Tóm Tắt Cuộc Đời Quach Gia - Đoản Mệnh Kỳ Tài | Tam Quốc Diễn Nghĩa

Đình Sự
546 người theo dõi
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Tóm tắt video
Được tạo bởi AIThe video chronicles the life of Guo Jia, a brilliant strategist during the late Eastern Han dynasty. It details his journey from a cautious youth to becoming Cao Cao's most trusted advisor. Through his psychological insight and foresight, Guo Jia played a pivotal role in securing Cao Cao's dominance in Northern China before his untimely death at age 38.
Có một người tài trí đến mức khiến cả đội quân đông gấp bội phải run sợ, nhưng lại không đủ sức chống lại chính cơ thể mình.
Sử sắc chỉ dành cho ông võng vẹn 38 năm trên cõi đời.
Nếu yêu thích lịch sử Trung Hoa đầy mưu lược và bi kịch, đừng quên theo dõi phê sử để không bỏ lỡ những tập tiếp theo.
Còn bây giờ, hãy cùng bước vào cuộc đời, một nhân vật đã trở thành huyền thoại.
Cuối thời Đông Hán, thiên hạ đại loạn, quần hùng khắp nơi cát cứ, kẻ mạnh thôn tính kẻ yếu.
Giữa cơn binh lửa ấy, lịch sử sinh ra một người mang thứ vũ khí không phải gươm giáo,
mà là trí tuệ hơn người, không tranh quyền cho riêng mình,
chỉ âm thầm đứng sau một minh chủ mà định đoạt cả cục diện thiên hạ.
Người đó chính là quắc gia.
Cuộc đời ông là chuối ngày rực rỡ tột cùng,
nhưng cũng là lời cảnh tĩnh về cái giá của một trí tuệ vắt kiệt đến hơi thở cuối cùng.
Cuộc đời ông bắt đầu từ quần Diến Xuyên,
một vùng đất nổi tiếng sáng sinh nhiều danh sĩ và mưu thần bậc nhất thời Hán Mạc.
Ông sinh ra trong những năm cuối cùng của Triều Hán còn tạm yên,
khi loạn Khăn Vàng chưa kịp bùng lên thiêu rụi cả một vùng Trung Nguyên.
Sử sách không ghi chép nhiều về gia thế hay thuở thiếu thời của ông,
chỉ để lại vài dòng ngắn ngũi,
nhưng từng ấy cũng đủ hé lộ một tính cách khác thường ngay từ khi còn trẻ.
Năm 20 tuổi, khi những thanh niên cùng lứa còn mãi mê giao du rộng rãi để tìm kiếm danh tiếng,
quát gia lại chọn một con đường ngược lại.
Ông ẩn mình, giấu kiến tung tích,
chỉ lặng lẽ kết giao với một số rất ít người mà ông cho là thực sự có tài, có trí lớn.
Phần đông người đời khi ấy không hề hay biết đến sự tồn tại của ông,
họ chỉ thấy một thanh niên sống khép kín,
ít qua lại trốn đông người,
cũng chẳng buồn phân bua khi bị người khác xem thường.
Chỉ có một vài kẻ sĩ tin tường,
những người từng có dịp trò chuyện cùng ông
mới nhận ra ẩn sau vẻ lặng lẽ ấy là một bộ óc sắc bén hiếm có.
Tương truyền, mỗi khi luận bàn thời cuộc cùng những người bạn ít ỏi ấy,
ông thường nói ít, nhìn câu nào cũng trúng,
khiến người nghe phải lặng đi suy ngẩm.
Có lẽ chính cái cách sống lặng lẽ, không phô trương ấy
lại là thứ tôi luyện cho ông một khả năng hiếm ai có được ngay từ tuổi 20,
đó là nhìn thấu lòng người,
và đoán trước được thời cuộc sẽ xoay chuyển ra sao.
Trong khi đám đông chỉ nhìn vào những gì đang phô bày trước mắt,
danh tiếng, thanh thế, số quân đông hay ít,
quác gia lại quen với việc lặng lẽ sâu chuỗi từng chi tiết nhỏ,
từ cách một người đối đải với thuộc hạ
cho đến các người đó phản ứng trước tin xấu,
để dựng nên một bức tranh toàn cảnh về bản chất thật của kẻ ấy.
Thói quen quan sát tỉ mỉ này không phải điều ông học được trong một sớm một chiều,
mà là kết quả của nhiều năm rèn rũa trong âm thầm,
không ai chứng kiến, không ai công nhận.
Chỉ có chính ông tự mài rũa tư duy của mình
qua từng biến động nhỏ nhạt của thời cuộc.
Thời thế khi đó đang trở nên hỗn loạn từng ngày.
Khăn vàng nổi dậy khắp các châu quận,
quan quân triều đình phải vất vả dẹp loạn,
sau đó đến lượt các chư hầu mượn danh dẹp loạn
để cát cứ riêng, xưng hùng xưng bá khắp thiên hạ.
Người chết vì binh lửa, người chết vì đói khát,
làng mạc bỏ hoang, ruộng đồng sơ sát,
cảnh tượng ấy diễn ra khắp Trung Nguyên chỉ trong vài năm ngắn ngũi.
Giữa cảnh tượng ấy, phần lớn kẻ sĩ có chút tài năng
đều nôn nóng tìm đến một thế lực nào đó để đầu quân,
mong sớm lập công danh trước khi thời cuộc đổi thay,
trước khi cơ hội vụt qua tay người khác.
Quách gia lại không vội vàng như vậy.
Ông âm thầm quan sát, âm thầm suy xét
như một người đang ngồi bên bờ sông chờ đúng con nước
để thả thuyền, không để bản thân cuốn theo sự nôn nóng của đám đông.
Có người từng hỏi ông vì sao không sớm ra sức phỏ tá
một lộ chư hầu nào đó đang lên như diều gặp gió.
Ông chỉ đáp rằng, kẻ sĩ chân chính thà chọn nhầm
lúc còn hơn chọn nhầm người.
Câu nói ấy tưởng như nhẹ nhàng,
nhưng lại là cả một triết lý sống mà ông theo đuổi suốt cuộc đời sau này.
Sự thân trọng ấy không phải là nhút nhát,
mà là một dạng nhẫn nại có tính toán.
Ông hiểu rằng, giữa thời loạn,
chọn sai chủ tướng chẳng khác nào tự tay dân nộp
cả sinh mệnh lẫn tài năng của mình cho kẻ không xứng đáng,
để rồi cùng chìm theo con thuyền đắm của kẻ đó
mà chẳng ai thương tiếc.
Ông từng chứng kiến không ít kẻ sĩ tài giỏi
quanh vùng diễn xuyên,
chỉ vì nôn nóng lập thân mà theo về với những chư hầu tầm thường,
để rồi uổng phí cả đời trong những cuộc tranh đoạt vô nghĩa,
thậm chí bỏ mạng oan uổng giữa loạn quân.
