Tại Sao Nam Cực Còn Đáng Sợ Hơn Cả Sa Mạc Sahara? | 7 Bí Ẩn Kinh Hoàng Về Nam Cực

Đình Sự
546 người theo dõi
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Bạn đã bao giờ tự hỏi, đâu mới thực sự là nơi đáng sợ nhất trên trái đất?
Nếu phải đưa ra câu trả lời ngay lập tức,
có lẽ nhiều người sẽ nghĩ đến đại dương sâu thảm,
một thế giới tối đen, nơi con người mới chỉ khám phá được một phần rất nhỏ.
Hoặc bạn sẽ nghĩ đến sa mạc Sahara, vùng đất khô càn,
nơi cái nóng có thể cướp đi mạng sống của con người chỉ sau một thời gian ngắn.
Nhưng nếu tôi nói với bạn rằng,
cả hai nơi ấy vẫn chưa phải là vùng đất đáng sợ nhất hành tình,
bởi có một nơi còn lạnh lẽo hơn, cô độc hơn và bí ẩn hơn tất cả.
Một nơi gần như không có sự sống, không có quốc gia,
không có cư dân bản địa, không có biên giới,
chỉ có băng tráng trải dài đến tận chân trời.
Một lục địa mà phần lớn những gì tồn tại bên dưới vẫn còn là dấu hỏi đối với khoa học.
Đó là Nam Cực.
Thoạt nhìn, nơi này dường như chẳng có gì cả.
Nhưng chính điều đó mới khiến Nam Cực trở thành một trong những vùng đất đáng sợ nhất hành tình.
Bởi dưới lớp băng tưởng như bất động ấy là những dấu vết
mà con người chưa từng nghĩ sẽ tồn tại.
Là những phát hiện khiến giới khoa học nhiều lần phải xem lại những gì họ từng biết.
Là những câu hỏi đã tồn tại suốt hàng triệu năm.
Và cũng là những bí ẩn mà đến nay khoa học vẫn chưa thể giải thích trọn vẹn.
Điều đáng sợ của Sara nằm ở những gì bạn nhìn thấy.
Còn điều đáng sợ của Nam Cực lại nằm ở những gì gần như không ai có thể nhìn thấy.
Và khi khám phá hết những bí mật của lục địa băng giá này,
có lẽ bạn sẽ nhìn Nam Cực bằng một góc nhìn hoàn toàn khác.
Bởi mối nguy hiểm lớn nhất của nó có thể chưa bao giờ nằm ở cái lạnh,
mà là chính cách vùng băng khổng lồ này đã tồn tại,
đã thay đổi thế giới và vẫn đang âm thầm tác động đến hành tinh của chúng ta ngay trong thời điểm này.
Trong video này, chúng ta sẽ cùng khám phá 7 bí ẩn lớn nhất của Nam Cực.
Để trả lời một câu hỏi tưởng chứng rất đơn giản,
tại sao Nam Cực còn đáng sợ hơn cả Sara?
Bởi sau tất cả, điều khiến con người sợ hãi nhất chưa bao giờ là những gì chúng ta đã biết,
mà luôn là những gì vẫn còn nằm trong bóng tối,
ẩn sâu dưới lớp băng trắng đã tồn tại hàng triệu năm.
Bí ẩn số một, Nam Cực từng là rừng nhiệt đới.
Thật khó tin, nhưng nếu có thể quay ngược thời gian khoảng 90 triệu năm,
khung cảnh trước mắt bạn sẽ hoàn toàn khác với Nam Cực mà chúng ta biết ngày nay.
Không còn băng tuyết, không còn những cơn gió lạnh cắt ra,
cũng không có một vùng đất trắng xóa kéo dài đến tận đường chân trời.
Thay vào đó là một khu rừng nhiệt đới rộng lớn,
nơi những cây dương sỉ khổng lồ cao hàng chục mét vươn mình dưới ánh nắng.
Còn khủng long thì thong thả bước đi giữa những tán rừng xanh mướt,
nghe giống như một bộ phim khoa học viễn tưởng.
Nhưng đây không phải là chí tưởng tượng,
mà là kết luận được đưa ra từ những bằng chứng địa chất rất rõ ràng.
Năm 2020, một nhóm các nhà khoa học quốc tế đã khoan xuống lớp trầm tích
dưới đáy biển gần sông băng Twitess, thuộc Tây Nam Cực.
Những gì họ tìm thấy đã khiến giới địa chất sửng sốt.
Trong lớp đất có niên đại khoảng 90 triệu năm là hàng loạt dế cây hóa thạch,
phấn hoa và bào tử được bảo tồn gần như nguyên vẹn.
Đó không phải là vài dấu vết thực đơn lẻ,
mà là bằng chứng của cả một hệ sinh thái rừng nhiệt đới ồn đới,
tương tự những khu rừng vẫn còn tồn tại ở New Zealand ngày nay.
Nhưng điều khiến phát hiện này trở nên đặc biệt hơn cả lại,
nằm ở một chi tiết tưởng chừng không thể xảy ra.
Cách đây 90 triệu năm, Nam Cực vẫn nằm rất gần cực Nam của trái đất,
gần như ở chính vị trí hiện nay.
Điều đó đồng nghĩa mỗi năm nơi đây vẫn phải trải qua khoảng 4 tháng hoàn toàn
không có ánh sáng mặt trời, 4 tháng chìm trong bóng tối liên tục.
Vậy mà, một khu rừng nhiệt đới vẫn có thể tồn tại.
Theo các nhà nghiên cứu, nhiệt độ trung bình khi đó vào khoảng 12 độ C,
cao hơn Nam Cực ngày nay từ 60 đến 70 độ.
