SÁNG 29/8: Lũ quét ở Himalaya báo động về siêu đập lớn nhất TQ; Giấy vệ sinh đắt đỏ vì thuế quan Mỹ

Trên thế giới, lũ quét tại Himalaya báo động về siêu đập lớn nhất Trung Quốc. Một tháng sau động đất Nhật Bản, 2.000 người vẫn chưa thể về nhà. Giấy vệ sinh đắt đỏ vì thuế quan Mỹ-Canada. Campuchia dẹp bỏ hơn 700 trung tâm lừa đảo. Tại Việt Nam, Bộ Ngoại giao lên tiếng phản đối Trung Quốc xây dựng trái phép ở Hoàng Sa. Cứu được 32 ngư dân vụ tàu Đà Nẵng chở 50 người mất liên lạc. Miền Bắc tiếp tục mưa rồng, không khí lạnh đầu mùa sắp chạn về. Cà Mau đón dòng vốn hơn 40.000 tỷ đồng cho 19 dự án. Toyota lần đầu tiên sản xuất ô tô hybrid tại Việt Nam. Mở đầu mời quý vị cùng đến với diễn biến đầu tiên, lũ quét tại Himalaya báo động về siêu đập lớn nhất Trung Quốc. Ngày 28 tháng 8, tờ Zipoc Time đưa tin, trong bối cảnh các lực lượng cứu hộ vẫn đang nỗ lực đào với trong đống bùn đất dọc khu vực biên giới Nepal-Tây Tạng, với số người thiệt mạng đã lên tới gần 500. Các tổ chức nhân quyền đang tiếp tục kêu gọi Bắc Kinh đình chỉ dự án xây dựng thủy điện khổng lồ trên cao nguyên Tây Tạng. Đợt lũ quét tàn khốc này khởi nguồn từ thượng nguồn thuộc Tây Tạng. Nó đã tàn phá nhiều tuyến đường cùng cầu cống. Các cơ sở hạ tầng của Trung Quốc tại biên giới cũng đã bị dòng bùn vùi lấp. Thàn kịch này đã dòng lên hồi chuông báo động về dự án xây dựng nhà máy thủy điện lớn nhất thế giới của Bắc Kinh, tên là Mê Đột trên sông Nhã Lỗ Tạng Bố tại Tây Tạng. Công trình này nằm ở một trong những khu vực có hoạt động địa chấn biến động phức tạp nhất trên thế giới. Khoẻ Tự nhiên từng có một chương trình phân tích về dự án liều lĩnh này, mời quý vị cùng tham khảo. Tổ chức Chiến dịch Quốc tế cho Tây Tạng nhận định những rủi ro này không hề mang tính lý thuyết. Trong một báo cáo công bố vào tháng 11 năm ngoái, tổ chức này từng liên kết vụ sập một cây cầu ở phía đông Tây Tạng với sự mất ổn định điện chất do hổ chứa thủy điện gây ra, đồng thời đưa ra cảnh báo rằng sự cố vỡ đập tại đại dự án Mê Đột có thể kích hoạt các đợt lũ quét thảm khốc tràn sang nhiều khu vực của Ấn Độ. Thêm vào đó thì cao nguyên Tây Tạng vốn là khởi nguồn của 8 hệ thống sông lớn nhất thế giới và là kho dự trữ nước ngọt cho nhiều quốc gia có mật độ dân số cao nhất thành tinh, từ Ấn Độ, Bangladesh cho đến Việt Nam và chính Trung Quốc. Việc biến động nguồn nước và điện chất tại đây có thể mang tới thảm họa cho vô số người. Đó là còn chưa kể đến rằng nhà thủy văn học Vương Duy Lạc từng nhận định rằng dự án này là không cần thiết. Ông cho hay Trung Quốc hiện đang dư thửa điện năng, nhiều cơ sở điện mặt trời vẫn chưa được khai thác hết công suất. Ông nhận định rằng dự án này xuất phát từ nỗ lực mang tính chính trị của giới cầm quyến Bắc Kinh nhằm khơi dậy lòng tự hào dân tộc. Để thấy được sự nghiêm trọng của các thảm họa bắt nguồn tại thóc nhà thế giới, chúng ta hãy cùng quay trở lại Nepal. Bên cạnh số người thiệt mạng trực tiếp, thiên tai còn đem đến rất nhiều tổn hại ở các phương diện khác. Tổ chức Chữ Thập Đỏ cho biết rằng có ít nhất là 93.000 người đã chịu ảnh hưởng