Bài học ấy càng khiến ông giữ vững lấy sự kiên nhẫn của mình,
dù xung quanh không ít lời giềm pha cho rằng
ông đang phí hoài tuổi trẻ trong sự chờ đợi mơ hồ.
Có người thân cận từng khuyên ông
nên sớm ra mắt một chư hầu nào đó,
dù không phải minh chủ lý tưởng,
còn hơn mái ấn giật để tuổi xuân trôi qua uổng phí giữa thời loạn
không biết còn kéo dài đến bao giờ.
Quách gia chỉ im lặng trước những lời khuyên ấy,
ông biết rõ,
giữa một thời đại mà mạng người rẻ như cỏ rác,
chọn sai một lần,
có thể sẽ không còn cơ hội để chọn lại lần thứ hai.
Chính vì hiểu rõ cái giá phải trả cho sự nông nổi,
ông càng thêm quyết tâm giữ vững,
lấy nguyên tắc của riêng mình,
dấu điều đó đồng nghĩa với việc
phải chịu đựng những năm tháng vô danh kéo dài hơn người khác.
Vì thế,
trong khi thiên hạ ồn ào tranh nhau tìm minh chủ,
quách gia vẫn kiên nhẫn giữ mình trong bóng tối,
dồn hết tâm sức để quan sát,
phân tích,
đánh giá từng thế lực đang nổi lên khắp Trung Quyền.
Ông không hề biết rằng
chính sự nhẫn nại tưởng chừng cô độc ấy
sẽ sớm đưa ông đến một quyết định
làm thay đổi cả vận mệnh của mình,
cũng như vận mệnh của cả một vùng phương Bắc rộng lớn.
Trong số những thế lực đang nổi lên mạnh nhất khi ấy,
có một cái tên khiến nhiều kẻ sĩ diễn xuyên chú ý,
đó là Viên Thiệu,
người xuất thân giọng giỏi bốn đời tam công,
đang cai quản cả một vùng Ký Châu trụ phú.
Danh tiếng của Viên Thiệu vang xa đến mức,
phần lớn nhân tài trong thiên hạ đều tin rằng
chỉ cần đầu quân dưới trướng ông ta,
con đường công danh ác sẽ rộng mở.
Quách gia,
sau nhiều năm ẩn mình quan sát,
cuối cùng cũng quyết định rời khỏi vùng đất quê nhà,
tìm đến Ký Châu
để diện kiến vị chư hầu quyền thế bậc nhất phương Bắc.
Đó là lần đầu tiên
ông chính thức bước ra khỏi cái bóng thần trọng của mình,
đặt cược những năm tháng phán đoán bấy lâu
vào một con người cụ thể.
Nếu con đường này đúng,
có lẽ cả cục diện phương Bắc
sẽ rẽ sang một hướng hoàn toàn khác,
và tên tuổi ông
cũng sẽ gắn liền với vinh quang của kẻ mạnh nhất thời loạn.
Ban đầu,
ông được sắp xếp vào hạng ngũ mưu sĩ
dưới trướng Viên Thiệu,
cùng bàn luận thời cuộc
với những kẻ sĩ danh tiếng khác
đang quy tụ tại Ký Châu.
Những ngày đầu,
ông chăm chú quan sát
từng cuộc họp bàn,
từng lần Viên Thiệu tiếp nhận tấu trình
từ các mưu sĩ,
cố gắng nhìn cho thật rõ
cốt cách của người mình
sắp gửi gắm cả sự nghiệp.
Nhưng chỉ sau một thời gian ngắn
ở lại đó,
ông bắt đầu nhận ra
những điều khiến mình không khỏi lo lắng.
Viên Thiệu tuy chiêu mộ
được rất nhiều nhân tài,
nhưng lại không biết cách sử dụng họ đúng chỗ.
Mỗi khi cần quyết đoán
một việc lớn,
ông ta thường trần trừ,
nghe hết người này
lại xoay sang tin người khác.
Có lần,
một mưu sĩ dân lên kế sách
đánh nhanh thắng nhanh,
Viên Thiệu tỏ ra tâm đắc,
gợt đầu khen ngợi.
Nhưng chỉ một buổi sau,
nghe lời một mưu sĩ khác can ngăn,
ông ta lập tức đổi ý,
bỏ hẳn kế hoạch vừa mới tán thành.
Quách gia lặng lẽ quan sát
cách Viên Thiệu đối đải với thuộc hạ,
cách ông ta xử lý những mưu kế
được dân lên,
và trong lòng dần hình thành
một nhận định rõ ràng.
Ông nhận ra,
người này có thể chiêu hiền đại sĩ,
nhưng lại không biết dùng người,
thích nghe lời hay,
nhưng ngại quyết đoán,
gặp việc lớn thì do dự,
không đủ khí phách
để thành đại nghiệp.
Không chỉ vậy,
ông còn nhận thấy
nội bộ dưới trướng Viên Thiệu
chia bẻ kết phái,
các mưu sĩ tranh nhau
lấy lòng chủ tướng,
hơn là thực tâm mưu tính
cho đại cuộc.
Một môi trường như vậy
sớm muộn
cũng tự chuốt lấy hòa
từ bên trong.
Trong một buổi trò chuyện riêng
với vài người bạn thân tín,
ông thẳng thắng nói ra
Nếu không,
tài năng cả đời
cũng chỉ uổng phí
theo những quyết định trần trừ
của người đứng đầu.
Lời nói ấy
khiến không ít người sừng sốt,
bởi khi đó,
gần như cả thiên hạ
đều tin Viên Thiệu
mới chính là kẻ nắm chắc
phần thắng
trong cuộc tranh hùng
đang dần hình thành
ở phương Bắc.
Có người còn cho rằng
ông đang tự chuốt
lấy nguy hiểm cho mình
khi dám buông lời chê bai
một chư hầu
đang nắm trong tay
binh hùng tướng mạnh
bậc nhất Trung Nguyên.
Nhưng quác gia
không để những lời
đàm tiếu ấy
lây chuyển quyết định
của mình.
Ông cân nhắc kỹ lưỡng
trong nhiều đêm
đặt lên bàn cân
giữa một bên
là thanh thế hiện tại
của Viên Thiệu,
một bên
là những rạn nứt âm ý
mà ông đã nhìn thấy
tận mắt,
và cuối cùng
ông chọn tin
vào chính phán đoán
của mình
hơn là tin
vào đám đông.
Ông âm thầm
thu xếp hành trang
rời khỏi ký châu
trong lặng lẽ,
bỏ lại phía sau
một thế lực
đang ở đỉnh cao
thanh thế
Với những người xung quanh,
đó là một quyết định
liều lĩnh
đến khó hiểu,
rời bỏ kẻ mạnh nhất
để dấn thân vào
một tương lai
chưa biết trước
sẽ đi về đâu.
Nhưng với quác gia,
đó lại là quyết định
hợp lý nhất
mà ông có thể đưa ra
sau nhiều năm rèn rũa
khả năng nhìn người,
nhìn thời cuộc.
