Chuyện Nhân Quả: Hai Cô Gái Cùng Yêu Một Chàng Trai, Cái Kết Khiến Cả Ba Gia Đình Đau Lòng

Người làm gốm lâu năm đều hiểu một lẽ, chiếc bình nứt men khi mới nặn có thể dùng bùn ướt miết lại cho phẳng, nhìn bên ngoài tưởng như tròn trịa không tỉ vết. Nhưng chỉ cần đưa vào lò nung đỏ lửa, chính cái vết nứt từng được che đậy vụng về ấy sẽ vỡ toác đầu tiên. Lòng người cũng hệt như đất nùng. Sai lầm lớn nhất của một đời thường không bắt đầu bằng những tội lỗi tài trời, mà nhen nhóm từ một lần tự dễ dái với chính mình. Một cái tặc lưỡi cho qua những thẻm muốn tầm thường núp bóng lòng tốt. Giữa căn tròi vách nứa rột nát ngoài bái bồi sông Lam, người đàn ông luống tuổi ngồi co ro bên đốm lửa tàn. Tay ông dun dậy lần mở mảnh gốm men xanh vỡ vụn. Đôi mắt đục ngầu nhìn về phía xóm lo rực sáng phía xa, nơi từng có một gia đình ấm êm mà chính tay ông đã tự mình xe nát. Làng gốm Phù Vân nằm tựa lưng vào dặn núi đá vôi, mặt nhìn ra dòng sông Lam quanh năm đỏ nặng phủ xa. Khắp làng, từ sớm tinh mơ đến khi sập tối, lúc nào cũng nghị ngút khói lò nung và thoang thoảng mùi đất ẩm. Trong số hàng chục lò gốm san sát mé sông, lò của ông Lâm Bá Viễn nổi tiếng là khang trang và đắt hàng bậc nhất. Năm ấy tròn 48 tuổi, ông Viễn có đôi bàn tay chuốt gốm tải hoa hiếm ai bị kịp. Từ thừa trai trẻ theo cha đạp đất, gánh củi, cái nắng gắt bến sông và hơi nóng hầm hập từ cửa lò đã tôi luyện ông thành người đàn ông vạm vỡ, biết tính toán làm ăn, không cờ bạc rượu trẻ. Dân trong làng ai cũng nể ông gây dựng được cơ ngơi bề thế, nhà ngói sân gạch, thuyền buôn gốm cập bến chợ hàng đi khắp các trấn xa. Thế nhưng, sau những lời tán tụng đàng hoàng, người ra trong xóm thỉnh thoảng vẫn kín đáo lắc đầu. Họ biết ông Viễn có cái tật kín đáo, mỗi lần ra bến sông hay sang xưởng đất bên cạnh, ánh mắt ông thường dừng lại quá lâu, nơi dáng vẻ là lướt của những người đàn bà trẻ tuổi. Miệng ông vẫn nói chuyện buôn bán nghiêm trình, nhưng đáy mắt luôn gợn lên ngọn lửa thèm thùng khó giấu. Vợ ông, bà Thục Mai, 46 tuổi, là người đàn bà cả đời làm lũ. Đôi bàn tay bà Trai Sần vì nhàu đất xét, lưng còng xuống bên đống củi khô để lo toan từng bữa cơm, vun vén từng đồng bạc cho gia đình. Biết tính chồng thích nhìn ngó đàn bà đẹp, bà Mai chọn cách nén lỏng, nhắm mắt cho qua để cửa nhà được yên ấm. Hai vợ chồng có một mụn con trai duy nhất tên là Lâm Văn Cạnh, năm ấy vừa tròn 20 tuổi. Thừa hưởng tính nết lặng lẽ của mẹ, Cạnh cao gầy, da sạm đen vì nắng gió sông lam, tính tình hiền lành đến mức rụt rẻ. Từ nhỏ, Cạnh chỉ biết cắm cúi phụ cha gánh đất nung lò, cha mẹ bảo sao nghe vậy, chưa từng dám cãi lại nửa lời. Nhờ chăm chỉ chắt chiêu, chiếc hũ gốm tráng men xanh cất sâu trong ngăn tủ gỗ của vợ chồng ông Viễn, ngày một nặng triễu những đồng bạc danh dụng. Gia đình ba người cứ thế trôi qua những ngày êm ả, cho đến khi mái tóc ông Viễn điểm hoa dâm và chiếc bàn xoay gốm bắt đầu đón