Ăn Chay Kiểu Nào Mới Đúng? Một Hiểu Lầm Khiến Nhiều Người Ăn Chay Sai | Dalai Lama

Thưa chư dị, có những cuộc tranh luận kéo dài nhiều năm nhưng vẫn chưa bao giờ có hồi kết. Một trong số đó là câu hỏi, ăn chay thì có được ăn trứng và uống sữa hay không? Có người khẳng định tuyệt đối không được. Có người lại cho rằng điều đó hoàn toàn bình thường. Mỗi bên đều có lý lẽ riêng, đều muốn bảo vệ quan điểm của mình. Thế nhưng tôi muốn mời quý vị tạm gác những lập luận ấy sang một bên. Bởi nếu chúng ta chỉ chăm chăm tìm một đáp án đúng hay sai, rất có thể chúng ta sẽ bỏ lỡ điều quan trọng nhất mà việc ăn chay muốn hướng con người đến. Câu hỏi thật sự không phải là ăn hay không ăn, mà là điều gì đang diễn ra trong tâm của người đang ăn. Hãy quan sát thật kỹ. Có người ăn chay đã 20 năm, nhưng mỗi ngày vẫn sống trong sự bực bội. Chỉ cần người khác làm trái ý là nổi nóng. Chỉ cần ai có quan điểm khác là lập tức phản bác. Chỉ cần nhìn thấy một người ăn mặn là trong lòng sinh tâm chê trách. Nếu chỉ nhìn vào bữa cơm, người ấy có vẻ rất thanh tịnh. Nhưng nếu nhìn vào nội tâm, liệu sự bình an đã thật sự xuất hiện chưa? Ngược lại, cũng có những người chưa đủ điều kiện để ăn chay trường. Họ vẫn còn dùng những món ăn có nguồn gốc từ động vật vì hoàn cảnh gia đình, vì sức khỏe hoặc vì công việc. Thế nhưng họ sống rất hiền lành. Họ không cố ý làm tổn thương ai. Họ biết nhường nhịn, biết cảm thông, biết giúp đỡ người gặp khó khăn mà không mong được báo đáp. Khi nhìn thấy một người đau khổ, họ sẵn sàng dừng lại để lắng nghe. Khi nhìn thấy một con vật bị thương, họ tìm cách cứu giúp nếu có thể. Tôi không đặt câu hỏi này để phủ nhận giá trị của việc ăn chay. Trái lại, ăn chay là một thực hành rất đẹp. Nhưng nếu chúng ta chỉ nhìn vào thức ăn mà quên nhìn vào chính mình, thì việc ăn chay rất dễ biến thành một chiếc giỏ đẹp che đi những gốc tối trong tâm. Khi còn nhỏ, hầu hết chúng ta đều được dạy rằng phải ăn ngoan, ăn sạch, ăn đủ chất. Khi lớn lên, chúng ta bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến việc ăn gì để khỏe, ăn gì để giảm cân, ăn gì để sống lâu. Rồi đến một giai đoạn khác của cuộc đời, nhiều người tìm đến việc ăn chay vì muốn nuôi dưỡng lòng từ bi, muốn giảm bớt sát sinh, muốn tâm mình nhẹ hơn. Đó là một bước tiến rất đáng quý. Nhưng thật tiếc, không ít người lại dừng hành trình của mình ngay ở chiếc đĩa thức ăn. Họ dành hàng giờ để đọc thành phần của một món ăn, nhưng lại không dành 5 phút để nhìn xem trong lòng mình hôm nay đang chứa điều gì. Họ rất cẩn thận khi lựa chọn thực phẩm, nhưng lại rất dễ buông ra những lời nói làm người khác đau lòng. Họ lo sợ mình vô tình ăn phải một miếng bánh có chứa trứng, nhưng lại không nhận ra mình vừa vô tình làm tổn thương một trái tim bằng sự nóng giận và phán xét. Nếu phải lựa chọn, điều gì gây ra nhiều đau khổ hơn? Một quả trứng trên bàn ăn, hay một lời nói cay nghiệt khiến người khác mất ngủ nhiều đêm? Một ly sữa, hay sự ích kỷ khiến một gia đình rạn nước? Một món ăn, hay lòng kiêu ngạo khiến con người ngày càng xa cách nhau? Tôi không đưa ra những câu hỏi này để làm nghẹ đi giá trị của giới luật hay nguyên tắc ăn chay. Tôi chỉ mong quý vị nhìn rộng hơn. Cuộc đời không chỉ được quyết định bởi những gì đi vào dạ dày. Cuộc đời còn được quyết định bởi những gì đi ra từ trái tim. Có lẽ quý vị đã từng gặp một người như thế. Họ rất nghiêm khắc với bản thân trong việc ăn uống. Họ thuộc lòng rất nhiều quy tắc. Họ biết món nào được phép, món nào không được phép. Nhưng mỗi khi nói chuyện với người khác, họ luôn mang theo cảm giác mình đúng hơn. Họ không còn chia sẻ bằng sự cảm thông mà bằng sự phê phán. Họ không còn khuyến khích người khác bằng tình thương mà bằng sự áp đặt. Điều đó giống như một người này nào cũng lau sạch cửa sổ nhưng lại quên quét bụi trong chính căn phòng của mình. Từ bên ngoài nhìn vào, cửa kính rất sáng. Nhưng bước vào bên trong, mọi thứ vẫn ngột ngạc. Việc ăn chay cũng vậy. Nó giống như lau sạch một ô cửa để ánh sáng có thể đi vào. Nhưng nếu trong căn phòng của tâm dẫn đầy giận dữ, tham lam, đố kị và chiêu ngạo, thì ánh sáng ấy rất khó lan tỏa. Có người từng hỏi tôi rằng, nếu một ngày lỡ ăn phải món có trứng thì có phải đã mất hết công đức không? Tôi miễn cười và muốn hỏi ngược lại, nếu hôm nay quý vị giữ được một bữa ăn rất thanh tịnh nhưng lại là một người thân bật khóc vì những lời nói của mình, vậy quý vị nghĩ điều gì đáng tiếc hơn? Đôi khi chúng ta quá lo lắng về những điều rất nhỏ mà quên mất những điều rất lớn. Chúng ta cân đo từng nguyên liệu trong bữa ăn nhưng không cân đo từng ý nghĩ trong tâm. Chúng ta sợ phạm lỗi với thức ăn nhưng lại không sợ phạm lỗi với lòng người. Thử nhìn vào chính gia đình mình. Có bao nhiêu bữa cơm bắt đầu bằng những món chay rất ngon nhưng kết thúc bằng sự im lặng vì một cuộc cãi giả. Có bao nhiêu người ngồi trước mâm cơm thanh đạm nhưng trong lòng lại chất đầy oán trách. Có bao nhiêu người tự hào vì mình ăn rất sạch nhưng lại chưa từng nói một lời xin lỗi với cha mẹ, với vợ chồng hay với con cái. Nếu một bữa ăn không làm cho chúng ta hiền hơn, biết ơn hơn và bao dung hơn thì bữa ăn ấy vẫn còn thiếu một điều rất quan trọng. Vì thế, trước khi hỏi rằng trứng có được ăn không, sữa có được uống không, tôi mong mỗi người hãy tự hỏi một câu khác. Sau mỗi bữa cơm, tâm của tôi có trở nên nhẹ hơn không? Tôi có dễ miễn cười hơn không? Tôi có bớt nắng giận hơn không? Tôi có yêu thương người