Sống Chết Có Số, Phú Quý Do Trời Hay Do Con Người Lựa Chọn - Cực Hay | Thánh Đức Dalai Lama
BAO SAN
648 người theo dõi
Sống Chết Có Số, Phú Quý Do Trời Hay Do Con Người Lựa Chọn - Cực Hay | Thánh Đức Dalai Lama
Dalai Lama Tiếng Việt là kênh chia sẻ những pháp thoại và lời dạy nuôi dưỡng chánh niệm theo tinh thần của Thánh Đức Dalai Lama.
Video được lồng tiếng và biên tập vì mục đích giáo dục, trên tinh thần tôn trọng nội dung gốc, không xuyên tạc hay suy diễn. Mục đích của việc biên tập là giúp người nghe dễ tiếp cận hơn; các diễn giải chỉ mang tính tham khảo.
#dalailama #thanhducdalailama #giangphap
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Thưa chưa dị, con người thường nói rằng
Sống chết có số, phú quý do trời.
Câu nói ấy đã đi qua nhiều thế hệ.
Nó có mặt trong lời an ủi của người mẹ khi con gặp nạn,
trong tiếng thở dài của người làm luận cả đời mà vẫn thiếu thốn,
và cả trong sự tự mãn của người đang thành công.
Nhưng hãy lặng yên mà nhìn sâu hơn.
Khi nói mọi việc đều có số, ta đang thật sự hiểu điều gì?
Hay chỉ dùng một câu nói quen thuộc để che đi những điều mình chưa thể giải thích?
Có người sống cẩn thận mà vẫn gặp tai nạn.
Có người hiền lành mà đời sống liên tiếp thử thách.
Có người làm người khác tổn thương nhưng vẫn giàu có.
Nếu chỉ nhìn một đoạn nắng của cuộc đời,
ta rất dễ tin rằng thế gian dẫn hành bằng sự thiên dị.
Ta sinh ra trong một gia đình mà mình không lựa chọn.
Ta mang một thân thể có những giới hạn riêng.
Có người được bao bọc bởi điều kiện thuận lợi.
Có người từ nhỏ đã phải nhường phần cơm cho em già trưởng thành trước tuổi.
Những khác biệt ấy là có thật.
Không thể phủ nhận chúng bằng lời khuyên rằng chỉ cần cố gắng là đủ.
Nhưng hoàn cảnh khởi đầu cũng không phải bản án cuối đời.
Một hạt giống rơi trên đất càng sẽ khó nảy mầm hơn hạt giống nằm trong khu giường được chăm sóc.
Dẫu vậy, đất càng không có nghĩa là sự sống không thể xuất hiện.
Khu giường tốt cũng không bảo đảm mọi hạt giống đều thành cây lớn.
Điều con người gọi là số phận thường là sự gặp gỡ của nhiều nhân duyên.
Có những duyên đến từ gia đình và xã hội.
Có những duyên do chính ta tạo ra từng ngày bằng suy nghĩ, lời nói và hành động.
Một lời nói trong cơn giận có thể là một mối quan hệ rạn nước nhiều năm.
Ngược lại, một lần biết dừng lại đúng lúc có thể cứu một gia đình khỏi vết thương khó lành.
Nếu mọi thứ đã được viết sẵn, vì sao một phút tỉnh thức có thể đổi hướng nhiều năm sau đó?
Chấp nhận rằng đời sống có những phần nằm ngoài quyền kiểm soát không đồng nghĩa với buôn sui.
Có những cơn mưa ta không thể ngăn.
Nhưng ta vẫn có thể tìm nơi trú, che chở cho người yếu hơn hoặc bước đi cẩn trọng giữa đường trơn.
Sự buôn sui đôi khi khoác chiếc áo của lòng tin.
Một người nói bệnh tật đã có số nên không cần chăm sóc thân thể.
Một người cho rằng nghèo giàu do trời nên không chịu học hỏi.
Một người làm tổn thương người khác rồi tự an ủi rằng mọi cuộc gặp gỡ đều do định mệnh.
Nếu dùng số phận để trốn tránh trách nhiệm, ta không còn tin vào trời.
Ta chỉ đang bảo vệ sự lười biến da sợ hãi của mình.
Cũng có lúc một người nói sống chết có số chỉ vì họ đang quá đau.
Khi vừa mất người thân, tâm trí thường tìm một lời giải thích để không bị nỗi đau nhấn chìm.
Trong giây phút ấy, đừng dùng giáo lý để tranh thắng với nước mắt.
Đừng lạnh lùng nói về nhân quả với một trái tim còn chưa kịp chấp nhận sự chia lìa.
Lòng từ bi phải đi trước lời phân tích.
Chỉ khi nỗi đau có chỗ để thở, trí tuệ mới có thể từ từ soi sáng điều tâm đang bám díu.
Sống chết là sự thật không ai tránh khỏi.
Nhưng ngày nào sẽ đến, hoàn cảnh nào sẽ đưa ta tới đó, không ai biết chắc.
Chính vì không biết, ta càng không nên sống cẩu thả.
Vô thường không bảo ta buông tay.
Vô thường nhắc rằng mỗi ngày đang có là một cơ hội không lặp lại.
Phú quý cũng vậy.
Phủ cãi có thể đến từ năng lực, sự chăm chỉ, gia đình, cơ hội và cả may rũi.
Nhưng có được bao nhiêu không phải câu hỏi duy nhất.
Ta cần hỏi rằng của cãi ấy được tạo ra bằng cách nào.
Nó nuôi dưỡng lòng biết ơn hay làm lớn thêm sự kiêu ngạo.
Có người sở hữu một ngôi nhà rộng nhưng không có một bữa cơn yên ổn.
Có người chỉ có căn phòng nhỏ nhưng bước vào đó.
Ta cảm nhận được sự ấm áp.
Vậy ai mới thật sự phú quý?
Có lẽ câu hỏi không phải trời đã giết gì cho đời ta.
Câu hỏi sâu hơn là trong những điều ta không thể lựa chọn.
Ta đang lựa chọn trở thành người như thế nào.
Ta không thể ra lệnh cho mọi biến cố phải chịu theo ý mình.
Nhưng ta có thể không để tham lam, giận dữ và sợ hãi quyết định toàn bộ cuộc đời.
Ta không thể kiểm soát lúc mọi cánh cửa mở ra.
Nhưng ta có thể chuẩn bị một tâm hồn đủ sáng để khi cánh cửa xuất hiện, ta biết nên bước qua hay dừng lại.
Số phận có thể là tên gọi của những điều ta chưa hiểu hết.
Nhưng trong phần chưa hiểu ấy, con người vẫn còn một trách nhiệm lớn.
Đó là giao nhân lành khi còn có thể.
