Hôn Ước Năm Xưa Tưởng Đã Bị Lãng Quên, Cô Gái Giả Nghèo Trở Về Và Cái Kết Khiến Ai Cũng Sững Sờ

Có những thứ lấp lánh khiến người ta ngưỡng mộ nhưng chưa chắc đó đã là điều đáng quý nhất trên đời. Có những điều giản dị đến mức bị láng quên lại chứa đựng giá trị bền vững qua bao thăng trầm. Trên đời này, điều khó nhìn rõ nhất không phải là núi cao sông rộng mà là lòng người ẩn sau những lớp vỏ già tạo. Của cải, địa vị hay xảo ngôn rồi cũng sẽ đổi thay theo năm tháng. Chỉ có nhân nghĩa và chân tâm mới là thứ còn lại cuối cùng. Nhưng người ta thường chỉ nhận ra điều đó khi đã vô tình lấy áo quần để đo lòng người, lấy vài ba món quà để đông đếm một mối ân tĩnh. Thừa ấy, bên bến sông rộn rã tiếng thuyền buôn của Trấn Đông An, không ai là không biết đến nhà họ Trần. Trần ra nổi tiếng khắp vùng không hẳn vì gia tài kế sủ mà vì chủ nhân của nó, Trần Mộc Sơn, là một thương nhân ngay thẳng, buôn bán dược liệu chưa từng cân thiếu của ai một lạng, cũng chưa từng vì lợi lộc mà ép người nghèo vào đường cùng. Mộc Sơn ngoài 40 tuổi, vợ mất sớm, chỉ có một cô con gái duy nhất tên là Trần Mộc Miên. Mộc Miên có dung mạo điềm đạm, tính tình dịu dàng. Nàng không thích son phấn đậm, chẳng mang siêm y lụa là gấm vóc. Trong tủ áo nhà họ Trần có không biết bao nhiêu vóc gấm quý giá, nhưng Mộc Miên quanh năm chỉ thích mặc bộ áo vải màu xanh nhạt, tóc cài một chiếc châm mộc đơn sơ bằng gỗ trầm cũ. Sống cùng cha con cô là Trần Lão Phu Nhân. Bà tuổi đã cao, tóc bạc quá nửa đầu, đôi mắt đã mở theo năm tháng, nhưng lòng vẫn đau đáo giữ trọn lễ nghĩa và một lời hứa năm xưa. Một chiều cuối thu, khói nhang nghi ngút lảng bảng trong từ đường họ Trần. Trần Lão Phu Nhân ngồi bên án thư, đôi bàn tay gầy gộp sần xùi khẽ chạm vào mặt gỗ bọc bụi thời gian. Bà gọi con trai Mộc Sơn và Mộc Miên đến trước bài vị tổ tiên. Ánh đèn dầu leo lét hắt bóng ba người lên bức tường vôi cũ. Bà cũ nhìn đứa trau gái cẩn thận rót từng chén trà nóng, thơ dài một tiếng thật sầu. Tính gió thu lùa qua khe cửa gỗ nghe sát sơ, gieo vào lòng người một niềm trăn trở đã nén chặt suốt mấy mươi năm. Một tách trà hoa cúc tỏa khói mỏng manh đặt lên mặt án thư. Đôi bàn tay Trần Lão Phu Nhân khẽ run run. Bà đưa mắt nhìn tấm bài vị tổ tiên, giọng chầm xuống như lời thi thầm của quá khứ. Mộc Miên à, con năm nay đã đến tuổi cập kê. Lòng bà nhiều năm qua chưa một ngày được thản nhiên, cũng chỉ vì một lời hứa năm xưa. Mộc Miên im lặng gật đầu, ánh mắt khẽ trùng xuống. Chiếc châm mọc trên búi tóc nghiêng nhẹ theo điệu cuối đầu của nàng. Bà nội thở dài, chậm dái kể lại trận báo lũ lớn 30 năm trước, khi Trần Gia còn trắng tay rời quê lên Trấn Đông An mu sinh. Giữa đường, ông nội nàng lâm bệnh nặng, lộ phí cạn sạch. May nhờ có Lê Láo Gia ở làng Yên Bình ra tay cưu mang, cho thuốc cho gạo, lại rúi vào tay chiếc túi gấm có ba lượng bạc làm vốn gầy dựng lại cơ nghiệp. Trước khi chia tay, hai gia đình đã trao nhau lời hứa, nếu đời sau con cháu có duyên sẽ kết làm thông gia để chọn vẹn tình nghĩa. Nay Lê Láo Gia đã khuất, ông nội con cũng đã về với tổ tiên, nhưng lời hứa ấy bà chưa từng quên. Bên Lê Gia hiện còn một người cháu trai tên là Lê Văn Hoài, nghe đâu là thư sinh hiền lành, siêng năng sách đèn. Bà muốn con về làng Yên Bình một chuyến. Mộc miên ngước lên, đôi mắt trong veo nhìn bà nội rồi lại nhìn cha. Lòng nàng dối như