Điều đó cho thấy khí hậu trái đất trong kỳ phấn trắng từng khác xa
những gì chúng ta vẫn hình dung.
Nếu phát hiện năm 2020 khiến giới khoa học bất ngờ,
thì 4 năm sau, họ lại có thêm một bằng chứng còn thuyết phục hơn.
Tháng 11 năm 2024, các nhà nghiên cứu lần đầu tiên tìm thấy hổ phách tại Nam Cực.
Đúng vậy, hổ phách, ngay trên lục địa lạnh giá nhất hành tình.
Đây không chỉ là một phát hiện hiếm gặp,
nó giống như một mảnh ký ức còn sót lại của khu rừng đã biến mất.
Bầy hổ phách chỉ được hình thành từ nhựa cây.
Điều đó có nghĩa là hàng chục triệu năm trước,
nơi đây từng tồn tại những cánh rừng đủ lớn để cây cối tiết ra nhựa.
Theo thời gian, phần nhợ hóa thạch thành hổ phách,
lưu giữ cả những mảnh vỏ cây và các vi sinh vật từ kỳ phấn trắng.
Cũng chính là thời kỳ khủng long bạo chúa T-Rex đang thống trị Bắc Mỹ.
Vậy điều gì đã xảy ra?
Điều gì đã biến một vùng đất từng xanh tươi,
tràn đầy sự sống thành lục địa lạnh giá và khắc nghiệt nhất trên trái đất?
Câu trả lời bắt đầu từ khoảng 34 triệu năm trước.
Đó là thời điểm một sự kiện địa chất đã làm thay đổi hoàn toàn số phận của Nam Cực.
Theo biển Drake, vùng biển ngăn cách Nam Cực với Nam Mỹ dần mở ra.
Sự kiện này tạo điều kiện cho dòng hải lưu vòng Nam Cực hình thành,
một trong những dòng hải lưu mạnh nhất hành tinh.
Dòng hải lưu ấy hoạt động như một bức tường nước khổng lồ,
gần như cắt đứt hoàn toàn sự trao đổi nhiệt giữa Nam Cực và các vùng biển ấm ở sích đạo.
Không còn nguồn nhiệt từ đại dương, không còn hơi ấm từ phần còn lại của thế giới.
Nam Cực bị cô lập, nhiệt độ bắt đầu giảm, băng bắt đầu hình thành.
Rồi tích tụ qua hàng triệu năm,
cho đến khi gần như toàn bộ lục địa bị trôn vùi dưới lớp băng khổng lồ mà chúng ta nhìn thấy ngày nay.
Nhưng điều đáng sợ nhất là quá trình ấy chưa bao giờ thực sự kết thúc,
nó vẫn đang tiếp diễn ngay lúc này.
Và chính hàng chục triệu năm đóng băng liên tục ấy
đã tạo nên một trong những môi trường khắc nghiệt nhất mà con người từng biết đến.
Thế nhưng, băng tuyết mới chỉ là điều đầu tiên khiến Nam Cực trở nên đáng sợ.
Bởi ở phần tiếp theo, chúng ta sẽ khám phá cách lục địa này
có thể cướp đi mạng sống của một con người nhanh hơn rất nhiều so với sa mạc Sahara.
Bằng những phương thức mà ngay cả những nhà thám hiểm giàu kinh nghiệm nhất cũng phải khiếp sợ.
Bí ẩn số 2
Cô máy giết người vô hình
Nếu Sahara giết người bằng cái nóng và sự mất nước,
thì Nam Cực lại sử dụng 3 thứ gần như vô hình, gió, cái lạnh và băng.
Cả 3 đều không tạo ra âm thanh cảnh báo,
không cho bạn nhiều thời gian để phản ứng
và đôi khi chỉ cần một sai lầm nhỏ cũng đủ để mọi chuyện kết thúc.
Trước hết là gió.
Khi nhắc đến gió, nhiều người sẽ nghĩ đến những cơn bão lớn trên biển.
Nhưng gió ở Nam Cực hoàn toàn khác.
Không khí trên cao nguyên Nam cực lạnh đến mức trở nên đặc
và nặng hơn các lớp không khí xung quanh.
Dưới tác động của trọng lực, khối không khí ấy liên tục tràn xuống các sườn băng
giống như một dòng thác vô hình.
Trong quá trình lao xuống nó tăng tốc không ngừng
và khi đến khu vực ven biển,
tốc độ có thể vượt qua 300 km mỗi giờ.
Ngày 21 tháng 7 năm 1972,
tại trạm nghiên cứu Zuman-Dirville của Pháp,
các thiết bị đò được sức gió lên tới 327 km mỗi giờ.
Đây là một trong những tốc độ gió mạnh nhất
từng được ghi nhận trên bề mặt trái đất.
Ở vận tốc đó, không khí gần như trở thành một bức tường khổng lồ.
Những tinh thể băng nhỏ li ti bị cuốn theo gió vào
và mọi vật với tốc độ cực lớn.
Chúng không còn giống những bông tuyết mềm mại
mà giống hàng triệu hạt cắt xác bén liên tục bắn vào cơ thể.
Các nhà thám hiểm từng mô tả rằng
chỉ cần để lộ một vùng da trong điều kiện ấy.
Cảm giác đầu tiên không phải là lạnh mà là đau giát
như bị vô số lưỡi dao nhỏ cắt liên tục.
Chỉ sau vài phút, vùng da đó có thể bị tổn thương nghiêm trọng.
Tầm nhìn cũng gần như biến mất hoàn toàn khi băng tuyết bị gió cuốn lên,
khiến bạn không còn phân biệt được đâu là mặt đất và đâu là bầu trời.