Rời khỏi ký châu,
ông trở về
sống ẩn giật
một thời gian,
tiếp tục quan sát
cục diện thiên hạ
đang không ngừng biến chuyển
từng ngày,
lòng vẫn kiên định
chờ đợi một minh chủ
thực sự xứng đáng.
Nhiều chứ hầu khác
lần lượt nổi lên
rồi cũng lần lượt suy tạng,
kể vì tham lam
mà tự chuốt
lấy diệt vong,
kể vì nhu nhược
mà bị thôn tính
không thương tiếc.
Chỉ trong vài năm,
cả một vùng trung nguyên
đã đổi chủ
không biết bao nhiêu lần.
Có những đêm dài,
ông một mình
ngồi trước ngọn đèn dầu,
lần dở lại
từng chi tiết
đã quan sát được
về viên thiệu,
tự hỏi
liệu quyết định
rời đi của mình
có thực sự đúng đắn
hay chỉ là một canh bạc
liều lĩnh
của tuổi trẻ nông nổi.
Nhưng càng suy xét,
ông càng vững tin rằng
tha chịu cảnh
vô danh thêm một thời gian
còn hơn gửi gắm
cả đời mình
cho một người
không đủ khí phách
gánh vác đại sự.
Giữa muôn vàn
biến động ấy,
có một cái tên
bắt đầu nổi lên
trong những cuộc luận đàm
của giới kẻ sĩ,
không xuất thân
danh ra vòng tộc
hiển hách như viên thiệu,
nhưng lại khiến
quách gia âm thầm chú ý.
Cái tên ấy
chính là Tào Tháo
khi ấy vẫn còn là
một thế lực
chưa thực sự lớn mạnh
so với nhiều chư hậu khác
đang cát cứ khắp Trung Nguyên.
Quách gia bắt đầu âm thầm
dò xét về con người này,
thu thập từng mẫu
thông tin nhỏ
về cách Tào Tháo dùng binh,
cách ông ta đối đải
với thuộc Hà
trong những trận chiến đã qua.
Càng tìm hiểu,
ông càng cảm nhận rõ
một điều khác biệt.
Đây là người dám quyết đoán
trong những thời khắc sinh tử,
không trần trừ
như những kẻ
ông từng chứng kiến trước đó.
Ông bắt đầu hình thành
rằng đây rất có thể
chính là người
mà ông đã kiên nhẫn
chờ đợi suốt bao năm
ẩn mình quan sát thiên hạ.
Nhưng để một kẻ sĩ
vô danh như ông
có thể diện kiến
một chư hậu
đang bận trăm công
nghìn việc,
cần phải có người tiến cử
và người đứng ra
làm việc ấy
chính là Tuần Úc.
Tuần Úc khi đó
đã là mưu sĩ trọng yếu
bên cạnh Tào Tháo,
cũng là người đồng hương diễn xuyên,
từng nghe danh tiếng âm thầm
của quách gia
qua lời truyền tai
của giới kẻ sĩ
trong vùng.
Nhận thấy đây là
một nhân tài hiếm có
đang bị bỏ quên
giữa thời loạn,
Tuần Úc không ngần ngại
tiến cử ông lên Tào Tháo,
hết lời khen ngợi
khả năng nhìn thấu
thời cuộc
của người đồng hương
trẻ tuổi này.
Khi ấy,
bên cạnh Tào Tháo
vốn đã có Tuần Úc
làm trù cột mưu lược,
nhưng Tuần Úc
lại nhận ra một điều
mà không phải ai
cũng đủ rộng lượng
để thừa nhận,
đó là chính ông
cũng cần thêm một người
có tầm nhìn sắc bén
Chính sự rộng lượng
hiếm có ấy
của Tuần Úc
đã mở ra cánh cửa
để Quách Gia,
một kẻ sĩ vô danh
chưa từng lập được
công trạng gì,
có cơ hội
bước vào hàng ngũ
những người quyết định
vần mệnh
cả một vùng phương Bắc.
Tào Tháo
vốn là người khác nhân tài
đến mức từng nhiều lần
hạ mình chiêu mộ
kẻ sĩ khắp thiên hạ.
Nghe lời tiến cử
của Tuần Úc,
ông lập tức cho mời
Quách Gia đến diện kiến.
Cuộc gặp gỡ ấy
diễn ra trong một
Tào Tháo đặt ra
hàng loạt câu hỏi
hóc búa
về cuộc diện thiên hạ,
về cách đánh giá
từng chư hầu
đang cát cứ,
về con đường nào
có thể dẫn đến
thống nhất trung nguyên.
Quách Gia lần lượt
đáp lại
không vòng vo,
không màu mẹ câu chữ,
mỗi lời nói ra
đều đi thẳng
vào cốt lõi vấn đề,
phân tích rành mạch
điểm mạnh, điểm yếu
của từng thế lực
đang tranh hùng.
Ông chỉ ra rằng
phần lớn chư hầu
hiện nay
tuy binh hùng tướng mạnh
nhưng lại thiếu
tầm nhìn dài hạn,
chỉ lo giữ
đất giữ quân trước mắt
mà không tính đến
chuyện thống nhất thiên hạ
về lâu về dài.
Càng nghe,
Tào Tháo
càng lộ rõ
vẻ đắc ý,
đôi mắt sáng lên
như vừa tìm được
thứ mình kiếm
tìm bấy lâu
giữa muôn vàn
kẻ sĩ tầm thường
vây quanh.
Sau buổi luận đàm hôm ấy,
thương truyền Tào Tháo
quay sang nói
với thuộc hạ thân cận
rằng
người giúp ta
gây dựng
nên đại nghiệp sau này
Về phần quách gia,
khi bước ra khỏi cuộc gặp,
ông cũng không giấu được
sự xúc động hiếm thấy
ở một người
vốn luôn giữ vẻ
điềm tĩnh lạnh lùng.
Thương truyền,
ông đã nói
với người thân cận rằng
đây mới thực sự
là bậc minh chủ
mà ông tìm kiếm
bấy lâu
người xứng đáng
để ông đem
cả đời tài trí
ra phùng sự.
Câu nói ấy,
dù chỉ vài chữ ngắn ngũi,
lại mang sức nặng
của cả một hành trình
dài đặng đẳng
từ những năm tháng
ẩn mình quan sát
ở diễn xuyên
cho đến quyết định
liều lĩnh
rời bỏ viên thiệu
năm nào.
Không giống như lần đến
với viên thiệu,
lần này,
cả hai phía đều nhận ra
ngay từ cuộc gặp đầu tiên
rằng họ đã tìm
đúng người mình cần.
Đó là lần đầu tiên
trong đời
quách gia cảm nhận
được thứ cảm giác
mà bao năm ẩn
mình quan sát
thiên hạ.
Ông chưa từng có được
cảm giác được
một người đứng đầu
thực sự lắng nghe,
thực sự tin tưởng
chứ không chỉ
đơn thuần trọng dụng
như một quân cờ
trong tay.
Tào Tháo phong cho quách gia
một chức vị trong phủ
để ông được trực tiếp
tham gia bàn định
những việc quân cờ
trọng yếu nhất,
một sự tin tưởng
mà trước đó
ông chưa từng nhận được
từ bất kỳ ai.