nhận một bóng hình xa lạ bước vào. Năm Văn Cạnh bước sang tuổi 20, chuyện dựng vợ gà chồng trở thành nỗi bận tâm lớn nhất trong căn nhà ngói họ Lâm. Ở cái làng gốm này, con trai chạc tuổi ấy mà chưa có nơi có trốn thì cha mẹ đứng ngồi không yên. Một buổi trưa râm mát, bà mối trong huyện xách chiếc làn mây bước vào sân, nụ cười đòn đả mở đường cho một mối mai tưởng chừng môn đăng hộ đối. Đó là Vũ Bích Ngọc, 19 tuổi, con gái út một gia đình buôn vải lụa lâu năm ngay sát chợ huyện. Qua lời bà mối, Bích Ngọc hiện lên như một đóa hoa rực rỡ, da trắng như trứng gà bóc, vóc dáng mảnh mai biết ăn diện và tháo vát trốn đông người. Thế nhưng, sau những lời khen có cánh, bà mối cũng hạ giọng bóng gió, con bé tính tỉnh phóng khoáng, trộm hội hẻ, lời cha mẹ khuyên can đôi khi như gió thoảng qua tai. Nghe đến đó, bà Thục Mai đang ngồi nhặt sạn trên non gạo liền buông tay, nét mặt đành lại. Gái chợ búa quen thói ăn chơi về cách xưởng đất này sao chịu nổi, rước về e là nát cửa nát nhà. Trái ngược với vẻ lo lắng của vợ, ông Lâm Bá Viễn lại gõ tẩu thuốc vào cạnh bàn, đôi mắt ánh lên nét sao động. Ông xua tay, bà cứ đa nghi, nhà người ta buôn bán lớn, con bé lại sáng sủa xinh đẹp, thằng cảnh nhà mình đù đờ thế này lấy được nó là phúc. Về đây rồi từ từ dậy bão. Tối hôm ấy, trong gian nhà khói hương trầm mờ ảo, văn cảnh ngồi thu lưu trước mặt cha mẹ. Khi nghe nhắc đến Bích Ngọc, anh chỉ khẽ cúi đầu, hai bàn tay đan chặt vào nhau. Mọi việc, con xin nghe theo cha mẹ định đoạt. Lời ưng thuận nhạt nhòa ấy, khiến ông Viễn càng thêm quyết tâm. Vài hôm sau, sinh lễ được mang sang chợ huyện. Giây phút Bích Ngọc từ trong buồng bước ra với tả áo lụa mỏng khoét sâu, nụ cười lúng liếng và ánh mắt sắc xảo lướt qua người chồng tương lai, bà mai đã lạnh cả sông lưng. Trong khi đó, ông Viễn lại mỉm cười kín đáo, ánh nhìn trượt dài trên cần cổ trắng ngần của cô con dâu tương lai. Bích Ngọc ban đầu còn dùng rằng chê trai quê cục mịch, nhưng thấy cơ ngơi lò gốm họ lâm ăn nên làm ra, lại nghe lời mẹ rỗ rành, nàng tặc lưỡi gật đầu. Ngày cưới, tiếng pháo nổ ran khắp bến sông Phù Vân. Văn cảnh mặc áo the mới, vụn về đi bên cạnh cô dâu lộng lẫy, gương mặt đỏ bừng vì e ngại. Giữa sân gạch trật nít bà con lối xóm, ông Viễn đứng thẳng lưng, nâng chén rượu mừng cười vang sang sảng, hãnh diện khoe rước được dâu đẹp phố huyện. Chỉ có bà Thục Mai đứng tựa cửa hiên, bàn tay siết chặt chiếc khăn tay đã sờn mép. Nhìn chiếc châm bạc xinh lễ cài trên mái tóc đen nhánh của Bích Ngọc, lòng bà nặng trĩu một nỗi bất an không tài nào gọi tên. Đám cưới ồn ào vừa tan, lớp vỏ bọc yên ấm trong ngôi nhà họ lâm bắt đầu xuất hiện những vết nứt vô hình. Sáng hôm sau ngày cưới, khi sương sớm còn phủ mờ mặt sông Lam, Văn Cảnh và bà Mai đã trở dậy. Tiếng chổi tre, quét lá khô xoèn xoẹt trên sân gạch, tiếng củi nổ lách tách trong răng bếp chuẩn bị cho mẹ nung sớm. Mọi người đều chân lấm tay