khác nhiều hơn hôm qua không? Nếu câu trả lời là có, thì quý vị đang đi đúng hướng. Còn nếu câu trả lời là chưa, thì có lẽ điều cần thay đổi không chỉ nằm trên chiếc bàn ăn, mà còn nằm sâu trong chính trái tim của chúng ta. Đây mới là nơi quyết định giá trị thật sự của việc ăn chay và cũng là chìa khóa để trả lời câu hỏi mà rất nhiều người dẫn tranh luận suốt bao năm qua. Trong phần tiếp theo, chúng ta sẽ cùng nhìn thẳng và chín quả trứng và ly sữa để xem điều gì mới là điều đáng quan tâm nhất dưới ánh sáng của trí tuệ và lòng tự bi. Nhiều người nghĩ rằng chỉ cần tìm được một câu trả lời dứt khoát thì mọi băng khoăn sẽ chấm dứt. Được thì cứ ăn, không được thì tuyệt đối tránh. Con người luôn thích những câu trả lời ngắn gọn như vậy vì chúng giúp chúng ta cảm thấy mình đang đứng về phía đúng. Nhưng con đường tu tập của tâm không phải lúc nào cũng được mở ra bằng hai chữ được hoặc không được. Cuộc sống luôn sâu hơn những gì mắt nhìn thấy và lòng tự bi cũng rộng lớn hơn những quy tắc mà chúng ta tự đặt ra. Tôi muốn quý vị nhớ đến hình ảnh một khu giường. Người làm giường không chỉ quan tâm đến việc tưới nước hay bón phân. Họ còn quan sát ánh nắng, đất đai, con trùng, gió và cả mùa trong năm. Chỉ nhìn vào một yếu tố sẽ không bao giờ hiểu được vì sao một cái cây xanh tốt hay héo úa. Con người cũng vậy. Một bữa ăn chỉ là một phần rất nhỏ trong cả khu giường của đời sống. Nếu cả ngày chúng ta nuôi dưỡng sự ganh ghét, tối đến mới ăn một bữa cơm chay thì tâm vẫn đang hấp thụ những thức ăn độc hại khác mà chính mình không nhận ra. Có một loại thức ăn còn đi vào con người nhanh hơn cả cơm và nước. Đó là những gì mắt nhìn, tai nghe và tâm tiếp nhận mỗi ngày. Quý vị có thể dành nhiều thời gian để lựa chọn thực phẩm sạch nhưng nếu mỗi sáng thức dậy việc đầu tiên là đọc những lời chỉ trích trên mạng, xem những đoạn video khiến mình tức giận, nuôi dưỡng sự hân thua với người khác thì tâm cũng đang bị đầu độc từng chút một. Có người rất cẩn thận với từng món ăn nhưng lại rất dễ nổi giận khi bị kẹt xe. Có người từ chối một chiếc bánh vì sợ có trứng nhưng chỉ vài phút sau lại lớn tiếng với nhân viên phục vụ vì món ăn lên chậm. Có người bỏ rất nhiều tiền để mua thực phẩm hữu cơ nhưng lại không tiếc lời làm tổn thương người thân trong gia đình. Những điều ấy khiến chúng ta phải suy nghĩ điều gì đang làm ô nhiễm con người nhanh hơn? Thức ăn trên bàn hay những cảm xúc không được chuyển quá trong tâm? Tôi từng gặp những người chăm sóc động vật rất tận tụy. Họ dành hàng giờ cứu chữa một chú chó bị bỏ rơi, một chú mèo bị thương, một con chim gãy cánh. Họ không nói nhiều về đạo lý, cũng không tranh luận xem người khác ăn gì. Họ chỉ lặng lẽ làm điều mình cho là đúng. Mỗi lần nhìn thấy sự sống đang đau khổ, trái tim họ tự nhiên rung động. Rồi tôi cũng gặp những người thuộc rất nhiều quy tắc về ăn chay nhưng khi thấy một người già bán vé số đứng dưới trời nắng họ bước qua như không nhìn thấy. Khi thấy một người ăn xin co ro bên lề đường, họ nghĩ đó không phải việc của mình. Họ giữ gìn sự thanh tịnh cho bữa ăn nhưng lại quên mở rộng sự thanh tịnh ấy đến cách mình đối xử với con người. Nếu phải lựa chọn, quý vị nghĩ điều gì gần giới lòng từ bi hơn? Đó là lý do tôi luôn mong mọi người đừng biến việc ăn chay thành một cuộc thi xem ai nghiêm khắc hơn, ai hiểu giáo lý nhiều hơn, ai giữ giới tốt hơn. Khi tâm bắt đầu muốn chiến thắng người khác thì sự bình an đã âm thầm rời khỏi mình từ lúc nào mà chính mình không biết. Hãy nhìn vào một gia đình bình thường. Người mẹ thức dậy từ rất sớm chuẩn bị bữa sáng cho cả nhà. Người cha tất bật đi làm để lo chi phí sinh hoạt. Đứa con còn nhỏ chỉ mong cả nhà được ngồi ăn cùng nhau. Nếu trong bữa cơm ấy, mọi người biết nói lời cảm ơn, biết lắng nghe nhau, biết nhường nhau miếng ngon thì bữa cơm ấy đã nuôi dưỡng rất nhiều hạt giống thiện lành. Ngược lại, nếu ai cũng chỉ chăm chăm chứng minh mình đúng chỉ vì một món ăn mà để bầu không khí trở nên nặng nề thì dù mâm cơm có hoàn toàn là món chay sự bình yên vẫn không xuất hiện. Đó là lý do tôi muốn mời quý vị đổi cách đặt câu hỏi Đừng hỏi trước rằng món này có được ăn không. Hãy hỏi sau khi ăn xong trái tim mình sẽ trở nên thế nào? Một câu hỏi hướng về thức ăn có thể giúp chúng ta chọn đúng món nhưng một câu hỏi hướng về nội tâm mới giúp chúng ta chọn đúng con đường. Chính từ góc nhìn đó chúng ta sẽ bước sang điều mà rất nhiều người quan tâm nhất quả trứng và ly sữa thực sự nên được nhìn nhận như thế nào dưới ánh sáng của trí tuệ và lòng tự bi thay vì chỉ bằng những cuộc tranh luận kéo dài không có hồi kết. Có lẽ quý vị sẽ ngạc nhiên khi tôi nói rằng câu hỏi ăn chay có được ăn trứng, uống sữa không chưa bao giờ là câu hỏi quan trọng nhất Điều quan trọng hơn là vì sao chúng ta lại muốn biết câu trả lời ấy. Có người hỏi vì thật lòng muốn nuôi dưỡng lòng tự bi nhưng cũng có người hỏi chỉ để chứng minh rằng mình đúng hơn người khác chỉ khác nhau ở một động cơ Đó là lý do tôi muốn mời quý vị nhìn chủ đề này từ một góc độ khác không phải bằng sự tranh luận mà bằng sự quan sát chính nội tâm mình Hãy thử nhớ lại lần cuối cùng quý vị nhìn thấy một đứa trẻ khi một đứa trẻ cho chú chó trước nhà một nắm cơm nó không hề nghĩ mình đang tích lũy công đức Khi nó nhặt một con chim non bị rơi khỏi tổ rồi đặt lên cành cây thấp hơn nó cũng không nghĩ mình đang làm việc thiện Trái tim của nó chỉ đơn giản rung động trước sự sống Lòng tự bi dốn