Kể từ ngày ấy,
tên tuổi quách gia
bắt đầu gắn liền
với từng bước đi
quan trọng
trong sự nghiệp của Tào Tháo
dù ông vẫn giữ nguyên
tính cách kiến đáo,
ít phô trường
như thỏa
còn ẩn mình
nơi quê nhà.
Nhưng con đường phía trước
không hề bằng phẳng,
khi ấy,
Tào Tháo
tuy đã có được
một mưu sĩ tài trí bên cạnh,
vẫn còn phải đối mặt
với một đối thủ
mạnh hơn mình
gấp nhiều lần
về cả binh lực
lớn thanh thế.
Đó chính là Viên Thiệu,
người mà quách gia
từng dứt áo ra đi.
Một cuộc đối đầu lớn
giữa hai thế lực
đang dần hình thành
phía trước
và đây sẽ là nơi
tài năng thực sự
của quách gia
được thử thách lần đầu tiên
trên một sân khấu
lớn hơn rất nhiều
so với những gì
ông từng trải qua.
Chỉ ít lâu
sau khi quách gia
về dưới trướng,
cục diện phương Bắc
bắt đầu căng thẳng
đến cực điểm
khi Viên Thiệu
chính thức giấy binh
chuẩn bị nam tiến
để tiêu diệt Tào Tháo
một lần cho giấc điểm.
Tin tức truyền đến
cả doanh trại Tào Tháo
chìm trong không khí
nặng nề
bởi ai cũng biết rõ
so với Viên Thiệu,
quân số của Tào Tháo
mỏng hơn rất nhiều,
lương Thảo
cũng không dồi dào bằng.
Nhiều tướng lính
trong doanh trại
không giấu được
nỗi lo sợ,
có người còn
Liệu lần này
có nên tránh giao chiến
trực diện,
tìm đường lui binh
để bảo toàn lực lượng
hay không?
Ngay cả Tào Tháo
dù ngoài mặt
vẫn giữ vẻ điềm tĩnh,
trong lòng
cũng không tránh khỏi
những đêm trằn trọc.
Bởi ông hiểu rõ
hơn ai hết,
một khi đã dấn thân
vào cuộc chiến này
sẽ không còn đường lui.
Chính vào thời khắc
lòng quân giao động nhất,
quách gia đứng ra
xin được luận bạn
trước toàn thể tướng lính
về cục diện thực sự
giữa hai bên.
Ông không mở đầu
Điều mà sau này
người đời gọi là
10 điều hơn
10 điều kém.
Ông nói rằng
viên thiệu tuy binh
nhiều tướng mạnh
nhưng lễ nghi phiền phức,
luật lệnh không nghiêm,
trong khi Tào Tháo
lấy sự giản dị,
thiết thực làm gốc,
đó là cái hơn
về đạo trị quân.
Viên thiệu danh tiếng
dòng giỏi
bốn đời tam công
nhưng lại dùng binh
mượn danh nghĩa
chống lại triều đình
mà không rõ ràng
chính nghĩa.
Còn Tào Tháo
phỏ tá thiên tử
danh chính ngôn thuần,
đó là
cái hơn
về đại nghĩa.
Về phép trị quân,
luật của viên thiệu
lỏng lẽo,
tướng sĩ tự tung
tự tác,
còn phép tắc
bên Tào Tháo
nghiêm minh,
thướng phạt rõ ràng,
quân lệnh
một khi ban ra
tất được thi hành
đến nơi
đến trốn.
Về độ lượng dùng người,
viên thiệu
ngoài mặt khoan hòa
nhưng trong lòng
đa nghi,
thường chỉ tin
dùng người
thân thích,
còn Tào Tháo
dùng người
không câu nệ
xuất thân,
ai có tài
thực sự
đều được trọng dụng,
đó là cái hơn
về độ lượng.
Về mưu lược,
viên thiệu
nhiều mưu sĩ
nhưng lại thiếu
quyết đoán,
việc lớn
thường bị trì hoãng
vì trần trừ
do dự,
còn Tào Tháo
quyết đoán
dứt khoát,
mưu kế một khi
đã định
thì lập tức
thi hành
không chậm trễ,
đó là cái hơn
về quyết đoán.
Về đức độ
đối đải
kẻ dưới,
viên thiệu
thường chỉ ban
thưởng hậu hình
cho những kẻ
vây quanh nền hót,
còn công lao
thực sự
của người có tài
lại dễ bị bỏ quên.
Trong khi Tào Tháo
xét công luận
thưởng công bằng,
ai lập được công trạng
đều được ghi nhận
xứng đáng,
đó là cái hơn
về đức độ
dùng người.
Về lòng nhân,
viên thiệu
tuy ngoài mặt
tỏ ra thường sót
bách tính,
nhưng lại thường
chỉ dừng
ở lời nói,
ít khi biến thành
hành động thiết thực,
còn Tào Tháo
giẫu nghiêm khắc,
nhưng mỗi khi
thấy dân chúng
lầm than
đều tìm cách
cứu giúp cụ thể,
đó là cái hơn
về lòng nhân
thực chất.
Về sự sáng suốt,
viên thiệu
thường bị vây quanh
bởi những lời
tân bốc,
khó phân biệt
được lời trung thực
với lời nền hót,
còn Tào Tháo
luôn giữ được
cái nhìn tỉnh táo,
biết lắng nghe
nhưng không dễ
bị dẫn dách,
đó là cái hơn
về sáng suốt.
Về khí phách
cầm quân,
viên thiệu
tuy có quân đông
tướng mạnh,
nhưng bản thân
lại thiếu quyết đoán
khi lâm trận,
thường do dự
trước những thời khắc
cần quyết định nhanh,
còn Tào Tháo
từng nhiều lần
đích thân song pha
giữa trận tiền,
không ngại hiểm nguy,
đó là cái hơn
về khí phách.
Ông tiếp tục
phân tích thêm
nhiều khía cành khác,
mỗi điều
đều được ông dẫn chứng
bằng những sự việc
cụ thể đã từng xảy ra,
không nói xuân cho có.
Ông nhấn mạnh,
tuy hiện tại
Tào Tháo
yếu hơn về quân số,
nhưng xét toàn cục,
đây mới chính là
bên nắm giữ
Lời phân tích của ông
không hề mang
giọng điệu khoa trương
tránh an xuân,
mà từng lớp
từng lớp
bóc tách rành mạch
khiến những tướng lính
đang hoang mang nhất
trong doanh trại
cũng phải dần
bình tâm trở lại.
Có người sau này
thuộc lại,
buổi luận bàn hôm ấy
giống như một liều thuốc
trấn định lòng quân,
khi ai nấy
đều bắt đầu
nhìn thấy
con đường phía trước
không còn mù mịt
như trước đó.
Tào Tháo
ngồi lặn nghe
từ đầu đến cuối,
gương mặt
dần dãn ra,
ánh mắt không giấu
được sự tán thưởng
dành cho vị mưu sĩ
trẻ tuổi,
vừa mới về
dưới trướng mình
chưa lâu.
