Thủ phủ giày dép BỐC CHÁY: Ngọn lửa phơi bày thực trạng đáng báo động của tại Trung Quốc

Vụ hỏa hoàn kinh hoàng tại thủ phủ dây dép của Trung Quốc, ngọn lửa phơi bầy thực trạng đáng báo động của kinh tế và đời sống dân sinh Trung Quốc. Mời quý vị và các bạn cùng như Ngọc và Khán Trung Quốc tìm hiểu sâu về vấn đề này trong chương trình ngày hôm nay. Một vụ hỏa hoàn nghiêm trọng đã xảy ra tại một nhà máy sản xuất xây ở thành phố Tấn Giang, tỉnh Phúc Hiến, Trung Quốc. Đám cháy kéo dài trong nhiều giờ liền khiến chỉ nhất 28 người đã tiệt mạng. Các đoạn video ghi lại tại hiện trường cho thấy nhà xưởng bốc cháy cao khoảng 5 tầng, khói đen dày đạc liên tục cuồn cuộn bốc lên, ngọn lửa dữ dội bùng phát từ bên trong của tòa nhà. Một số hình ảnh còn cho thấy hàng chục người đã bị mắc kẹt trên mái nhà. Theo thông báo của Cục Cứu Hỏa và Cứu Mãn thành phố Tấn Giang, vụ việc xảy ra vào khoảng 12 giờ trưa, ngày 9 tháng 7, tại nhà xưởng của công ty trách nhiệm hữu hạn Giày Huy Đăng, nằm ở thôn Giang Đầu, thị trấn Trần Đại, thành phố Tấn Giang. Một số người mắc kẹt trên tầng thựa đã cố gắng dùng thang để thoát thân. Hình ảnh tại hiện trường cũng cho thấy có người cởi áo khoác và chờ lực lượng cứu hộ đến để giải cứu. Một người đam mê leo núi đã liều mình treo lên trên bức tường bên ngoài của nhà xưởng và là lực cứu được ba người. Người cứu hộ Hỏa Vương cho biết lúc đó ngọn lửa rất lớn, bản thân anh cũng rất sợ hãi. Sức nóng khiến cho cơ thể như bị thiếu đốt, nhưng anh vẫn quyết tâm tiến lên để cứu người. Người dân địa phương cho biết hỏa lửa bùng phá từ tầng một rồi nhanh chóng lan lên tận mái nhà. Không cảnh hiện trường vô cùng thẳng khóc. Một công nhân của nhà máy cho biết có vẻ như là đám cháy đã bắt đầu từ khu vực xưởng tập ở tầng một rồi lan lên trên phía trên. Trong xưởng có rất nhiều nguyên vật liệu sản xuất dày dép đều là vật tế cháy. Đến khoảng 3-4 giờ chiều, hỏa lửa cơ bản đã được khống chế. Theo hút tính ban đầu, triển tích bị lửa theo dũi lên tới hàng nghìn mét vuông. Ngày hôm sau, sau khi vụ hỏa hoạn xảy ra, một phóng viên của truyền thông nhà nước có mặt tại hiện trường cho biết bên trong nhà xưởng của công ty dày Huy Đăng, nơi xảy ra hỏa hoạn, vẫn còn rất nhiều khói ba trùng, mùa khét rất nồng, vì vậy cần phải đeo khẩu trang để bảo vệ bản thân. Các vật liệu chất đống trên nền nhà đã bị cháy thành than, còn những kệ dùng để chứa nguyên liệu vật liệu bên cạnh cũng đã bị biến dạng do sức nóng. Thành phố Tân Giang là một trong những trung tâm sản xuất giày dép nổi tiếng của Trung Quốc, được mệnh danh là phụ thủy giày dép của Trung Quốc. Nơi đây có hơn 3.000 doanh nghiệp sản xuất giày, đóng góp khoảng 40% tổng sản lượng giày thể thao và giày thời trang của cả nước. Theo các tài liệu công khai, thị trấn Trần Đại là khu vực trọng điểm của ngành sản xuất giày dép địa phương. Tập trung giày đặc, các doanh nghiệp sản xuất nguyên phủ liệu giày, mỗi năm khu vực này sản xuất hơn 1 tỷ đôi giày thể thao, đồng thời là cái nơi của nhiều thương hiệu nổi điển nổi tiếng như ANTA, XTEP và 361 độ. Trong số các doanh nghiệp tại đây, có nhiều nhà máy gia công cho các thương hiệu khác, nhiều doanh nghiệp sở hữu thương hiệu