dĩ rất tự nhiên như thế Nhưng khi lớn lên con người lại bắt đầu đặt ra vô số tiêu chuẩn để đánh giá nhau Người này ăn thế này là đúng Người kia ăn thế kia là sai Người này thanh tịnh hơn Người kia còn nhiều nghiệp hơn Chúng ta bận rộn quan sát chiếc đĩa của người khác đến mức quên nhìn vào chính trái tim mình Nếu hôm nay quý vị bước vào một căn bếp quý vị sẽ thấy rất nhiều loại thực phẩm khác nhau Có rau, có đậu, có gạo có sữa, có trứng Nhưng nếu bước vào tâm của một con người quý vị cũng sẽ thấy một căn bếp khác Trong đó có lòng biết ơn, có sự bao dung có sự nóng giận, có lòng ích kỷ và cả những nỗi oán hờn đã được cất giữ nhiều năm Điều lạ là rất nhiều người dành hàng giờ để lựa chọn thực phẩm cho cơ thể nhưng lại gần như không dành chút thời gian nào để lựa chọn những gì sẽ nuôi dưỡng tâm hồn mình Họ cẩn thận với từng món ăn nhưng lại dễ dàng để sự đố kị sự hân thua và cơn giận dữ đi vào tâm mỗi ngày Vì vậy, trước khi nói đến trứng hay sữa tôi muốn hỏi quý vị một câu đơn giản Mỗi ngày, điều gì đang nuôi lớn con người của quý vị? Có phải chỉ là thức ăn hay còn là những lời nói những suy nghĩ và những cảm xúc mà quý vị lặp đi lặp lại từ sáng đến tối Một người có thể ăn rất thanh đạm nhưng suốt ngày chỉ nghĩ đến việc chỉ trích người khác Một người khác có thể chưa ăn chai trường nhưng mỗi ngày đều cố gắng nói lời tử tế giúp đỡ người yếu thế và chăm sóc cha mẹ già Nếu chỉ nhìn vào bữa cơm chúng ta rất dễ đánh giá sai Nhưng nếu nhìn vào cách họ sống chúng ta sẽ thấy điều gì mới thật sự đang tạo nên giá trị của một con người Tôi từng gặp một cụ bà sống ở vùng quê Bữa cơm của bà rất giãn dị Có hôn chỉ là bát canh rau ít cơm trắng và một quả trứng Thế nhưng trước khi ăn bà luôn để riêng một phần cơm cho đàn chó mèo quanh xóm Thấy người hàng xóm đau ốm bà mang sang bó rau dừa hái trong giường Thấy một người lã ghé xin nước bà mời họ vào nghỉ dưới bóng cây rồi rót một chén trà nóng Bà chưa từng nói mình là người tu hành Cũng chưa từng tranh luận với ai về chuyện ăn chay Nhưng ở đâu có bà Ở đó người khác cảm thấy dễ chịu và ấm lòng Rồi tôi lại gặp một người rất nghiêm khắc trong việc ăn chay Người ấy thuộc lòng từng quy tắc Biết rõ món nào được ăn Món nào phải tránh Nhưng chỉ cần người thân lỡ ăn một miếng thịt trước mặt mình là gương mặt lập tức khó chịu Chỉ cần ai có quan điểm khác là buông lời chê trách Dần dần Mỗi bữa cơm gia đình đều trở thành một cuộc căng thẳng Không ai còn cảm thấy bình yên khi ngồi cạnh nhau nữa Quý vị thử nghĩ xem Điều gì khiến một gia đình hạnh phúc hơn Một mâm cơm hoàn toàn không có trứng và sữa nhưng đầy sự chỉ trích Hay một bữa cơm còn nhiều điều chưa hoàn hảo nhưng mọi người biết lắng nghe Biết nhường nhịn và biết nói với nhau bằng tình thương Câu trả lời có lẽ ai cũng cảm nhận được Chỉ là đôi khi chúng ta ngại thừa nhận Đó là lý do tôi không muốn quý vị dội tìm một đáp án tuyệt đối cho câu hỏi hôm nay Bởi nếu chỉ chăm chăm vào việc trứng có được ăn hay sữa có được uống Chúng ta rất dễ bỏ qua điều quan trọng hơn nhiều Điều quyết định một con người tiến gần đến sự an lạc không phải chỉ là những gì đi vào dạ dày Mà là những gì đang lớn lên trong trái tim Một bữa ăn chỉ kéo dài vài chục phút Người thân lỡ ăn một miếng thịt trước mặt mình là gương mặt lập tức khó chịu Không ai còn cảm thấy bình yên khi ngồi cạnh nhau nữa Nhưng một ý nghĩ thiện lành có thể thay đổi cả cuộc đời Một món ăn chỉ nuôi cơ thể trong một ngày Nhưng lòng tự bi có thể nuôi dưỡng hạnh phúc suốt nhiều năm Chính vì thế Trước khi nhìn vào quả trứng hay ly sữa Chúng ta cần nhìn sâu hơn vào điều mà chúng đang nuôi dưỡng bên trong mình Chỉ khi hiểu được điều đó Câu trả lời cho cuộc tranh luận kéo dài bao năm qua mới dần trở nên sáng tỏ Bây giờ Chúng ta hãy tạm quên đi mọi quan điểm mình từng nghe Và thử nhìn thẳng vào quả trứng cùng ly sữa Bằng một tâm trí thật bình lặng Đừng dội kết luận Cũng đừng dội phản bác Bởi rất nhiều cuộc tranh cãi trên đời không xuất phát từ việc con người thiếu kiến thức Mà xuất phát từ việc ai cũng muốn bảo vệ điều mình đã tin từ trước Khi cái tôi lên tiếng Trí tuệ thường lặng im Nhưng khi cái tôi lặng xuống Chúng ta mới bắt đầu nhìn sự diệt đúng như bản chất của nó Một câu hỏi mà tôi muốn quý vị suy ngẫm là Điều gì khiến một hành động trở nên thiện hay bất thiện Có phải chỉ là bản thân hành động đó Hay còn là động cơ đứng phía sau Hai người cùng cho đi một khoản tiền Một người giúp vì lòng thương Người kia giúp chỉ để được khen ngợi Hành động giống nhau nhưng giá trị trong tâm hoàn toàn khác nhau Việc ăn uống cũng không nằm ngoài quy luật ấy Có người cầm một ly sữa với lòng biết ơn Họ hiểu rằng có biết bao con người đã lao động để tạo nên ly sữa ấy Họ uống trong sự tiếc độ Không lãng phí Không hưởng thụ quá bất và luôn biết trân trọng những gì mình đang có Nhưng cũng có người ngồi trước một mâm cơm chay rất thanh tịnh Mà trong lòng chỉ nghĩ đến việc mình cao hơn người khác Vậy điều gì đang nuôi lớn tâm hồn của họ Chính thức ăn Hay thái độ của họ đối với thức ăn Con người thường chỉ nhìn thấy vật ở bên ngoài mà quên mất dòng chảy đang diễn ra bên trong Một quả trứng chỉ nằm yên trên chiếc đĩa Nó không thể khiến ai trở nên tham lam Nó cũng không thể khiến ai trở nên từ bi Một ly sữa cũng vậy Chính tâm của người sử dụng mới quyết định tất cả Nếu tâm đầy tham muốn Ngay cả một bát cơm trắng cũng có thể trở thành nguyên nhân của sự chấp trước Nếu tâm đầy biết