Sau buổi luận bàn ấy,
ông càng thêm tin tưởng
vào quyết định
giữ vững lập trường
đối đầu
trực diện
với viên thiệu
thay vì chọn
con đường
lùi binh an toàn
mà nhiều tướng lính khác
đề xuất.
Nhưng lời nói
dù sắc bén đến đâu
cũng chỉ là bước khởi đầu,
phía trước
vẫn còn cả
một chiến dịch dài
nơi mà
từng quyết định nhỏ
đều có thể
xoay chuyển
cả cục diện sinh tử
của hai thế lực
đang chuẩn bị
lao vào một trận đánh
sẽ định đoạt
cả vận mệnh phương Bắc.
Trận chiến ấy
sau này lịch sử
gọi tên là
Quang Độ
đang đến rất gần.
Trận Quang Độ
nổ ra đúng như
những gì mọi người
đã lo sợ.
Quân của viên thiệu
đông đảo áp đảo
dành trận kéo dài
hàng chục dặm
khí thế
như muốn nuốt trận
cả doanh trại
quân tạo tháo
chỉ trong một trận.
Những ngày đầu giao tranh
quân tạo tháo
liên tục ở thế cầm cử
lương thảo
trong doanh trại
ngày một cạn kiệt
không ít tướng sĩ
bắt đầu giao động
có người còn
kiến đáo
gửi thư cầu hòa
với phía viên thiệu
để tìm đường lui.
Giữa lúc
thế trận rằng co
căng thẳng nhất
một mối lo khác
bất ngờ ấp đến
khiến cả doanh trại
càng thêm hoang mang.
Tin báo về
tôn sách ở phương Nam
đang ráo riết
chuẩn bị binh mã
có ý định thừa
lúc tạo tháo
bận giao tranh
với viên thiệu
ở phía Bắc
sẽ bất ngờ
đánh úp hứa đô
nơi thiên tử đăng ngự
để cướp lấy
uy thế lớn nhất
thiên hạ.
Tin này khiến
nhiều tướng lĩnh
mất ăn mất ngủ
bởi nếu hứa đô
thất thủ
dù có thắng được
viên thiệu
ở phía Bắc
tạo tháo
cũng coi như
mất trắng nền tảng
chiến tranh
lớn nhất của mình.
Ngay giữa
cơn hoảng loạn ấy
Quách gia lại là
người duy nhất
giữ được vẻ
điểm tính lạ thường.
Ông phân tích
tôn sách
tuy dũng mãnh
nhưng tính khí
nóng nảy
lại từng ra tay
giết hại không ít
hào kiệt
để thu phục gian đông
gieo thù
chuốt oán
khắp nơi
mà không hề đề phòng.
Ông khẳng định
một người khinh xuất
không chịu đề phòng
kẻ thù rình rập
quanh mình như vậy
nếu phải một mình
đi trước dẫn quân
át khó tránh
khỏi tay
của một kẻ thích khách
nào đó
đang chờ cơ hội
báo thù.
Nhiều người
nghe qua lời đoán ấy
đều tỏ ra hoài nghi
cho rằng
đó chỉ là một lời
trấn an mơ hồ
giữa lúc tình thế nguy cấp
không có gì
đảm bảo chắc chắn
nhưng Quách gia
vẫn giữ vững lập trường
của mình
khuyên Tào Tháo
cứ yên tâm
dồn toàn lực
đối phó
với viên thiểu
ở phía Bắc
không cần phải
chia quân lo lắng
cho mặt trận
phía Nam.
Đúng như lời
ông tin đoán
chưa đầy
bao lâu sau
tin báo
truyền đến
tôn sách
khi đang
một mình
đi săn
đã bị chính
những thích khách
mang thù riêng
ra tay ám sát
trọng thương
rồi qua đời
không lâu
sau đó.
Khi tin dữ ấy
được đưa đến doanh trại
không ít người
còn chưa dám tin
phải hỏi đi
hỏi lại
nhiều lần
bởi lời tin đoán
tưởng chừng
viễn vong
của Quách gia
mấy hôm trước giờ
đã ứng nghiệm
một cách chính xác
đến rợn người.
Tin tức ấy
lan truyền
khắp doanh trại
như một luồng gió mới
cả quân Tào Tháo
như trút được gánh nặng
ngàn cân
đang đè trên vai
không còn phải lo sợ
mặt trận thứ hai
bất ngờ
ấp tới sau lưng.
Đó là lần đầu tiên
toàn thể tướng sĩ nhận ra
tại phán đoán
của Quách gia
không chỉ dừng lại
ở việc phân tích
thời cuộc trên giấy
mà còn có thể
nhìn thấu
cả những biến cố
tưởng chừng ẩu nhiên nhất
của số phận con người.
Gỡ bỏ được
nỗi lo phía sau lưng
Tào Tháo
mới có thể toàn tâm
toàn ý
dồn hết binh lực
vào cuộc đối đầu
chính với viên thiệu
không còn phải phân tán
mối bệnh tâm
sang bất kỳ hướng nào khác.
Trong những tháng ngày
dằn co ác liệt sau đó
khi lương Thảo càng dần
lòng quân giao động
chính Quách gia
cùng các mưu sĩ khác
vẫn kiên trì
khuyên Tào Tháo
giữ vững trận địa
chờ đợi
thời cơ chín mùi
thay vì
manh động rút lui.
Cơ hội ấy
cuối cùng cũng đến
khi có người
trong nội bộ viên thiệu
bất mãn
đem theo tin tức
quan trọng
về kho lương Thảo
Tào Tháo lập tức
nắm lấy
thời cơ hiếm có ấy
đích thân dẫn một toán quân
tin nhuệ ban đêm
đánh úp kho lương
châm lửa thiêu rùi
toàn bộ lương Thảo
mà viên thiệu
dốc sức tích trữ
suốt bao lâu.
Ngọn lửa bốc cháy
dữ dội
giữa đêm tối ấy
không chỉ thiêu rùi
lương thực
mà còn thiêu rùi
luôn cả tinh thần
chiến đấu
của cả một đội quân
từng được xem
là bắt chiến
bắt thắng.
Quân viên thiệu
khi hai tin
kho lương bị đốt sạch
rơi vào cảnh hỗn loạn
tan rã từng mãng
hàng vạn binh sĩ
buông vũ khí
đầu hàng
ngay tại trận
còn viên thiệu
chỉ kịp mang theo
vài trăm kỳ binh thân tiến
hoãn loạn vượt sông
tháo chạy
về phương Bắc.
Chiến thắng quang độ
trận đánh
mà trước đó
không ai dám tin
quân ít của Tào Tháo
có thể thắng nổi
đội quân đông đảo
của viên thiệu
cuối cùng đã trở thành hiện thực
đảo ngược hoàn toàn
cục diện phương Bắc
chỉ sau một đêm lửa cháy.