Chăm sóc những duyên tốt đang hiện diện và không biến sự bất lực trước một số điều thành lý do từ bỏ mọi điều còn lại.
Sống chết có thể không nằm hoàn toàn trong tay ta.
Phú quý cũng không hoàn toàn do một mình ta tạo ra.
Nhưng cách ta sống trước cái chết, cách ta sử dụng của cãi, cách ta đối diện với mất mát và thành công,
những điều ấy đang được quyết định ngay trong từng giây phút này.
Có hai người anh em lớn lên dưới cùng một mái nhà.
Họ cùng ăn những bữa cơm đạm bạc, cùng nghe lời cha dặn phải sống ngay thẳng, cùng chứng kiến mẹ thức khuya giá lại từng chiếc áo cũ.
Khi còn nhỏ, không ai nhìn vào họ mà đoán được sau này cuộc đời sẽ rẻ về hai hướng khác nhau.
Người anh sớm hiểu rằng nghèo khó không phải điều đáng xấu hổ.
Nhưng nếu vì nghèo mà trở nên gian dối thì đó mới là điều đáng buồn.
Anh học nghề, làm việc chậm mà chắc, kiếm được ít thì tiêu ít, gặp điều không dự ý cũng cố giữ lời nói khỏi làm người khác tổn thương.
Người em lại nghĩ rằng đời mình đã kém may mắn từ lúc sinh ra.
Mỗi lần thất bại, anh đổ lỗi cho gia đình.
Mỗi lần thấy người khác thành công, anh cho rằng họ được trời ưu ái.
Dần dần, sự bất mãn trở thành thói quen.
Thói quen ấy dẫn anh đến những lựa chọn vội vàng, rồi chính những lựa chọn ấy lại tạo thêm khổ đau.
Nhiều năm trôi qua, người ta nhìn hai cuộc đời rồi nói rằng mỗi người có một số.
Nhưng nếu chỉ dùng một chữ số để giải thích tất cả, ta đã bỏ qua hàng trăm quyết định nhỏ được lặp đi lặp lại trong từng ngày.
Số mình không phải một tờ giấy đã đóng dấu sẵn.
Nó giống một dòng sông đang chảy qua nhiều dùng đất.
Có đoạn nước trong, có đoạn đục, có nơi dòng chảy bị đá cản, có nơi được mở rộng bởi mưa lớn.
Ta không tạo ra cả dòng sông, nhưng cách ta chèo thuyền vẫn có thể làm thay đổi nơi mình sẽ đến.
Con người thường muốn tìm một nguyên nhân duy nhất cho mọi kết quả.
Khi thành công, ta nói mình tài giỏi.
Khi thất bại, ta nói số phận bất công.
Cả hai cách nhìn ấy đều quá đơn giản.
Một người có công việc tốt có thể nhờ năng lực, sự chăm chỉ, sự giúp đỡ của gia đình.
Một người thầy tận tâm, một cơ hội đúng lúc và cả những điều kiện xã hội thuận lợi.
Nếu thiếu một trong những duyên ấy, kết quả có thể đã khác.
Cũng như một hạt giống, dù tốt đến đâu, vẫn cần đất, nước, ánh sáng và thời gian.
Không thể nhìn thấy cây đã lớn rồi chỉ ca ngợi hạt giống.
Cũng không thể nhìn hạt giống chưa nãy mầm rồi kết luận rằng nó vô dụng, khi đất đang khô và mùa mưa chưa tới.
Nghiệp không phải một bàn tay vô hình ngồi chờ để thưởng người này và phạt người kia.
Nhiệp trước hết là hành động có chủ ý.
Mỗi ý nghĩ được nuôi lâu ngày.
Mỗi lời nói được lặp lại.
Mỗi việc làm được thực hiện nhiều lần đều để lại dấu vết trong tâm.
Một người thường xuyên nóng giận sẽ thấy cơn giận xuất hiện ngày càng nhanh.
Một người quen nói dối sẽ dần không còn nhận ra lúc nào mình đang xa rời sự thật.
Ngược lại, người tập kiên nhẫn sẽ có thêm khoảng dừng trước khi phản ứng.
Người tập biết ơn sẽ nhìn thấy điều đáng quý ngay cả trong một ngày còn nhiều thiếu thốn.
Đó là cách nghiệp hình thành.
Nó không chỉ chờ đến một tương lai xa xôi.
Quả của nghiệp nhiều khi xuất hiện ngay trong tính cách mà ta đang trở thành.
Khi nuôi thù hận, trước khi làm người khác khổ, ta đã tự làm tâm mình nóng lên.
Khi tham lam, dù chưa mất thứ gì, ta đã sống trong nỗi sợ bị lấy mất.
Khi biết tha thứ, chưa chắc người kia thay đổi, nhưng ta đã ngừng mang họ đi khắp mọi nơi trong tâm trí.
Bởi vậy, nói rằng mọi thứ đã được định sẵn có thể khiến ta bỏ quên quyền lựa chọn đang hiện diện.
Quyền ấy không lớn đến mức điều khiển mọi biến cố, nhưng nó đủ lớn để từng bước chuyển quá con người ta.
Có người hỏi rằng, nếu lựa chọn quan trọng như vậy, vì sao người tốt vẫn gặp tai quạ?
Ta cần rất thận trọng trước câu hỏi này.
Không nên nhìn một người bệnh, một người nghèo hoặc một gia đình vừa mất mát rồi vội vàng bảo rằng họ đang trả nghiệp.
Lời nói ấy có thể khoác dẻ hiểu biết, nhưng bên trong lại thiếu lòng thương.
Không ai nhìn thấy toàn bộ những nguyên nhân đang hội tụ trong đời một người.
Có bệnh tật đến từ di truyền, có tai nạn đến từ sự bất cẩn của người khác,
có nghèo khó do hoàn cảnh xã hội, thiên tai hoặc sự bất công kéo dài.
Nếu dùng nhân quả để đổ hết trách nhiệm lên người đang chịu khổ,
ta đã biến giáo lý thành một cách trốn tránh bổn phận giúp đỡ nhau.
Hiểu nhân quả đúng không làm ta lạnh lùng,
nó khiến ta cẩn trọng hơn với việc mình làm và dịu dàng hơn với nỗi đau của người khác.
Khi thấy người gặp nạn, thay vì phán xét,
ta hãy tự hỏi mình có thể làm gì để trở thành một duyên lành cho họ.
Ngay cả tuổi thọ cũng chịu ảnh hưởng có nhiều điều kiện.
Thân thể mang theo yếu tố di truyền, chế độ ăn uống, môi trường sống,
sự chăm sóc và những biến cố bất ngờ.
Có điều ta thay đổi được, có điều không?