ơn và tỉnh thức Từng miếng ăn lại trở thành cơ hội để nuôi dưỡng lòng khiêm nhường Tôi từng thấy một người nông dân sau một ngày làm việc dưới trời nắng gắt Trước khi ăn Ông chát tay rất nhẹ rồi nói Cảm ơn đất trời đã nuôi sống tôi hôm nay Bữa cơm của ông không hề sang trọng Có hôm vẫn có trứng Có hôm có chút sữa do gia đình tự nuôi mò Nhưng điều khiến tôi xúc động không phải là món ăn Mà là ánh mắt đầy biết ơn của ông Ông không xem thức ăn là thứ để hưởng thụ Ông xem đó là món quà của sự sống Ngược lại tôi cũng từng gặp những người có điều kiện hơn rất nhiều Bàn ăn của họ toàn những món chay đắt tiền Nguyên liệu nhập khẩu Chế biến rất cầu kỳ Nhưng chỉ cần món ăn không dự ý là lập tức nổi nóng Chỉ cần phục vụ chậm vài phút là cách móc Chỉ cần ai ăn khác mình là trong lòng khó chịu Lúc ấy bữa ăn còn là nơi nuôi dưỡng từ bi nữa không? Hay đã trở thành nơi nuôi dưỡng sự hơn thua? Quý vị thấy đấy Chúng ta rất dễ đặt toàn bộ sự chú ý vào thực phẩm Nhưng lại quên mất người đang sử dụng thực phẩm ấy là ai Một con dao trong tay bác sĩ có thể cứu người Cũng chính con dao ấy trong tay kẻ sân hận lại có thể gây đau khổ Vấn đề chưa bao giờ nằm ở con dao Vấn đề luôn nằm ở bàn tay và trái tim đang điều khiển nó Thức ăn cũng giống như vậy Điều đáng sợ nhất không phải là ăn sai một món Mà là để tâm mình đi sai hướng Vì thế Nếu chỉ hỏi trứng có được ăn không Sữa có được uống không thì câu hỏi ấy vẫn còn quá nhỏ Câu hỏi lớn hơn là Sau mỗi bữa ăn Lòng từ bi trong tôi có lớn thêm một chút nào không? Tôi có biết trân trọng sự sống hơn không? Tôi có sống tử tế với những người xung quanh hơn không? Nếu câu trả lời là không Thì dù bữa cơm có hoàn toàn thuần chay Chúng ta vẫn còn một chặng đường rất dài để học cách ăn bằng trí tuệ Và cũng chính tại đây Rất nhiều người bắt đầu mắc phải một sai lầm mà chính họ không hề nhận ra Sai lầm ấy không nằm trong chiếc đĩa Cũng không nằm ở quả trứng hay ly sữa Nó nằm trong một thứ vô hình nhưng nguy hiểm hơn rất nhiều Đó là khi bảng ngã bắt đầu khoát lên mình chiếc áo Của sự tu tập và âm thầm lớn lên từng này Có một điều mà tôi tin rằng còn nguy hiểm hơn cả Việc ăn nhầm một món không đúng với nguyên tắc của mình Đó là khi bảng ngã bắt đầu mặc chiếc áo của sự tu tập Nó không còn xuất hiện dưới hình dạng của sự kiêu ngạo thông thường Nó nói bằng những lời rất đẹp Nó khiến chúng ta tin rằng mình đang sống đúng Đang thanh tịnh hơn Đang hiểu đạo hơn Và chính vì nó mang dáng dẻ của điều thiện nên rất khó để nhận ra Một người nóng giận còn biết mình đang nóng giận Nhưng một người kiêu ngạo vì nghĩ mình đang làm điều tốt Thường không bao giờ thấy mình có vấn đề Có lẽ quý vị đã từng gặp những người như vậy Họ không còn nhìn người khác bằng ánh mắt cảm thông mà bằng ánh mắt đánh giá Họ không hỏi người khác đang sống ra sao Chỉ quan tâm người đó ăn gì Họ không nhìn vào nỗi đau của một con người Chỉ nhìn vào chiếc đĩa trước mặt người ấy Dần dần Việc ăn chay không còn là con đường nuôi dưỡng lòng từ bi nữa Mà trở thành một chiếc thước để đo giá trị của con người Đó là lúc ý nghĩa ban đầu đã bị đánh mất Hãy thử tưởng tượng một người mẹ đang làm việc từ sáng đến tối để nuôi ba đứa con Cuộc sống quá khó khăn khiến bà chưa thể ăn chay trường Nhưng mỗi đồng kiếm được Bà đều dành cho con Mỗi bữa ăn Bà luôn nhường phần ngon nhất cho gia đình Mỗi đêm Bà thức trắng chăm con bệnh mà không một lời thang giảng Bây giờ hãy đặt người mẹ ấy cạnh một người ăn chay nhiều năm Nhưng luôn coi thường cha mẹ Nói lời cay nghiệp với vợ chồng Và lạnh lùng trước nỗi đau của người khác Theo quý vị Trái tim nào đang gần giới lòng từ bi hơn Cuộc đời không đo phẩm hạnh của một con người bằng những gì họ đặt trên bàn ăn Cuộc đời đo bằng cách họ đối xử với những người không thể mang lại lợi ích cho mình Một lời an ủi dành cho người tuyệt vọng Đôi khi còn quý hơn hàng trăm bữa cơm chay Một cái nắm tay dành cho người cô đơn Đôi khi còn có giá trị hơn rất nhiều nghi thức mà chúng ta tự hào mình đã thực hiện Tôi không nói điều này để phủ nhận việc ăn chay Tôi chỉ muốn nhắc rằng Nếu sau nhiều năm ăn chay mà trái tim vẫn hẹp hơn Cái tôi vẫn lớn hơn và sự phán xét vẫn nhiều hơn Thì có lẽ điều cần thay đổi không còn là thực đơn nữa Điều cần thay đổi là cách chúng ta nhìn con người Có những người cả đời chưa từng khoe mình sống đạo Nhưng đi đến đâu họ cũng mang theo sự bình yên Họ bước vào một căn nhà và căn nhà ấy bỗng nhẹ nhàng hơn Họ nói một câu và người đang buồn cảm thấy được an ủi Họ giúp một người mà không cần ai biết Họ tha thứ dù mình là người chịu tổn thương Những con người như vậy giống một ngọn nến Họ không nói nhiều về ánh sáng Họ chỉ lặng lẽ tỏa sáng Ngược lại, cũng có những người nói rất nhiều về lòng tự bi Nhưng chỉ cần người khác không đồng ý với mình là lập tức nổi giận Họ nói về buôn xã nhưng không buôn nổi một lời chê Họ nói về khiêm dường nhưng luôn muốn người khác công nhận sự tu tập của mình Họ nói về tình thương nhưng lại làm chính người thân trong gia đình cảm thấy ngột ngạt Điều đau lòng là họ không hề nhận ra Họ nghĩ mình đang bảo vệ chân lý Trong khi điều họ đang bảo vệ chỉ là cái tôi Có một câu hỏi mà mỗi người nên tự hỏi trước khi đi ngủ Hôm nay tôi đã làm cho bao nhiêu người cảm thấy bình an khi ở cạnh mình? Nếu câu trả lời là rất ít Thì đừng dội hỏi mình đã ăn chay bao nhiêu năm Hãy hỏi trái tim mình đã mở ra được bao nhiêu Quý vị có để ý không? Cây cổ thụ càng lớn thì cành càng