và đang rơi vào hoàn cảnh vô cùng khó khăn. Việc cứu hộ tại khu vực rừng thiêng nước độc này cũng vô cùng gian nan. Các xe tài trợ vật tư cứu trợ của quốc tế đã buộc phải dừng bánh khi mà một hồ nước hình thành do sặt lở đất bị tràn bờ, làm gián đoạn tạm thời các công tác cứu hộ. Từ góc độ kinh tế, theo Bộ trưởng Tài chính Swarnimwa Go, Nepal sẽ cần ít nhất là vài tỷ đô la Mỹ để phục hồi hậu quả. Về phương diện địa đí thì hệ thống sông ngòi từ Himalaya có thể đưa thảm họa đi một chặng đường rất xa. Lực lượng cứu hộ Ấn Độ cho hay họ đã tìm thấy ba thi thể tại bang Uttapraj bị nước lũ cuốn xa tới 150 km. Mực nước của sông ngòi tại đây cũng đang nhanh chóng dâng lên do dòng nước từ thượng nguồn đổ về. Các thảm họa thiên nhiên thường để lại những hậu quả lâu dài và khó khắc phục. Một tháng sau động đất Nhật Bản, 2.000 người vẫn chưa thể về nhà. Tính đến ngày 28 tháng 8, tròn một tháng sau khi động đất mạnh làm rung truyền tỉnh Kumamoto, vẫn còn khoảng 2.460 người đang phải sống tại các trung tâm sơ tán. Trong khi đó thì nhiều người khác hiện đang phải sống tạm trong những ngôi nhà bị hư hại. Trận động đất xảy ra vào ngày 28 tháng 7 đã làm hư hỏng hơn 42.000 ngôi nhà. Chính quyền địa phương đang gấp rút cấp giấy chứng nhận thiệt hại để người dân làm thủ tục nhận hỗ trợ công, đồng thời đẩy nhanh việc xây dựng các khu nhà ở tạm thời. Cùng ngày, Nội các Nhật Bản đã thông qua khoản ngân sách giữa phòng trị giá 147,8 tỷ Yên nhằm tài trợ cho các biện pháp hỗ trợ những khu vực chịu ảnh hưởng bởi động đất. Bên cạnh các khó khăn đến từ thiên nhiên, các căng thẳng địa chính trị và thương mại cũng đang đem đến khó khăn cho người dân tại nhiều nơi. Giấy vệ sinh đắt đỏ vì thuế quan Mỹ-Canada. Tờ Guardian đưa tin việc đi vệ sinh hay thậm chí là nâu nước mắt sắp trở nên đắt đỏ hơn đối với người dân Bắc Mỹ, trong bối cảnh Mỹ và Canada chính thức bước vào một cuộc chiến thương mại toàn diện đe dọa cuốn trôi hàng chục năm giao thương hòa thuận giữa hai quốc gia. Sau khi các cuộc đàm phán thương mại giữa hai nước đổ vỡ vào cuối tuần trước, Thủ tướng Canada Mark Kenney đã cam kết sẽ đáp trả các mức thuế quan của Mỹ theo nguyên tắc đáp trả tương đương, đồng thời công bố danh sách gần 900 mặt hàng của Mỹ sẽ phải chịu mức thuế từ 25% đến 50% bắt đầu từ ngày 8 tháng 9. Các sản phẩm từ giấy nằm trong số những mặt hàng chịu ảnh hưởng nặng đề nhất khi phía Canada đe dọa áp mức thuế từ 25% đến 50% đối với nguyên liệu giấy vệ sinh hoặc là khăn giấy lo mặt. Mặc dù giấy vệ sinh và khăn giấy của Mỹ thường được sản xuất trong nước, chúng lại phụ thuộc rất lớn vào nguồn cung nguyên liệu thô từ Canada, quốc gia sở hữu nguồn tài nguyên gỗ dồi dào. Theo dữ liệu từ Ngân hàng Thế giới, Mỹ cũng đã nhập khẩu lượng giấy vệ sinh trị giá 328 triệu USD từ Canada vào năm 2024, biến Canada trở thành nhà xuất khẩu lớn nhất của mặt hàng này. Các nhà bán đẻ lớn bao gồm Costco hiện đang nhập khẩu phần lớn các sản phẩm giấy từ quốc gia phía bên kia bên dưới. Mỹ chiếm hơn 20% lượng tiêu thụ khăn giấy toàn cầu, trung bình một người Mỹ tiêu thụ 141 cuộn giấy