tơ vỏ. Nàng trọng chữ tín, nhưng thành thân là chuyện cả đời, sao có thể trao thân gửi phận cho một người chưa từng biết mặt. Nàng khẽ lên tiếng, giọng nhỏ nhưng rõ ràng. Nội tổ mẫu, con hiểu ân nghĩa lớn lao của Lê Gia, nhưng hôn nhân không phải là một món nợ có thể đem ra chi trả. Con chưa từng gặp Lê công tử, chẳng biết nhân phẩm người ta ra sao, nếu chỉ vì lời hứa cũ mà gả đi, con e phụ lòng chính mình mà cũng phụ lòng người khác. Trần Mộc Sơn nhìn con gái, ánh mắt thoáng nét tự hào sen lẫn chút xót xa. Ông từ tốn bộc bạch. Con nói phải, cha không ép con phải lập tức gả đi, cha chỉ mong con về làng Yên Bình một chuyến, tự mắt nhìn, tự tai nghe. Nếu họ là người trọng nghĩa, con nên cho người ta một cơ hội. Còn nếu nhân phẩm không tương xứng, chính cha sẽ là người đứng ra gánh chịu lời thất hứa này, quyết không để con chịu thiệt thòi. Mộc Miên nhìn đôi bàn tay run dày, vì tuổi tác của bà nội, lòng mềm lại. Đêm đó, nàng ngồi bên cửa sổ, ngắm vầng trăng treo trên mái ngói trần phủ. Sáng hôm sau, nàng chủ động tìm cha, xin được về làng Yên Bình. Nhưng thay vì kiệu hoa người hầu rầm rộ, nàng kiên quyết xin cha chỉ mang theo một chiếc xe ngựa gỗ đã cũ, đi cùng gia nhân giả tên Phúc. Nàng khoác lên mình bộ áo vải màu xanh nhạt quen thuộc, không phấn son, chỉ cái cây trâm mọc đơn sơ. Nàng muốn dùng chính sự giản dị này để soi rõ chân tâm của người nhà họ Lê. Con đường dẫn từ trấn Đông An về làng Yên Bình xót xa bụi đỏ. Càng xa phố thị sầm út, đường xá càng nhỏ hẹp, những mái nhà tranh vách đất nằm rải rác dưới bóng tre xanh. Nắng chiều nhạt dần, hắt những vệt vàng ươm lên chiếc xe ngựa cũ kĩ đang chậm rãi lăn bánh qua nhịp cầu gỗ, bắt qua con lách nhỏ. Chiếc xe dừng lại trước một ngôi nhà ngói ba gian, nhuốm màu thời gian ở cuối làng. Bác Phúc bước xuống trước, đưa tay gõ nhẹ lên cánh cửa gỗ đã sần sùi vết mối mọt. Tiếng cót két khô khốc vang lên. Một phụ nhân ngoài 50 tuổi, gương mặt gầy gò, đôi mắt sắc xảo bước ra. Đó là bà Cả Lê, mẹ của Văn Hoài. Thấy bác Phúc giới thiệu đây là tiểu thư trần gia từ trấn Đông An tìm về theo hôn ước năm xưa, đôi mắt bà Cả Lê lập tức sáng lên. Nhưng ánh mắt ấy rất nhanh chuyển thành sự rò xét, lướt từ đầu đến chân mộc miền, bà nhìn chiếc áo vải màu xanh nhạt đã sờn vai, nhìn cây trâm gỗ thô sơ trên bụi tóc, rồi dừng lại ở chiếc xe ngựa cũ ghỉ và vài gói chả khô mớ quà quê đặm bạc do bác Phúc đăng sách trên tay. Nụ cười vừa chớm trên môi bà Cả Lê tắt ngấm, thay vào đó là sự lạnh nhạt đến hở hững. Đây là tiểu thư nhà họ trần đó sao? Bà Cả Lê cất giọng trần trừ, âm thanh khô khốc, mộc miền dịu dàng cuối đầu hành lễ. Cháu chào bác, đường xa xôi hôm nay mới có dịp về bái kiến bác. Bà Cả Lê nhích môi gượng gạo, quay người bước vào trong mà không một lời đồn đà. Đường xa mệt rồi, vào nhà đi. Khung cảnh sân nhà họ Lê hiện ra trước mắt mộc miền. Một bên phơi những thanh củi ấm ướt, một bên đặt chiếc chum đá bám rêu, dưới hiên nhà treo vài bó rau ngót dài đã khô quắt. Căn nhà không quá rách dưới, nhưng toát lên vẻ tôm tộp, chật hẹp. Mộc miền lặng lẽ bước qua khoảng sân gạch, lòng không một chút chê bai hay gợn sóng. Với nàng, gia cảnh nghèo khó chưa bao giờ là điều đáng sợ. Thứ đáng sợ duy nhất chính là sự hẹp hòi ẩn dấu đằng sau ánh mắt của con người. Vừa bước vào gia nhà chính, một thiếu phụ trẻ từ trong căn bếp tối ôm khói