Bên Trong Lăng Mộ Tần Thủy Hoàng Có Gì Mà Trung Quốc Không Dám Khai Quật?

Đình Sự
546 người theo dõi
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Tóm tắt video
Được tạo bởi AIVideo giới thiệu về lăng mộ Tần Thủy Hoàng tại Tây An, một công trình vĩ đại mô phỏng vương quốc ngầm. Nội dung tập trung vào quy mô khổng lồ, đội quân đất nung tinh xảo, cùng những bí ẩn rùng rợn về cạm bẫy, dòng sông thủy ngân và những cái chết kỳ lạ, lý giải lý do tại sao khu mộ chính cho đến nay vẫn chưa được khai quật hoàn toàn.
Một trong những kỳ quan khiến nhân loại không ngừng tò mò suốt hàng nghìn năm qua
chính là lăng mộ Tần Thủy Hoàng, nơi được cho là đang ngủ yên
cùng những bí mật vượt xa trí tưởng tượng của con người hiện đại.
Bên dưới lớp đất sâu ở Tây An, Trung Quốc,
không chỉ có thi hài của vị hoàng đế đầu tiên thống nhất Trung Hoa
mà còn có cả một thế giới ngầm rộng lớn,
được canh giữ bởi đội quân đất nung hùng hậu
lên tới hơn 8.000 chiến binh với kích thước gần như người thật.
Những pho tượng ấy đứng lặng trong bóng tối hơn 2.000 năm,
mang theo gương mặt khác nhau, dáng vẻ khác nhau,
như thể mỗi người từng là một binh sĩ sống thật sự,
được đưa xuống lòng đất để tiếp tục bảo vệ nhà vua ở cõi bên kia.
Điều khiến lăng mộ này trở nên đáng sợ,
không chỉ nằm ở quy mô khổng lồ hay kho báu có thể đang được trôn giấu bên trong
mà còn nằm ở những lời đồn về cạm bẫy chết người,
những dòng sông thủy ngân độc hại,
những chiếc nỏ tự động sẵn sàng bắn hạ kẻ xâm nhập.
Cùng ngọn đèn vĩnh cửu được cho là đã cháy sáng suốt hàng nghìn năm trong bóng tối.
Có những câu chuyện nghe như truyền thuyết,
nhưng cũng có những chi tiết lại trùng khớp kỳ lạ với ghi chép lịch sử
và kết quả khảo sát khoa học hiện đại.
Từ khi những chiến binh đất nung đầu tiên được phát hiện vào năm 1974,
lăng mộ Tần Thủy Hoàng đã trở thành một trong những bí ẩn khảo cổ lớn nhất thế giới.
Người ta đã tìm thấy vị trí của nó,
đã biết nơi trung tâm lăng mộ nằm ở đâu,
đã đo đạt được nhiều dấu hiệu bất thường dưới lòng đất,
nhưng cho tới tận ngày nay,
con người vẫn chưa thể, hoặc đúng hơn là chưa dám,
mở toan cánh cửa cuối cùng dẫn vào nơi an nghỉ của Tân Vương.
Vậy bên trong lăng mộ ấy thật sự có gì?
Vì sao một công trình được xây dựng hơn 2.000 năm trước
lại có thể khiến giới khảo cổ hiện đại phải dè trừng đến vậy?
Những chiến binh đất nung chỉ là tượng vô chi,
hay đằng sau họ còn ẩn chứa một câu chuyện rùng rợn hơn?
Và nếu một ngày nào đó con người thật sự bước vào trung tâm lăng mộ,
liệu chúng ta sẽ tìm thấy kho báu, lịch sử,
hay một lời cảnh báo đã được trôn vùi từ thời cổ đại?
2. Nhắc đến Tần Thủy Hoàng, dù yêu hay ghét.
Người đời vẫn không thể phủ nhận rằng
ông là một trong những nhân vật có sức ảnh hưởng mạnh mẽ nhất lịch sử phương Đông.
Với nhiều người, ông là vị hoàng đế đầu tiên thống nhất Trung Hoa,
đặt nền móng cho một đế chế tập quyền rộng lớn.
Nhưng trong mắt không ít kẻ khác,
ông lại là một bạo chúa tàn nhẫn,
người sẵn sàng dùng máu và quyền lực để dựng nên giang sơn của mình.
Thế nhưng, dù được nhìn nhận bằng ánh mắt nào,
cái tên Tần Thủy Hoàng vẫn luôn gắn liền với tham vọng vượt khỏi giới hạn của một đời người.
Khi còn sống, ông muốn thống nhất thiên hạ.
Khi đối diện với cái chết, ông lại muốn tiếp tục nắm giữ quyền uy ở thế giới bên kia.
Chính vì vậy, lăng mộ dành cho ông đã được khởi công từ rất sớm,
vào khoảng năm 246 trước công nguyên,
khi Tần Thủy Hoàng vẫn còn là một thiếu niên mới, 13 tuổi, ban đầu.