Nhưng gió mới chỉ là thử thách đầu tiên,
thử thách thứ hai chính là cái lạnh.
Nhiều người từng trải qua mùa đông ở vùng
ôn đới thường cho rằng 20 độ C đã là giới hạn chịu đựng của con người.
Nhưng ở Nam Cực, những con số ấy gần như không có ý nghĩa.
Nhiệt độ thấp nhất từng được ghi nhận tại Vostok của Nga là âm 89,2 độ C.
Thậm chí, qua quan sát vệ tinh,
một số khu vực trên bề mặt băng còn ghi nhận nhiệt độ thấp hơn nữa.
Ở mức nhiệt này, mọi thứ đều thay đổi.
Kim loại trở nên giòn hơn.
Một số loại nhiên liệu hoạt động kém hiệu quả.
Hơi nước trong không khí gần như đóng băng ngay lập tức.
Và cơ thể con người cũng bắt đầu mất nhiệt với tốc độ
mà rất ít nơi trên trái đất có thể sánh được.
Điều đáng sợ là khi nhiệt độ xuống quá thấp,
cảm giác đau sẽ nhanh chóng biến mất.
Các đầu dây thần kinh không còn hoạt động bình thường,
khiến nhiều người tưởng rằng mình đã thích nghi về cái lạnh.
Thực tế, đó lại là dấu hiệu cho thấy cơ thể đang bước vào trạng thái nguy hiểm.
Để bảo vệ các cơ quan quan trọng,
máu bắt đầu tập trung về tim và não,
còn tay chân nhận được ngày càng ít máu hơn.
Nếu không được sửa ấm kịp thời,
các mô có thể bị tổn thương nghiêm trọng và dẫn đến tê cáo.
Nhưng ngay cả cái lạnh cũng chưa phải là điều khiến nhiều đoàn thám hiểm lo sợ nhất.
Điều đáng sợ hơn cả lại nằm ngay dưới chân họ.
Đó là băng.
Nếu nhìn từ xa, bề mặt nam cực có vẻ phẳng và yên bình.
Thế nhưng, phía dưới lớp tuyết trắng ấy
là một mê cung của những khe nứt khổng lồ được tạo ra
khi các dòng băng khổng lồ dịch chuyển rất chậm qua hàng nghìn năm.
Có những khe chỉ rộng vài chục cm ở bề mặt
nhưng mở rộng thành khoảng trống sâu hàng chục,
thậm chí hàng trăm mét phía dưới.
Nguy hiểm nhất là nhiều khe nứt được che phủ bởi một lớp tuyết mỏng.
Từ bên trên, chúng gần như không khác gì phần băng xung quanh.
Một bước chân đặt sai vị trí
có thể khiến cả người và phương tiện rơi xuống vực băng chỉ trong tích tắc.
Đó là lý do mọi đoàn thám hiểm chuyên nghiệp
đều phải di chuyển băng dây an toàn,
sử dụng radar xuyên băng
hoặc các thiết bị dò địa hình trước khi tiến vào những khu vực chưa được khảo sát.
Dù vậy, tai nạn vẫn xảy ra.
Một trong những trường hợp nổi tiếng là nhà thám hiểm Paul Majewski,
người đã rơi xuống một khe nứt trên sông băng trong quá trình khảo sát.
Ông may mắn sống sót vì ba lô mắc vào một gờ băng,
giúp đồng đội có thời gian tổ chức cứu hộ.
Nếu không có chút may mắn ấy,
rất có thể ông đã biến mất mãi mãi dưới lỡ băng mà không ai biết chính xác vị trí.
Gió có thể xóa sạch dấu vết chỉ sau vài giờ.
Tuyết có thể che kín mọi khe nứt chỉ sau một đêm.
Và cái lạnh có thể khiến cơ thể mất khả năng phản ứng
trước khi bạn nhận ra mình đang gặp nguy hiểm.
Đó là lý do nhiều nhà thám hiểm cho rằng ở Nam Cực,
thiên nhiên không hề tấn công con người một cách dữ dội.
Nó chỉ âm thầm chờ bạn mắc một sai lầm,
và khi điều đó xảy ra, cơ hội thứ hai gần như không còn.
Nhưng nếu bạn nghĩ những hiểm họa này đã là điều đáng sợ nhất,
thì câu chuyện vẫn chưa kết thúc.
Bởi tất cả những gì chúng ta vừa nói đều diễn ra trên bề mặt.
Còn sâu bên dưới lớp băng dày hàng km,
ấy là một thế giới gần như tách biệt hoàn toàn khỏi phần còn lại của trái đất.
Một nơi bị phong kín suốt hàng triệu năm
và chứa đựng những bí ẩn mà cho đến hôm nay,
khoa học vẫn chưa thể giải thích hết.
Và đó cũng là lúc chúng ta bước sang phần tiếp theo,
nơi những khám phá dưới lòng băng
sẽ khiến Nam Cực trở nên bí ẩn hơn bất kỳ nơi nào khác trên hành tinh.
Nghĩa địa của những bí ẩn
Nếu những hiểm họa trên bề mặt đã đủ
khiến Nam Cực trở thành một trong những nơi nguy hiểm nhất hành tinh,
thì điều thực sự khiến các nhà khoa học tò mò lại nằm sâu
bên dưới lớp băng dày hàng km.
Bởi mỗi lần con người khoan sâu hơn,
khảo sát kỹ hơn hay sử dụng những công nghệ hiện đại hơn,
họ lại phát hiện ra một bí ẩn mới.
Có những câu hỏi đã được giải đáp.
Nhưng cũng có rất nhiều câu hỏi mà cho đến hôm nay,
khoa học vẫn chưa thể đưa ra lời giải thích cuối cùng.