bước ra. Mái tóc nhuộm mùi mỡ hành vẫn cao, chiếc áo vóc hồng đã phai màu ôm lấy ráng người lanh lợi. Đó là Nguyễn Thị Mỹ, chị dâu của Văn Hoài. Nghe tin thiên kim nhà họ trần tới, Mỹ vốn tưởng sẽ thấy kiệu gấm người hầu rầm rộ, mương hòm vàng bạc đầy sân. Nào ngờ trước mắt thị chỉ là một cô gái mặc áo vải xanh nhạt, tay bế gói trà khô, đi chiếc xe ngựa cũ. Thị Mỹ biểu môi, tiếng nhách môi khẩy vang lên giữa căn nhà lặng lẽ. Ôi chào, đây là thiên kim họ trần trên trấn Đông An đấy sáo. Ta tưởng gấm vóc lụa soa thế nào, hóa ra cũng chẳng khác gì mấy cô gái gánh cỏ ngoài đồng làng yên bình này. Bác Phúc đứng bên cạnh, hai bàn tay siết chặt cán roi ngựa, mặt đỏ gay vì tức giận. Bác định bước lên phân xưa nhưng mộc miên khẽ đưa tay ngăn lại. Ánh mắt nàng vẫn bình thản như mặt nước hồ thu không gợn sóng. Đi đường xa bụi bậm, mặc áo vải thô cho tiện việc di chuyển. Mỹ cười hát ra một tiếng, giọng chua hoa. Tiện thì tốt, chỉ e là họ trần trên trấn bây giờ chỉ còn cái bảng hiệu trống rỗng, chứ gấm vóc bán sạch rồi cũng nên. Bà Cả Lê ngồi bên bàn gõ nhẹ trích tẩu thuốc xuống mặt gỗ vừa như ho hắng vài tiếng nhưng không hề trách mắng con dầu. Bà cất giọng lạt nhẽo, Mỹ bưng chén trà ra đây. Khách đường xa đến, chén trà sư xứt mép đặt xuống trước mặt mộc miên. Nước trà đã nguội ngắt, ngạ màu vàng đục và nhạt nhẽo. Bữa cơm chiều dọn ra sau đó chỉ có một đĩa đậu phụ luộc chấm muối mặn và bát rau ngót dại nấu suông. Cả nhà họ Lê không phải không có thịt cá mà là cố ý dọn ra một bữa cơm coi thường để thử thách và mỉa mai lòng tự trọng của một thiên kim thất thế. Mộc miên lặng lẽ cầm bát cơm lên từ tốn dùng bữa, không một lời thàn vàn. Đúng lúc không khí nặng nề bao trùm căn nhà ngoài cổng có tiếng bước chân vội vã. Một nam tử mặc áo dài màu xám đã sờn vai bước vào trên vai đeo chiếc túi vải đựng vài quyển sách cũ. Người ấy gầy gỏ, gương mặt thanh tú đôi mắt trong sáng nhưng phẳng phất vẻ âu lò. Đó chính là Lê Văn Hoài. Nhìn thấy cô gái xa lạ ngồi trong nhà Văn Hoài khẽ khượng lại. Khi biết nàng là Trần Mộc Miên từ trấn Đông An tìm về theo hôn ước năm xưa chàng vội vã đặt túi sách xuống vâng lời vội cuối đầu chắp tay hành lễ. Tô! Trần cô nương đường xa tới nhà họ Lê tiếp đón sơ sải mong cô nương lượng thứ. Giọng chàng ôn hòa, ánh mắt trong chẻo không một chút giò xét phục trang hay vẻ khinh khí. Mộc Miên ngần đầu nhìn chàng ánh mắt hai người gặp nhau giữa gian nhà ám khói đèn dầu. Nàng nhận ra dưới nếp áo thô thô kia là một tâm hồn thư sinh khiêm nhường. Nhưng Mỹ đứng bên cạnh lập tức biểu môi ngắt lời Chú Hoài việc gì phải khách xáo? Người ta đi xe ngựa nghỉ mang mớ trà khô quả quê nhạt nhẽo chắc cũng có coi cái nhà họ Lê này ra gì đâu. Văn Hoài biến sắc chàng nhú mày cuối đầu. Chị dâu! Khách đến nhà là duyên dù giàu hay nghèo gia đình ta cũng phải giữ lấy lễ nghĩa. Câu nói của chàng khiến cả gian nhà im bạt. Bà Cả Lê sầm mặt xuống nhưng không nói thêm. Mộc Miên nhìn Văn Hoài trong lòng thoáng giấy lên một niềm thiện cảm nhẹ nhàng. Đêm đó bà Cả Lê chỉ đạo dọn cho Mộc Miên một gian phòng xó bếp chật hẹp vách đất nứt nẻ, trăn đệm bốc mùi ẩm mốc. Bác Phúc tức đến mức hai tay run dẩy, đứng dưới hiên nhà thì thầm. Tiểu Thư để Lão Nô nói rõ thân phận trần gia cho họ biết bỏ họ quá coi thường người rồi. Mộc Miên đứng bên cánh cửa gô ọp ẹp nhìn vằng trăng khuyết treo