riêng, cũng như là không ít công ty vừa sản xuất theo đời nạt hàng vừa phát triển thương hiệu của mình. Công ty trách nhiệm hữu hãng Giày Huy Đăng, doanh nghiệp xảy ra vụ hòa hoạn, được thành lập vào năm 2015, hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực sản xuất da, lông thú và giày dép. Nhà xưởng của công ty được xây dựng bằng kích cấu bê tông cốt thép, mỗi tầng có diện tích khoảng 1.300m2. Gồm tổng cộng 5 tầng, tầng 1 là xưởng dập và kho chữa, tầng 2 là kho bán thành phẩm nguyên liệu giày và kho thành phẩm, tầng 3 là giày truyền tạo hình, lớp 8 giày, tầng 4 là xưởng may, tầng 5 là kho của giày truyền tạo hình. Lực lượng cứu hỏa cho biết bên trong cầu thang của tòa nhà có rất nhiều đồ đạc và vật liệu bị chất đóng, gây cản trở nghiêm trọng tốc độ chưa cháy, cũng như là công tác cứu hộ. Tuy nhiên, nhiều cư dân mạng đã bày tỏ nghi vấn. Họ cho rằng phần lớn các nạn nhân thiệt mạng đều được phát hiện trên tầng thượng. Theo họ, việc lực lượng chức năng giải thích rằng tòa nhà cao 4-5 tầng nên việc cứu hộ gặp khó khăn là điều khó có thể chấp nhận. Một số ý kiến đặt ra câu hỏi, đây chính là năng lực ứng phó khẩn phất của lực lượng cứu hỏi Trung Quốc sao. Theo thông tin do phía chính quyền công bố, vào thời điểm xây ra hỏa hoạn, trong nhà may có 237 công nhân cùng với hai nhân viên giao hàng từ bên ngoài, hiện trường đã sơ tán được 213 người. Hai người được đưa đi cấp cứu, nhưng không qua khỏi, còn 26 người mất tích sau đó đã được xác nhận là đã thiệt mạng. Tuy nhiên, người dân địa phương cho rằng còn số 28 người tử vong do chính quyền công bố có thể chưa phản ánh đầy đủ thực tế. Một người đàn ông sống gần hiện trường nói với truyền thông nước ngoài rằng có đến vài chục người đã chết do chính quyền Đà Cột Sản Trung Quốc thường bị chỉ trích vì thiếu minh bạch trong việc công bố số liệu về các sự cố nghiêm trọng. Những số người thường vong thực tế hiện vẫn chưa thể được xác minh độc lập. Người dân ở các thôn lần cận cho biết phần lớn công nhân làm việc tại nhà máy xảy ra hỏa hoạn, đều là lao động nhập cư. Theo truyền thông nhà nước Trung Quốc, vào khoảng 22h ngày 9 tháng 7, phóng viên đồng một cám bộ thôn địa phương cho biết phần lớn các nạn nhân thiệt mạng là công nhân của nhà máy. Vụ hỏa hoạn xảy ra đúng vào thời điểm nghỉ trưa, nhưng có người muốn làm thêm nên chưa vội tàn ca. Vì cám bộ này cho biết những công nhân còn ở lại nhà máy vào thời điểm xảy ra hỏa hoạn đều với mong muốn làm thêm một lúc để kiếm thêm chút tiền. Một thân nhân của nạn nhân kể lại rằng trước khi xảy ra vụ việc, chỉ đã gọi điện giục chồng tàn ca về nhà. Tuy nhiên anh lại trả lời anh làm thêm một lúc nữa, sau đó anh đã không bao giờ trở về. Theo một cám bộ thôn, nhà máy có hơn 200 công nhân, đến từ nhiều địa phương như Giang Tây, Tứ Xuyên, trong độ tuổi từ 20 đến 50. Công nhân được trả lương theo sản phẩm thời gian làm việc hàng ngày, bắt đầu từ 8 giờ sáng, nghỉ trưa từ 11 giờ 30, làm lại lúc 2 giờ chiều và tàn ca vào lúc 6 giờ tối. Trong thời gian nghỉ trưa, công nhân thường ăn tại các quán gần nhà máy, khu ký túc xá nằm trong một tòa nhà 5 tầng, nên không bị ảnh hưởng bởi vụ hỏa hoạn. Theo truyền thông, lượng lớn nguyên