buồn, duy chỉ có cánh cửa buồn của đôi vợ chồng trẻ vẫn cài then im im. Mãi đến tận trưa trở chật, khi mặt trời đứng bóng, Bích Ngọc mới ủe ỏi bước ra, tay cầm chiếc quạt xếp phe phẩy, tóc vẫn lơi là lơi. Thấy mẹ chồng đang cọng lưng nhào đống đất xét ướt sũng, Bích Ngọc chỉ khẽ gật đầu chào lấy lệ, rồi thong thả ngồi xuống bậc thềm trải chuốt lại móng tay. Bữa cơm trưa đầu tiên trôi qua trong bầu không khí ngọt ngạt. Bích Ngọc ngồi vào mâm, gắp thức ăn tự nhiên như trốn không người, miệng chê cá sông tanh, canh rau muống chát. Không thể nhẫn nhịn thêm, bà Mai đặt mạnh đôi đũa tre xuống mâm, rọng đánh thép. Nhà này làm nông làm gốm, lấy đâu ra sơn hào hải vị. Đã về làm dâu thì phải biết giữ ý tứ, trên dưới rõ ràng. Bích Ngọc khẽ biểu môi, buông một tiếng giả, kéo dài như trêu ngơi, ánh mắt lơ đáng nhìn ra vặt nắng ngoài sân. Văn cảnh, ngồi bên cạnh chỉ biết cắm cúi vào từng miếng cơm khô khốc, trốn tránh ánh nhìn của mẹ. Thấy không khí căng thẳng, ông Viễn liền hắng rộng, chèn ngang. Thôi bà, con nó mới về, quen nếp sống phố xá, từ từ rồi bảo bán. Đừng làm rộn lên kẻo lối xóm chê cười. Lời binh vực ấy như một tấm bình phong vô hình, che chắn cho Bích Ngọc. Nàng khẽ lết nhìn cha chồng, khoé mắt ánh lên một tia đắc ý. Những ngày sau đó, mọi chuyện càng thêm tồi tệ. Bích Ngọc tuyệt nhiên không chạm tay vào bất cứ công việc nặng nhọc nào trong xưởng. Hế mẹ chồng nhắc nhở, nàng lại vùng vẳng, dọa dẫm đòi ly dị để trở về chợ huyện. Văn cảnh, mấy lần lựa lời khuyên can, nhưng chỉ nhận lại sự coi thường ra mặt của vợ. Bất lực và mệt mỏi, người đàn ông trẻ tuổi ấy chọn cách vùi đầu vào đống đất nung bên mẽ sông từ sáng sớm tới khuya mịt để mặc khoảng trống lạnh lẽo dần gặm nhấm cuộc hôn nhân chưa tròn tháng. Khoảng hôn buông xuống làng gốm phù vân, ráng chiều đỏ quạch như than hồng trong lò nung hắt lên vách nứa căn nhà chính. Bích Ngọc ngồi trước gương đồng nhỏ, tay thoa chút sáp môi đỏ thắm, mái tóc trải mượt mà cài chiếc châm bạc xinh lễ lấp lánh dưới ánh đèn dầu. Tiếng cười nói rúc rích ngoài ngõ vọng vào. Hai cô bạn gái thửa còn ở chợ huyện ghé tìm, dù dê nàng đi xem đoàn hội chợ hoa đăng vừa cập bến thị trấn. Ánh mắt Bích Ngọc rực lên niềm háo hức bị kìm nén bấy lâu. Nàng quay vào kho gốm, nơi văn cảnh đang lụi hụi khuân từng trồng bát đĩa mọc, mồ hôi ướt đẫm manh áo nâu sườn vai. Khi nghe vợ nài nỉ đi chơi hội, cảnh chỉ khẽ lắc đầu, giọng châm đục mỏi mệt. Tối nay lò phải canh lửa mẻ hàng lớn. Em ở nhà phụ mẹ dọn dẹp, đi hội chợ làm gì cho xinh chuyển. Bích Ngọc dậm chân, toàn cãi lại thì bà Thục Mai từ gian bếp bước ra, nét mặt đanh lại như đá tảng. Thích đi thì cứ bước chân ra khỏi cái cổng này, đừng có về nữa. Lời dọa dẫm không làm Bích Ngọc trùn bước, trái lại khơi dậy tính ương bướng. Đúng lúc ấy, ông Lâm Bá Viễn từ ngoài sân đi vào, vội vàng xua tay hòa giải. Thôi, con bé nó ở nhà bí bách, cho nó đi dạo một lát cho