cuối xuống Bông lúa càng nhiều hạt thì càng triểu thấp Chỉ có cỏ dại mới luôn dương thẳng để chứng tỏ mình cao Con người cũng vậy Người thật sự có tu tập sẽ ngày càng khiêm dường Họ không cần chứng minh mình đúng Họ không cần ép người khác phải giống mình Họ hiểu rằng mỗi người đều đang đi trên một hành trình khác nhau Có người đi nhanh Có người đi chậm Có người mới bắt đầu Điều quan trọng không phải là so sánh ai hơn ai Mà là hôm nay mình đã tốt hơn chính mình của ngày hôm qua hay chưa? Vì thế, nếu một ngày quý vị phải lựa chọn giữa Việc giữ đúng một nguyên tắc nhưng làm tổn thương một trái tim Hay chọn nói một lời yêu thương để giữ sự hòa hợp trong gia đình Hãy dừng lại vài giây và nhớ rằng mục đích cuối cùng của việc tu tập Không phải là tạo thêm khoảng cách giữa con người với con người Mục đích của nó là làm cho lòng từ bi lớn lên từng ngày Rồi đến một lúc, quý vị sẽ nhận ra điều đáng tiếc nhất Không phải là mình từng ăn một quả trứng hay uống một ly sữa Điều đáng tiếc nhất là suốt nhiều năm mang danh tu tập Nhưng chưa một lần thật sự chuyển qua được cơn nóng giận Sự cố chấp và cái tôi của chính mình Khi hiểu được điều ấy Câu hỏi được hay không được sẽ dần nhường chỗ cho một câu hỏi sâu sắc hơn Làm thế nào để mỗi bữa ăn Mỗi lời nói và mỗi việc làm đều khiến trái tim mình trở nên hiền lành hơn Đó mới là con đường mà trí tuệ và lòng từ bi luôn âm thầm dẫn chúng ta đi tới Nhưng có lẽ điều khiến tôi trăng trở nhất không phải là những cuộc tranh luận ngoài xã hội Điều khiến tôi suy nghĩ nhiều hơn là những bữa cơm trong chính mỗi gia đình Chỉ vì một quan điểm khác nhau về việc ăn chay Có người không còn muốn ngồi ăn cùng cha mẹ Có người trách người bạn đời chưa chịu thay đổi Có người xem thường con cái vì chúng chưa sống theo cách mình mong muốn Bữa cơm giống là nơi nuôi dưỡng tình thân Lại trở thành nơi tạo ra khoảng cách Nếu việc tu tập khiến chúng ta xa người mình yêu thương hơn Thì đã đến lúc phải tự hỏi mình đang đi đúng đường hay chưa Đừng quên rằng Lòng tự bi luôn bắt đầu từ những người ở gần chúng ta nhất Rất nhiều người đối xử dịu dàng với người ngoài Nhưng lại dễ nổi nóng với người trong nhà Họ sẵn sàng nói lời nhẹ nhàng với một người lạ Nhưng lại mất kiên nhẫn với chính cha mẹ đã nuôi mình khôn lớn Họ dành hàng giờ đọc sách về đạo lý Nhưng nhiều tháng không ngồi xuống lắng nghe người bạn đời đang chất chứa điều gì trong lòng Chúng ta có thể rất nghiêm khắc với từng món ăn Nhưng lại quá dễ dãi với những lời nói làm người thân tổn thương Hãy nhớ rằng Một đứa trẻ không lớn lên bằng việc nhìn cha mẹ ăn gì Nó lớn lên bằng cách nhìn cha mẹ đối xử với nhau như thế nào Nếu mỗi bữa cơm đều có tiếng cười Sự tôn trọng và lòng biết ơn Đứa trẻ sẽ học được tình yêu thương Nhưng nếu mỗi bữa ăn chỉ có tranh cãi xem ai đúng Ai sai Ai thanh tình hơn Ai hiểu đạo hơn Thì điều đầu tiên đứa trẻ học được không phải là lòng tự bi Mà là sự chia rẽ Có người hỏi tôi Làm sao để con cái sau này biết sống thiện Tôi thường miễn cười và trả lời rằng Đừng bắt đầu bằng chiếc đũa Hãy bắt đầu bằng trái tim Đừng chỉ dạy con phải ăn thế nào Hãy để con nhìn thấy cách quý vị dừng nhịn người khác Hãy để con thấy quý vị biết xin lỗi khi mình sai Hãy để con thấy quý vị biết cuối xuống giúp một người đang gặp khó khăn mà không cần ai chứng kiến Những bài học ấy sẽ theo đứa trẻ suốt cuộc đời Còn những lời tranh cãi đúng sai về thức ăn có thể sẽ bị lãng quên rất nhanh Có một hình ảnh tôi luôn ghi nhớ Một cây đại thụ không bao giờ hỏi những cây nhỏ bên cạnh rằng vì sao chúng lớn chậm hơn mình Nó chỉ lặng lẽ cắm rễ sâu hơn Dương cành rộng hơn và tạo bóng mát cho tất cả Người có trí tuệ cũng như vậy Họ không ép người khác phải đi cùng tốc độ với mình Họ hiểu rằng mỗi người có một hoàn cảnh Một nhận thức và một hành trình khác nhau Điều họ làm không phải là phán xét Mà là trở thành nguồn cảm hứng Nếu hôm nay quý vị ăn chai trường Hãy để sự bình an của mình khiến người khác muốn tìm hiểu về lối sống ấy Đừng để sự nghiêm khắc khiến họ sợ hãi Nếu hôm nay quý vị chưa thể ăn chai hoàn toàn Đừng mặc cảm hay nghĩ rằng mình không thể sống thiện Hãy bắt đầu bằng một lời nói tử tế Một hành động biết ơn Một lần dường nhịn khi có thể Con đường chuyển quá không nằm ở việc đi thật nhanh Mà ở việc mỗi ngày đều bước đúng hướng Đến cuối cùng Điều khiến người khác nhớ về quý vị Sẽ không phải là quý vị đã ăn gì trong suốt cuộc đời Sau nhiều năm Chẳng ai còn nhớ một người từng ăn bao nhiêu bữa cơm chay Hay đã uống bao nhiêu ly sữa Điều còn ở lại trong ký ức của mọi người là cảm giác khi ở bên cạnh quý vị Họ nhớ rằng quý vị đã từng lắng nghe họ trong lúc tuyệt vọng Họ nhớ rằng quý vị đã từng tha thứ khi mình có quyền quán trách Họ nhớ rằng quý vị đã mang đến sự bình yên mỗi khi xuất hiện Đó mới là dấu ấn của một đời sống có tu tập Vì thế Đừng để việc ăn chay chỉ dừng lại ở đôi đũa Hãy để nó đi vào ánh mắt Để ánh mắt bớt khắc khe hơn Hãy để nó đi vào lời nói Để lời nói dịu dàng hơn Hãy để nó đi vào cách đối xử với gia đình Để mỗi bữa cơm trở thành nơi nuôi lớn yêu thương Chứ không phải nơi phân định ai đúng ai sai Khi làm được điều đó Dù trước mặt quý vị là bát cơm đơn sơ hay một mâm cơm đầy đủ Lòng tự bi vẫn đang hiện diện Và khi lòng tự bi thật sự hiện diện Câu hỏi về trứng hay sữa sẽ không còn là điều lớn nhất nữa Bởi lúc ấy điều quý vị đang nuôi dưỡng không chỉ là cơ thể Mà là một trái tim đủ rộng để ôm lấy mọi sự sống Có một