rất rộng, đất tốt và khí hậu phù hợp với cây ngô.
Các cây băng ở miền Trung tạo thành một khu vực thường được gọi là vành đai ngô.
Điều khác biệt rất lớn với Việt Nam là ruộng ở Mỹ thường rất rộng.
Một nông trại có thể rộng hàng trăm hectare.
Vì vậy người ta có thể dùng máy móc rất lớn để gieo hạt, bón phân, phun thuốc và thu hoạch.
Hãy tưởng tượng ở Việt Nam có một mảnh ruộng nhỏ nằm cạnh một mảnh ruộng khác,
đường đi hẹp và chia thành nhiều ô.
Máy móc rất lớn sẽ gặp khó khăn trong hoạt động.
Nhưng ở Mỹ, cánh đồng có thể rộng đến mức nhìn từ đầu này không thấy đầu kia.
Máy thu hoạch chỉ cần chạy liên tục là có thể xử lý hàng chục hectare.
Khi sản xuất quy mô lớn như vậy, chi phí trên mỗi kg ngô sẽ giảm xuống.
Người Mỹ có thể sản xuất lượng ngô rất lớn với giá tương đối cạnh tranh.
Đây chính là nền tảng để ngành chăn nuôi, chế biến và nhiệm liệu sử dụng ngô với quy mô khổng lồ.
Nói dễ hiểu hơn, Mỹ trồng nhiều ngô không chỉ vì đất tốt,
quan trọng hơn là họ có cả một hệ thống khổng lồ được xây dựng để sử dụng ngô sau khi thu hoạch.
Mỹ cũng không thể sử dụng toàn bộ giống ngô trong nước.
Một lượng lớn được xuất khẩu ra thế giới.
Nhiều quốc gia nhầm ngô của Mỹ để làm thức ăn chăn nuôi và chế biến.
Một tàu chở ngô có thể rời cảng Mỹ,
đi hàng nghìn km đến Nhật Bản, Mexico hoặc các nước châu Á.
Sau đó số ngô ấy được đưa vào nhà máy thức ăn chăn nuôi.
Vì vậy, cây ngô không chỉ nằm trong câu chuyện nông nghiệp của đất Mỹ,
nó nằm trong chuỗi thực phẩm toàn cầu.
Và đến đây, chúng ta có thể liên hệ rất rõ với Việt Nam.
Việt Nam là một nước nông nghiệp và cây ngô rất quen thuộc.
Từ miền núi phía Bắc đến Tây Nguyên, rất nhiều vùng trồng ngô.
Nhưng có một điều khá bất ngờ, Việt Nam vẫn phải nhập khẩu một lượng ngô rất lớn mỗi năm.
Lý do cũng giống Mỹ ở một điểm.
Ngô bây giờ không còn chủ yếu dành cho người ăn trực tiếp.
Phần lớn nhu cầu ngô ở Việt Nam đến từ ngành chăn nuôi.
Việt Nam cũng nuôi rất nhiều lợn, gà, vịt.
Các nhà máy thức ăn chăn nuôi cần một nguyên liệu cực lớn,
trong khi sản lượng ngô trong nước không đủ đáp ứng.
Và Việt Nam đã phải nhập thêm từ Mỹ, Argentina và Brazil.
Điều này tạo ra một nghịch lý khá hay.
Ở chợ Việt Nam, một bắp ngô luộc rất rẻ và bình thường.
Nhưng phía sau ngành chăn nuôi lại là những con tàu chở hàng trăm nghìn tấn ngô
từ Nam Mỹ hoặc Bắc Mỹ sang chính nước ta.
Có nghĩa là một con gà nuôi ở Việt Nam hoàn toàn có thể ăn ngô
được trồng cách đó hàng chục nghìn cây số.
Thế thì tại sao nước ta không trồng thật nhiều ngô để khỏi phải nhập?
Đầu tiên là vấn đề đất đai.
Việt Nam không có nhiều vùng đồng bằng rộng mênh mông như miền Trung nước Mỹ.
Đất nông nghiệp của chúng ta phải dành cho lúa, rau, cây ăn quả,
cà phê, cao su, hồ tiêu và nhiều cây trồng khác.
Nếu một hectare đất có thể trồng một loại cây mang lại lợi nhuận cao hơn,
thì người nông dân không nhất thiết phải trồng ngô.
Thứ hai là dụng đất ở Việt Nam thường nhỏ hơn và bị chia thành nhiều mảnh.
Điều này làm cơ giới hóa khó hơn.
Máy thu hoạch lớn không thể chạy nhanh và liên tục,
giống như trên những cánh đồng của nước Mỹ.
Thứ ba là năng suất và chi phí.
Ở những nước sản xuất ngô lớn, quy mô trang trại rất lớn,
nên giá thành có thể thấp.
Đôi khi, ngô nhập về Việt Nam vẫn có giá cạnh tranh với ngô sản xuất trong nước.
Thế nên, Việt Nam nhập ngô không có nghĩa là Việt Nam không biết trồng ngô.
Chỉ đơn giản là, nhập mà rẻ hơn, có lợi hơn,
thì tội gì mà không nhập, tội gì mà phải trồng trong nước cho nó khổ.
Trong nước, hãy để cái ruộng đấy, hãy để cái đất đấy,
mà trồng cái khác mang lại giá trị cao hơn.
Cảm ơn vì đã quan tâm theo dõi câu chuyện này.
Nếu thấy thú vị, bạn có thể nhấn nút đăng ký kênh,
bật chuông thông báo và chia sẻ.
Còn bây giờ thì xin đừng nói lời chào. Tạm biệt!