vật liệu làm dây cùng với các vật dụng, vị chất đóng lửa sổn trong nhà xưởng được cho là nguyên nhân khiến cho thương vong trong vụ cháy trở nên đặc biệt nghiêm trọng. Truyền thông nhà nước cho biết, vào tối ngày 7 tháng 7, trong đợt kiểm tra an toàn tại địa phương, cơ quan chức năng đã phát hiện hai vi phạm về phòng cháy chữa cháy tại công ty xảy ra hỏa hoạn. Thứ nhất là hành lang tầng 1 chất quá nhiều đồ đạc. Thứ hai là một chiếc quạt điện được đặt ngay cạnh tủ điện phân phối. Sau đó là cán bộ thôn, đã là biên bản yêu cầu khắc phục, trong đó nêu do hai vấn đề trên. Trên thực tế, đây không phải là lần đầu tiên nhà máy này bị phát hiện tồn tại nguy cơ mất an toàn về phòng cháy chữa cháy. Một cán bộ thôn nhớ lại rằng, vào những thời điểm nhà máy xuất hàng với số lượng lớn, từng xuất hiện tình trạng nguyên vật liệu làm dây, đã bị chất đóng mửa bái tại hành lang. Về đề ngay dây và các vật liệu khác ngay cạnh tủ điện cũng đã từng xảy ra. Thủy này còn cho biết, tuy nhiên sau đó họ đã khắc phục, lắp thêm lưới bảo vệ bằng kim loại ở phía dưới của tủ điện. Trên nền tảng X, một blogger bình luận nước lũ ở Quảng Tây còn chưa rút hết, thì hỏa hoạn nước Phúc Kiến lại bùng lên. Giữa cảnh nước sâu lừa bòng ấy, liệu tất cả chỉ là thiên tai và là tai nạn ngoại ý muốn hay sao? Cũng giống như là vụ cháy ở thành phố Tuyển Châu, tỉnh Phúc Kiến khiến cho 28 người đã thiệt mạng, và vụ tai nạn mỏ than ở Sơn Tây trước đó đã làm cho 82 người tử vong. Sự lúng túng trong công tác cứu hộ cho thấy một thực tế là quyền lực trên mảnh đất ấy đang coi thường sinh mạng con người. Blogger này còn cho rằng, ở bất kỳ quốc gia nào cũng có thể xảy ra tai nạn hoặc là thiên tai. Tuy nhiên mức độ chuẩn bị và năng lực ứng phó khẩn cấp trong công tác quản lý hàng ngày mới là những yếu tố quyết định số người thương vong và mức độ thiệt hại. Trong một xã hội vận hành bằng cơ chế cai trị của con người, thay vì là luật pháp nghiêm minh, thiếu đi sự giám sát và đánh giá theo quy truẩn, thiếu đi các phương án và biện pháp cứu hộ hiệu quả, đồng thời cũng không có cơ chế truy cứu trách nhiệm và xử phạt nghiêm khắc để giúp kinh nghiệm từ những sự cố trước đó, thì các nguy cơ mất an toàn sẽ luôn luôn tồn tại. Lọc Gờ kết luận rằng, nhà xưởng ở thành phố Tuyển Châu, Phúc Kiến là một mô hình 3 trong 1 điển hình, tức là khu vực sản xuất, kho chứa và nơi nhỉ ngơi của công nhân được bổ trí chung trong cùng một công trình, nơi đầy thiếu đi công tác huấn luyện, phòng chứa cháy, cũng như là cơ sở hạ tầng phòng ngừa cần thiết. Tuy vậy, khi mà hòa hoàn xảy ra, ngọn lửa và khói độc lan rất nhanh, khiến cho cơ hội thoát thân và cứu hộ gần như là không còn. Người này cũng đặt câu hỏi, khung cảnh tại hiện trường quá thảm khốc, phải chăng là những cuộc kiểm tra và phê duyệt về phòng cháy chứa cháy trước đây chỉ là hình thức. Điều đáng chú ý là sau khi vụ tai nạn xảy ra, lãnh đạo đảng Cộng sản Trung Quốc Tập Cận Bình đã ban hành chỉ thị như thường lệ, cho rằng vụ hòa hoàn gây thương vong đặc biệt nghiêm trọng và yêu cầu nghiêm trọng điều tra, làm rõ nguyên nhân vụ việc, đồng thời xử lý nghiêm, những người phải chịu trách nhiệm. Ông cũng cho biết, từ đầu năm đến nay, đã