Từ vì thế
Tào Tháo giờ đây đã vươn lên
trở thành thế lực mạnh nhất
phương Bắc
mở ra con đường thống nhất
cả một vùng trung nguyên
rộng lớn phía trước
đó là lần đầu tiên
thiên hạ hiểu rằng
mưu trí và sự bình tĩnh
trước biến động
có thể xoay chuyển
cả một cục diện
tưởng chừng đã an bài
từ trước.
Sau chiến thắng vang rồi ấy
tên tuổi quách gia
càng thêm vững chắc
trong lòng Tào Tháo
nhưng ít ai ngờ
chính con đường phía trước
nơi ông tiếp tục
dốc sức phò tá
chủ tướng
Sau khi đại bại ở Quang Độ
Viên Thiệu không lâu sau đó
lâm bệnh mà chết
để lại cơ nghiệp
cho các con trai
tranh giành lấn nhau
khiến cả một vùng đất
rộng lớn phía Bắc
càng thêm rối ren.
Tào Tháo thừa thế
lần lượt đánh dẹp
các con của Viên Thiệu
nhưng những kẻ còn sót lại
không chịu khuất phục
cuối cùng chạy trốn sâu
vào vùng đất của người Âu Hoàng
một bộ tộc du mục
hung hãng sinh sống
ở tận biên ải
phương Bắc xa xôi.
Trong doanh trại
nhiều tướng lĩnh đưa ra
ý kiến phản đối
việc truy đuổi đến tận cùng.
Họ cho rằng
vùng đất Âu Hoàng
quá xa xôi
địa hình hiểm trở
lại còn lo ngại
Lưu Biểu
ở Kinh Châu phía Nam
có thể thừa cơ
đánh úp hứa đô
khi đại quân vắng mặt.
Giữa lúc ý kiến
trong doanh trại
còn chia rẽ
Quách gia lại là
người kinh quyết nhất
trong việc thúc giục
Tào Tháo
tiếp tục truy kích đến cùng
không để sót lại
Ông phân tích
Lưu Biểu
là người chỉ biết
ngồi giữ đất
không có chi lớn
tính khí lại đa nghi
với chính thuộc hạ của mình
tuyệt sẽ không dám
mạo hiểm
xuất binh đánh úp
trong lúc này.
Ngược lại
nếu để yên
cho những kẻ sót lại
của họ viên
có thời gian cầu kết
với người Âu Hoàng
gây dừng lại thế lực
nơi biên ải xa xôi
về sau
ác sẽ trở thành
mối họa khó lường
khó dẹp yên
hơn gấp bội phần
so với hiện tại.
Nghe theo lời khuyên ấy
Tào Tháo
quyết định dốc toàn lực
đích thân dẫn
đại quân tiến sâu
vào vùng đất biên ải
hoang vu
để truy quét tận gốc.
Nhưng con đường tiến quân ấy
khắc nghiệt hơn
bất kỳ ai
có thể tưởng tượng.
Đoàn quân
phải vượt qua
hàng trăm dặm
sa mạc khô cằn
không một dọc nước
các bụi mịt mù
che khuất
cả tầm nhìn.
Có những đoạn đường
quân sĩ
phải đào giếng
sâu hàng chục trường
mới tìm được
chút nước ít ỏi
để cầm cự
Gió cát táp vào mặt
suốt cả ngày dài
đêm xuống
lại lạnh thấu xương
nhiệt độ trên lệch
khắc nghiệt
giữa ngày và đêm
khiến không ít binh sĩ
đổ bệnh dọc đường
phải bỏ lại phía sau
vì không đủ sức
tiếp tục hành quân.
Chính vào lúc
gian khổ nhất ấy
quác gia lại đưa ra
một đề nghị táo bạo
bỏ lại phần lớn
quan trọng
chỉ mang theo
một toán khinh kỵ
tinh nguệ
hành quân thần tốc
đánh úp bất ngờ
trước khi đối phương
kịp phòng bị
Ông hiểu rõ
chỉ có tốc độ
mới là yếu tố
quyết định thành bại
của chiến dịch này
Nếu để đối phương
có thời gian chuẩn bị
đại quân dù đông đảo
đến đâu
cũng khó lòng
giành được thắng lợi
trên vùng đất xa lạ
hiểm trở như vậy
Tào Tháo nghe theo
cho quân gấp rút
hành quân suốt ngày đêm
băng qua những vùng
núi non hiểm trở
khí hậu khắc nghiệt
đến mức
ngay cả những người
quen chinh chiến
lâu năm
cũng phải kiệt sức
Bản thân quác gia
vốn từ lâu
đã mang trong người
nhiều căng bệnh
do những năm tháng
lao tâm khổ tứ
bày mưu tính kế
Giờ đây
lại phải gắn gượng
theo đoàn quân
vượt qua chặng đường
gian nang bật nhất
trong suốt sự nghiệp
của mình
Sức khỏe của ông
vốn không tốt từ trước
nhiều lần đã phải
dùng thuốc để duy trì
Nhưng trước
chiến dịch quan trọng này
ông vẫn nhất quyết
không chịu
ở lại hậu phương
dưỡng bệnh
mà cố sức
theo sát Tào Tháo
đến tận cùng biên ải
Có người từng khuyên
ông nên nghỉ ngơi
để chiến dịch
cho các tướng lĩnh khác
đảm trách
nhưng ông chỉ lắc đầu
cho rằng đại sự
còn gian dở
bản thân không thể
an tâm ở lại
khi chủ tướng
đang đối mặt
hiểm nguy nơi đất khách
Những người thân cận
đi cùng ông
trong chuyến viễn chinh này
sau đó kể lại
Có những đêm
ông phải gắn gượng
ngồi dậy
giữa cơn ho dữ dội
để tiếp tục
bàn bạc quân cơ
cùng Tào Tháo
Dù sắc mặt
đã tái nhợt đi trông thấy
so với những ngày
còn ở hứa đô
Đoàn quân Tinh Nhuệ
cuối cùng cũng đến được
gần Liễu Thành
nơi quân Âu Hoàng
cùng Tàng Dư Họ Viên
đang đóng giữ
Và nhờ yếu tố bất ngờ
quân Tào Tháo
giành được thắng lợi vang dội
đánh tan lực lượng địch
ngay trong trận đầu giao chiến
Chiến thắng ấy
coi như giấc điểm
hoàn toàn mối họa
từ phương Bắc
nhưng cái giá
phải trả cho nó
lại không hề nhỏ
đặc biệt
là với riêng quốc gia
Suốt hành trình gian khổ
vượt sa mạc
rồi lại vượt núi cao
Sức khỏe vốn đã suy yếu
của ông càng thêm kiệt quệ
Những cơn ho kéo dài
những đêm số cao không giúp
bắt đầu xuất hiện
thường xuyên hơn
trên đường trở về
Không ai trong đoàn quân
khi ấy ngờ rằng
chính chiến dịch
mang lại thắng lợi
lấy lương này
lại cũng là chặng đường
cuối cùng
đẩy vị mưu sĩ
tài trí bậc nhất
của Tào Tháo
đến gần hơn
với giới hạn cuối cùng