Vì vậy, chăm sóc sức khỏe không phải chống lại số mệnh.
Đó là cách ta trân trọng thân người quý giá đang có.
Không ai biết chắc mình sẽ sống bao lâu.
Sự không biết ấy không phải lời mời buông xuôi.
Nó là lời nhắc đừng trì quản việc sống cho đúng.
Nếu hôm nay ta còn có thể xin lỗi, đừng đợi một ngày thuận tiện hơn.
Nếu còn có thể học hỏi, đừng lấy tuổi tác làm cớ.
Nếu một thói quen đang quỷ hoại thân tâm, đừng gọi nó là số phận.
Có thể ta không chọn được nơi mình bắt đầu.
Nhưng mỗi ngày, ta vẫn đang chọn cách bước tiếp.
Và chính những bước chân tưởng như rắc nhỏ ấy đang âm thầm lạm lên con đường
mà về sau ta sẽ gọi là cuộc đời mình.
Buổi sớm ở một khu chợ nhỏ, một người phụ nữ bày từng mớ rao lên chiếc bàn gỗ cũ.
Phía bên kia đường, một cửa hàng lớn sáng đèn, nhân viên tất bật chuyển hàng vào trong.
Cả hai đều bắt đầu một ngày bằng lao động, nhưng điều kiện của họ rất khác nhau.
Người phụ nữ bán rau chỉ mong hôm nay đủ tiền mua thuốc cho mẹ.
Chủ cửa hàng lớn lại đang tính đến việc mở thêm một chi nhánh.
Nhìn từ bên ngoài, người ta dễ nói rằng một người có số giàu, một người mang số nghèo.
Nhưng đời sống không nằm gọn trong một kết luận ngắn như thế.
Có người sinh ra đã được trao nhiều điều kiện thuận lợi.
Họ được học hành đầy đủ, được nâng đỡ khi dấp ngã
và được giới thiệu những cơ hội mà người khác phải mất nhiều năm mới tìm thấy.
Có người bắt đầu từ một căn nhà thiếu trước hụt sau,
phải vừa học vừa làm, phải tự mở đường giữa rất nhiều giới hạn.
Tuy nhiên, hoàn cảnh thuận lợi cũng không bảo đảm một đời sống an vui.
Có những người đi lên rất nhanh, nhưng càng có nhiều lại càng sợ mất.
Họ xây nhà lớn hơn, giữ tiền cẩn thận hơn,
song bên trong tâm vẫn không có chỗ để nghỉ.
Ngược lại, có người chỉ sở hữu một căn phòng nhỏ và một bàn ăn đơn sơ.
Dẫu vậy, họ biết đủ, biết chia sẻ và không dùng sự thiếu thốn để làm tổn thương người khác.
Khi bước vào nhà họ, ta cảm nhận được sự ấm áp mà nhiều nơi sang trọng không thể mua được.
Vậy phú quý thật sự nằm ở đâu?
Nếu giàu có chỉ được đo bằng số tiền đang nắm giữ, ta sẽ không bao giờ thấy đủ.
Luôn có người nhiều hơn ta, nhà lớn hơn ta, danh tiếng cao hơn ta.
Khi đem cuộc đời mình đặt cạnh thành tựu của người khác,
lòng tham sẽ biến mọi điều đang có thành nhỏ bé.
Tiền bạc không phải điều xấu, nghèo khó cũng không phải một phẩm hạnh.
Thiếu tiền có thể khiến con người không được chữa bệnh,
không được học tập và không đủ khả năng chăm sóc những người mình thương.
Vì vậy, tạo dựng đời sống ổn định bằng lao động chân chính là điều đáng trân trọng.
Điều cần quán xét không phải là có tiền hay không có tiền.
Điều cần quán xét là tâm ta đã trở thành gì trong quá trình kiếm tìm nó.
Một đồng tiền có thể nuôi sống gia đình.
Cũng đồng tiền ấy, nếu được tạo ra bằng lừa dối,
có thể làm nhiều người rơi giàu khốn khó.
Một ngôi nhà có thể là nơi che mưa nắng.
Nhưng nếu để xây nó, ta đánh mất sự tử tế,
thì bức tường càng cao, âm càng chật hẹp.
Có người hỏi vì sao kẻ sống ích kỹ vẫn giàu có,
trong khi người hiền lành lại trải qua nhiều gian nang.
Khi đứng trước câu hỏi ấy, đừng dội biến nhân quả thành một phép tính đơn giản.
Kết quả hiện tại của một đời người được hình thành bởi rất nhiều nguyên nhân.
Năng lực, gia đình, giáo dục, cơ hội, môi trường xã hội,
sự giúp đỡ và cả những bất công đều có thể góp phần tạo nên giàu nghèo.
Ta không thể nhìn vào tài sản của một người rồi kết luận phẩm chất của họ.
Sự giàu có không chứng minh rằng một người đã sống đúng.
Sự nghèo khó cũng không chứng minh rằng một người đã sống sai.
Có người thành công trong công việc nhưng thất bại trong cách làm cha mẹ.
Có người kiếm được nhiều tiền nhưng đánh mất giấc ngủ.
Có người chưa thoát khỏi khó khăn vật chất nhưng vẫn giữ được lòng trung thực.
Quả của hành động không chỉ xuất hiện trong túi tiền,
nó còn xuất hiện trong tâm trạng,
trong các mối quan hệ và trong phẩm chất của con người ta đang trở thành.
Nếu gì lợi ích trước mắt mà lừa dối,
ta có thể thu được tiền nhưng đồng thời gieo vào lòng sự bất an.
Nếu gì muốn hơn người mà chà đạp người khác,
ta có thể bước lên cao nhưng lại phải sống trong nỗi sợ bị kéo xuống.
Đôi khi điều ta tưởng là trời bang phú quý chỉ là một thử thách lớn hơn,
của cãi đến để xem ta biết chia sẻ hay chỉ biết giữ lấy.
Quyền lực đến để bộc lộ lòng từ bi hay sự kiêu ngạo,
danh tiếng đến để kiểm nghiệm xem ta còn nhớ mình từng là ai hay không.
Có lẽ chữ trời trong câu phú quý do trời không nên được hiểu
như một bàn tay tùy ý bang cho người này và lấy khỏi người kia.
Nó có thể là cách con người gọi tên mạng lưới nhân duyên rộng lớn mà mình chưa nhìn thấy hết.
Trong mỗi thành quả đều có công sức của cha mẹ, thầy cô, bạn bè,
đồng nghiệp và rất nhiều người ta không biết tên.
Hiểu như vậy, ta sẽ bớt kiêu ngạo.
Ta cũng không hoàn toàn bất lực trước hoàn cảnh.