xảy ra nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng liên quan đến an toàn sản xuất, đồng thời yêu cầu các địa phương và cơ quan chức năng tăng cường giả soát, khắc phục các nguy cơ tiềm mẩn về an toàn. Tuy nhiên, ông Tập đã nhiều lần đưa ra những chỉ thị tương tự sau các vụ tai nạn lớn. Chuyên gia nghiên cứu các vấn đề Trung Quốc, ông Dương Ba cho rằng, việc ông Tập Cận Bình tiếp tục yêu cầu chuyển cứu trách nhiệm là điều đáng bị chết vấn. Theo ông Dương, chính trong thời kỳ cầm quyền của ông Tập, Trung Quốc liên tiếp xảy ra nhiều thảm họa và tai nạn nghiêm trọng. Nếu như thực sự muốn truy cứu trách nhiệm đối với các vụ việc này, thì không chỉ dường ngựa cấp tỉnh, bộ hay là phó thủ tướng phụ trách an toàn sản xuất trướng Quốc Thanh, mà còn phải xem xét trách nhiệm của thủ tướng Lý Cường và cả ông Tập Cận Bình. Tuy nhiên, theo nhản định của ông Dương, sau mỗi vụ việc, người phải chịu trách nhiệm thường chỉ là các quan chức cấp dưới. Ông cũng bày tỏ quan điểm rằng, nếu như Trung Quốc có một cơ chế bầu cử dân chủ, thì những nhà lãnh đạo hiện nay của Đảng Cộng sản Trung Quốc sẽ khó có thể tiếp tục nắm giữ quyền lực. Theo truyền thông nhà nước Trung Quốc, ngay trong ngày xảy ra vụ hỏa hoạn tại nhà máy rầy ở Tân Giang, người phụ trách công ty giấy huy đằng đã bị cơ quan chức năng tạm giữ để điều tra, đồng thời tài khoản của doanh nghiệp cũng đã bị phong tỏa. Ông Dương Ban nhả định rằng, qua các truyền thông nhà nước đưa tin, có thể thấy trách nhiệm chính của vụ việc lần này cũng đang được quy về phía chủ doanh nghiệp, lý do được đưa ra chính quyền cơ sở đã từng tiến hành kiểm tra và yêu cầu khắc phục các nguy cơ mất an toàn, nhưng doanh nghiệp đã không thực hiện. Tuy nhiên ông Dương cho rằng, cần phải đặt ra một câu hỏi lớn hơn, vì sao những doanh nghiệp không trú trọng đến an toàn sản xuất lại có thể hoạt động trong thời gian dài mà không bị xử lý triệt đề. Theo ông, điều này phản ánh sự thiếu hiệu quả của hệ thống giám sát và quản lý. Sau vụ việc, nhiều cư dân mạng cũng lưu ý rằng vào ngày 20 tháng 5, lực lượng cứu hỏa thành phố Tân Giang từng tổ chức một cuộc diễn tập chữa cháy và cứu hộ. Nghìn khu vực đối với các nhà xưởng có không gian lớn tại khu công nghiệp tích hợp ANTA, nằm dọc đường tuyến vên biển của thành phố. Tuy nhiên, trước đây hai tháng sau cuộc diễn tập, một vụ hỏa hoạn đặc biệt nghiêm trọng lại xảy ra tại một nhà máy chỉ cách địa điểm diễn tập khoảng 3 km. Một số cư dân mạng đặt ra nghi vấn rằng nguyên nhân sâu xa có thể liên quan đến tình trạng thông đồng giữa doanh nghiệp và quan chức nếu không xảy ra hỏa hoạn, ngay cả khi doanh nghiệp bị phát hiện có nhiều vi phạm về an toàn lao động. Chỉ cần chi tiến cho một số cám bộ thì vẫn có thể vượt qua các đợt kiểm tra. Ngoài ra, nhiều người cũng đặt ra câu hỏi vì sao công nhân ở Trung Quốc lại phải tranh thủ làm thêm giờ, thậm chí là từ bỏ có thời gian nghỉ trưa để tiếp tục làm việc chỉ với mong muốn là kiếm thêm thu nhập. Đằng sau câu hỏi ấy là một thực tế khiến cho nhiều người không khỏi sắc xa. Một blogger âm hiểu về tình hình lao động tại Trung Quốc cho biết đằng sau hiện tượng này là mức lương cơ bản quá thấp cùng với cơ cấu