khuây khỏa, dặn về sớm là được. Bích Ngọc liếc nhìn mẹ chồng đầy thách thức, rồi thoan thoát bước theo đám bạn, để lại phía sau cái lắc đầu cay đắng của bà Mai. Đêm hôm ấy, hội chợ sáng rực ánh đèn lồng, tiếng trống phách, tiếng sóc đĩa và mùi rượu nếp thơm lừng cuốn phăng chút e dè cuối cùng của người đàn bà trẻ. Bích Ngọc uống rượu, cười nói ngả ngớn bên những canh bạc nhỏ ven đường, quên hẳn mình đã là dâu nhà họ Lâm. Mãi đến khi gà gái sang canh ba, sương đêm bút lạnh, tiếng đập cửa rồn rập mới làm thức giấc cả nhà gốm. Cánh cửa gỗ mở toang, Bích Ngọc loạn trọng ngã chuối vào bậu cửa, mùi rượu nồng nặc phả ra cay sẻ. Cơn phẫn nộ tích tụ bấy lâu bùng nổ, bà Mai vung tay dáng thẳng một cái tát nảy lửa vào má con dâu, khiến chiếc châm bạc rơi choang xuống nền gạch lát. Nhà này không chứa loại dâu vô phúc thế này. Văn cảnh đứng lặng như khúc gỗ, đôi mắt đỏ hoe vì út nghẹn và bất lực. Chậm dãi tiến lại nhặt chiếc châm bạc dính bụi đất đưa cho vợ. Trước sức ép của bà Mai, ông Viễn đành phải gian xếp giải pháp tạm thời, dọn cho đôi vợ chồng trẻ ra căn tròi Căn tròi vách nứa vốn chỉ để che mưa nắng cho người canh lò gốm xa xóm, bốn bề gió lùa hun hút. Từ đêm đó, văn cảnh không còn nói với vợ nửa lời. Khoảng cách giữa hai con người cùng nằm chung một chiếc chiếu cói đã dài tựa dòng sông Lam mùa lũ. Căn tròi ven bãi bồi sông Lam ngày qua ngày chìm trong sự im lặng ngột ngạt. Văn cảnh vác quốc, gánh đất từ tờ mờ sáng, tối mịt mới trở về với tấm lưng áo mốc thách mồ hôi và đất xét khô còng. Anh ăn bát cơm nguội trong góc tối rồi nằm quay lưng ra vách nứa coi người vợ trẻ như chiếc bóng vô hình. Bích ngọc thì quanh quần bên chiếc quạt xếp hương trầm mắt nhìn vô định ra dặn lau sợi sào sạc trong gió chiều. Những ướt ức bị mẹ chồng khinh khi, sự lạnh nhạt đến tàn nhẫn của chồng và cảm giác bức bối của một kẻ quen Khi túi tiền riêng cạn sạch sau những lần lén lút trốn ra phố huyện giải khuây cùng đám bạn, Bích ngọc bế tắc tìm đến văn cảnh nơi hố đất nung. Anh đưa tôi ít tiền tiêu, trong người tôi không còn đồng nào. Cảnh rừng tay sẻng, ngẩn khuôn mặt hốc hác, lấm lem bùn đất, nhìn vợ, ánh mắt lạnh băng không một gợn sóng. Tôi làm thuê cho lò của cha, tiền bạc mẹ giữ hết. Cô muốn có tiền thì tự tay bóc đất, gánh củi mà kiếm lấy. Lời đáp cọc lốc của chồng như nhác dao cứa vào lòng kêu hãnh của Bích ngọc. Nàng quay gót bỏ đi, út hận trào dâng. Trong cơn túng quẫn, hình ảnh người cha chồng luôn nhìn mình bằng ánh mắt nấn ná, luôn đứng ra trở tre mỗi lần nàng bị mắng nhiếc bỗng hiện lên rõ rệt. Một ý nghĩ táo bạo và méo mó lói lên trong đầu. Nếu mẹ chồng và chồng coi thường nàng, nàng sẽ tìm cách bấu víu lấy người đàn ông quyền lực nhất trong căn nhà ấy. Trưa hôm ấy, biết Văn Cảnh và bà Mai đang bận mài giữa mẻ gốm bên xưởng lớn, Bích ngọc sửa soạn lại tả áo theo mỏng, khẽ kéo trễ mép cổ áo rồi bước về phía nhà chính. Ông lâm bá viễn