Mỗi ngày, cách ta học hỏi, làm việc, đối xử với người khác
và sử dụng những gì đang có dẫn đang tạo thêm nhân mới.
Hiểu như vậy, ta sẽ bớt buông xuôi.
Phú quý chân thật không chỉ là có nhiều,
đó còn là khả năng không bị những gì mình có trói buộc.
Một người có thể giữ tài sản mà không để tài sản giữ lấy tâm mình.
Một người có thể sống đủ đầy mà vẫn nhớ đến người thiếu thốn.
Khi biết đủ, ta không ngừng cố gắng.
Ta chỉ ngừng dùng lòng tham để đo giá trị của bản thân.
Khi biết sẽ chia, ta không trở nên nghèo đi.
Ta làm cho cuộc cãi có thêm ý nghĩa.
Điều quan trọng không phải trời đã cho ta bao nhiêu.
Điều quan trọng là từ những gì đang có trong tay,
ta đang tạo nên một đời sống rộng mở hay một nhà tù được trang trí bằng vật chất.
Có những ngày, một người thức dậy với tất cả dự định đã sắp xếp.
Nhưng chỉ một cuộc điện thoại cũng đủ làm mọi kế hoạch đổi hướng.
Một tinh bệnh, một sự từ chối, một biến cố trong gia đình
hoặc một lời nói vô tình từ người khác có thể khiến tâm đang yên bổng trở nên trao đảo.
Trong những khoảnh khắc như thế, ta thường nghĩ mình không còn quyền lựa chọn.
Hoàn cảnh đã đến, nỗi đau đã có mặt, cánh cửa đã khép lại.
Ta tưởng rằng phần đời còn lại chỉ là tiếp tục chịu đựng điều đã xảy ra.
Nhưng tự do của con người không phải lúc nào cũng nằm ở khả năng thay đổi hoàn cảnh.
Nhiều khi, tự do bắt đầu từ cách ta nhìn hoàn cảnh ấy và cách ta quyết định đáp lại nó.
Ta không thể ngăn mọi lời xúc phạm,
nhưng ta có thể không để một câu nói thiếu suy nghĩ biến mình thành người nóng giận suốt nhiều ngày.
Ta không thể buộc người khác công bằng,
nhưng có thể bảo vệ điều đúng mà không để lòng thù hận dẫn đường.
Có người cho rằng nhẫn nhịn nghĩa là im lặng trước mọi tổn thương.
Đó không phải là trí tuệ.
Chấp nhận sự thật không có nghĩa là đầu hàng bất công.
Khi bị lợi dụng, ta cần đủ sáng suốt để đặt ra giới hạn.
Lòng tự bi không yêu cầu ta tiếp tục trao cơ hội cho điều ác làm tổn thương mình.
Chấp nhận chỉ có nghĩa là nhìn rõ điều đang xảy ra mà không bóp méo nó bằng sợ hãi hay tự lừa dối.
Từ cái nhìn rõ rằng ấy, hành động mới có thể đúng hướng.
Nếu căn nhà đang cháy, trước hết phải thừa nhận có lửa.
Chỉ ngồi cầu mong ngọn lửa biến mất không phải là niềm tin.
Đó là sự trốn tránh.
Ta cần đưa người bên trong ra ngoài và làm mọi điều có thể đế dập lửa.
Đời sống nội tâm cũng như vậy.
Khi cơn giận đang thiêu đốt tâm, ta phải nhận ra nó.
Khi lòng tham đang dẫn mình đến một lựa chọn sai, ta phải dừng lại.
Khi sự ganh tị khiến ta vui trước thất bại của người khác, ta cần nhìn thẳng vào phần tối ấy.
Nhiều người muốn thay đổi số phận nhưng không muốn thay đổi thói quen.
Họ cầu một công việc tốt hơn nhưng vẫn làm việc qua loa.
Họ mong gia đình hòa thuận nhưng mỗi khi nắng giận lại dùng lời cay nghiệp.
Họ mong được tôn trọng nhưng chưa từng học cách tôn trọng người gần ngũ nhất.
Lời cầu nguyện chỉ thật sự có ý nghĩa khi nó làm tâm sáng hơn và khiến ta can đảm sửa điều sai.
Điều này không có nghĩa rằng cứ cố gắng là mọi việc sẽ thành công.
Người nông dân có thể chăm ruộng rất kỹ mà mùa màng vẫn mất dì bão.
Có người đã làm hết sức nhưng kết quả vẫn không như mong đợi.
Ta có thể giao nhân nhưng không thể ra lệnh cho tất cả các duyên phải hội tụ đúng lúc.
Chính nơi đây sự khiêm dường trở nên cần thiết.
Nỗ lực chân chính không phải là tin rằng mình kiểm soát được mọi kết quả.
Đó là làm điều đúng với khả năng tốt nhất rồi đủ bình tĩnh để tiếp nhận điều xảy đến.
Khi thành công, không kêu ngạo.
Khi thất bại, không xem bản thân là vô dụng.
Có một khoảng cách rất nhỏ giữa biến cố và phản ứng.
Trong khoảng cách ấy, phẩm chất của con người được bộc lộ.
Khi bị chê trách, ta có thể lập tức chống trả hoặc dừng lại để xem lời ấy có phần nào đúng.
Khi đứng trước món lợi bất chính, ta có thể lấy nó và tự bảo rằng ai cũng làm như vậy.
Hoặc chấp nhận thiệt trước mắt để giữ sự trong sạch lâu dài.
Mỗi lần biết dừng lại là một lần ta không để thói quen cũ viết tiếp tương lai.
Hướng đi đã được điều chỉnh, dù sự thay đổi chưa thể nhìn thấy ngay.
Tự do sâu nhất không phải muốn gì cũng có.
Người chạy theo mọi ham muốn thường tưởng mình tự do, nhưng thật ra đang bị ham muốn kéo đi.
Họ không thể ngừng so sánh, không thể chịu được khi người khác hơn mình.
Một đời sống như thế có thể đầy đủ bên ngoài nhưng lại rất chật chội bên trong.
Người thật sự tự do là người có thể nhìn thấy ham muốn mà không nhất thiết phải phục tùng nó.
Họ biết cơn giận đang có mặt nhưng không để cơn giận mượn miệng mình làm người khác đau.
Họ biết mình sợ hãi nhưng không để nổi sợ ngăn mọi bước tiến cần thiết.
Có những thứ ta không thể chọn, nhưng ta vẫn có thể chọn cách sử dụng những gì đang có.
Một người không chọn được thân thể yếu nhưng có thể chăm sóc nó bằng sự kiên nhẫn.
Một người không chọn được quá khứ nhiều tổn thương nhưng có thể ngừng truyền những vết thương ấy sang con cái.