vệ sinh mỗi năm, đứng đầu thế giới. Không chỉ các sản phẩm từ giấy mới có nguy cơ tăng giá, người tiêu dùng ở cả hai bên biên giới đều lo ngại về tình trạng lạm phát. Các mức thuế quan của Mỹ đang tác động trực tiếp đến dòng rượu bạch của Canada, bao gồm cả những thương hiệu whisky nổi tiếng, những mặt hàng hiện đang chịu mức thuế đến tới 50%. Tại châu Á, Canada dẹp bỏ hơn 700 trung tâm lưới đảo. Campuchia ngày 28 tháng 8 cho biết họ đã đạt được thành quả trong vòng một năm vừa qua, giới chức đã bắt giữ gần 30.000 nghi phạm, trong đó có cả một số quan chức cấp cao trong bộ máy chính quyền. Hiện có hơn 3.400 nghi phạm mang 29 quốc gia khác nhau, trong đó có Việt Nam đang bị tạm giam để chờ xét xử. Tuyên bố từ chính phủ nêu rõ, họ cũng đã trục xuất hơn 58.200 công dân nước ngoài. Dù vậy thì thông báo cũng cho hay, mặc dù các cơ sở quy mô lớn đã bị xóa bỏ hoàn toàn, các nhóm tội phạm đã thay đổi phương thức hoạt động sang hình thức phân tán, nhỏ lẻ, ẩn nấp trong các nhà nghỉ, căn hộ trung cư, nhà thuê, trên các phương tiện di chuyển và các quán cà phê. Vào tháng 1 năm nay thì Campuchia đã dẫn độ ông Chùm Lười Đảo Trần Chí về Trung Quốc, sau khi nhân vật này chịu các lệnh trừng phạt từ chính phủ Mỹ và Anh. Đến tháng 4, Campuchia tiếp tục dẫn độ Lý Hùng về đại lục. Người này là cựu chủ tịch của tập đoàn Huiwan, bị Bắc Kinh cáo buộc đóng vai trò then chốt trong một đường dây cờ bạc và lười đảo xuyên quốc gia quy mô lớn. Ngay bây giờ mời quý vị cùng theo dõi những diễn biến nổi bật tại Việt Nam. Tiếp theo mời quý vị chuyển sang các diễn biến tại Việt Nam. Bộ Ngoại giao lên tiếng phản đối Trung Quốc xây dựng trái phép ở Hoàng Sa. Ngày 28 tháng 8, trả lời câu hỏi về phản ứng của Việt Nam trước các hoạt động tôn tạo xây dựng trái phép của Trung Quốc tại Đá Hải Sâm và đảo Ba Ba thuộc quần đảo Hoàng Sa, bà Phạm Thu Hằng, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao nói đấp trương của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa là rõ ràng và nhất quán. Việt Nam có đầy đủ chứng cứ lịch sử và cơ sở pháp lý để khẳng định chủ quyền đối với quần đảo Hoàng Sa, trong đó có Đá Hải Sâm và đảo Ba Ba phù hợp với luật pháp quốc tế. Việt Nam tái khẳng định rằng mọi hoạt động của nước ngoài tại quần đảo Hoàng Sa, trong đó có Đá Hải Sâm và đảo Ba Ba mà không được sự cho phép của phía Việt Nam là hoàn toàn phi pháp và vô giá trị. Bà Hằng cho hay Việt Nam phản đối đã giao thiệp nghiêm túc và khẳng định lập trường về vấn đề này, yêu cầu chấm dứt ngay và không tái diễn các hoạt động tương tự. Thưa quý vị, quần đảo Hoàng Sa gồm hơn 30 đảo dạng săn hô, cuồn cát và bãi đá ngầm ở Biển Đông, trong đó Đá Hải Sâm là một dạng săn hô vòng, cùng thuộc nhóm lưỡi liềm với đảo Ba Ba trong quần đảo của Việt Nam. Từ thế kỷ 17, những đội ngư binh Hoàng Sa do Chúa Nguyễn đã ra khai thác, khẳng định chủ quyền đối với quần đảo này. Tuy nhiên, vào năm 1974, Trung Quốc đã sử dụng vũ lực để kiểm soát quần đảo và bắt đầu các động thái xây dựng cải tạo trái phép. Việt Nam đã nhiều lần khẳng định chủ quyền đối với quần đảo Hoàng Sa là