đang ngồi một mình bên hiên đan giỏ tre, nghe tiếng bước chân khẽ khàng ngầng lên thì sữ người. Bích ngọc sụt sùi khóc, hai bờ vai run lên bần bật, vừa kể nỗi khổ cực nơi căn tròi lạnh gió, vừa khéo léo nắm lấy bàn tay thô giáp của cha chồng. Cha ơi, mẹ ghét con, nhà chàng hát hủi con. Giờ con đói rách, chỉ có cha là thương con thôi. Mùi hương phấn rẻ tiền phảng phất cùng sự đụng chạm da thịt làm người đàn ông 48 tuổi run dậy. Trái tim từng quen với sự khô khan của đất xét bỗng đập loạn nhịp trước sự lả lơi đầy toàn tính. Lúng túng giật tay ra, nhưng ánh mắt không thể rời khỏi đôi mắt ngấn lệ của con dâu. Ông viễn vội vá móc túi áo lấy ra một cọc tiền su lẫn mấy tờ giấy bạc nhanh nhúm nhét vội vào tay nàng. Cầm lấy tiêu tạm. Đừng để mẹ con hay thằng Cảnh biết chuyện. Khổ lắm con ơi. Bích Ngọc siết chặt nắm tiền trong tay khóe môi khẽ nhách lên một nụ cười kín đáo. Nàng hiểu rằng mình vừa mở ra một cánh cửa nguy hiểm nơi sự yếu mềm nhục rụp của người cha chồng sẽ trở thành công cụ để nàng thao túng và trả thù cả gia đình họ lầm. Gió mùa đông bắt tràn về bãi bồi sông Lam mang theo cái lạnh thấu xương nhưng trong căn tròi vách nứa, hơi ấm của những toan tính tội lỗi lại âm ị cháy. Có tiền trong tay Bích Ngọc không còn là người đàn bà ủ rũ bên chiếc quạt xếp. Nàng sắm sửa vái áo mới sức nước hoa nồng nặc rồi thường xuyên biến mất sau những chuyến xe đò ra phổ huyện. Tại các chiếu bạc chui sau dãy hàng vải, tiếng xuất sắc va lách cách trong đĩa sứ như một thứ bùa mê cuốn sạch ly trí của Bích Ngọc. Nàng dạo này chịu chơi nàng chẳng ngại ngần cười khẩy hé lộ rằng mình có bố chồng bao bọc muốn bao nhiêu bạc cũng có. Nhưng vận may đỏ đen chẳng bao giờ ở lại lâu tiền ông viễn lén đưa cứ thế đội nón ra đi sau những canh bạc trắng tay. Một buổi chiều mưa phùn tại quán trà bên bến xe huyện cô bạn thân ghé tay Bích Ngọc mách nước. May xin vài đồng bạc lẻ thế bỏ bèn gì nói dối là mượn vốn lớn mở tiệm bán gốm trên phố huyện buôn bán đàng hoàng bảo đảm ông già tin sái cổ ý nghĩ ấy như giọt dầu rơi trúng đống tha nường đỏ. Đêm hôm sau Bích Ngọc đón ông viễn tại căn tròi mé sông bằng đôi mắt khoe đỏ và giọng nghẹn ngào nước mắt. Chà ơi con không muốn sống cảnh bị người ta khinh khi nữa con muốn thuê một giang nhà trên chợ huyện mở tiệm bán đồ gốm của nhà mình nhưng con thiếu vốn. Chà cho con mượn một món lớn con gom góp rồi trả lại chà đầy đủ. Nghe lời hứa hẹn đầy hiếu thảo ấy ông lâm bá viễn rụng rời cả cõi lỏng. Lương tâm ông từng nhắc nhở về đạo lý nhưng ánh mắt lung liếng và những cái chạm tay vỗ về của con dâu đã làm tê liệt sự tỉnh táo cuối cùng. Đêm ấy khi tiếng ngáy mệt nhọc của văn cảnh và hơi thở đều đặn của bà Mai chìm sâu vào bóng tối ông viễn gión ren ngồi dậy ánh trăng xuông hắt qua khe cửa dọi vào góc tủ gỗ. Bàn tay trai sân cả đời làm lụng của ông dun dậy khi cha chỉa khóa mở nắp chiếc hũ gốm tráng men xanh. Đó là mồ hôi nước