ngày Tất cả chúng ta rồi sẽ già đi Đến lúc ấy Sẽ không còn ai hỏi quý vị đã ăn bao nhiêu bữa cơm chay trong đời Cũng sẽ không ai đứng trước di ảnh của quý vị Để nói rằng người này chưa từng uống sữa hay chưa từng ăn trứng Điều còn lại chỉ là một câu hỏi rất lạng lẽ Khi còn sống Người ấy đã làm cho bao nhiêu trái tim được nhẹ đi Đó mới là điều theo chúng ta đến cuối cuộc đời Con người thường dành rất nhiều thời gian để giữ cho cơ thể sạch sẽ Nhưng lại quên dọn dẹp những góc tối trong tâm Con người thay đổi thực đơn rất nhanh Nhưng 10 năm vẫn không thay đổi được tính nóng nảy Con người từ bỏ nhiều món ăn Nhưng không từ bỏ được lòng cố chấp Con người rất nghiêm khắc với bản thân trong chuyện ăn uống Nhưng lại rất dễ dàng làm tổn thương người khác chỉ bằng vài câu nói Nếu chỉ thay đổi những gì đi vào miệng mà không thay đổi những gì đi ra từ miệng Thì sự chuyển quá vẫn chưa thật sự bắt đầu Tôi muốn kể cho quý vị nghe một câu chuyện rất bình thường Có một người đàn ông mỗi tháng đều lên chùa Luôn ăn chay vào những ngày rằm và mù một Ai gặp cũng nghĩ ông là người sống rất đạo đức Nhưng ở nhà, ông gần như chưa bao giờ ôm lấy mẹ mình Ông chưa từng nói một câu cảm ơn với người vợ đã âm thầm chăm sóc gia đình suốt mấy chục năm Khi cha già nói chậm vì tuổi tác Ông tỏ ra khó chịu Khi con cái mắc lỗi Ông chỉ biết trách mắng Một ngày kia, mẹ ông qua đời Đứng trước bàn thờ Ông khóc rất nhiều Không phải vì chưa từng mua cho mẹ những bữa cơm ngon Ông khóc vì nhận ra mình chưa từng cho mẹ cảm giác được yêu thương khi bà còn sống Đó là nỗi tiếc núi lớn nhất của rất nhiều con người Không phải tiếc vì đã ăn sai một món Mà tiếc vì đã yêu thương quá muộn Quý vị có để ý không Những điều làm chúng ta ân hận nhất khi nhìn lại cuộc đời hiếm khi liên quan đến thức ăn Chúng ta ân hận vì đã không tha thứ sớm hơn Ân hận vì quá bận kiếm tiền mà quên dành thời gian cho gia đình Ân hận vì để cái tôi quá lớn nên đánh mất một người rất quan trọng Ân hận vì một lời nói trong cơn nóng giận mà nhiều năm sau vẫn không thể sửa lại được Đến lúc ấy Không ai tự hỏi Giá như ngày đó mình đừng uống ly sữa ấy Điều họ tự hỏi là giá như ngày đó mình ôm cha mẹ lâu hơn một chút Giá như mình dịu dàng hơn với người bạn đời Giá như mình biết lắng nghe con cái thay vì chỉ trách mắng Đó mới là những câu hỏi đi theo con người đến cuối đời Vì thế Nếu việc ăn chay không giúp quý vị sống yêu thương hơn Thì hãy dừng lại để nhìn lại Đừng sợ phải thay đổi cách hiểu của mình Người có trí tuệ không phải là người chưa từng sai Người có trí tuệ là người dám nhìn thấy điều mình còn thiếu Khi trái tim thật sự rộng mở Quý vị sẽ không còn bận tâm đến việc người khác có giống mình hay không Quý vị sẽ bắt đầu nhìn thấy nỗi khổ thay vì nhìn thấy lỗi lầm Người nắm giận không còn là người đáng ghét Mà là người đang mang quá nhiều đau khổ Người tham lam không còn chỉ là người xấu Mà là người chưa từng cảm thấy đủ đầy trong tâm Người chưa ăn chay cũng không còn là người đáng phán xét Mà chỉ là người đang ở một giai đoạn khác trên hành trình nhận thức Đó là lúc lòng tự bi thật sự xuất hiện Lòng tự bi không khiến quý vị trở nên yếu đuối Ngược lại Nó đòi hỏi một nội lực rất lớn Ai cũng có thể chỉ trích Ai cũng có thể kết luận Nhưng không phải ai cũng đủ bình an để lắng nghe Đủ bao dung để chờ người khác trưởng thành và đủ khiêm nhường Để hiểu rằng chính mình cũng vẫn đang học mỗi ngày Hãy nhìn một dòng sông Nó không ép những con suối phải chảy giống mình Nó chỉ lặng lẽ đón nhận tất cả Nước trong từ suối cao cũng chảy về đó Nước đục sau cơn mưa cũng chảy về đó Dòng sông không từ chối Cũng không tự hào Chính vì biết đón nhận nên nó ngày càng rộng lớn Trái tim của người tu tập cũng nên như vậy Nếu hôm nay quý vị hiểu được thêm một điều về việc ăn chay Xin đừng dùng sự hiểu biết ấy để tranh luận Hãy dùng nó để sống hiền hơn Nếu hôm nay quý vị quyết định không ăn trứng hay không uống sữa nữa Xin đừng xem đó là lý do để đánh giá người khác Hãy xem đó là một lời nhắc nhở Để mình biết trân trọng mọi sự sống hơn Còn nếu hôm nay quý vị vẫn chưa thể thay đổi hoàn toàn cách ăn uống vì hoàn cảnh Cũng đừng tự trách mình Điều quý vị cần làm trước tiên là nuôi lớn một trái tim biết yêu thương Bởi khi trái tim đã thật sự thức tỉnh Mọi thay đổi khác sẽ đến rất tự nhiên Và cũng chính lúc ấy Quý vị sẽ nhận ra một sự thật rất đẹp Điều làm cho một con người trở nên cao quý không phải là họ đã loại bỏ bao nhiêu món ăn khỏi cuộc sống Mà là họ đã loại bỏ được bao nhiêu ích kỷ Bao nhiêu sân hận và bao nhiêu kiêu ngạo khỏi chính trái tim mình Khi điều đó xảy ra Mỗi bữa cơm Dù giảng dị đến đâu Cũng trở thành một bài học về lòng biết ơn Mỗi lần cầm đôi đũa lên Quý vị không chỉ nuôi cơ thể Mà còn đang nuôi dưỡng một con người mới Hiền lành hơn Bao dung hơn và bình an hơn ngày hôm qua Đó mới là ý nghĩa sâu xa nhất của việc ăn trong tránh niệm Và cũng là điều không một cuộc tranh luận nào có thể thay thế được Nhưng vẫn còn một điều rất quan trọng mà tôi muốn gửi đến quý vị Đó là đừng bao giờ để việc ăn chay trở thành gánh nặng cho chính mình hoặc cho những người mình yêu thương Có những người bắt đầu ăn chay với một trái tim rất nhẹ Rất đẹp Họ muốn bớt sát sinh Muốn sống hiền hơn Muốn học cách biết ơn nhiều hơn Nhưng chỉ sau vài năm Họ lại mang trong mình quá nhiều áp lực Họ sợ phạm lỗi Họ sợ người khác đánh giá Họ sợ lỡ ăn nhầm một món nào đó Rồi nổi sợ ấy dần thay thế niềm vui