phù hợp với luật pháp quốc tế, nhấn mạnh có đầy đủ cơ sở và căn cứ pháp lý cho điều này. Vào ngày 14 tháng 8 vừa qua, các hình ảnh vệ tinh thương mại về Đá Hải Sâm đã được một tổ chức của Mỹ công bố, cho thấy quy mô của hoạt động phi pháp mà Trung Quốc đang tiến hành. Kết quả phân tích và đối chiếu ghi nhận khoảng 8 tháng khi bắt đầu nạo vét trái phép, Đá Hải Sâm đã trở thành một thực thể nhân tạo dài gần 6 km với đường bờ biển thẳng dài hơn 3 km. Dưới phân tích tin rằng đường bờ biển này là khu vực mà Trung Quốc sẽ xây trái phép đường băng và các công trình khác như nhà chứa máy bay. Tiếp đến, một nhà cung cấp hình ảnh vệ tinh thương mại cũng cho biết họ đã chụp hình ảnh mới nhất vào ngày 17 tháng 8 về các hoạt động xây dựng trái phép của Trung Quốc tại đảo Ba Ba cách Đá Hải Sâm khoảng 14 km. Trong đó thì một số cấu trúc trên đảo có hình dáng giống với cơ sở radar quân sự hoặc là trạm cảnh báo sớm. Cũng liên quan đến các thông tin trên biển, chiều 28 tháng 8 lực lượng cứu nạn thành phố Đà Nẵng cho biết đã cứu được 32 người dân vụ tàu cá chở 50 người mất điên lạc từ ngày 25 tháng 8. Các người dân được phát hiện ở khu vực có phao định vị cách vị trí phát tín hiệu cuối cùng của tàu khoảng 15 hải lý. Một tàu cá đã tiếp cận và đưa những người này lên tàu. Nhà chức trách cũng xác định chiếc tàu mất điên lạc là do bị chìm trên biển. Hiện tàu cảnh sát biển và ba tàu của ngư dân đang hoạt động gần khu vực tàu cá mất điên lạc và đang tìm kiếm những người còn lại. Về vụ chìm thuyền chở 8 người trên sông Đồng Nai thuộc xã Bảo Thuận, tỉnh Lâm Đồng chiều ngày 28 tháng 8, lực lượng chức năng đã phát hiện thi thể nạn nhân thứ hai, cũng là nạn nhân cuối cùng sau nhiều giờ tìm kiếm. Trước đó vào chiều ngày 27 tháng 8, Đến 20 giờ cùng ngày thì những người này lên trước thuyền nhỏ, di chuyển vào bờ. Khi đến vùng nước sâu thuyền bất ngờ bị chìm, 6 người may mắn thoát nạn, 2 người mất tích, lúc 22 giờ lực lượng chức năng tìm thấy thi thể nạn nhân đầu tiên. Một thông tin thời tiết, miền Bắc tiếp tục mưa rồng, không khí lạnh đầu mùa sắp tràn vệ. Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho biết hôm nay ngày 29 tháng 8, khu vực Bắc Bộ, Thanh Hóa và Nghệ An có mưa rào và dài rác có rông, có nơi mưa to trên 80mm. Ngày 29 đến 30 tháng 8, khu vực từ thành phố Huế đến thành phố Đà Nẵng, phía đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắc và Khánh Hòa có nắng nóng, có nơi nắng đóng cay gắt. Nền nhiệt cao nhất phổ biến từ 35-37 độ C, có nơi trên 38 độ C. Từ ngày 31 tháng 8 thì nắng nóng diện rộng ở miền Trung kết thúc. Ở cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ, ngày hôm nay mưa tạm giảm, trời có những khoảng nắng trước khi mưa rông phát triển trở lại vào buổi chiều. Trên biển Đông thì gió Tây Nam hoạt động mạnh, nhiều khu vực có sóng lớn và biển động. Cũng theo cơ quan khí tượng, trong kỳ nghỉ ngày 2 tháng 9, khu vực Bắc Bộ, trong đó có Hà Nội, xảy ra mưa to vào ngày 31 tháng 8. Đến ngày 2 tháng 9 thì trời chuyển nắng hanh. Trong hai ngày đầu tiên của kỳ nghỉ, mưa chủ yếu xuất hiện về chiều và