Một người chưa thể thoát nghèo ngay hôm nay nhưng có thể không bán rẻ lương tâm để đổi lấy lợi ít ngắn ngũi.
Đừng xem những lựa chọn nhỏ là vô nghĩa.
Một đời người hiếm khi đổi hướng chỉ bởi một khoảnh khắc lớn.
Nó thường đổi hướng từ những việc rất nhỏ được lặp lại.
Một lời nói được giữ lại.
Một thói quen được sửa.
Một cơn giận được nhận diện.
Một lần biết xin lỗi đúng lúc.
Số phận không chỉ là điều xảy đến với ta.
Nó còn được hình thành bởi cách ta mang tâm mình đi qua điều đã xảy đến.
Khi hiểu điều ấy, ta không còn phó mặt cho trời.
Cũng không kêu ngạo cho rằng mình có thể điều khiển mọi việc.
Ta biết cuối đầu trước những giới hạn,
nhưng vẫn đứng thẳng trong trách nhiệm của chính mình.
Có thể ta không lựa chọn được cơn gió đang thổi,
nhưng ta vẫn có thể điều chỉnh cánh buồn.
Và đôi khi, chính một thay đổi rất nhỏ
trong cách hướng buồn lại đưa con thuyền đến một bờ khác.
Trong căn phòng nhỏ, người con ngồi bên giường bệnh của cha.
Ánh sáng buổi chiều rơi nghiêng qua cửa sổ.
Chạm lên đôi bàn tay gầy đã từng dắt anh đi qua những năm tháng đầu đời.
Bàn tay ấy giờ nằm yên trên tấm chăn mỏng,
yếu đến mức không còn đủ sức nâng một chén nước.
Người con nhìn cha và thầm mong thời gian dừng lại.
Anh biết thân thể này đang suy yếu.
Bác sĩ đã nói những điều cần nói.
Người thân cũng đã chuẩn bị tinh thần.
Nhưng hiểu bằng lý trí là một chuyện.
Chấp nhận bằng trái tim lại là một hành trình khác.
Trong giây phút ấy, câu nói sống chết có số bỗng trở nên rất gần.
Nó không còn là một lời bàn luận xa xôi.
Nó hiện diện trong hơi thở ngắn,
trong ánh mắt mỏi mệt và trong nỗi sợ mất đi một người mình yêu thương.
Có người dùng câu nói ấy để tìm sự bình an.
Cũng có người dùng nó để trốn tránh những điều mình vẫn còn có thể làm.
Một người biết mình mắc bệnh nhưng từ chối chữa trị,
rồi nói rằng sống chết đã có số.
Một người tiếp tục hốt thuốc, uống rượu và làm việc đến kiệt sức.
Nhưng lại cho rằng khi nào đến lúc thì phải đi.
Đó không phải là hiểu vô thường.
Đó là lấy vô thường làm lý do để sống thiếu trách nhiệm.
Thân thể này không tồn tại mãi mãi.
Nhưng khi còn có thể chăm sóc, ta cần chăm sóc.
Thuốc men, dinh dưỡng, sự nghỉ ngơi và lời khuyên của người có chuyên môn đều là những duyên lành.
Tôn trọng những điều ấy không phải chống lại số phận.
Đó là trân trọng cơ hội được sống, được học và được thương yêu.
Ta không giữ được một chiếc lá mãi xanh.
Nhưng điều đó không có nghĩa là không cần tưới cây.
Quán niệm về cái chết không nhầm làm con người sợ hãi.
Nó giúp ta nhận ra điều gì thật sự đáng quý.
Khi nghĩ mình còn rất nhiều thời gian, ta dễ trì quản.
Ta để lời xin lỗi sang ngày khác.
Ta giữ lại một câu cảm ơn.
Ta sống trong cùng một mái nhà với cha mẹ nhưng lại dành rất ít thời gian để lắng nghe họ.
Đến khi một chiếc dường bệnh xuất hiện, con người mới thấy có quá nhiều điều chưa kịp nói.
Nỗi sợ chết nhiều khi không chỉ là sợ thân thể biến mất.
Ta sợ vì vẫn còn những mối quan hệ chưa được chữa lành.
Ta sợ vì đã chạy quá lâu theo những điều không thật sự cần thiết.
Ta sợ vì nhìn lại mới thấy mình đã sống theo ánh mắt của người khác nhiều hơn theo tiếng nói chân thành trong tâm.
Bởi vậy, chuẩn bị cho cái chết không bắt đầu vào lúc bệnh nặng.
Nó bắt đầu từ cách ta sống trong một ngày bình thường.
Khi còn có thể ôm cha mẹ, hãy ôm họ.
Khi còn có thể ngồi xuống bên người bạn đời, hãy nghe nhau bằng sự hiện diện trọn dạng.
Khi biết mình đã làm ai đó tổn thương, đừng để lòng tự ái biến một khoảng cách nhỏ thành sự xa cách suốt đời.
Có những lời xin lỗi đến quá muộn, không phải vì người kia không muốn tha thứ, mà vì họ không còn ở đó để nghe.
Một đời sống tỉnh thức không phải đời sống không có sai lầm.
Đó là đời sống biết nhận ra sai lầm trước khi thời gian đóng cánh cửa sửa đổi.
Khi người thân sắp rời đi, ta thường muốn níu giữ bằng mọi giá.
Tình thương khiến ta mong họ ở lại.
Nhưng có lúc yêu thương cũng có nghĩa là không bắt một người phải tiếp tục chịu đau chỉ để làm dịu nổi sợ của ta.
Chấp nhận không phải thôi chăm sóc.
Ta vẫn nắm tay họ, vẫn lao khuôn mặt, vẫn tìm cách giảm đau và vẫn nói những lời dịu dàng.
Chỉ là trong tâm, ta dần hiểu rằng không ai có thể giữ một thân thể đi ngược lại quy luật sinh diệt.
Có người tưởng rằng người tu tập sâu sẽ không khóc khi mất người thân.
Điều ấy không đúng.
Nước mắt không phải dấu hiệu của yếu đuối.
Nó cho thấy một mối liên hệ đã từng rất sâu.
Người có trí tuệ vẫn cảm nhận nỗi đau.
Nhưng họ không để nỗi đau biến thành sự oán hận đối với cuộc đời.
Đừng dội yêu cầu một người đang tan thương phải buông bỏ.
Buông bỏ không thể được tạo ra bằng mệnh lệnh.
Nó xuất hiện từ từ, khi trái tim đủ sức hiểu rằng tình thương không chấm dứt chỉ vì một người không còn hiện diện bằng thân thể.
Ta có thể tiếp tục thương họ bằng cách sống tử tế hơn.
Ta có thể biến nổi nhớ thành một diệt thiện.