Một trong những khám phá đáng kinh ngạc nhất chính là hồ Vostok.
Hãy thử tưởng tượng,
bạn đang khoan xuyên qua gần 4 km băng,
suốt quãng đường ấy chỉ có băng, băng và băng.
Nhưng ngay trước khi mũi khoan chạm đến nền đá,
các thiết bị đo đạc bất ngờ phát hiện bên dưới không phải đất liền,
mà là một hồ nước khổng lồ,
đó chính là hồ Vostok.
Một hồ nước ngọt có diện tích gần 16.000 km2,
nằm dưới lớp băng dày khoảng 3.700m
và hoàn toàn tách biệt khỏi thế giới bên ngoài
trong ít nhất 15 triệu năm.
Trong suốt khoảng thời gian ấy,
hồ không nhận ánh sáng mặt trời,
gần như không trao đổi với khí quyển
và phát triển như một hệ sinh thái biệt lập.
Đối với các nhà sinh học,
đây giống như một cố máy thời gian.
Nếu sự sống vẫn tồn tại trong hồ,
nó có thể đã tiến hóa theo một hướng hoàn toàn khác
với mọi hệ sinh thái trên bề mặt trải đất.
Khi các nhà khoa học lần đầu tiên
tiếp cận được lớp nước phía trên hồ,
họ phát hiện nhiều dạng vi sinh vật
chưa từng được ghi nhận trước đó.
Phát hiện này mở ra một câu hỏi lớn hơn rất nhiều.
Nếu một hồ nước bị cô lập
suốt hàng triệu năm vẫn có thể duy trì sự sống,
thì liệu còn bao nhiêu hệ sinh thái
tương tự vẫn đang bị trôn vùi dưới lớp băng Nam Cực?
Câu trả lời khiến nhiều người bất ngờ.
Cho đến nay,
các nhà nghiên cứu đã xác định được
hơn 400 hồ nước nằm dưới lớp băng của Nam Cực.
Điều đó đồng nghĩa với việc
dưới chân chúng ta có hàng trăm thế giới biệt lập
mà con người gần như chưa từng khám phá.
Và hồ Vostok chỉ là một trong số đó.
Nhưng hồ nước dưới băng
chưa phải bí ẩn duy nhất
khiến Nam Cực trở thành tâm điểm của vô số giả thuyết.
Năm 1513,
một đô đốc người Ottoman tên là Piri Reis
hoàn thành một tấm bản đồ thế giới
dựa trên nhiều nguồn tư liệu cổ hơn.
Hàng trăm năm sau, khi tấm bản đồ này được tìm thấy,
nhiều nhà nghiên cứu nhận thấy
ở phía Nam, Đại Tây Dương
xuất hiện một vùng đất có hình dạng
khá giống đường bờ biển của Nam Cực.
Điều gây tranh luận nằm ở chỗ,
theo lịch sử hiện đại, Nam Cực chỉ được phát hiện
vào đầu thế kỷ 19,
tức là hơn 300 năm sau khi tấm bản đồ được vẽ.
Chính sự trùng hợp ấy đã tạo nên
vô số giả thuyết.
Có người cho rằng đây chỉ là phần bờ biển Nam Mỹ
được thể hiện chưa chính xác.
Cũng có người đặt câu hỏi liệu Piri Reis
có sử dụng những tư liệu cổ hơn
mà ngày nay đã thất lạc hay không.
Cho đến hiện tại, chủ đề này
vẫn là một trong những cuộc tranh luận nổi tiếng nhất
trong lịch sử bản đồ học.
Dù chưa có kết luận cuối cùng,
nó vẫn là minh chứng cho thấy Nam Cực luôn gắn liền
với những bí ẩn vượt ra ngoài phạm vi
của địa chất hay khí hậu.
Và rồi, Internet lại tạo ra một cuộc tranh luận khác.
Năm 2016,
hình ảnh vệ tinh chụp dãy núi Ellsworth
được lan truyền trên khắp thế giới.
Một ngọn núi tại đây có hình dáng khá giống
một kim tự tháp với bốn mặt tương đối cân đối.
Chỉ trong thời gian ngắn,
hàng loạt giả thuyết xuất hiện.
Có người cho rằng đó là công trình
của một nền văn minh cổ đại.
Có người liên hệ nó với những truyền thuyết
về một nền văn minh đã biến mất dưới lớp
băng Nam Cực.
Tuy nhiên, các nhà địa chất cho rằng
đây nhiều khả năng chỉ là kết quả của quá trình
xói mòn tự nhiên diễn ra trong thời gian rất dài.
Dù vậy, hình ảnh đặc biệt của ngọn núi
vẫn tiếp tục thu hút sự chú ý
và trở thành một trong những biểu tượng bí ẩn
nổi tiếng nhất của Nam Cực.
Nhưng nếu những câu chuyện vừa rồi
vẫn còn mang màu sắc tranh luận,
thì bí ẩn tiếp theo lại hoàn toàn có thật.
Năm 1911,
trong lúc khảo sát thùng lũng Tyler,
nhà địa chất Thomas Griffith
Tyler phát hiện một dòng nước màu đỏ
sớm chảy ra từ giữa sông Băng Tráng Xóa.
Khung cảnh ấy khiến nhiều người liên tưởng
đến một dòng máu đang chảy ra từ lòng băng.
Hiện tượng này nhanh chóng được gọi
bằng cái tên thác máu.
Suốt nhiều thập kỷ, không ai hiểu
vì sao nước ở đây lại có màu đỏ đặc trưng như vậy.
Chỉ đến những nghiên cứu gần đây,
các nhà khoa học mới xác định nguyên nhân
đến từ lượng sắt hòa tan trong nguồn nước cổ
bị mắc kẹt dưới lớp băng.