trên ngọn tre rộng bình thản. Không cần đâu bác, nếu họ chỉ vì biết ta là thiên kim nhà giàu mà đổi thái độ kính trọng thì sự kính trọng ấy vốn chẳng có giá trị gì. Đêm đã về khuya, gió lạnh lùa qua khe vách đất. Mộc Miên ngồi bên ngọn đèn dầu leo lét, không giận dữ chỉ thấy một nỗi buồn man mát xót xa. Người đời quả thực quá dễ dàng lấy manh áo bên ngoài để đo đếm giá trị của một con người. Có tiếng gõ cửa nhẹ nhàng vang lên ngoài hiên. Mộc Miên mở cửa thấy Văn Hoài đứng đó dưới ánh trăng mỏng tay chàng ôm một chiếc áo troàng vải thô đã giặt sạch sẽ và tay kia cẩn thận bê một ấm trà đất nung nóng hổi khói bốc lên nhẹ nhẹ giọng chàng đầy vẻ ái nái. Đêm yên bình lạnh lắm, gian phòng này lại gần só bếp ẩm thấp Nhà ta tiếp đái không chu toàn mong trần cô nương đừng để bụng Mộc Miên đỡ lấy ấm trà nóng cảm nhận hơi ấm lan qua từng ngón tay đang tê dại vì lạnh Nàng khẽ cất lời Người biết nghĩ cho người khác lòng tất không hẹp Văn Hoài ngầng lên nhìn nàng Giữa ánh trăng mờ, cô gái áo vải thô trước mặt tuy ăn mặc đơn sơ nhưng ánh mắt trong trẻo như nước suối ngàn, khí độ điểm tĩnh dịu dàng đến lạ kỳ Sáng hôm sau, khi sương mờ còn đọng trên mái ngói cũ Mộc Miên đã thức dậy, gấp chăn gối gọn gàng rồi bước ra sân giúp việc Mỹ đang ngồi nhóm bếp nhặt rau vừa thấy nàng liền lêt mắt biểu môi Ôi, thiên kim họ trần dậy sớm thế, ở nhà rau chắc chưa bao giờ chạm tay vào mớ rau củi bếp đâu nhỉ Việc nhà nếu giúp được cháu xin làm Mộc Miên ôn hòa đáp Mỹ biểu môi cười khẩy, cô ý hắt trậu nước rửa rau mỡ hành ra mép gạch rồi giao cho Mộc Miên một loạt việc nặng nhọc. Từ rửa đống bát đĩa đóng váng mỡ, đến việc gánh nước từ chiếc chum đá ngoài sân vào bếp Bác Phúc nhiều lần nhẫn nại không nổi, nhưng Mộc Miên đều nhẹ nhàng ra hiệu ngăn lại. Nàng muốn tự mình trải qua để nhìn cho thấu tận cùng lòng người nhà họ lê Đến trưa, Văn Hoài đi học từ tư thuộc trở về Thấy Mộc Miên đang gồng mình bê trậu nước đầy gấu áo vải xanh đã bị ướt một mảng lớn đôi bàn tay trắng trẻo đỏ ửng vì nước lạnh Văn Hoài vội vã lao đến đỡ lấy trậu nước, giọng hoàng hốt và đầy giàn xé Trần cô nương, để ta những việc này vốn không phải dành cho cô Mỹ đứng trong gian bếp bước ra cười chua chát Ôi chào, chú Hoài thương hoa tiếc ngọc nhanh thật đấy, cô ta đã muốn làm thì cứ để làm. Dù sao sắp về làm dâu nhà này, biết động tay động chân, chút việc nhà cũng là phải Văn Hoài nhíu mẩy, giọng khán đi Chị dâu Dù sao, cô ấy cũng là khách từ xa tới Sao chị lại sai bảo như người ở trong nhà như thế Bà cả lê từ nhà trên bức xuống nét mặt xa xẩm Anh nói thế là trách cả mẹ sao Nhà ta nghèo, không có kẻ hầu người hạ như Trần Gia Nàng ta về đây xem mặt hôn sự Chẳng lẽ muốn cả cái nhà này cúi đầu hầu hạ Văn Hoài cúi đầu Bàn tay siết chặt tạt áo sám giọng nhỏ dần, nhưng chưa đầy sự nhu nhược Con không trách mẹ Con chỉ nghĩ, người ta vì lời hứa Bà cả lê hừ lạnh Nếu họ Trần thực sự coi trọng hôn ước này Sao lại để con gái ăn mặc sơ xác sách vài mớ trà khô đến đây Mẹ thấy người ta chẳng coi cái nhà họ lê này ra gì Mộc miên lặng lẽ đứng bên dưới nước Nàng nhìn thấy tất cả Thấy sự cay nghiệt của bà cả lê Sự chua ngoa của chị dâu Mỹ Và thấy cả sự bất lực nhu nhược của Văn Hoài Một người biết điều đúng Nhưng không đủ dũng khí Để đứng ra bảo vệ người khác trước chính gia đình mình Buổi sáng hôm sau Nắng chưa qua khỏi ngọn tre