Ta có thể giữ lại điều đẹp để họ từng trao và truyền nó cho người khác.
Như vậy, người đã quất không chỉ sống trong ký ức, họ còn sống trong cách ta đối xử với thế gian.
Có những người sợ nói về cái chết vì nghĩ rằng nhắc đến nó sẽ mang lại điều không may.
Nhưng im lặng không làm cái chết biến mất.
Chỉ có sự hiểu biết mới giúp ta không quản loạn khi vô thường đến gần.
Mỗi ngày, hãy dành một khoảnh khắc để tự hỏi.
Nếu đây là một trong những ngày cuối của đời mình, ta có còn muốn giữ cơn giận này không?
Ta có còn muốn hơn thua vì một lời nói không?
Ta có còn muốn đánh đổi sức khỏe và gia đình chỉ để được người khác công nhận không?
Câu hỏi ấy không làm đời sống u tối.
Nó giúp ta gạt bớt những điều dụng dạc đang che khuất điều quan trọng.
Người biết mình sẽ chết không nhất thiết sống buồn hơn.
Họ có thể sống sâu hơn.
Họ ăn một bữa cơm với lòng biết ơn.
Họ nhìn người thân lâu hơn.
Họ không xem một buổi sáng bình thường là điều đương nhiên.
Sống chết có thể chịu tác động của vô số nhân duyên mà ta không thể nhìn hết.
Nhưng trước khi cái chết đến, vẫn còn một điều nằm trong tay ta.
Đó là làm cho đời sống này bớt hối tiếc.
Đừng dành cả đời để đoán mình sẽ sống bao lâu.
Hãy nhìn xem hôm nay mình đã sống thật sự hay chưa.
Khi tâm không còn mắc kẹt trong quá nhiều oán giận, tham lam và giai dứt.
Cái chết vẫn là một cuộc chia liệt, nhưng không còn là sự sụt đổ của mọi ý nghĩa.
Cái chết không làm cuộc đời trở nên vô nghĩa.
Chính vì có cái chết, từng giây phút được sống mới trở thành món quà không thể thay thế.
Buổi sáng hôm ấy vẫn bắt đầu như bao ngày khác.
Một đứa trẻ mở mắt trong dòng tay mẹ.
Một người già chậm rãi bước ra hiên đón nắng.
Ngoài đường, người ta tiếp tục đi làm, buôn bán, gặp gỡ và chia tay.
Thế gian không dừng lại chỉ vì có một người vừa thành công.
Cũng không ngừng chuyển động vì một gia đình đang chịu mất má.
Giữa dòng đời ấy, con người vẫn mang theo câu hỏi cũ.
Sống chết có số hay không? Phú Quý có thật sự do trời định hay không?
Có lẽ sau tất cả những điều đã quán chiếu, ta không cần vội trả lời bằng một chữ có hoặc không.
Đời sống rộng lớn hơn mọi kết luận nắng gọn.
Có những điều nằm ngoài khả năng lựa chọn của ta.
Cũng có những điều đang từng ngày được tạo nên bởi chính suy nghĩ, lời nói và hành động của ta.
Ta không chọn được nơi mình sinh ra.
Ta không chọn được cha mẹ, hình hài hay những biến động của thời đại.
Có người dừa cất tiếng khóc đã được bao bọc trong đủ đầy.
Có người lớn lên giữa chiến tranh, nghèo khó hoặc bệnh tật.
Nhưng hoàn cảnh đầu tiên không phải toàn bộ cuộc đời.
Một người sinh ra trong giàu khó dẫn có thể đánh mất tất cả bởi lòng tham.
Một người khởi đầu trong thiếu thốn dẫn có thể xây dựng đời sống tốt đẹp bằng sự học hỏi, bền bỉ và lòng trung thực.
Không phải ai cố gắng cũng đạt được điều mình mong muốn.
Nhưng không có sự chuyển quá chân thật nào lại hoàn toàn tách rời khỏi nỗ lực.
Sống chết thuộc về quy luật sinh diệt.
Thân này đã được sinh ra thì sẽ có ngày tan rã.
Ta không thể thương lượng với vô thường.
Cũng không thể dùng của cãi để mua một thân thể không già yếu.
Điều chưa biết là ngày ấy sẽ đến khi nào.
Chính sự không biết ấy làm cho hôm nay trở nên quý giá.
Nếu chắc chắn mình còn rất nhiều năm, ta có thể tiếp tục trì quản việc sống tử tế.
Nhưng khi hiểu rằng không ai được bảo đảm về ngày mai, ta sẽ biết trân trọng một cuộc trò chuyện, một bữa cơm và một cơ hội sửa chữa sai lầm.
Người hiểu sinh tử không ngồi chờ cái chết.
Họ chăm sóc sự sống.
Họ biết giữ gìn thân thể mà không bám chấp vào thân thể.
Họ làm việc và xây dựng tương lai.
Nhưng không đánh đổi toàn bộ hiện tại để chạy theo một ngày mai chưa chắc đến.
Họ yêu thương người thân mà không quên rằng mọi cuộc gặp gỡ đều có lúc phải chia xa.
Phú quý cũng cần được nhìn lại bằng một tâm rộng hơn.
Có tiền bạc là một điều kiện thuận lợi, nhưng không phải bằng chứng của hạnh phúc.
Có danh tiếng là một cơ hội, nhưng không phải bảo đảm của sự bình an.
Có quyền lực là một thử thách, bởi nó có thể làm lộ ra lòng tự bi hoặc sự kiêu ngạo giống đang ẩn sâu trong tâm.
Khi thành công, ta thường nghĩ rằng tất cả là do tài năng của riêng mình.
Nhưng hãy nhìn kỹ.
Trong một thành quả luôn có công sức của nhiều người.
Có cha mẹ đã nuôi dưỡng ta.
Có thầy cô đã trao cho ta kiến thức.
Có người lao động làm ra con đường, mua nhà, thức ăn và những phương tiện mà ta sử dụng mỗi ngày.
Ngay cả cơ hội cũng không hoàn toàn do một mình ta tạo ra.
Hiểu như vậy, ta không phủ nhận nỗ lực của bản thân.
Ta chỉ học cách bớt kiêu ngạo.
Người thật sự sáng suốt biết rằng mình đã cố gắng, nhưng cũng biết rằng mình đã nhận rất nhiều từ cuộc đời.
Khi gặp nghịch cảnh, ta lại dễ nghĩ rằng mình bị trời bỏ rơi.
Nhưng khó khăn không phải lúc nào cũng là sự trừng phạt.
Có khi nó là hệ quả của lựa chọn cũ.
Có khi nó đến từ hoàn cảnh mà ta không thể kiểm soát.