Khi dòng nước tiếp xúc với không khí,
sắt bị oxy hóa và chuyển sang màu đỏ,
tạo nên khung cảnh kỳ lạ mà chúng ta nhìn thấy ngày nay.
Điều đáng chú ý hơn cả
là nguồn nước này đã bị cô lập
trong thời gian rất dài trước khi chảy ra ngoài.
Mang theo những dấu vết của một hệ sinh
thái cổ đại tưng tôn tại dưới lớp băng.
Càng nghiên cứu nam cực,
các nhà khoa học càng nhận ra rằng
lục địa này giống như một cuốn sách khổng lồ
mà con người mới chỉ đọc được vài trang đầu tiên.
Mỗi cuộc khảo sát
lại mở ra thêm một câu hỏi.
Mỗi phát hiện mới lại kéo theo hàng loạt điều chưa thể giải thích.
Và có lẽ điều đáng sợ nhất
không phải là những gì chúng ta đã biết
mà chính là những gì vẫn còn
nằm yên dưới hàng km băng,
chờ một ngày được khám phá.
Nhưng nếu những bí ẩn ấy vẫn thuộc về quá khứ,
thì phần tiếp theo lại liên quan trực tiếp đến hiện tại.
Bởi ngay lúc này,
trong khi chúng ta đang theo dõi video này,
nam cực vẫn đang thay đổi từng ngày.
Và sự thay đổi ấy
có thể ảnh hưởng đến hàng trăm triệu người trên khắp thế giới.
Đó cũng là lý do chương tiếp theo
sẽ đưa chúng ta đến với mối đe dọa
mà nhiều nhà khoa học gọi là
quả bom hẹn giờ của hành tinh.
Trước khi chúng ta tiếp tục,
nếu bạn đang thấy những bí mật của nam cực thực sự cuốn hút,
hãy dành một giây nhấn nút thích
và đăng ký kênh để không bỏ lỡ
những hành trình khám phá tiếp theo.
Sự ủng hộ của bạn là động lực để chúng tôi tiếp tục tìm kiếm.
Tổng hợp và mang đến những câu chuyện kỳ bí
nhưng dựa trên những nghiên cứu đáng tin cậy nhất.
PHẦN BỐN
Hiểm họa đang diễn ra ngay lúc này.
Ở phía Tây Nam cực tồn tại một khối băng khổng lồ
có diện tích gần 192.000 km2,
gần tương đương diện tích
của băng Florida, Hoa Kỳ.
Trong giới khoa học,
nó được biết đến với tên 2X Glacier.
Nhưng trên truyền thông quốc tế,
người ta thường gọi nó bằng một cái tên đáng sợ hơn nhiều
sông băng Ngày Tận Thế.
Thoạt nghe, cái tên ấy có vẻ giống một cách gọi
nhằm thu hút sự chú ý.
Nhưng càng tìm hiểu, bạn sẽ càng nhận ra
nó không hề được đặt ra một cách ngẫu nhiên.
Trong nhiều năm qua, Thoess liên tục mất
đi khoảng 50 tỷ tấn băng mỗi năm.
Chỉ riêng sự tan chảy của dòng sông băng này
đã đóng góp khoảng 4%
vào tốc độ mực nước biển toàn cầu dâng lên.
Thế nhưng, con số ấy vẫn chưa phải điều
khiến các nhà khoa học lo lắng nhất.
Điều khiến họ thực sự mất ngủ lại
nằm ở nơi mà mắt thường không thể nhìn thấy.
Ban đầu, nhiều người cho rằng
Thoess tan chảy đơn giản vì nhiệt độ không khí tăng lên.
Nhưng khi các nhà nghiên cứu
đưa dô bốt tự hành xuống khảo sát
bên dưới lớp băng, họ phát hiện
một cảnh tượng hoàn toàn khác.
Nước biển ấm đang âm thầm len lỏi vào phía dưới sông băng.
Không phải từ trên xuống, mà từ dưới lên.
Từng dòng nước ấm chảy qua
những khe hở dưới nền băng.
Bào mòn lớp băng hàng năm tuổi giống như
dòng nước nhỏ có thể khoét rỗng một tảng đá
theo thời gian. Robot khảo sát
đã ghi nhận những đường hầm khổng lồ
nằm dưới Thoess. Có những khoang rỗng
cao tương đương một tòa nhà 10 tầng.
Điều đó cho thấy phần chân của dòng sông băng
đang bị khoét rỗng từng ngày. Nói cách khác,
Thoess không chỉ đang tàn,
nó đang bị ăn mòn từ bên trong.
Đó mới là điều đáng sợ. Bởi nhìn từ bề mặt,
mọi thứ có thể vẫn có vẻ ổn định.
Nhưng sâu bên dưới, cấu trúc nâng đỡ
khối băng khổng lồ ấy đang dần suy yếu.
Các nhà khoa học thường ví Thoess
như một chiếc nút giữ toàn bộ hệ thống băng
ở Tây Nam Cực. Hãy tưởng tượng bạn
đang dựng một hàng sách rất lớn trên giá.
Ở giữa có một miếng chặn giữ
cho tất cả những quyển sách đứng yên.
Nếu miếng chặn ấy bị lấy đi,
cả hàng sách sẽ lần lượt đổ xuống.
Thoess cũng hoạt động gần giống như vậy.
Nó giúp giữ ổn định một phần rất lớn
của dài băng Tây Nam Cực.
Nếu dòng sông băng này mất đi khả năng giữ ổn định,
các khối băng phía sau có thể dịch chuyển
nhanh hơn về phía đại dương.