tiền lương phụ thuộc nặng và tiền làm thêm giờ, trong khi áp lực chi tiêu và gánh nặng của gia đình, buộc nhiều công nhân không có lựa chọn nào khác. Tại nhiều doanh nghiệp sản xuất ở Trung Quốc, mức lương cơ bản của công nhân tuyến đầu thường được ấn đỉnh rất thấp, chỉ ngang hoặc là nhìn hơn một chút so với mức lương tối thiểu của địa phương. Người ta làm tiêu chuẩn 8 giờ mỗi ngày, thu nhập của họ chiếm mức tối thiểu. Vì vậy, tiền làm thêm giờ trở thành nguồn thu nhập chính, chiếm tỷ trọng rất lớn trong tầm tiền lương. Có trường hợp lên tới khoảng 70%, điều đó đồng nghĩa với việc không làm thêm giờ thì thu nhập sẽ giảm mạnh, khiến cho nhiều người khó có thể trang trải được cuộc sống. Chính vì vậy, không ít công nhân buộc phải tự nguyện xin làm thêm hoặc là tiếp tục làm việc ngay trong thời gian nghỉ trưa để duy trì được mức thu nhập đủ sống. Bên cạnh đó, tại các thành phố lớn của Trung Quốc, chi phí thuê nhà, ăn uống, bài hiểm xã hội và các khoản sinh hoạt khác tăng nhanh, trong khi tốc độ tăng lương lấy chậm hơn đáng kể. Nhiều công nhân còn phải nuôi gia đình, trả nợ hoặc là gửi tiền về quê, nên chỉ dựa vào thu nhập từ giờ làm việc tiêu chuẩn là hoàn toàn không đủ. Trước đây, từng có nhiều bản tin cho biết khi mà các nhà máy như Foxconn giảm đơn hàng và cắt giảm giờ làm thêm, nhiều công nhân thậm chí đã đình công thật thể để yêu cầu khôi phục thời gian tăng ca. Mặc dù là luật lao động Trung Quốc quy định thời gian làm việc tiêu chuẩn là 8 giờ mỗi ngày và không quá 44 giờ mỗi tuần, nhưng việc thực thi trên thực tế bị đánh giá là chưa nghiêm. Nhiều doanh nghiệp áp dụng chế độ tính giờ, làm việc tổng hợp hoặc là thậm chí trực tiếp vi phạm quy định. Trong khi đó, khả năng thương lượng của người lao động là khá hẳn chế. Nếu như từ chối làm thêm giờ, họ có thể phải đối mặt với nguy cơ bị cắt giảm tiền thường, đánh giá hiệu sức thấp hoặc là thậm chí mất đi việc làm. Về nguyên tắc là thời gian nghỉ trưa không được tính là thời gian làm việc, tuy nhiên nếu những doanh nghiệp yêu cầu hoặc là người lao động tự nguyện tiếp tục làm việc trong khoảng thời gian này thì trên thực tế đó vẫn là làm thêm giờ. Dù vậy, trong nhiều trường hợp, người lao động không được trả đủ tiền làm thêm giờ hoặc là không được bảo đảm đầy đủ các quyền lợi theo quy định. Theo blogger này, thực chẳng trên phản ánh những vấn đề mang tính hệ thống cho thấy công tác bảo vệ quyền lợi của người lao động tại Trung Quốc còn nhiều hạn chế. Trong khi việc thực thi pháp luật chưa hiệu quả, mô hình tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc trong nhiều năm qua vẫn chủ yếu dựa vào lao động giá rẻ và bóc lột lao động. Cho đến nay, thực trạng này về cơ bản là vẫn chưa có nhiều thay đổi. Tại kỳ họp lưỡng hội của Trung Quốc năm ngoái, vấn đề chấn chỉnh tình trạng cạnh tranh trong nước từng trở thành chủ đề được bàn luận sôi nổi. Sau đó truyền thông Trung Quốc đưa tin về việc các cơ quan chức năng phục dụng doanh nghiệp giảm tình trạng tăng ca để đáp ứng chủ trường này. Tuy nhiên, theo BBC, nhân viên của nhiều công ty hoạt động trong các ngành trọng điểm khi đó cho biết việc làm thêm giờ vẫn diễn ra như bình thường. Vào tháng 2 năm