Có khi ta chưa đủ hiểu biết để thấy toàn bộ nguyên nhân.
Điều cần làm không phải ngồi đoán xem trời đang thưởng hay phạt mình.
Điều cần làm là nhìn rõ tình hình và tự hỏi.
Có những việc cần can đảm thay đổi.
Có những điều chỉ có thể bình thẳng chấp nhận.
Trí tuệ không nằm ở việc chống lại mọi thứ.
Cũng không nằm ở sự cam chịu.
Trí tuệ nằm trong khả năng nhận ra đâu là phần việc của mình.
Nếu một thói quen đang phá hủy sức khỏe, đó là phần ta phải sửa.
Nếu lời nói đang làm gia đình tổn thương, đó là phần ta phải chịu trách nhiệm.
Nếu một biến cố đã xảy ra và không thể đảo ngược,
ta cần học cách sống tiếp mà không để nó quỷ ngoại toàn bộ những ngày còn lại.
Đừng dùng hai chữ số phận để bảo vệ sự lười biến.
Đừng dùng nhân quả để phán xét người đang đau khổ.
Đừng cho rằng giàu có là dấu hiệu của Phước Đức tuyệt đối.
Cũng đừng tin rằng khó khăn có nghĩa là một người không xứng đáng được yêu thương.
Khi thấy người thành công, hãy học điều đáng học mà không ganh tị.
Khi thấy người bất hạnh, hãy giúp đỡ mà không tự đặt mình cao hơn họ.
Khi thuận lợi đến, hãy sử dụng nó để tạo thêm lợi ích.
Khi bất mát xuất hiện, hãy cho phép trái tim đau nhưng đừng để nỗi đau làm nó khép lại.
Ta không cần biết số phận đã viết gì về mình.
Có thể không hề tồn tại một cuốn sách nào đã ghi sẵn từng việc ta phải trải qua.
Điều chắc chắn hơn là mỗi ngày, ta vẫn đang viết thêm một phần đời bằng cách mình đối xử với người khác và với chính mình.
Một cơn giận được dừng lại có thể cứu một mối quan hệ.
Một lần từ chối món lợi bất chính có thể giữ được sự bình an lâu dài.
Một lời xin lỗi chân thành có thể mở ra con đường mà nhiều năm im lặng đã đóng kín.
Những việc ấy có vẻ nhỏ, nhưng cuộc đời thường được tạo thành từ chính những điều nhỏ như thế.
Ta không phó mặt tất cả cho trời.
Bởi nếu còn khả năng hành động, ta vẫn phải hành động.
Ta cũng không kêu ngạo cho rằng mọi kết quả đều nằm trong tay mình.
Bởi đời sống được hình thành từ vô số nhân duyên.
Trong đó có rất nhiều điều dựa khỏi hiểu biết và năng lực của một cá nhân.
Giữa hai thái cực ấy là con đường tỉnh thức.
Ta giao nhân lành bằng tất cả sự chân thành.
Ta chăm sóc những duyên tốt đang có.
Ta nỗ lực mà không bám chấp.
Ta đón nhận kết quả mà không đánh mất phẩm giá của mình.
Người hiểu nhân quả không sống trong sợ hãi.
Họ sống cẩn trọng.
Người hiểu vô thường không bi quan.
Họ biết quý thời gian.
Người hiểu phú quý không chỉ mong có nhiều hơn.
Họ học cách sử dụng những gì đang có mà không làm tổn thương người khác.
Người hiểu sinh tử không chờ đến khi gần chết mới bắt đầu sống tử tế.
Có thể ta không quyết định được mình sẽ ở lại thế gian bao lâu.
Nhưng trong khoảng thời gian còn hiện diện, ta có thể làm cho một người bớt đau.
Một gia đình bớt lạnh lẽo và chính tâm mình bớt nặng nề.
Đó không phải quyền lực lớn lao.
Nhưng đó là quyền lựa chọn quý giá nhất mà con người đang có.
Và biết đâu, điều được gọi là đổi số không nằm ở việc trốn khỏi mọi nghịch cảnh.
Nó bắt đầu từ giây phút ta không còn để nghịch cảnh quyết định con người mình sẽ trở thành.
Một người đàn ông đứng trước ngôi nhà giữa bị lửa thiêu rụi.
Tài sản tích góp nhiều năm chỉ còn lại những mãng tường đen và vài món đồ cháy dở.
Hàng xóm đến an ủi. Có người nói rằng đó là số.
Có người bảo anh gặp năm không may.
Cũng có người khuyên anh nên đi cầu sinh một điều gì đó để đổi giận.
Người đàn ông im lặng rất lâu.
Anh có thể ngồi đó và oán trách. Anh cũng có thể dùng hai chữ định mệnh để giải thích tất cả.
Nhưng sau khi nhìn người vợ đang ôm con, anh chợt hiểu rằng vẫn còn một điều chưa bị ngọn lửa lấy đi.
Đó là cách anh lựa chọn sống từ giây phút này.
Có những mắt mát không thể lấy lại.
Có những cánh cửa khi đã khép thì không thể mở theo cách cũ.
Nhưng chính tại nơi con người tưởng mình đã hết đường đi, một hướng sống khác có thể bắt đầu.
Ta thường cầu mong được đổi số, nhưng lại ít khi hỏi rằng tâm mình đã đổi hay chưa.
Nếu vẫn giữ lòng tham cũ, dù có thêm tiền, ta vẫn không thấy đủ.
Nếu vẫn giữ cơn giận cũ, dù chuyển đến một nơi khác, ta vẫn mang theo bất an.
Nếu vẫn sống bằng sự ganh đua, dù đạt được địa dị cao hơn, ta vẫn sợ có người dượt qua mình.
Đổi hoàn cảnh mà không đổi tâm trí là thay một căn phòng cho cùng một nỗi khổ.
Có người tin rằng muốn có Phước phải làm những việc thật lớn.
Họ chờ đến khi giàu mới giúp người.
Họ chờ đến khi rảnh mới chăm sóc cha mẹ.
Họ chờ đến lúc tâm thật thanh tịnh mới bắt đầu sống tử tế.
Nhưng Phước lành không chỉ được tạo ra từ những việc khiến nhiều người nhìn thấy.
Nó bắt đầu trong những điều rất nhỏ.
Một lời nói được giữ lại khi ta đang tức giận.
Một món lợi bị từ chối vì biết nó làm người khác tổn thương.
Một bữa cơm được chia sẻ với người đang thiếu thốn.
Một lần lắng nghe mà không dội phán xét.
Những điều ấy không làm thế gian đổi khác ngay lập tức.
Nhưng chúng làm tâm ta đổi khác.
Và khi tâm đổi, cách ta bước vào đời cũng đổi theo.