đêm, trong ngày vẫn có những khoảng nắng. Đến khoảng ngày 31 tháng 8, mưa gia tăng do có không khí lạnh nén giải hội tụ nhiệt tới xuống. Đến ngày 2 tháng 9 thì khu vực Bắc Bộ nằm trọn trong khối không khí lạnh, thời tiết chuyển khô ráo có nắng hanh. Tiếp theo là các thông tin kinh tế. Cà Mau đón dòng vốn hơn 40.000 tỷ đồng cho 19 dự án. Tại hội nghị xúc tiến đầu năm 2026 tổ chức vào ngày 28 tháng 8, tỉnh trao quyết định, giấy chứng nhận đầu tư, chứng nhận cam kết nghiên cứu, khảo sát cho 19 dự án thuộc lĩnh vực năng lượng, công nghệ, hạ tầng, nông nghiệp và chế biến. Trong số này thì nổi bật là dự án đường dây 500 kV LNG Bạc Điêu – Thốt Nốt với tổng vốn hơn 8.200 tỷ đồng. Tiếp đến là dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng khu công nghiệp Tắc Thủ hơn 3.900 tỷ đồng. Chiếm vị trí thứ 3 là dự án nhà máy điện gió Đông Hải 13 với tổng vốn gần 3.600 tỷ đồng. Ngoài các dự án được trao quyết định đầu tư, nhà chức trách của tỉnh còn ký 3 biên bản ghi nhớ với tập đoàn Xuân Thiện, tập đoàn TNT và công ty đầu tư xây dựng và thương mại phương Anh. Tổng vốn dự kiến hơn 439.000 tỷ đồng. Chủ tịch tỉnh Cà Mau cho biết với hơn 300 km bờ biển, địa phương sở hữu lợi thế về thủy sản nông nghiệp, năng lượng tái tạo, kinh tế biển, du lịch và hệ sinh thái tự nhiên. Theo đó, Cà Mau ưu tiên thu hút các nhà đầu tư có năng lực tầm nhìn dài hạn, công nghệ và phương thức quản trị hiện đại, tập trung vào những dự án tạo giá trị gia tăng cao, hình thành chuỗi sản xuất, mở rộng thị trường, tạo việc làm, đóng góp cho cộng đồng. Liên quan đến doanh nghiệp, Toyota lần đầu tiên sản xuất ô tô Hybrid tại Việt Nam. Mới đây Toyota Việt Nam cho biết công ty ô tô Nhật Bản đã nhận quyết định điều chỉnh đầu tư do tỉnh Phú Thọ ban hành. Doanh nghiệp cũng nhận giấy chứng nhận đăng ký đầu tư điều chỉnh lần thứ 12 do Sở Tài chính tỉnh Phú Thọ cấp cho dự án lắp ráp sản xuất xe ô tô các loại và phụ thùng ô tô, cung cấp dịch vụ bảo hành, sửa chữa và nhập khẩu xe ô tô nguyên trước tại thị trường Việt Nam. Theo công bố của Toyota Việt Nam thì dự án bổ sung mục tiêu lắp ráp sản xuất xe ô tô và phụ thùng các loại, bao gồm các dòng xe điện hóa. Tổng vốn đầu tư của dự án là hơn 283 triệu USD, tương đương với gần 7.400 tỷ đồng, với diện tích đất sử dụng là 28,6 ha, quy mô sản xuất lắp ráp khoảng 52.000 xe mỗi năm. Toyota Việt Nam dự kiến từ tháng 5 năm 2027 sẽ thi công xưởng sơn và xưởng dập, hai xưởng réo hoạt động trong năm 2029, góp phần vào việc sản xuất các mẫu xe mới tại Việt Nam. Hiện thì trong doanh mục sản phẩm của doanh nghiệp tại thị trường Việt, có 5 dòng xe được trang bị động cơ hybrid nhưng đều được nhập khẩu. Trong 6 tháng đầu năm 2026, doanh số xe hybrid của Toyota Việt Nam đạt hơn 7.000 trước, chiếm 64% thị phần hybrid tại Việt Nam. Và những nội dung vừa rồi cũng đã khép lại chương trình cuộc khỏe tự nhiên. Xin chân thành cảm ơn sự quan tâm và đồng hành của quý vị. Chúc quý vị luôn dồi dào sức khỏe, nhiều niềm vui và gặp nhiều điều tốt đẹp trong cuộc sống. Xin kính chào và hẹn gặp lại quý vị trong những chương trình tiếp theo.