Đó là lý do các mô hình khí hậu hiện nay
Một số nghiên cứu gần đây cho thấy
quá trình mất ổn định có thể diễn ra nhanh hơn
so với những dự đoán trước đây.
Và nếu toàn bộ hệ thống băng mà Thoess
đang giữ bắt đầu sụp đổ theo phản ứng dây chuyển,
hậu quả sẽ không còn chỉ giới hạn
ở Nam Cực. Mực nước biển toàn cầu
có thể tăng thêm khoảng 3 mét trong thời dài sau đó.
3 mét, nghe có vẻ chỉ là một con số.
Nhưng hãy thử hình dung điều đó
sẽ ảnh hưởng đến thế giới như thế nào.
Rất nhiều thành phố lớn được xây dựng
dọc theo bờ biển.
Hàng trăm triệu người đang sinh sống
ở những vùng đất có cao trình rất thấp.
Nhiều khu vực ven biển sẽ phải đối mặt
với tình trạng ngập lụt thường xuyên hơn,
xâm nhập mặn nghiêm trọng hơn
và những thay đổi lớn về môi trường sống.
Đây không còn là câu chuyện của riêng Nam Cực.
Mỗi thay đổi ở lục địa băng giá này
đều có thể tạo ra những tác động
lan rộng đến toàn bộ hành tinh.
Và đó chính là lý do hàng trăm nhà khoa học
từ khắp nơi trên thế giới vẫn miền
mài theo dõi từng chuyển động nhỏ nhất của Thoess.
Họ không chỉ đang nghiên cứu một dòng sông băng,
họ đang cố gắng dự đoán tương lai
của chính trái đất.
Nhưng điều kỳ lạ là, dù đã có vệ tinh,
robot tự hành và hàng loạt công nghệ hiện đại,
Nam Cực vẫn chưa để lộ hết
những bí mật của mình.
Thậm chí, có một mối đe dọa còn đáng sợ hơn cả băng tan.
Một mối đe dọa không tấn công cơ thể trước,
mà tấn công chính tâm trí của con người.
Và đó sẽ là câu chuyện trong phần tiếp theo.
Phần 5. Căn bệnh Nam Cực
Nếu Sahara hủy diệt con người
bằng cái nóng bỏng rát,
thì Nam Cực lại làm điều đó bằng cái lạnh thấu xương.
Nhưng đó vẫn chưa phải điều đáng sợ nhất.
Bởi cách mà Nam Cực thực sự hủy diệt con người
không phải bằng thời tiết,
mà là bằng chính tâm trí của họ.
Có một thuật ngữ trong y học mang tên Winter Over Syndrome,
hay còn gọi là hội chứng vượt đông.
Thuật ngữ này mô tả những gì xảy ra
với tâm trí con người khi phải sống
qua mùa đông ở Nam Cực,
7 đến 8 tháng chìm trong bóng tối liên tục.
Không có ánh sáng mặt trời,
cô lập gần như tuyệt đối khỏi phần còn lại của nhân loại.
Và nhiệt độ bên ngoài thấp đến mức
bạn không thể bước ra ngoài quá vài phút.
Ban đầu, các triệu chứng xuất hiện rất âm thầm,
mất ngủ, khó tập trung,
dễ cào gắt với đồng đội.
Nhưng chỉ sau vài tháng,
mọi thứ bắt đầu tiến triển thành những điều còn đáng sợ hơn.
Trầm cảm sâu, ảo giác,
và cả thứ mà nhiều người gọi là
cơn thịnh nộ Nam Cực.
Những vụ bạo lực bất ngờ bùng phát
giữa những người đồng đội từng là bạn thân.
Năm 1959,
tại trạm Vostok của Liên Xô,
hai nhà khoa học đã lao gặp nhau.
Chỉ vì một ván cờ,
một người đã dùng diều phá băng tấn công người còn lại.
Họ đã trải qua 6 tháng bị nhốt
trong một căn phòng nhỏ giữa vùng băng giá.
Không ánh sáng, không liên lạc với thế giới bên ngoài.
Đến mức chỉ một ván cờ cũng đủ
để phá vỡ tâm trí của họ.
Nhưng điều đáng sợ hơn cả bạo lực,
lại là ảo giác.
Các nhà nghiên cứu thường xuyên báo cáo rằng
họ nhìn thấy người ở những nơi hoàn toàn không có ai.
Nghe thấy tiếng nói giữa cơn bão tuyết.
Một nhà khoa học từng kể rằng
ông nhìn thấy cả một đoàn tàu trở hàng
chạy ngang qua sông băng.
Một người khác lại khẳng định mình đã nói chuyện với
chìm cánh cụt.
Những con chìm vốn không hề có mặt ở khu vực đó.
Các nhà tâm lý học gọi hiện tượng này là trạng thái
ngủ đông tâm lý, psychological hibernation.
Khi bộ não bị tức đỏ hoàn toàn,
những kích thích từ môi trường bên ngoài, nó bắt đầu.
Tự tạo ra kích thích, nó tạo ra âm thanh,
tạo ra hình ảnh,
Bí mật dưới lòng đất,
chúng ta đã nói về quá khứ của Nam Cực,
về những hiểm họa vật lý,
về những bí ẩn chưa có lời giải,
về những thảm họa đang đến gần,
về nỗi kinh hoàng mà nơi đây có thể gây ra cho tâm trí con người.
Nhưng vẫn còn một lớp cuối cùng,
lớp bí mật sâu nhất và cũng gây nhiều tranh cãi nhất.
Đó là những điều được cho là đang nằm dưới
lớp băng khổng lồ của Lục Địa Trắng.
Năm 1938,
Đức Quốc xã cử một đoàn thám hiểm tới Nam Cực.