nay, Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc công bố số liệu cho thấy thời gian làm việc trung bình mỗi tuần của người lao động trong các doanh nghiệp trên cả nước năm 2025 là 48,6 giờ. Phong số này tuy giảm nhẹ so với 49 giờ của năm trước, qua đó chấm dứt được xu hướng tăng liên tục trong nhiều năm, nhưng vẫn ở mức rất cao. Tuy nhiên, số liệu chính thức của Trung Quốc từ trước đến nay thường bị làm giả. Ngay cả theo số liệu này, thời gian làm việc của người lao động Trung Quốc vẫn thuộc nhóm cao hàng đầu thế giới. Đối chiếu với quy định của luật lao động Trung Quốc, trong đó thời gian làm việc không được vượt qua 8 giờ mỗi ngày và bình quân không qua 44 giờ mỗi tuần, thì điều này đồng nghĩa với việc thời gian làm việc thực tế của nhiều lao động Trung Quốc trong nhiều năm qua đã vượt qua giới hạn mà pháp luật quy định. Bên cạnh đó, cũng có những ý kiến cho rằng việc tăng cao trên diện rộng không hoàn toàn xuất phát từ sự tự nguyện của người lao động, mà trong nhiều trường hợp là do người sử dụng lao động gây sức ép hoặc là ép buộc công nhân phải làm thêm giờ. Sau khi vụ hỏa hoạn tại nhà máy rời ở Tân Giang, thú sự chú ý của dư luận, một đoạn video do một nữ công nhân 51 tuổi làm việc tại một sưởng may ở tỉnh Giang Tây Đăng Tài trước đó bất ngờ hót trở lại. Theo lời của người phụ nữ này, để khi tiến đổ giao hàng, chủ nhà máy đã khóa cổng, yêu cầu toàn bộ công nhân tiếp tục làm việc và không cho phép bất cứ ai rời khỏi nhà sưởng. Trong đoạn video, nhiều công nhân vẫn đang ngồi làm việc trước các máy may trong sưởng. Phần phụ đề trên màn hình ghi đơn hàng gấp nên ông chủ khóa cổng nhà máy, không cho bất kỳ ai rời đi, thật sự là quá khó khăn. Trong phần bình luận, nhiều người đặt ra câu hỏi liệu hành vi này có phải Có người để lại bình luận, không có vụ cháy ở Tấn Giang khiến cho rất nhiều người thiệt mạng. Một báo cảnh sát đi, một số cư dân mạng khác cũng chia sẻ rằng, họ từng gặp tình huống tương tự, khóa cửa bắt tăng ca, mỗi người chỉ được phát một cốc mì ăn liền. Đầu năm nay, tại một nhà máy dày ở thành phố Tấn Giang cũng từng xảy ra vụ công nhân đứng lên đòi quyền lợi, do cho rằng chế độ trả lương các sản phẩm thiếu đi công bằng. Cụ thể là vào ngày 19 tháng 1, tại nhà máy dày Jalai Ming ở thành phố Tấn Giang, tỉnh Phúc Kiến. Nhiều công nhân phản ánh rằng, người nhà máy áp dụng hình thức trả lương cho sản phẩm, nhưng lại sử dụng thiết bị bấm giờ để đo tốc độ làm việc của công nhân. Những người có năng sốc cao lại bị giảm một nửa đơn giá tiền công. Trong khi nhà máy không hề thông bá trước, chỉ đến khi nhấn bảng lương, công nhân mới phát hiện mức thu nhập của mình bị cắt giảm. Tại hiện trường của khiếu nại, một công nhân bức xúc nói mỗi tháng chỉ còn hơn 2.000 nhân dân tệ. Nhưng vậy thì chúng tôi còn làm sao tiếp tục làm việc được nữa? Trong khi tài xế xe công nghệ, nhân viên giao đồ ăn và nhiều lao động tại các doanh nghiệp thông thường thường xuyên phải làm việc với thời lượng vượt qua thời gian chịu đựng của cơ thể, thì nhân viên trong các ngành mang tính độc quyền như điện lực, khí độc rất hiến khi phải đối mặt với tình trạng làm việc quá giờ. Người lao động tại các doanh nghiệp nhà nước