Con người thường muốn biết mình có số giàu hay không, sống lâu hay không, hậu giận có yên ổn hay không.
Nhưng ngay cả khi có người nói cho ta một câu trả lời, điều đó cũng không thể bảo đảm bình an.
Nếu được báo rằng sẽ giàu, ta có thể trở nên chủ quan.
Nếu nghe rằng sẽ gặp khó khăn, ta có thể sống trong lo sợ.
Dù lời dự đoán tốt hay xấu, khi tâm bám vào nó, ta đã trao quyền sống của mình cho một điều chưa xảy ra.
Người tỉnh thức không dành cả đời để hỏi ngày mai sẽ đem đến điều gì.
Họ tự hỏi hôm nay mình đang gieo điều gì cho ngày mai.
Một người muốn gia đình có phước nhưng thường xuyên làm người thân sợ hãi thì lời cầu xin ấy chưa trọn vẹn.
Một người muốn con cái hiếu thuận nhưng chính mình không biết kính trọng cha mẹ thì điều mong cầu ấy thiếu mất nền tảng.
Một người muốn được yêu thương nhưng chỉ nghĩ đến lợi ích của bản thân thì họ đang đòi quả mà chưa chịu gieo nhân.
Không phải trời không nghe lời cầu nguyện, có thể chính đời sống của ta đang đi ngược lại điều mình cầu xin.
Phước không phải một món quà rơi xuống từ khoảng không, phước được nuôi dưỡng bằng cách ta sống giữa người khác.
Khi tạo niềm tin, ta đang gây dựng phước.
Khi giữ chữ tính, ta đang gây dựng phước.
Khi có khả năng làm hại mà vẫn lựa chọn không làm, ta đang bảo vệ phước lành trong chính mình.
Cũng có người làm việc thiện nhưng tâm luôn mong được trả lại.
Họ giúp một người rồi chờ người ấy biết ơn.
Họ bố thí nhưng muốn được nhìn nhận.
Họ nhấn nhịn một lần rồi cho rằng cuộc đời phải lập tức đối xử tốt với mình.
Khi việc thiện trở thành một cuộc trao đổi, ta sẽ thất vọng nếu kết quả không đến như mong đợi.
Làm điều tốt không có nghĩa là mọi khó khăn sẽ biến mất.
Người sống tử tế vẫn có thể bệnh.
Người biết chia sẻ vẫn có thể gặp mất mát.
Nhưng việc thiện giúp ta xây một nội tâm đủ dựng để không biến đau khổ thành độc tố cho người khác.
Phước lớn nhất không phải là không bao giờ gặp nghịch cảnh.
Phước lớn nhất là khi nghịch cảnh đến, tâm vẫn còn khả năng sáng suốt và yêu thương.
Có những người chưa từng thiếu tiền nhưng luôn sống trong nghi ngờ.
Họ không tin ai, không dám trao đi và không thể ngủ yên.
Có những người tài sản không nhiều nhưng khi gặp khó khăn lại có bạn bè sẵn lòng giúp đỡ.
Có con cái ở bên, có một tâm không quá quãng loạn.
Phú quý vì thế không chỉ nằm trong kết xác.
Nó còn nằm trong những mối quan hệ được xây bằng chân thành,
trong sức khỏe được chăm sóc đúng cách,
trong khả năng ngồi yên mà không bị những ham muốn kéo đi.
Nếu một người có tất cả nhưng không thể bình an, họ vẫn đang nghèo ở nơi sâu nhất.
Ta cũng cần hiểu rằng xây dựng Phước lành không đồng nghĩa với chịu đựng mọi điều.
Có người sợ mất Phước nên không dám nói trước bắt công.
Có người bị đối xử tàn nhẫn nhưng vẫn im lặng vì nghĩ phản kháng là tạo nghiệp.
Sự tử tế không phải yếu đuối.
Lòng tự bi không yêu cầu ta tiếp tay cho điều sai.
Khi bảo vệ mình và người khác bằng tâm sáng suốt,
không đuôi hận thù, ta vẫn đang đi trên con đường lành.
Có khi từ chối một người chính là giúp họ nhìn thấy giới hạn.
Có khi rời khỏi một mối quan hệ độc hại là cách năng thêm nhiều tổn thương.
Có khi nói ra sự thật bằng lời bình tĩnh lại là việc tự bi hơn sự im lặng.
Sống đúng không phải lúc nào cũng dễ chịu.
Nhưng điều dễ chịu chưa chắc đã là điều đúng.
Người hiểu nhân quả không sống để thương lượng với cuộc đời.
Họ không nói rằng mình đã làm việc thiện nên không được phép gặp khổ đau.
Họ chỉ hiểu rằng mỗi hành động đều đang tạo một huynh hướng trong tâm
và một ảnh hưởng trong thế gian.
Ta không biết hạt giống nào sẽ nảy mầm trước.
Ta cũng không biết cơn mưa nào sẽ đến đúng mùa.
Nhưng người làm dường vẫn chăm đất, vẫn nhổ cỏ và vẫn gieo hạt.
Không phải vì họ kiểm soát được thiên nhiên mà vì đó là phần việc thuộc về họ.
Đời sống cũng như vậy.
Ta không kiểm soát hết những gì sẽ đến.
Nhưng ta có thể chăm sóc tâm mình, giữ lời nói trong sạch,
làm việc bằng trách nhiệm và đối xử với người khác bằng sự tôn trọng.
Nếu thuận lợi xuất hiện, hãy dùng nó để làm rộng con đường cho người khác.
Nếu khó khăn xuất hiện, hãy đừng để nó biến mình thành người cay nghiệt.
Nếu cổ cải đến, hãy giữ tâm tỉnh táo.
Nếu cổ cải rời đi, hãy nhớ rằng giá trị con người không tan biến cùng tài sản.
Sống chết có thể chịu ảnh hưởng của vô số nhân duyên.
Phú quý cũng có thể đến rồi đi theo những đổi thay không ai đoán hết.
Nhưng phước lành của một đời không chỉ nằm ở việc ta nhận được bao nhiêu.
Nó còn nằm ở việc khi rời khỏi một nơi,
ta đã để lại trong lòng người khác sự biết ơn hay một vết thương.
Khi đi qua một giai đoạn khó khăn, ta trở nên sâu sắc hơn hay cay độc hơn.
Khi có quyền lựa chọn, ta đã chọn lợi ích riêng hay điều ít gây khổ đau hơn.
Có thể đó mới là điều đáng gọi là giận mệnh.
Không phải một bản án đã viết sẵn trên trời,
mà là con đường được hình thành từ vô số bước chân của chính ta,
mỗi bước rất nhỏ, nhưng không bước nào hoàn toàn vô nghĩa.