Công trình này chưa đạt đến quy mô quá lớn,
nhưng sau khi ông trở thành hoàng đế,
việc xây dựng được đẩy mạnh với tốc độ và tham vọng khổng lồ hơn rất nhiều.
Theo những ghi chép được truyền lại,
khu lăng mộ mất khoảng 38 năm để hoàn thành,
huy động hơn 700.000 công nhân,
thợ thủ công và nhân lực từ khắp nơi.
Đó không đơn thuần là một ngôi mộ,
mà giống như một vương quốc ngầm được dựng lên để phục vụ vị hoàng đế sau khi qua đời.
Người ta tin rằng công trình này chỉ thật sự hoàn tất sau khi Tần Thủy Hoàng đã chết.
Như thế ngay cả cái chết của ông
cũng chưa đủ để dừng lại cỗ máy quyền lực mà ông từng tạo ra.
Lăng mộ Tần Thủy Hoàng được phát hiện tại thành phố Tây An,
tỉnh Thiểm Tây Trung Quốc vào năm 1974.
Khi ấy, một nhóm nông dân trong lúc đảo đất
đã vô tình tìm thấy những mảnh tượng đất nung kỳ lạ.
Không ai trong số họ có thể ngờ rằng
phát hiện tưởng như tình cờ ấy lại mở ra một trong những khám phá khảo cổ
chấn động nhất thế kỷ 20
từ vài mảnh vỡ nằm dưới lòng đất.
Cả một đội quân cổ đại dần hiện ra
kéo theo đó là bí mật về lăng mộ của vị hoàng đế đầu tiên nhà Tần.
Các khảo sát sau này cho thấy
khu lăng mộ ngầm của Tần Thủy Hoàng có quy mô vô cùng đổ sộ.
Phần mộ chính được cho là dài khoảng 260m theo hướng Đông Tây,
rộng khoảng 160m theo hướng Bắc Nam,
với tổng diện tích lên tới 41.600m2.
Đây được xem là một trong những lăng mộ lớn nhất thời Tần và Hán,
có kích thước tương đương khoảng 5 sân bóng đá quốc tế.
Khu vực trung tâm của lăng được cho là mô phỏng một cung điện dưới lòng đất,
nơi đặt thi hài Tần Thủy Hoàng, cùng vô số quả cải, báu vật
và những thứ được chuẩn bị cho cuộc sống vĩnh hẳng của ông.
Không chỉ có khu mộ chính, xung quanh lăng còn phát hiện nhiều cấu trúc phụ khác.
Các nhà khảo cổ tìm thấy 48 ngôi mộ nhỏ,
được cho là nơi trồn cất các phi tần của Tần Đế,
cùng 98 căn phòng nằm gần khu vực đội quân đất nung.
Tất cả những chi tiết ấy cho thấy đây không phải một nơi an táng bình thường,
mà là cả một thế giới được sắp đặt có chủ đích,
nơi mọi thứ đều phục vụ cho giấc ngủ ngàn thu của một vị hoàng đế
Trong mò toàn bộ khu lăng mộ Tần Thủy Hoàng,
đội quân đất nung chính là phát hiện khiến thế giới sửng sốt nhất.
Hơn 8.000 pho tượng chiến binh được trôn vùi dưới lòng đất,
đứng thành từng hàng ngũ như một đạo quân thật sự đang chờ lệnh xuất trinh.
Mỗi chiến binh đều có kích thước gần bằng người thật,
mang áo giáp, tư thế, thần thái và cấp bậc khác nhau.
Có người là bộ binh, có người là cung thủ,
có người điều khiển chiến xa,
có người lại mang dáng vẻ của tướng lĩnh chỉ huy.
Tất cả tạo nên một khung cảnh vừa hùng vĩ, vừa lạnh người,
như thể cả một đội quân cổ đại
đã bị thời gian đóng băng trong lòng đất suốt hơn 2.000 năm.
Điều đáng kinh ngạc là những pho tượng này
không được làm một cách qua loa.
Chúng được chế tác bởi những thợ thủ công giỏi nhất
thời bấy giờ với kỹ thuật vô cùng tinh xảo.
Từng chi tiết trên khuôn mặt,
mái tóc, bộ dâu, áo giáp,
vũ khí và dáng đứng đều được tạo hình cẩn thận.
Khi nhìn gần, người ta có thể nhận ra
từng chiến binh như có một cá tính riêng.
Có gương mặt nghiêm nghị,
có nét chầm mặt, có ánh nhìn sắc lạnh,
có dáng vẻ như đang sẵn sàng lao vào trận chiến.
Đó không chỉ là tượng đất,
mà giống như những con người thật từng tồn tại
được đưa xuống lòng đất để tiếp tục phục vụ vị hoàng đế của mình.
Một trong những bí ẩn khiến giấy nghiên cứu đặc biệt chú ý
là hàng nghìn chiến binh đất nung ấy
gần như không có gương mặt nào hoàn toàn giống nhau.