của đời người
Trên đường trở về hứa đô
đoàn quân phải dừng trên
nghỉ ngơi
nhiều lần hơn dự tính
Không phải vì điệt tình
mà vì sức khỏe
của chính vị mưu sĩ
từng một tay góp phần
điện đoạt
cả cuộc diện phương Bắc
Giờ đây đã không còn đủ sức
chống trọi
với những chặng đường dài
Trở về đến dịch huyện
thay vì tiếp tục
hành trình
về thẳng hứa đô
như dự tính ban đầu
đoàn quân buộc phải dừng lại
bởi tình trạng
sức khỏe của quác gia
đã trở nên nghiêm trọng
đến mức không thể
tiếp tục di chuyển
Cơn bệnh mà ông đã
cố gắng chịu đựng
Giờ đây bùng phát dữ dội
khiến ông gần như
kiệt sức hoàn toàn
phải nằm liệt dường
trong doanh trại
tạm dựng chân
Tào tháo
khi hay tin
lập tức cho người
tìm khắp nơi
những thầy thuốc giỏi nhất
mang đến tận nơi
để chẩn trì
cho vị mưu sĩ
mà ông xem trọng
còn hơn cả
những tướng lính
thân cận nhất của mình
Nhưng dù các thầy thuốc
đã hết lòng cứu chữa
Bệnh tình của quác gia
vẫn không có
dấu hiệu thuyên giảm
Cơn sốt cao
Cơ thể vốn đã suy kiệt
Sau chặng đường dài
càng thêm hao mòn nhanh chóng
Trong những ngày cuối cùng ấy
Tào tháo thường xuyên
đích thân đến bên dường bệnh
Ngồi lặng nhìn người
mưu sĩ trẻ tuổi
từng cùng mình
vượt qua bao gian nguy
Giờ đây chỉ còn
có thể nằm yên
hơi thở
mỗi lúc
một yếu dần
Có người thân cận kể lại
Mỗi lần rời khỏi doanh trại
nơi quác gia
dưỡng bệnh
Tào tháo đều mang
vẻ mặt nặng triểu
ít nói hẳn đi
so với thường ngày
như ăn linh cảm
được điều chẳng lành
sắp xảy đến
Thầy thuốc kê hết thang này
đến thang khác
Nhưng cơ thể vốn đã
hao mòn qua nhiều năm
lao tâm khổ tứ
Cộng thêm chặng đường
viến chinh khắc nghiệt
vừa qua
Dường như không còn đủ sức
đáp lại bất kỳ
liệu thuốc nào nữa
Bản thân quác gia
dù thân thể
ngày một suy yếu
Tinh thần vẫn giữ được
sự tỉnh táo hiếm có
Ông vẫn cố gắng
dặn dò một vài lời
về việc quân cơ
còn gian dở
Về những vùng đất phương Nam
mà ông cho rằng
sớm muộn
Tào Tháo cũng sẽ
phải tính đến
Nhưng cơ thể
đã không còn nghe
theo ý chí nữa
Những lời dặn dò
cứ ngắn dần
thưa dần
theo từng ngày trôi qua
Cho đến một buổi sáng
khi Tào Tháo
cùng các thuộc hạ
thân cận
bước vào doanh trại
Họ nhận ra
vị mưu sĩ
tài trí bật nhất
một thời
đã lặn lẽ
trút hơi thở
cuối cùng trong đêm
Năm ấy
quác gia mới 38 tuổi
độ tuổi
mà đối với
một kẻ sĩ có tài
còn cả một quãng đường
dài phía trước
để tiếp tục công hiến
để cùng chủ tướng
chứng kiến
ngày thiên hạ thống nhất
Tin ông
không qua khỏi
truyền đến
khiến cả doanh trại
chìm trong không khí
tăng thương nặng nề
Không ít tướng sĩ
từng cùng ông
sát cánh qua bao trận mạc
cũng không giấu được
sự bàn hoàng
tiếc thương
Có người
từng chứng kiến
cảnh Tào Tháo
đứng lặng rất lâu
trước linh cửu
không nói một lời nào
chỉ có ánh mắt
là không giấu nổi
nỗi đau
mất đi một người
mà ông từng đặt trọn
niềm tin hiếm có
suốt bao năm
chinh chiến
Tào Tháo đích thân
đứng ra lo liệu
tăng lễ cho ông
một cách trọng thể
một vinh dự hiếm hoi
mà không phải
bất kỳ mưu sĩ
hay tướng lĩnh nào
cũng có thể nhận được
từ vị chủ tướng
vốn nổi tiếng
nghiêm khắc
Ông còn dân biểu
lên triều đình
xin truy phong
tước vị cho quắc gia
đồng thời ban thưởng
hậu hình cho gia quyến
một cách để bù đắp
phần nào
cho những công hiến
mà ông cho là chưa bao giờ
Trong trận tấu biểu
dân lên triều đình
Tào Tháo đã dùng
những lời lẽ
hiếm khi ông thể hiện
với bất kỳ ai
ca ngợi quác gia
là người có tầm nhìn
vượt xa người thường
mưu lược trong sáng
quyết đoán
không do dự
một trợ thủ
mà cả đời ông
khó có thể tìm được
người thứ hai
thay thế
Cái chết của quác gia
không chỉ là
sự mất mát
của một cá nhân
mà còn để lại
một khoảng trống lớn
trong hàng ngũ mưu sĩ
vốn đã quen dựa
vào những phán đoán
sắc bén
những lời khuyên táo bạo
mà ông từng đưa ra
trong những thời khắc
sinh tự nhất
của cuộc đời chiên chiến
Nhiều người trong doanh trại
khi ấy
còn chưa kịp hình dung
chỉ ít lâu sau
khi Tào Tháo
dẫn đại quân
tiến xuống phương Nam
để đối đầu
với liên quân tôn quyền
Lưu Bị
trong một trận chiến
sẽ đi vào sự sắc
sự vắng mặt
của quác gia
mới thực sự trở thành
nỗi tiếc núi khôn nguôi
ám ảnh vì chủ tướng
đến tận cuối đời
Giá như ông còn tại thế
Có lẽ nhiều quyết định
trong chiến dịch phương Nam
sắp tới
đã không diễn ra
theo cách mà sau này
người đời vẫn còn nhắc lại
với đầy tiếc núi
Nhưng đó lại là câu chuyện
của một chương khác
Một chương mà
cái tên quác gia
dù đã không còn hiện diện
vẫn tiếp tục ám ảnh
từng quyết định
của người từng xem ông
là tri kỷ
trong suốt quãng đời
chiên chiến còn lại
Sau khi bình định
song phương Bắc
Tào Tháo tiếp tục
dẫn đại quân
tiến xuống phương Nam
mang theo tham vọng
thống nhất toàn bộ thiên hạ
đặt dấu chấm hết
cho cảnh quần hùng
cát cứ
đã kéo dài quá lâu
Ông dẫn theo
một đội quân hùng hậu
khí thế ngút trời
tự tin rằng