Làng Yên Bình Văn Hoài rủ Mộc Miên ra chợ làng mua ít giấy mực Nàng đồng ý Muốn xem cuộc sống thôn quê Và tìm hiểu thêm về người thư sinh mình được hứa hôn Chợ làng không lớn Nằm bên bến đỏ rêu phòng Người dân đi lại trao đổi vài con cá Mớ rao, tiếng trả giá rộn rã Lẫn trong mùi sương sớm và khói giơm giả Khi đi qua tiệm thuốc duy nhất ở đầu chợ Mộc Miên khựng lại Một bà lão lưng còng Đôi bàn tay gầy gộc run dày Cầm gói thuốc phong hàn Ngước đôi mắt mờ đục nhìn ông chủ tiệm béo thấp Ông chủ ơi Lần trước tôi mua bấy nhiêu đồng Được bọc thuốc đầy đạn hơn Lần này tiền vẫn thế Sao gói thuốc nhìn nhét có tẹo thế này Ông chủ tiệm trợn mắt, quá thất hủy Bà già rồi bệnh lâu khỏi Chứ liên quan gì thuốc của tôi Không mua thì đi chỗ khác Đừng đứng đây ám quẻ buồn bán Bà lão run dày lùi lại Tuổi thân giơm giớm nước mắt Đó là bà Cụ Thi, người xóm dưới Cả đời làm thuê nuôi cháu nhỏ Gói thuốc này là tất cả tiền bán mớ rau cải sáng nay Mộc Miên bước tới Dịu dàng cất lời Bà ơi, cho cháu xem gói thuốc một chút Mộc Miên mở bọc giấy bổi Nàng rẽ từng vị thuốc, ánh mắt sắc bén Từ tô thì quá ít Cam thảo trộn vụn gỗ cũ đã móc Ma hoàng ấm ướt bóc mùi mùn Nàng cầm quả cân trên bàn tiệm thuốc lên Lật mặt dưới Đáy quả cân sắt đã bị mài khuyết một góc nhỏ Quả cân này nhẹ hơn cân chuẩn một phần mười Mỗi gói thuốc ông bán thiếu một ít Trộn thêm cảnh vụn Người bệnh uống vào không khỏi Lại còn hại thêm thân Ông làm buôn bán mà thất đức thế sao Mộc Miên bình tĩnh cất giọng Xung quanh dân làng bu lại mỗi lúc một đồng Ông chủ tiệm mặt cắt Không còn hạt máu Chống chế không nổi Khi Văn Hoài bước lên lên tiếng bảo vệ lẽ phải Sự việc vỡ lở Lý trưởng tới lập biên bản Tiệm thuốc bị phạt Bà Cụ Thi nắm lấy tay Mộc Miên Nước mắt tràn hụa cảm ơn Văn Hoài nhìn Mộc Miên Trong lòng trao dâng một niềm kính phục sâu sắc Trước sự thông tuệ và lòng nhân từ Của cô gái áo vải xanh Thế nhưng khi tin tức vạch trần tiệm thuốc gian lan Về tới nhà họ Lê Mỹ không những không khen ngợi Mà còn tỏ ra ghen tức Khó chịu Chỉ là ăn may nhìn ra quả cân sứt góc thôi Chứ có gì gây gớm Bố mẹ người ta dạy con gái ra đường thích sen Vào chuyện thiên hạ Sau này dễ mang họa về nhà Trong bữa cơm trưa bà cả Lê thờ dài đánh thượt Đặt chén cơm xuống mâm cái chát Văn Hoài này Mẹ thấy việc hôn sự này phải suy tính lại Họ trần nếu thật có lòng Sao từ hôm qua tới giờ chẳng thấy Người nhà mang lễ vật chính thức tới Một cô nương áo vải sơ xác Quà cáp đạm bạc thế này Nếu không nhờ lời hứa năm xưa của ông nội con Nhà họ Lê ta chắc gì đã nhận Mộc miên lặng lẽ đặt bát cơm xuống Nàng đã nghe đủ Nàng không giận vì bữa cơm đạm bạc Hay căn phòng ẩm thấp Nàng buồn vì người nhà họ Lê Chỉ nhìn con người qua manh áo và mớ của hồi môn Văn Hoài quay sang mẹ Rộng nghẹn lại Mẹ, sao mẹ có thể nói những lời xúc phạm Người ta như thế Bà Cả Lê câu mày Mẹ nói sai sao Ăn mặc sơ xác, tay trắng đến đây Dựa vào đâu mà đòi bước qua cửa nhà họ Lê Làm dâu quý Mộc miên chậm dãi đứng dậy Nàng nhìn bà Cả Lê và Mỹ, ánh mắt không oán than Chỉ có sự thất vọng minh mông Bác nói đúng, hôn sự này Thật sự nên xem xét lại Nàng cuối đầu chào rồi lặng lẽ Bước về gian phòng xóa bếp Buổi chiều muộn, nắng tàn nhuộm đỏ Mái ngói rêu phòng Mộc miên đứng bên cửa sổ Nhìn khói bếp lam chiều, nhẹ nhàng bảo bác Phúc Bác Phúc Sáng mai chúng ta trở về Trấn Đông An Bác Phúc vừa gật