Từ một con đường giải thoát Họ vô tình biến nó thành một chiếc lồng do chính mình tạo ra Đạo không được sinh ra để làm con người căng thẳng hơn Trí tuệ không được sinh ra để làm con người khép kính hơn Lòng tự bi cũng không được sinh ra để chia thế giới thành hai bên Một bên đúng và một bên sai Nếu sau nhiều năm tu tập mà nụ cười của quý vị ít đi Sự bao dung ít đi và niềm vui cũng ít đi Thì điều cần xem lại không phải là giáo lý Mà là cách chúng ta đang thực hành giáo lý Khi một bông hoa nở Nó không lựa chọn người ngắm mình Người giàu đi ngang hoa Hoa vẫn tỏa hương Người nghèo đi ngang hoa Hoa vẫn tỏa hương Người tin vào Phật Pháp hay không tin Hoa vẫn tỏa hương như nhau Bởi bản chất của hương thơm là cho đi mà không phân biệt Nếu lòng tự bi của chúng ta vẫn còn lựa chọn đối tượng để yêu thương Vẫn còn phân biệt ai xứng đáng và ai không xứng đáng Thì lòng tự bi ấy vẫn cần được nuôi dưỡng thêm rất nhiều Tôi mong rằng sau khi nghe đến đây Quý vị sẽ không dội nhìn vào chiếc tủ lạnh trong nhà để xem có còn trứng hay sữa hay không Hãy nhìn vào chính căn phòng của trái tim mình trước Trong đó còn bao nhiêu cơn giận chưa được buông xuống Còn bao nhiêu lời xin lỗi chưa kịp nói Còn bao nhiêu người thân đang chờ một cuộc điện thoại mà chúng ta cứ nghĩ để ngày mai cũng được Có bao nhiêu lần chúng ta hứa sẽ sống chậm lại nhưng rồi vẫn cuốn mình vào những lo toan không có điểm dừng Đừng đợi đến khi mất đi một người mới hiểu rằng yêu thương mới là điều quan trọng nhất Đừng đợi đến khi tóc bạc mới nhận ra mình đã dành cả tuổi trẻ để tranh cãi những điều không làm cuộc sống tốt đẹp hơn Và cũng đừng đợi đến cuối đời mới phát hiện rằng điều mình thiếu không phải là thêm một quy tắc Mà là thêm một trái tim biết lắng nghe Có người hỏi tôi làm thế nào để biết mình đang đi đúng trên con đường tu tập Tôi thường trả lời rất đơn giản Hãy nhìn những người sống cùng quý vị Nếu họ cảm thấy bình yên hơn khi ở bên quý vị Đó là dấu hiệu tốt Nếu cha mẹ cảm thấy được quan tâm hơn Nếu người bạn đời cảm thấy được thấu hiểu hơn Nếu con cái cảm thấy được yêu thương hơn Nếu những người xa lạ gặp quý vị đều nhận được một nụ cười chân thành Thì dù quý vị đang ăn chay hay chưa ăn chay hoàn toàn Hạt giống giác ngộ vẫn đang âm thầm lớn lên Ngược lại Nếu mỗi ngày quý vị thuộc thêm nhiều điều về giáo lý nhưng gia đình lại ngày càng căng thẳng Nếu quý vị biết rất rõ điều gì nên ăn nhưng lại không biết cách nói một lời dịu dàng Nếu quý vị rất nghiêm khắc với chiếc đĩa của mình nhưng rất dễ dàng làm tổn thương trái tim của người khác Thì đã đến lúc cần dừng lại Không phải để từ bỏ việc ăn chay Mà để quay về với mục đích ban đầu của nó Bởi đến cuối cùng Điều cứu rỗi một con người không phải là họ đã tránh được bao nhiêu món ăn Điều cứu rỗi họ là họ đã học được cách yêu thương bao nhiêu con người Khi trái tim thay đổi Từng bữa cơm sẽ tự nhiên trở thành sự thực hành Từng lời nói sẽ trở thành sự thực hành Từng ánh mắt cũng trở thành sự thực hành Lúc ấy Việc ăn chay không còn là một danh sưng để tự hào Mà trở thành một hương thơm lặng lẽ tỏa ra từ cách sống của quý vị Người khác không cần hỏi quý vị ăn gì Bởi chỉ cần nhìn cách quý vị đối xử với cuộc đời Họ đã cảm nhận được lòng từ bi đang hiện diện Rồi sẽ có một ngày Khi cuộc đời đi về những chặng cuối Quý vị sẽ nhận ra rằng rất nhiều điều mình từng tranh cãi quá ra không còn quan trọng nữa Danh tiếng không đi theo chúng ta Tiền bạc cũng không đi theo chúng ta Ngay cả thân thể này rồi cũng sẽ trở về với các bụi Điều còn lại chỉ là những hạt giống mà chúng ta đã gieo trong suốt một đời người Mỗi ý nghĩ thiện lành Mỗi lời nói tử tế Mỗi lần biết tha thứ và mỗi lần biết cuối xuống trước nỗi đau của người khác đều không hề mất đi Chúng lặng lẽ ở lại trong tâm thức Âm thầm tạo nên con người của chúng ta Có người dành cả đời để hỏi mình nên ăn gì mới đúng Nhưng đến cuối đời Điều đáng hỏi hơn là Mình đã sống đúng hay chưa Bởi một người có thể ăn rất thanh tịnh mà trái tim vẫn khô cằn Cũng có một người còn nhiều điều chưa hoàn hảo Nhưng mỗi ngày đều cố gắng sống hiền hơn hôm qua Cuộc đời không yêu cầu chúng ta phải trở thành một con người hoàn hảo chỉ sau một đêm Cuộc đời chỉ mong mỗi ngày chúng ta bớt làm khổ mình và bớt làm khổ người khác Nếu sau video này Quý vị vẫn quyết định không ăn trứng và không uống sữa Tôi tôn trọng lựa chọn ấy Nếu quý vị vẫn còn sử dụng chúng vì sức khỏe Vì hoàn cảnh gia đình hay vì những lý do khác Tôi cũng tôn trọng lựa chọn ấy Điều tôi mong hơn cả không phải là quý vị giống nhau trong cách ăn uống Mà là giống nhau ở một điều Mỗi ngày đều cố gắng để lòng từ bi lớn hơn cái tôi của chính mình Xin đừng biến việc ăn chay thành một bức tường ngăn cách con người Hãy biến nó thành một cây cầu nối những trái tim Đừng dùng đôi đũa để phân chia đúng sai Hãy dùng đôi bàn tay để nâng đỡ người đang gục ngã Đừng dành cả cuộc đời chỉ để chứng minh mình sống đúng Hãy dành cuộc đời để làm cho sự hiện diện của mình trở thành điều tốt đẹp đối với người khác Có một sự thật rất đẹp mà thiên nhiên vẫn âm thầm dạy chúng ta mỗi ngày Mặt trời chưa bao giờ hỏi cánh đồng rằng nơi đây trồng lúa hay trồng cỏ rồi mới quyết định Cơn mưa cũng chưa từng lựa chọn chỉ rơi xuống những khu giường hoàn hảo Thiên nhiên cho đi vì bản chất của nó là nuôi dưỡng Lòng từ bi cũng nên như vậy Khi trái tim thật sự rộng mở Chúng ta không còn quá bận tâm người khác đang ở giai đoạn nào trên con đường