mắt của cả gia đình là từng đồng bạc dành dụm suốt 30 năm qua từng mẻ nung để lo việc dưỡng già và phòng khi cơ nghiệp chắc trở. Ông viễn nuốt khan một ngụm nước bọt lén rút ra hơn phân nửa số bạc trong hũ rồi vội vá khóa lại, tim đập thình thịch như kẻ trộm. Chưa hôm sau, bọc bạc nặng chĩu được trao tận tay Bích Ngọc sau dặn lau sợi vắng vẻ. Cầm số tiền lớn trong tay Bích Ngọc không hề nghĩ đến việc thuê tiệm gốm. Ngay trong chiều, nàng đón chuyến xe đỏ đi thẳng lên thị trấn Phổn Hòa chìm đắm 10 ngày liền trong rượu ngon, sòng bạc lớn và những ánh đèn màu rực rỡ mặc cho chiếc bình men xanh ở nhà đã cạn khô tựa đáy sâu mùa kiệt. 10 ngày Bích Ngọc mất tích cũng là 10 ngày địa ngục bao trùm lò gốm họ lâm. Bà Thục Mai trong lúc kiểm tra sổ sách mua của nung đã phát hiện những khoản chi tiêu bất thường. Khi mở tủ kiểm tra chiếc hũ men xanh bà chết lặng khi thấy lớp bạc bên trong đã vơi đi quá nữa. Nhìn nét mặt bồn trồn lấm lét và những chuyến đi ra bờ sông bất thường của chồng, mối nghi ngờ tích tụ bấy lâu trong lòng bà bùng lên dữ dội. Chiều hôm ấy, Bích Ngọc trong bộ dạng giã rời, vái áo nhào nhĩ và túi tiền rỗng, tuyết thất thẻo trở về căn tròi bến sông. Vừa nghe ngóng được tin nàng đã về, ông Viễn liền lén dấu bọc bánh nướng và vài lạng thịt luộc trong vạt áo, nhìn trước ngó sau rồi vội vã dạo bước về phía bãi bội. Ông không hề hay biết rằng, cách sau lưng vài chục bước chân, bà Mai cùng văn cảnh đang lặng lẽ bám theo từng dấu chân trên nền đất ướt. Trong căn tròi nhá nhém tối, thấy con dâu nằm vật vã trên chiếc chiếu dách khuôn mặt nhợt nhạt vì kiệt sức, ông Viễn đao sót bước tới, đưa tay đỡ nàng dậy rồi dịu dọng dỗ dành. Con đi đâu mà để thân xác tàn tạ thế này? Bạc làm ăn mất hết rồi sao? Bích ngọc ỏ khóc, gục đầu vào ngực cha chồng nức nở, hai tay ôm chặt lấy lưng áo ông. Đúng khoảnh khắc người đàn ông luống tuổi run dậy, ôm siết lấy cô con dâu trẻ tuổi trong bóng tối lờ mờ, thì cánh cửa nứa bất ngờ bị đạp tung ra. Dầm! Ánh hoàng hôn đỏ quạch cuối ngày ùa vào, dọi thẳng vào cảnh tượng ô ế, nhục nhã. Bà Thục Mai đứng chết chân nơi bậu cửa, lồng ngực phập phồng dữ dội, đôi mắt long lên sòng sọc, như muốn xé toạc màn đêm. Phía sau bà, văn cảnh đứng sững sở, chiếc đòn gánh trên tay anh rơi tuột xuống đất, bùn tạo nên một tiếng thịt nặng nề. Đồ không biết liêm sỉ. Tiếng thét phẫn út xé toạc không gian bến sông vắng. Bà Mai lao tới ráng một cái tát trời ráng vào mặt Bích Ngọc, rồi túm lấy vạt áo ông Viễn mà giật mạnh. Chiếc châm bạc sinh lễ ngày nào từ túi áo ông rơi soảng xuống nền đất ẩm, lăn lóc bên bọc bánh nướng vỡ nát. Ông lâm bá Viễn, mặt cắt không còn hột máu, đầu gối khuyểu xuống đất bùn, hai tay chắp lại run dày. Bà ơi, tôi sai rồi, tôi lũ lẫn rồi, thạ cho tôi một lần. Văn cảnh bước vào, đôi môi anh tái ngắt run lên bần bật. Người con trai vốn hiền lành, cả đời chưa từng lớn tiếng nhìn thẳng vào người cha mà