trong những lĩnh vực này thường có việc làm ổn định, chế độ phúc lợi và đãi ngộ tương đối cao. Nên trên thực tế được xem là thuộc nhóm được hưởng nhiều lợi ích hơn trong xã hội. Ông Tăng Tương Tuyền, chuyên gia Trung Quốc cho biết, nhiều lao động có thu nhập thấp ở Trung Quốc phải làm việc từ 50 đến 60 giờ mỗi tuần, nhưng mức thu nhập vẫn không đủ để đáp ứng được các nhu cầu sinh hoạt cơ bản. Điều này cho thấy những vị trí việc làm này nhìn chung thì thiếu đi sự bảo vệ quyền lợi, lao động và các chế độ phúc lợi cần thiết. Vì vậy người lao động chỉ còn cách là kéo dài thời gian làm việc để bù đắp cho mức lương thấp, tức là buộc phải đổi thời gian lấy thu nhập. Ông Mao Wufi, phó giáo sư công tác tại Học viện Kinh tế Lao động, thuộc Đại học Kinh tế và Thương mại Thủ đô, khi trả lời phỏng vấn tạp chí Kinh tế Tài chính của Trung Quốc, cho rằng hiện tượng này có liên quan mật thiết đến đa tăng trưởng kinh tế đang châm lại của Trung Quốc. Trong những năm gần đây, kinh tế của Trung Quốc liên tục suy giảm, khiến cho cả những người đang có việc làm lại những người thất nghiệp đều thang phiền về cuộc sống ngày càng khó khăn. Một số người lao động chia sẻ, mỗi ngày tôi phải làm ca tới 15 tiếng, bây giờ tôi thật sự không biết phải làm sao nữa, tôi đã đi phỏng vấn rất nhiều nơi rồi, tôi thật sự không tìm được việc làm. Một nữ chủ cơ sở kinh doanh vịt vụ Maxa trên đường phố cũng chia sẻ, năm nay việc làm ăn còn khó hơn bất kỳ năm nào trước đây. Tôi cảm thấy tình hình hiện nay giống như là thời kỳ khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. Nhưng ngay cả lúc đó, tôi cảm thấy việc kinh doanh vẫn còn dễ dàng hơn bây giờ, khi ấy lượng khách cũng đông hơn. Đến thời kỳ dịch COVID-19, dù là việc kinh doanh bị ảnh hưởng nắng nề, nhưng vẫn còn khá hơn hiện tại. Tôi cảm thấy như là việc làm ăn năm nay khó khăn nhất từ trước đến nay. Trong những năm gần đây, nền kinh tế Trung Quốc liên tục suy giảm, khiến cho nhiều doanh nghiệp phải đóng cửa hoặc là cắt giảm nhân sự. Theo một kết quả khảo sát mới đây cho thấy, một số người thực diện việc làm linh hoạt tại Trung Quốc trong năm 2026 đã vượt khoảng 300 triệu người. Khái niệm việc làm linh hoạt là thuật ngữ được chính quyền Đảng Cộng sản Trung Quốc tạo ra. Trên thực tế là nhóm này chủ yếu bao gồm những người lao động, không có công việc cố định hoặc là ổn định, phần lớn thuộc vào tầng lớp lao động có thu nhập thấp. Nếu như tính trên tổng số khoảng 725 triệu người đang có việc làm tại Trung Quốc, thì điều đó đồng nghĩa với việc hơn 40% lực lượng lao động không có việc làm ổn định. Ngay cả những người đã tìm được việc cũng luôn lo lắng về nguy cơ bị xa thải, đồng thời cố gắng kiếm thêm thu nhập bất cứ khi nào có thể. Ông Dương Ba, chuyên gia nghiên cứu các vấn đề Trung Quốc cho rằng tâm lý muốn kiếm thêm thật nhiều tiền của người dân Trung Quốc ngày nay khá hoàn toàn so với giai đoạn bắt đầu cải cách và mở cửa từ thập niên 1980. Bởi vì khi đó, nền kinh tế Trung Quốc đang trên đà tăng trưởng, người dân chẳng đầy hy vọng và tương lai, trong khi hiện nay tầm bộ nền kinh tế đang đi xuống, khiến cho tâm lý xã hội trở nên bất an và nóng ngẩy. Ông Đỗ Chính, nhà bình luận