đầu Thì ngoài cổng nhà họ Lê bỗng vang lên tiếng gõ Cửa dồn dập, uy nghiêm Tiếng gõ khác hẳn phong thái nhút nhát của dân thôn quê Mỹ đang ngồi dọn bếp Căn nhanh bước ra mở cổng Ai đấy, chiều tối rồi còn Cánh cửa gỗ vừa mở ra Mỹ đứng sưỡng như trời trồng Trước cổng không phải người thôn quê Mà là một đoàn gia nhân mặc áo gấm sẫm màu Phong thái nghiêm cẩn Dẫn đầu là quản gia Phúc của Trần Phụ Người đàn ông trung niên uy nghi Sau lưng ông là chiếc xe ngựa Bọc lụa xanh sang trọng Theo sau là hai gia nhân gánh hai hòm gỗ muôn chắc chắn Quản gia Phúc không hề lít nhìn Mỹ Ông thẳng tiến bước vào giữa sân Hướng về phía gian xóa bếp Chắp tay cúi đầu thật sâu Cất giọng vang rõ từng từ Lão nô phụng mệnh Trần láo ra Từ trấn Đông An tới đón Tiểu thư Trần Mộc Miên trở về phụ Láo ra thấy tiểu thư đi hai ngày Chưa về tin tức trong lòng lo lắng Nên sai lão nô đem xe gấm Và gia nhân tới hộ tống Hai từ tiểu thư vang lên như một tiếng Xét ngang tay giữa khoảng sân gạch nhà Họ Lê Bà cả Lê bước từ nhà trên xuống Nhìn thấy chiếc xe ngựa bọc lụa Nhìn cách quản gia Phúc hành lễ kính cận Với cô gái mặc áo vải xanh Bà lào đảo ngã khuyệu xuống mép cửa Mỹ mặt cắt không còn hạt máu Đôi môi run dẩy không thốt lên lời Họ bàng hoàng nhận ra Cô gái mặc áo vải xanh mà họ coi như Người ở hai ngày qua không phải kẻ xa cơ thất thế Mà chính là thiên kim tiểu thư Duy nhất của tiệm dược liệu lớn nhất Trấn Đông An Cánh cửa gỗ xó bếp chậm rái mở ra Mộc Miên bước ra trong bộ áo vải Màu xanh nhạt quen thuộc Tay cầm cây châm mộc Giáng nàng vẫn điềm tĩnh Ánh mắt vẫn trong trẻo như ngày đầu Nàng nhìn bà cả lê đang run dẩy dưới hiên Nhìn Mỹ đang đứng chố mắt vì xấu hổ Rồi quay sang nhìn văn hoài Người thư sinh đang cúi gục đầu vì hổ thẹn Nàng không trách mắng Không xỉa sói Giọng nói dịu dàng nhưng xoáy sâu vào tâm khảm Cháu mặc áo vải xanh tới đây Không phải vì trần da sa sút Cũng không phải vì cháu không được trân trọng Cháu chỉ muốn biết Nếu bỏ đi siêm y gấm vóc và vàng bạc Thì cháu trong mắt mọi người là gì Không ai trả lời được Khoảng sân nhà họ lê lặng ngắt như tờ Chỉ có tiếng gió thu lùa qua mái dạ khô Mộc miên nhìn văn hoài Cất giọng trầm buồn Lê công tử Huynh không sai vì gia cảnh nghèo khó Nhưng nếu một ngày Huynh thấy điều sai Mà không dám đứng ra bảo vệ điều đúng Thì cái nghèo ấy không còn nằm ở gia cảnh nữa Mà nó đã nằm trong lòng người Nàng xoay người bước ra xe ngựa Chiếc xe lụa xanh Chậm rãi lăn bánh rời khỏi làng yên bình Trong ánh hoàng hôn đỏ quạch Văn hoài đứng chỗ mắt Nhìn theo bóng áo xanh khuất dần Sau bụi tre đầu làng Bàn tay siết chặt tạt áo xám Đến ứa máu Đêm ấy làng yên bình chìm trong bóng tối thăm thầm Mưa thu bắt đầu rơi dã dích Tiếng giọt đun nhỏ giọt trên mái ngói cũ Vang lên đều đặn khô khốc Trong gian nhà chính họ lê Đèn dầu leo lét thắp sáng Ba gương mặt thất thần Ba cạ lê ngồi sụp trên chiếc ghế gụ Tay viên chặt mép bàn run dậy Mỹ đứng nếp bên góc tường Đầu cuối thấp Nỗi kêu hãnh chua ngoa ban sáng đã hoàn toàn biến mất Chỉ còn lại sự bàng hoang Và hối hận muộn mạng Nàng ta vừa đánh mất cơ hội duy nhất Để gia đình bước chân vào sự che trở của họ Trần Gia tộc giàu có nhất Trấn Đông An Văn hoài ngồi gục đầu bên bàn học Trước mặt chàng là ngọn đèn dầu cháy leo lét Và cuốn sách Thánh Hiên mở dở Nhưng chàng không đọc nổi một chữ Câu nói của Mộc Miên chiều nay