mình từng tôn kính nhất, giọng nghẹn lại như bị ai bóp nghẹt cổ họng. Cha! Cha dạy con làm người đàng hoàng, sao cha lại làm ra cái chuyện đối bại này với vợ con? Không có một lời giải thích nào có thể cứu vãn được sự thật trần trụi ấy. Bích Ngọc ôm mặt khóc lóc thảm thiết, nhưng không ai buồn nhìn nàng lấy một lần. Giữa căn tròi mé sông gió lùa lạnh ngắt, ba mươi năm gia phong phái, nề nếp và sự tôn nghiêm của lò gốm họ Lâm đã hoàn toàn sụp đổ theo từng mảnh vỡ của chiếc châm bạc vùi trong đất bùn. Tin nhục nhá lan nhanh hơn gió bắc trên mặt sông Lam. Chỉ sau một đêm, cả làng gốm phù vân xôn sao bàn tán. Người gánh củi, kẻ đái đất, mấy bà đi chợ huyện đều tụ tập nơi giếng làng chỉ trỏ, si sao về biến cố kinh hoàng ở lò gốm họ Lâm danh giá. Bà Thục Mai rứt khoát không để chuyện kéo dài. Ngay sáng hôm sau, bà cho người sang phố huyện gọi thẳng cha mẹ Bích Ngọc sang. Người mẹ đẻ vừa bước vào cổng, nhìn chiếc châm bạc xinh lễ gãy đôi đặt lạnh lùng trên bàn cùng những lời vạch trần đánh thép của bà Mai. Mặt cắt không còn giọt máu, chỉ biết ôm mặt khóc ngất vì nhục nhá. Người cha già buôn vải cả đời giữ thể diện này, chỉ biết cúi gặp lưng lại lục tả lỗi rồi lặng lẽ dắt con gái rời đi. Không kèn, không trống, Bích Ngọc cuối gặm mặt bước qua ngõ làng trong những ánh nhìn khinh miệt của láng giềng. Chiếc quạt xếp hương trầm năm nào rơi lại bên bậc thềm vỡ vụn dưới gót chân người qua lại. Về phần ông lâm bá viễn, sự trừng phạt nghiệt ngã nhất không phải là đòn roi mà là sự cự tuyệt tuyệt đối. Bà Mai thu dọn mấy bộ quần áo cũ quẳng ra sân, khóa chặt cánh cổng gỗ lim. Từ nay, ông không còn là chồng tôi, cũng đừng nhận thằng Cảnh là con. Đi đâu thì đi, chết bờ chết bụi, đừng tìm về cái nhà này. Cánh cửa gỗ khép lại cái dầm, ẻ, then cài kêu lên một tiếng khô khốc cắt đứt 30 năm tình nghĩa vợ chồng. Ông Viễn đứng đứng như chôn chân giữa trời xưa mối lạnh bút, đầu gối sụp xuống nền đá dầm, nhưng không một ai ra mở cửa. Người đàn ông từng là trụ cột nức tiếng vùng bến sông, nay lầm lũi xách chiếc túi vải gai rách. Lê từng bước vô định ra bãi bồi hoang vu mé sông, tá túc trong căn lều canh vịt bỏ hoang siêu vẹo gió lùa. Còn văn cảnh, anh không khóc, cũng không nói một lời oán thán. Anh ngồi bên bàn xoay gốm từ sáng đến khuya, đôi bàn tay gầy cuộc vô hồn xoay mái, những khối đất xét vô chi. Nhưng men gốm anh chuốt ra từ ngày ấy chẳng còn bóng bẩy, mè nào vào lò cũng ám khói đen xì, nước toác như chính tâm can câm lặng của người con trai bị hủy hoại hạnh phúc. Không có phép màu nào hàn gắn lại một chiếc bình gốm đã vỡ tan thành thành trăm mảnh vụn. Những năm tháng sau đó, làng gốm Phù Vân quen dần với hình bóng một ông già lưng cỏng dạp, dâu tóc bạc phơ, ngày ngày đi gánh đất xét thuê cho các lò nung ven sông. Đôi bàn tay từng chuốt nên những bình hoa men ngọc bạc triệu nay nứt nẻ, tứa máu vì gánh những kiệt bùn nặng chiếu dưới cái rét cắt