độc lập nhận định rằng xét đến cùng những vấn đề của xã hội Trung Quốc ban nguồn từ mô hình một đảng cân quyền, hệ thống này đã trở nên cứng ngóc, luôn nhiếm mạnh vào sự lãnh đảo của đảng. Trong khi ông Tập Cận Bình ngày càng tập trung quyền lực cá nhân, ông cho rằng bộ máy quan chức ở các cấp dơ vào tình trạng bảo thủ, chỉ trệ và thiếu đi tinh thần tranh nghiệp, chỉ đến khi xảy ra sự cố mới tìm người ở cấp dưới để khuy tranh nghiệp. Chính quyền luôn đạp mục tiêu duy trì sự ứng định của chế độ lên hàng đầu, đồng thời ngăn chặn các hoạt động đòi bảo vệ quyền lợi và kiểm soát những thông tin phơi bày sự thật. Chính như gần đây tại Thôn An Trung, thị trấn Đông Lương, huyện Lòng Nghiêu, thành phố Hình Đài, tỉnh Hà Bắc, một đường dây điện đã bị bỏ hoang bất ngờ có điện trở lại, khiến cho một người dân đang thi công không may đã bị điện giật và tử vong. Và ngày 9 tháng 7, người thân của nạn nhân đã cầm biểu ngữ với dòng chữ lưới điện giết người hay trả lại con trai cho tôi. Đến công ty điện lực, huyện Lòng Nghiêu để yêu cầu giải thích cái vụ việc. Tuy nhiên, họ đã bị lực lượng cảnh sát ngăn cản và chấn nát. Gia đình nạn nhân cho biết, trước khi thi công, họ đã nhiều lần kiểm tra và xác nhận đường dây đã được cắt điện. Thế nhưng trong quá trình làm việc, đường dây bất ngờ được cấp điện trở lại, dẫn đến vụ tai nạn thương tâm. Một lòng ngờ khác cho rằng, sau khi vụ cháy tại nhà máy dày ở Tấn Giang, thu sự quan tâm mạnh mẽ của giới chức, các doanh nghiệp sử dụng nhiều la động tại Trung Quốc có thể sẽ gặp nhiều khó khăn hơn trong thời gian tới. Người này cho biết, theo dữ liệu đăng ký doanh nghiệp, công ty dày Huy Đăng trong năm 2025 chỉ đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội cho 12 người la động. Tuy nhiên, theo thông báo chính thức và thời điểm hòa hoạn xảy ra, trong nhà máy lại có 237 công nhân đang làm việc. Tình trạng không đóng, hoặc là đóng thiếu bảo hiểm, xã hội cho số lượng lớn la động thời vụ, là hiện tượng khá phổ biến tại các nhà máy gia công ở Trung Quốc. Người này cho rằng biệt lợi nhuận bình quân của nhà máy gia công chỉ vào khoảng 5%, nếu như doanh nghiệp phải đóng đầy đủ bảo hiểm xã hội cho toàn bộ người la động. Theo quy định, thì phần lớn lợi nhuận gần như là sẽ không còn. Một cư dân mạng bình luận rằng, những nhà máy kiếm lợi bằng cách bóc lột mồ hôi và sức la động của người dân bình thường, thì tốt nhất nên đóng cửa hết. Một ý kiến khác cho rằng, lý do cốt lóa khiến cho vụ hòa hoạn nở tấn gian lần này, nhận được sự quan tâm của lãnh đạo cấp cao là vì nhà máy nằm gần khu dân cư, có rất nhiều người dân ghi hình và đăng tải các video về vụ việc. Ngoài ra, do doanh nghiệp xảy ra hòa hoạn, là doanh nghiệp từ nhân, nên việc xử lý hoặc là gây sức ép đối với doanh nghiệp sẽ dễ dàng hơn. Đồng thời, vụ việc này cũng đặc biệt thu sự chú ý của dư luận, khiến cho người dân bỏ qua các vấn đề nửa cỗ khác. Cảm ơn quý vị và các bạn đã theo dõi chương trình của chúng tôi. Những góp ý của quý vị sẽ giúp chúng tôi hoàn thiện hơn mỗi ngày. Và các bạn cũng đừng quên theo dõi Khán Trung Quốc trên 2 nền tảng, Youtube và Kanchiwa. Như Ngọc và Khán Trung Quốc xin chân thành cảm ơn và hẹn gặp lại.