Như một nhác dao khía sâu vào tâm khảm trạng Nếu một ngày Huynh không dám đứng ra bảo vệ điều đúng Thì cái nghèo ấy không nằm ở da cảnh nữa Mà nó đã nằm trong lòng người Chàng trật nhận ra Bao năm qua mình luôn lấy lý do nghèo khó Và chịu hiếu Để bao biện cho sự im lặng nhu nhược của bản thân Chàng thấy mẹ và chị dâu khinh rẻ người khác Chàng biết sai Nhưng chàng chọn né tránh Sự im lặng ấy không phải là nhẫn nhịn Mà là một loại dung túng Một sự đồng phạm thầm lặng tàn nhẫn Đúng lúc đó Cửa nhà chính mở hết ra Lê Văn Trọng, anh trai cả của Văn Hoài Chồng của Mỹ gạt mưa bước vào Chàng làm nghề treo đò dọc bến sông Gánh vác kinh tế gia đình Nghe tin sự việc xảy ra ở nhà Trọng đặt chiếc nón lá ướt súng xuống đất Sắc mặt nghiêm nghị, nặng chảnh Trọng nhìn vợ, cất giọng chầm bực Mỹ, cô có biết Vài câu nói khinh bà của cô đã đánh đổ Có cả danh dự mà cha ta tích góp cả đời không Mỹ bật khóc, lý nhí Thiếp, thiếp chỉ nghĩ cô ta xa sút Dù người ta có xa sút hay áo vải thô Người ta cũng là khách đến Vì lời hứa của trưởng bối Trọng quay sang nhìn mẹ, rồi nhìn Văn Hoài Còn đệ, đệ đọc sách thánh hiển Biết lễ nghĩa đúng sai Sao đệ lại trơ mắt nhìn người ta Bị lăng mã ngay trong nhà mình Văn Hoài gục đầu, giọng khàn đục Anh cả, là đệ hèn nhác Đệ vô dụng Trọng thở dài một tiếng thật sâu Tiếng thở dài xé tan không khí Ôi ngột trong căn nhà cũ Chàng từ tốn nhưng kiên quyết Sáng mai, cả nhà chúng ta lên Trấn Đông An Không phải để văn xin người ta ta tiếp tục hôn ước Mà là để cuối đầu tạ lỗi cho đàng hoàng Làm sai thì phải chịu sai Sáng hôm sau, mưa tịt hẳn Bầu trời Trấn Đông An trong xanh Trước cổng lớn trần phủ nghiêm trang Bốn người nhà họ lê đứng thu mình Văn Trọng đi đầu Ôm một hộp bánh quê đơn sơ Bà cả lê mặc bộ áo dài gấm tốt nhất Nhưng đầu cuối gập, mỹ mắt đỏ hoe Văn Hoài mặc bộ áo dài xám Đã giặt sạch sẽ, gương mặt trầm lặng Kiên định Họ được quản gia dẫn vào phòng khách Trần Mộc Sơn ngồi ở chủ vị Bên cạnh là Trần Lão Phu Nhân Mộc Miên đứng sau lưng bà nội Vẫn khoác bộ áo vải xanh nhạt đơn sơ Văn Trọng bước lên, quỳ hai gối xuống sàn đá xanh Chắp tay tạ lỗi Thưa Trần Lão Gia, Trần Lão Phu Nhân Gia đình chúng tôi nông nổi Đối đải thất lễ với Mộc Miên Tiểu Thư Hôm nay chúng tôi đến đây Không dám xin giữ lại hôn sự Chỉ xin được cuối đầu xin lỗi Vì đã phụ lòng ân nghĩa của quý phụ Mỹ và bà cả lê cũng run dày quỳ xuống Mỹ nức nở Mộc Miên cô nương Ta mắt mù không thấy núi cao Nhìn người qua manh áo Ta thật sự biết sai rồi Trần Mộc Sơn đỉnh đạc đặt chén trà xuống Giọng trầm tĩnh Ân tình năm xưa Trần Gia chưa từng quên Nhưng hôn sự là chuyện cả đời Ta không thể giao con gái ta cho một nơi Coi trọng của hồi môn hơn nhân phẩm Văn Hoài bước lên một bước Chàng quỳ xuống bên cạnh anh trai Ngầng đầu nhìn thẳng vào mắt Mộc Miên Ánh mắt chàng không còn Sự né tránh nhu nhược Mà tràn đầy sự tình ngộ Tố, Trần cô nương Lỗi lớn nhất không thuộc về mẹ hay chị dâu Mà thuộc về tiểu nhân Tiểu nhân biết điều đúng Nhưng không không đủ bản lĩnh bảo vệ Lời cô nương dạy hôm qua đã thức tỉnh tiểu nhân Chàng quay sang cuối đầu Trước Trần Mộc Sơn Thưa Trần Lão gia Tiểu nhân xin phép được tự tay Hủy bỏ hôn ước này ngay hôm nay Để không làm tổn hại danh tiết của tiểu thư Xin cho tiểu nhân thời gian một năm Trong một năm này Tiểu nhân sẽ tự đứng lên bằng đôi chân mình Mở lớp dạy học Chép sách