da cắt thịt. Mỗi khi có người làng đi ngang qua, ông lâm bá viễn lại cúi gặm mặt, nếp sát vào vách đá ven đường để tránh ánh mắt khinh khi của người đời. Từng đồng tiền công còm cõi kiếm được từ những chuyến gánh đất nhọc nhằn. Ông không dám mua nổi một tấm áo lành lặn. Cứ gom đủ vài hào bạc, ông lại nhờ một đứa trẻ chăn trâu mang đến đặt lén trước khiên nhà cũ rồi vội vã quay lưng bỏ chạy. Ông muốn gom lại từng đồng bạc đã rút trộm từ chiếc hũ men xanh năm xưa. Dù biết rằng số bạc ấy có đầy lại thì danh dự và mai ấm cũng vĩnh viễn không bao giờ tìm lại được. Bà Mai nhận những đồng bạc ấy, cất vào hũ nhưng tuyệt nhiên không một lần mở cửa gọi chồng trở về. Sự tha thứ không phải là chuyện dễ dàng thốt ra nơi đầu môi. Văn cảnh cũng vậy, anh chấp nhận sống một mình lầm lũi bên lò gốm, từ chối mọi lời mai mối tái giá, trôn vùi tuổi trẻ trong sự câm lặng của đất và lửa. Nơi phổ huyện xa xôi, Bích Ngọc sau những ê chê nhục nhã cũng nếm trải trọn vẹn trái đắng của thói ăn chơi phù phiếm. Gia đình xa xút, đám bạn bè từng xúi rục nàng cờ bạc, rút ruột cha chồng nay quay lưng xem nàng như kẻ mang dịch bệnh. Để có miếng cơm qua ngày, người đàn bà từng quen son phấn, móng tay thon dài nay phải cúi đầu đi giặt thuê cánh nước cho các quán ăn ven chợ. Bàn tay phồng rộp tứa máu dưới làn nước buốt giá mùa đồng. Những đêm ngồi một mình trong căn gác xép rột nát ngắm vẫn trăng khuyết, Bích Ngọc ôm lấy vết sẹo mờ trên má, dấu vết cái tát năm xưa mà thấm thiế một chân lý muộn mảng. Cái giá của lòng tham và sự lừa lọc luôn phải trả bằng chính sự cô độc đến tận cùng xương tủy. Nắng chiều tả, buông những vạt sáng đỏ quạch cuối cùng xuống bến sông Lam, nhuộm đỏ cả mặt nước đang lững lờ trôi về phía hạ nguồn. Tiếng chuông chùa trên vách núi phù vân xa xa thong thả điểm từng nhịp đều đặn, rơi vào không gian tĩnh mịch, hòa cùng tiếng gió giít qua rạng sợi khô sơ xác mé bãi bội. Trước thềm căn nhà ngói cũ, chiếc bàn xoay gốm của văn cảnh vẫn quay đều từng vòng chậm chậm trong ánh hoàng hôn mù sương. Trên bậu cửa sổ bám đầy bụi than, chiếc hũ gốm tráng men xanh năm nào vẫn nằm lặng lẽ ở góc tối. Chiếc hũ này đã được đổ đầy lại bằng những đồng tiền chắt chiêu từ bùn đất và mồ hôi nhọc nhằn, nhưng lớp men tráng bóng bẩy thừa ban đầu đã vĩnh viễn dạn nứt một đường dài ngang thân, một vết hành lạnh lẽo không thứ gì trên đời có thể hàn gắn lại. Phía ngoài căn lều rách mé sông, bóng người đàn ông lưng còng ngồi bất động nhìn làn khói bếp bảng lảng bay lên từ sóng lỏ. Còn người ta thường dễ dãi bỏ qua cho những thèm muốn nhỏ nhoi của chính mình, để rồi khi nhận ra thì cả một đời tôn nghiêm đã tan thành mây khói theo một lần lầm lỡ. Mỗi vết nứt trong đời đều bắt đầu từ một lần ta tự buông lơi danh giới của chính mình. Cảm ơn quý vị đã lắng lại cùng dòng tâm sự này. Xin hãy đăng ký để đồng hành cùng chuyện xưa quê nhà trong những nốt lặng nhân sinh tiếp theo.