Mục tiêu chính thức là khảo sát địa chất
và tìm kiếm khu vực thích hợp
cho hoạt động săn cá vòi.
Trong chuyến đi này, họ tuyên bố chủ quyền
đối với một vùng rộng khoảng 600.000 km vuông
và đặt tên là New Swabia hay New Swabian Land.
Máy bay của đoàn thám hiểm
đã thả xuống hàng loạt cọc đánh dấu
mang biểu tượng chữ thập ngoặc.
Sau khi nhiệm vụ kết thúc, đoàn thám hiểm trở về Đức.
Tuy nhiên, chính chuyến đi ngắn ngủi ấy
lại trở thành khởi đầu
trong một trong những thuyết âm mưu nổi tiếng nhất
thế kỷ 20.
Sau Thế chiến thứ 2, nhiều người bắt đầu đặt câu hỏi
Những chiếc tàu ngầm U-boot cuối cùng
của Đức đã đi đâu?
Một số tài liệu cho thấy chúng hoàn toàn
có khả năng thực hiện những chuyến hải trình rất dài.
Từ đó xuất hiện giả thuyết rằng
Đức Quốc xã đã xây dựng một căn cứ
bí mật dưới lớp băng Nam Cực
thường được gọi là Base 211
nơi cất giấu công nghệ.
Tài liệu và thậm chí là những nhân vật cấp cao trốn chạy sau chính.
Nhưng chính sự thiếu vắng
Rồi đến năm 1946,
chỉ một năm sau khi chiến kết thúc,
Hải quân Hoa Kỳ triển khai Operation Hadron,
chiến dịch quân sự lớn nhất
từng được thực hiện tại Nam Cực vào thời điểm đó.
Khoảng 4.700 quân nhân,
13 tàu và hơn 30 máy bay
được điều động tới lục địa băng giá.
Mục tiêu chính thức là huấn luyện lực lượng
và thử nghiệm thiết bị trong môi trường cực lạnh.
Tuy nhiên, quy mô khổng lồ của chiến dịch
đã làm đấy lên nhiều suy đoán.
Sau này, Đồ đốc Richard Byrd
từng cảnh báo rằng trong tương lai,
Hoa Kỳ phải chuẩn bị để bảo vệ mình
trước những đối thủ có khả năng bay
từ vùng cực này sang vùng cực kia với tốc độ rất lớn.
Trong bối cảnh chiến lạnh đang hình thành,
nhiều nhà nghiên cứu cho rằng
ông đang nói về sự phát triển
của công nghệ hàng không quân sự.
Nhưng cũng có không ít người diễn giải câu nói ấy
theo những hướng bí ẩn hơn.
Sự thật là Nam Cực vẫn còn rất nhiều khu vực
gần như không có con người đạt chân tới.
Điều kiện thời tiết khắc nghiệt
khiến việc khảo sát vô cùng khó khăn.
Bên dưới lớp băng dày hàng km
là những dãy núi.
Những thung lũng và những hồ nước
đã bị cô lập suốt hàng triệu năm.
Phần lớn những gì chúng ta biết
về thế giới bên dưới lớp băng
đều đến từ gia đa xuyên băng
và các phép đo gián tiếp,
chứ không phải quan sát trực tiếp.
Đến tháng 6 năm 2025,
một nghiên cứu mới lại khiến cộng đồng khoa học
đặc biệt chú ý.
Các nhà nghiên cứu do Đại học Penn State
dẫn đầu công bố kết quả phân tích
những tín hiệu vô tuyến bất thường
được ghi nhận tại Nam Cực.
Những tín hiệu này không phù hợp hoàn toàn
với các mô hình vật lý hiện nay
và vẫn chưa có lời giải thích thống nhất.
Một số giả thuyết cho rằng
chúng có thể liên quan đến những hiện tượng vật lý cực hiếm
hoặc thậm chí là những hạt cơ bản
chưa từng được quan sát trực tiếp.
Tuy nhiên, tất cả vấn mới chỉ là giả thuyết
và cần thêm rất nhiều dữ liệu để kiểm chứng.
Có một sự thật ít người biết,
chúng ta đã lập bản đồ bề mặt sao hỏa
với độ chi tiết đáng kinh ngạc.
Nhưng phần nền đá nằm dưới lớp băng dày của Nam Cực
vẫn còn là khoảng trống rất lớn
trong hiểu biết của con người.
Mỗi công nghệ mới được đưa xuống đây
lại giúp chúng ta khám phá thêm một chút
về thế giới bị trôn vùi suốt hàng triệu năm,
đồng thời cũng mở ra những câu hỏi mới
mà khoa học vẫn chưa thể trả lời.
Và có lẽ, đó mới là điều khiến Nam Cực
trở nên đáng sợ hơn Sahara.
Sahara là nơi bạn có thể nhìn thấy hiểm họa
đang chờ mình phía trước.
Bạn biết mình phải đối mặt với cái nóng,
với cát và với sự khô càng.
Còn Nam Cực thì khác.
Điều đáng sợ nhất không phải là những gì hiện ra trước mắt,
mà là những gì vẫn còn bị trôn vùi
dưới lớp băng dày hàng km.
Một thế giới mà cho đến tận hôm nay,
con người vẫn mới chỉ chạm được vào bề mặt
của bí ẩn. Vậy cuối cùng,
quay trở lại câu hỏi được đặt ra ngay từ đầu.
Tại sao Nam Cực còn đáng sợ hơn cả Sahara?
Lý do đầu tiên rất đơn giản.
Sahara là cái chết mà bạn có thể nhìn thấy.
Bạn nhìn thấy cái nắng thiêu đốt.
Bạn nhìn thấy những cồn cát bất tận.