tu tập Chúng ta chỉ mong họ bớt khổ hơn hôm qua Có thể hôm nay quý vị sẽ quên nhiều điều tôi vừa chia sẻ Có thể vài ngày nữa quý vị cũng sẽ không còn nhớ từng câu từng chữ Nhưng tôi hy vọng sẽ còn một điều ở lại trong lòng quý vị Đó là trước mỗi bữa cơm Hãy dừng lại chỉ vài giây Nhìn vào chén cơm trước mặt và tự hỏi Bữa ăn này có đang giúp mình trở thành một con người hiền lành hơn không? Sau bữa ăn này Mình sẽ nói những lời khiến người khác bình an hơn hay khiến họ tổn thương hơn Nếu mỗi ngày quý vị đều tự hỏi như vậy Thì dù trên bàn có rau, có đậu, có trứng hay có sữa Quý vị vẫn đang đi gần hơn đến con đường của tỉnh thức Bởi điều quyết định giá trị của một bữa ăn không chỉ nằm ở thực phẩm Mà còn nằm ở trái tim của người đang nâng chiếc bát lên Và tôi muốn kết thúc bằng một điều mà chính tôi luôn nhắc mình mỗi ngày Đừng tự hào vì mình ăn khác người Hãy cố gắng sống sao để người khác bớt khổ khi gặp mình Đừng tự hào vì mình hiểu nhiều giáo lý Hãy sống sao để một đứa trẻ nhìn vào cũng học được sự tử tế Đừng tự hào vì mình giữ được bao nhiêu giới Hãy tự hỏi mình đã giữ được bao nhiêu nụ cười của cha mẹ Bao nhiêu sự bình yên của gia đình và bao nhiêu hy vọng trong trái tim những người đang tuyệt vọng Một ngày nào đó Khi nhắm mắt rời khỏi thế gian này Sẽ không ai hỏi quý vị đã ăn bao nhiêu quả trứng hay đã uống bao nhiêu ly sữa Cuộc đời cũng không ghi nhớ chúng ta bằng thực đơn mỗi ngày Điều còn lại trong ký ức của những người ở lại sẽ là cảm giác họ đã từng được yêu thương như thế nào khi ở bên chúng ta Nếu sự hiện diện của quý vị đã từng xoa dịu một người đang đau khổ Rưỡi ấm một trái tim đang cô đơn Giúp một con người tìm lại niềm tin để bước tiếp Thì dù cuộc đời quý vị rất bình dị Nó vẫn là một cuộc đời vô cùng đáng quý Vì sau tất cả Ăn chay không phải là đích đớn Lòng tự bi mới là đích đớn Và khi lòng tự bi đã thật sự trở thành hơi thở Trở thành ánh mắt Trở thành từng lời nói và từng việc làm mỗi ngày Thì lúc ấy quý vị sẽ không còn phải hỏi Ăn chay có được ăn trứng Uống sữa không Quý vị sẽ bắt đầu hỏi một câu hỏi đẹp hơn Cũng là câu hỏi có thể thay đổi cả một cuộc đời Hôm nay tôi đã yêu thương đủ chưa? Trước khi rời đi Tôi muốn mời quý vị làm một việc rất đơn giản Tối nay khi ngồi trước bữa cơm của mình Đừng dội cầm đũa Hãy dành vài giây nhìn thật kỹ những gì đang có trước mắt Hạt cơm ấy lớn lên từ đất Giọt nước ấy đến từ mây Rau xanh ấy lớn lên nhờ ánh nắng Mọi thứ đều là kết quả của vô số nhân duyên Ngay cả sự có mặt của chúng ta trong bữa cơm hôm nay Cũng là nhờ biết bao con người đã âm thầm góp phần vào cuộc sống này Khi hiểu được điều đó Quý vị sẽ không còn ăn trong sự dội dàng Quý vị cũng không còn ăn chỉ để no Mỗi bữa cơm sẽ trở thành một lời nhắc rằng Mình đang được nuôi dưỡng bởi cả cuộc đời Và khi đã được cuộc đời nuôi dưỡng Điều tự nhiên nhất là chúng ta cũng phải học cách nuôi dưỡng cuộc đời Bằng lòng miết ơn và tình thương của chính mình Nếu ngày mai quý vị quyết định bắt đầu ăn chay Hãy bắt đầu bằng một nụ cười Nếu ngày mai quý vị chưa thể ăn chay vì hoàn cảnh Hãy bắt đầu bằng một lời nói dịu dàng Nếu ngày mai quý vị vẫn còn nhiều điều chưa làm được Cũng đừng thất vọng Không ai bước đến sự tỉnh thức chỉ trong một ngày Một dòng sông không trở nên rộng lớn sau một cơn mưa Một cây cổ thụ cũng không dương cao chỉ sau một mùa nắng Điều làm nên sự dững chãi là mỗi ngày đều âm thầm lớn lên một chút Vì thế, đừng so sánh mình với người khác Hôm nay quý vị chỉ cần hiền hơn hôm qua một chút Biết lắng nghe hơn hôm qua một chút Biết tha thứ hơn hôm qua một chút Biết yêu thương hơn hôm qua một chút Như vậy đã là một bước rất dài trên con đường tu tập Tôi cũng mong rằng sau video này Quý vị sẽ không mang theo một câu trả lời để tiếp tục tranh luận với người khác Hãy mang theo một câu hỏi để mỗi ngày tự hỏi chính mình Mỗi sáng thức dậy, hãy tự hỏi Hôm nay mình sẽ làm gì để một người nào đó bớt khổ Mỗi tối trước khi ngủ, hãy tự hỏi Hôm nay có ai cảm thấy hạnh phúc hơn vì sự hiện diện của mình không? Nếu mỗi ngày đều sống với hai câu hỏi ấy Quý vị sẽ thấy cuộc đời dần thay đổi theo cách rất lặng lẽ Có thể quý vị sẽ không trở thành người giàu nhất Cũng có thể quý vị sẽ không nổi tiếng Nhưng quý vị sẽ trở thành một nơi mà người khác muốn tìm đến khi mệt mỏi Quý vị sẽ trở thành một ánh đèn nhỏ trong những ngày ai đó đang đi trong bóng tối Và đó là điều quý hơn rất nhiều so với việc cả đời chỉ cố chứng minh mình đúng Xin hãy nhớ, Đạo Phật không được sinh ra để tạo thêm những cuộc tranh cãi Đạo Phật được sinh ra để làm dơi đi khổ đau Nếu một điều khiến lòng tự vi của quý vị lớn hơn, hãy giữ lấy Nếu một điều khiến cái tôi của quý vị lớn hơn, hãy mạnh dạng muôn xuống Dù điều đó mang hình thức của sự tu tập Tôi xin để lại nơi đây một câu nói để quý vị mang theo trên hành trình của mình Đừng hỏi bữa cơm của bạn thanh tịnh đến đâu Hãy hỏi sau bữa cơm ấy, trái tim của bạn có đủ dịu dàng để ôm lấy một con người đang đau khổ hay không? Nếu một ngày quý vị làm được điều đó, thì dù trên bàn có gì đi nữa Cuộc đời quý vị cũng đã trở thành một bài pháp không cần lời nói Đó là bài pháp của lòng tự bi, của sự tỉnh thức và của một trái tim biết yêu thương mọi sự sống Xin chúc quý vị luôn có một bữa cơm nuôi lớn thân thể và một trái tim nuôi lớn thế giới Đây mới là ý nghĩa sâu xa nhất của việc ăn trong tránh miệng Và cũng là câu trả lời đẹp nhất cho câu hỏi Ăn chay, trứng, sữa có được không?