thuê, sống có trách nhiệm với đời Nếu một năm sau tiểu nhân vẫn là kẻ hèn nhác Tiểu nhân sẽ vĩnh viễn không bao giờ Dám đối diện với Mộc Miên tiểu thư nữa Mộc Miên nhìn văn hoài Nàng thấy trong ánh mắt chàng ngọn lửa Của sự tự trọng Và lòng quyết tâm thật sự Nàng chậm dãi cất lời Lê công tử có lòng sửa mình Đó là điều quý nhất Một năm sau nếu huynh thật sự tự đứng vững Bằng đôi chân mình, hãy nói tiếp chuyện tương lai Một năm sau Làng Yên Bình sơ sát ngày nào giờ đây Vang vọng tiếng trẻ thơ học bài Văn hoài không còn ngồi trong xó nhà đọc sách xuông Chàng mở một lớp học nhỏ cuối làng Nhận dạy chữ miễn phí Cho con em nông dân nghèo Ban ngày dạy học Ban đêm chàng miệt mài chép sách thuê cho các hiệu sách trên trấn Để phụng dưỡng mẹ già Chàng đỗ tú tài Trong kỳ thi hương năm ấy Nhưng không vội ra làm quan Mà tiếp tục ở lại giúp dân làng Chàng đã trở thành một con người hoàn toàn khác Điềm đạm, vững vàng Và luôn sẵn sàng đứng ra bảo vệ kẻ yếu Năm sau, hoa liễu đầu làng Yên Bình Lại rủ bóng thắm tươi bên con lách nhỏ Đoàn rước dâu từ trấn Đông An Men theo con đường đất đỏ Trở về làng Yên Bình Không kiệu hoa mạ vàng phô trương Không đàn xào rầm rộ Lễ cưới diễn ra vô cùng đơn sơ nhưng ấm áp Văn hoài mặc bộ hỷ phục Màu đỏ, theo hoa đơn giản Đôi mắt dạng rỡ, vẻ vững vàng Tự tin Chàng tự mình bước lên thềm đá nhà họ trần Quỳ xuống dâng trà kính cha và bà nội Của Mộc Miên, tác phong ung dung Chính trực Bà Cả Lê và Mỹ đứng bên sảnh tiếp đón Hai mắt đỏ hoe vì xúc động và hổ thẹn Bà Cả Lê nắm lấy bàn tay Mộc Miên Rơm rớm nước mắt Uyển, Mộc Miên à Trước kia là bác sai Từ nay về sau, bác xem con như con gái ruột Quyết không để con chịu một chút tuổi thân nào nữa Mỹ cũng bước lên cuối đầu Thím Hai, ngay trước là chị nông nổi Mong thím rộng lòng bỏ qua Mộc Miên mỉm cười dịu dàng Nhẹ nhàng đỡ lấy tay bà Cả Lê và Mỹ Nàng không trách hận Bởi nàng hiểu con người ai cũng có lúc Bị sự tham lam và mắt mù che lấp Điều quý nhất là họ đã biết Nhìn lại và sửa mình Sau đám cưới, hai vợ chồng trở lại Trấn Đông An, cùng nhau trông coi Tiệm ruột liệu phía đông chợ do Trần Mộc Sơn Giao lại. Mộc Miên am hiểu Sổ sách, từ tốn dịu dàng Văn hoài siêng năng học hỏi Từng vị thuốc, từng cách cân đo Sao cho đúng lạng đúng cân Đối xử với người nghèo bằng sự tôn trọng sâu sắc Có lần Một ông lão bán ve chai gầy guộc Mang vài đồng tiền lẻ Tới mua thuốc cho cháu đăng sốt Tiền thiếu mất vài xu Văn hoài mỉm cười, cẩn thận Gói bọc thuốc đầy đặn đưa tận tay ông lão Cụ cứ cầm lấy thuốc về sắc cho cháu uống trước Vài xu thiếu này Khi nào tiện, cụ gửi sau cũng được Mộc Miên Đứng bên trong gian tiệm Nhìn bóng lưng vững trải của chồng Dưới ánh nắng ấm áp của buổi chiều tà Nàng mỉm cười Chiếc châm mọc trên búi tóc khẽ lai động Nàng biết Người thư sinh nhu nhược năm nào giờ đây Đã thật sự trở thành một cây tùng cây bách Biết tự đứng thẳng Để che chắn cho những người xung quanh Áo gấm CME rồi cũng phai màu Theo năm tháng Chỉ có chân tâm và lòng tự trọng Mới là thứ ở lại bền lâu Cảm ơn quý vị đã dành thời gian Lắng nghe câu chuyện hôm nay Nếu những khoảng lặng trong câu chuyện này Chạm đến lòng bạn Hãy bấm đăng ký kênh Chuyện xưa quê nhà Để tiếp tục đồng hành cùng chúng tôi Qua những câu chuyện nhân quả Đông đầy tình người và tình thân sâu lắng Chúc quý vị luôn an yên Và giữ trọn thiện tâm giữa cuộc đời