Bạn biết mình đang cạn nước,
đang kiệt sức và điều gì sẽ giết mình.
Nhưng ở Nam Cực, hiểm họa thường vô hình.
Những cơn gió có thể đạt tốc độ hơn 300 km
một giờ xuất hiện gần như không báo trước.
Những khế nước sâu hàng chục
đến hàng trăm mét bị che kín
bởi một lớp tuyết mỏng.
Nhiệt độ lạnh đến mức cơ thể mất nhiệt nhanh hơn rất nhiều
so với khả năng phản ứng của con người.
Đôi khi, bạn chưa kịp nhận ra
mình đang gặp nguy hiểm thì mọi thứ đã quá muộn.
Lý do thứ hai, Nam Cực giống như
một cỗ máy thời gian khổng lồ.
Mỗi lớp băng đều lưu giữ một phần lịch sử
của trái đất.
Dưới lớp băng ấy là dấu tích của những khu rừng
từng tồn tại hàng chục triệu năm trước,
những hồ nước bị cô lập suốt hàng triệu năm
và những hệ sinh vật mà con người
chỉ mới bắt đầu khám phá.
Mỗi lần các nhà khoa học khoan sâu hơn,
họ không chỉ tìm kiếm câu trả lời về Nam Cực,
mà còn đang lần theo lịch sử hình thành của cả hành tinh chúng ta.
Và điều đáng kinh ngạc là
càng khám phá, họ càng nhận ra
vẫn còn rất nhiều điều chưa biết.
Nhưng lý do thứ ba mới là điều khiến
nhiều nhà khoa học lo ngại nhất.
Sahara có thể vẫn gần như vậy trong hàng nghìn năm tới.
Còn Nam Cực thì đang thay đổi từng năm.
Các sông băng đang rút lui,
những tảng băng khổng lồ liên tục tách khỏi lục địa.
Khi lớp băng cổ tan chảy,
nó không chỉ góp phần làm mực nước biển dân cao,
mà còn làm lộ ra những môi trường
đã bị cô lập suốt hàng triệu năm.
Các nhà khoa học đã phát hiện những vi sinh vật cổ đại
còn tồn tại trong băng vĩnh cửu
và vẫn đang nghiên cứu xem
chúng có ý nghĩa gì đối với hệ sinh thái hiện nay.
Đồng thời, lớp băng tan
cũng có thể giải phóng lượng lớn khí methane
và các khí nhà kinh khác từng bị mắc kẹt trong tự nhiên,
tạo ra những tác động khó lường
đối với khí hậu toàn cầu.
Có lẽ điều đáng sợ nhất về Nam Cực
không phải là những truyền thuyết,
cũng không phải những thuyết âm mưu.
Điều đáng sợ nhất là đây vẫn là nơi
còn người hiểu ít nhất trên trái đất,
trong khi chính nơi ấy lại đang thay đổi nhanh hơn bao giờ hết.
Mỗi năm trôi qua,
chúng ta lại biết thêm một chút về Nam Cực.
Nhưng cũng chính mỗi năm trôi qua,
chúng ta lại mất đi một phần
của lục địa băng giá này,
trước khi kịp hiểu hết những bí mật
mà nó đã gìn giữ suốt hàng triệu năm.
Có những câu hỏi rồi sẽ được khoa học trả lời,
nhưng cũng có những bí ẩn
mà thời gian có thể sẽ xóa đi
trước khi còn người kịp khám phá.
Và đó là toàn bộ hành trình của chúng ta qua Nam Cực,
lục địa bí ẩn và khắc nghiệt bậc nhất trên trái đất.
Từ những khu rừng từng tồn
tại cách đây khoảng 90 triệu năm,
những hồ nước bị cô lập dưới lớp băng
suốt hàng triệu năm,
cho đến những dòng sông băng khổng lồ đang thay đổi từng ngày.
Càng tìm hiểu, chúng ta càng nhận ra
rằng Nam Cực không chỉ là vùng đất
của băng tuyết, mà còn là nơi lưu giữ
những bí mật quan trọng về quá khứ,
hiện tại và có thể cả tương lai của hành tinh.
Nếu bạn thấy video này thú vị,
hãy để lại một bình luận và cho tôi biết đâu
là bí ẩn khiến bạn ấn tượng nhất.
A. Hồ Vostok, nơi bị cô lập dưới lớp băng
suốt hàng triệu năm.
B. Bản đồ Piri Reis với những tranh luận kéo dài
về việc liệu nó có thực sự mô tả Nam Cực hay không.
C. Sông băng Twice,
còn được gọi là sông băng ngày tận thế,
đang thay đổi và được các nhà khoa học theo dõi sát sao.
D. Hội chứng vượt đông,
khi sự cô lập kéo dài ở Nam Cực
có thể tạo ra những hưởng đáng kinh ngạc
lên tâm lý con người.
Hãy bình luận ngay bên dưới bằng chữ kế A, B, C hoặc D.
Và nếu có lý do,
hãy chia sẻ luôn điều khiến bạn cảm thấy ám ảnh nhất.
Tôi sẽ đọc thật nhiều bình luận
và biết đâu chính ý tưởng của bạn
Nếu yêu thích những câu chuyện
về các bí ẩn khoa học, lịch sử,
khảo cổ và những nơi kỳ lạ nhất trên thế giới,
đừng quên nhấn thích video
và đăng ký kênh để không bỏ lỡ
những hành trình khám phá tiếp theo.
Cảm ơn bạn đã đồng hành đến tận cuối video.
Hẹn gặp lại ở tập sau.
Và hãy nhớ, đôi khi điều đáng sợ nhất
không phải là những gì chúng ta đã biết,
mà là những gì nhân loại vẫn còn chưa thể nhìn thấy.