chỉ cần một trận đánh lớn
cả vùng Kinh Châu
Giang Đông
sẽ sớm quy về
một mối dưới tay mình
Nhưng lần này
bên cạnh ông
không còn quách da
người mưu sĩ
từng nhiều lần
chỉ ra những góc khuất
mà chính ông
cũng không lượng trước được
từng cảnh báo ông
trước những cạm bẫy
tưởng chừng vô hình
giữa thời cuộc rối rèn
Đại quân của Tào Tháo
tiến đến bờ sông Trường Giang
đối diện với liên quân
của Tôn Quyền và Lưu Bị
đang chờ sẵn bên kia bờ
chuẩn bị cho một trận thủy chiến
sẽ định đoạt
cả cục diện thiên hạ
Quân số của Tào Tháo
áp đảo hơn hẳn
nhưng phần lớn binh sĩ
vốn quen chinh chiến trên bộ
chưa từng thông thạo thủy chiến
lại thêm khí hậu
phương Nam ẩm thấp lạ lẫm
khiến không ít người
trong quân đổ bệnh
Phía liên quân
Tôn Quyền
Lưu Bị
Châm lửa vào những chiến thuyền
đã được buộc chặt vào nhau
theo một kế sách
mà quân Tào Tháo trước đó
tin là sẽ giúp
ổn định thuyền bè
trên sóng nước
Ngọn lửa bùng lên dữ dội
trong đêm tối
lang nhanh từ thuyền này
sang thuyền khác
do chính sự liên kết
chặt chẽ ấy
thiêu rùi gần như
toàn bộ hạm đội hùng mạnh
mà Tào Tháo
đã dạy công xây dựng
Trận Xích Bích
kết thúc trong thảm bại
nặng nề nhất
mà Tào Tháo
từng phải gánh chịu
suốt cả sự nghiệp
buộc ông phải dẫn tàn
quân rút lui
trong cảnh hỗn loạn
để lại phía sau
bao nhiêu công sức
và tham vọng
thống nhất thiên hạ gian dở
Trên đường rút lui
giữa cảnh
tăng tác của đội quân
từng một thời hùng mạnh
Tào Tháo
ngồi lặng rất lâu
hồi tưởng lại
từng quyết định
đã đưa ra trước
và trong trận chiến vừa qua
Tương truyền
chính vào lúc ấy
ông đã thốt lên
một câu nói
khiến những người
thân cận đứng gần
đều không khỏi chạy lòng
rằng nếu quác gia
còn sống
ác hẳn
ông đã không để mọi việc
rơi vào cảnh thám bại
như thế này
Câu thang ấy
không đơn thuần
chỉ là một lời tiếc nuối
bột phát
trong khoảnh khắc thất bại
mà còn là sự thừa nhận
thẳng thắn hiếm có
từ một người
vốn nổi tiếng
cứng ránh
ít khi để lộ điểm yếu
của bản thân
trước ba quân tướng sĩ
Những người chứng kiến
câu nói ấy
sau này kể lại
dòng Tào Tháo
khi thốt ra mấy chữ đó
không hề mang vẻ
dần dữ
hay trách móc số phận
mà nghe chừng
Nó cho thấy
trong suốt những năm tháng
quách gia còn tại thế
vai trò của ông
không chỉ dừng lại
ở việc hiến kế
đơn thuần
mà còn là một tấm gương
phản chiếu
giúp Tào Tháo
nhìn rõ hơn
những góc khuất
những rủi ro tiềm ẩn
mà bản thân ông
dù tài giỏi đến đâu
vẫn có thể bỏ sót
Sau trận xích bích
dù vẫn tiếp tục
củng cố quyền lực
ở phương Bắc
Tào Tháo
không còn giữ được
tham vọng thống nhất
thiên hạ
trong một sớm
một chiều như trước
Cục diện tam phân thiên hạ
giữa ba thế lực
ngụy
thục
ngô
dần dần hình thành
từ chính bước hoạch định mệnh này
Nhiều sứ gia đời sau
khi nhìn lại
toàn bộ diễn biến
đều không khỏi
đặt ra câu hỏi
liệu nếu
quách gia còn sống
để cùng tham gia
hoạch định chiến dịch
phương Nam
Cục diện xích bích
năm ấy
có thể đã rẽ sang
một hướng hoàn toàn
khác hay không
Dĩ nhiên
lịch sử
không có chỗ
cho chữ nếu
nhưng chính sự tiết núi
dài dặn ấy
kéo dài
suốt nhiều thế kỷ
sau này
đã trở thành minh chứng
rõ ràng nhất
cho tài năng phi thường
mà quách gia
từng sở hữu
khi còn tại thế
Cầu thang của Tào Tháo
tại xích bích
vì thế
không chỉ là một lời
tiếc thương
dành riêng
cho một cá nhân đã khuất
mà còn trở thành
một trong những giai thoại
được nhắc đi nhắc lại
nhiều nhất
khi người đời
bàn về giá trị
của một mưu sĩ tài trí
đối với vận mệnh
cả một triệu đại
Tên tuổi ông
dù chỉ gắn liền
với một khoảng thời gian
ngắn ngũi
trong sự nghiệp của Tào Tháo
vẫn được người đời sau
nhắc đến
như một trong những
mưu sĩ tài trí
bậc nhất
của cả một thời kỳ
loạn lạc
sánh ngang
với những cái tên
lừng lẫy khác
của thời Tam Quốc
Suốt cuộc đời
ngắn ngũi của mình
quách gia chưa từng
một lần cầm quân
song pha giữa trận tiền
nhưng mỗi lời khuyên
ông đưa ra
đều được cân nhắc
kỹ lưỡng
đến từng chi tiết
nhỏ nhất
không bao giờ
nói xuân cho có
cũng chưa từng
vì sợ mất lòng
mà giấu đi
những phán đoán
táo bạo của mình
Chính sự kết hợp
giữa tầm nhìn xa
và lòng can đảm
dám nói thẳng ấy
đã giúp Tào Tháo
vượt qua không ít
thời khắc sinh tự
từ Quan Độ
cho đến Liễu Thành
để rồi từ một
thế lực yếu hơn
vươn lên làm chủ
cả một vùng
phương Bắc rộng lớn
Nhưng cũng chính
căng bệnh trong người
thứ mà ông chưa bao giờ
để nó cản trở
bước chân mình
trên những chặng đường
viễn trinh gian khổ nhất
lại là thứ cuối cùng
cướp đi ông
ở tuổi 38
khi tài năng
vẫn còn đang độ
chín mùi nhất
Người đời sau
mỗi khi nhắc đến
những mưu sĩ tài trí
bật nhất thời Tạm Quốc
vẫn luôn dành
một chỗ đứng riêng
cho quác gia
không phải vì ông
sống lâu
để lập nhiều công trạng
mà vì trong quãng
thời gian ngắn mùi ấy
ông đã kịp chứng minh rằng
đôi khi chỉ cần
một trí tuệ đúng lúc
cũng đủ sức
thay đổi
cả cục diện
của một thời đại