Điều này làm giấy lên giả thuyết rằng
Nếu điều đó đúng thì đội quân dưới lòng đất này
không chỉ là sản phẩm nghệ thuật
mà còn là bản sao im lặng của một lực lượng quân sự
từng giúp Tần Thủy Hoàng thống nhất thiên hạ.
Mỗi gương mặt là một dấu vết của lịch sử,
mỗi dáng đứng là một mảnh ký ức
còn xót lại từ thời chiến tranh và quyền lực.
Mục đích của đội quân đất nung
được cho là để bảo vệ Tần Thủy Hoàng ở thế giới bên kia.
Với một vị vua từng nắm trong tay cả thiên hạ,
cái chết dường như không phải là điểm kết thúc
mà chỉ là một cuộc chuyển giao sang một cõi khác.
Ông cần cung điện, cần kho báu,
cần phi tần, cần người hầu
và tất nhiên, cần cả một đạo quân
để bảo vệ ngai vàng vô hình của mình.
Chính niềm tin ấy đã biến lăng mộ
Tần Thủy Hoàng thành một vương quốc ngầm khổng lồ
nơi người chết vẫn được phục vụ như khi còn sống.
Kể từ ngày được phát hiện vào năm 1974,
bất cứ điều gì liên quan đến đội quân đất nung
đều trở thành đề tài khiến công chúng tò mò.
Có người nhìn chúng như một kỳ tích nghệ thuật và khảo cổ.
Có người lại cảm thấy bất an
trước ánh mắt vô hồn của hàng nghìn chiến binh
đang đứng trong bóng tối.
Cũng từ đây, vô số lời đồn bắt đầu lan truyền.
Người ta kể rằng
có những chiến binh đất nung từng sống lại,
có những kẻ trộm mộ đã chết bí ẩn
khi cố xâm nhập khu vực này
và có những sức mạnh nào đó vẫn đang âm thầm,
canh giữ giấc ngủ của vị hoàng đế đầu tiên.
Dĩ nhiên, dưới góc nhìn khoa học,
đội quân đất nung là một công trình nhân tạo
được tạo ra bằng sức lao động
và trí tuệ của người xưa.
Nhưng cảm giác mà nó mang lại thì không hề bình thường.
Hãy thử tưởng tượng,
bạn bước vào một căn hầm rộng lớn,
trước mắt là hàng nghìn chiến binh im lặng.
Tất cả đều quay mặt về một hướng,
tất cả đều giữ nguyên tư thế suốt hàng thiên niên kỷ.
Trong khoảnh khắc ấy,
danh giới giữa khảo cổ và truyền thuyết
trở nên mong manh hơn bao giờ hết.
Và cũng chính từ đội quân đất nung này,
những câu chuyện kỳ lạ đầu tiên
về lăng mộ Tần Thủy Hoàng bắt đầu xuất hiện.
Câu chuyện kỳ lạ đầu tiên
gắn với đội quân đất nung bắt đầu
ngay trong năm 1974,
thời điểm lăng mộ Tần Thủy Hoàng vừa được phát hiện.
Khi ấy, sau khi nhận được thông tin
tại thôn Hạ Hà, thành phố Tây An,
tỉnh Thiểm Tây xuất hiện những dấu vết bất thường
dưới lòng đất, đội ngũ khảo cổ đã nhanh chóng
có mặt để kiểm tra.
Ban đầu, tất cả đều hy vọng đây sẽ là một phát hiện lớn,
nhưng thực tế lại không hề dễ dàng.
Suốt hơn một tháng tìm kiếm,
họ gần như không thu được kết quả rõ ràng nào.
Những mảnh vỡ rời rạc,
những lớp đất im lìm và sự mơ hồ của hiện trường
khiến cả đoàn rơi vào trạng thái bế tắc.
Đúng lúc mọi thứ tưởng như không còn tiến triển,
một câu chuyện lạ bắt đầu được lan truyền.
Người ta kể rằng
có một ông lão ăn mặc khác
thường đã xuất hiện tại khu vực các chuyên gia đang làm việc.
Ông lão nhìn nhóm khảo cổ
rồi hỏi họ đang tìm kiếm điều gì.
Vì công việc khảo cổ khi ấy cần giữ kín thông tin,
hơn nữa chưa ai biết rõ bên dưới thật sự có gì
nên không ai trả lời.
Cả đoàn chỉ im lặng tiếp tục công việc,
còn ông lão thì rời đi trong sự ngạc nhiên của những người có mặt.
Sang ngày thứ hai,
ông lão ấy lại xuất hiện.
Vẫn là dáng vẻ kỳ lạ, vẫn là câu hỏi cũ
và vẫn không nhận được câu trả lời nào.
Nhưng đến ngày thứ ba,
ông ta quay lại một lần nữa, lần này không chỉ hỏi
mà còn chủ động dẫn mọi người tới một vị trí khác.
Ông nói rằng thứ họ đang tìm kiếm
nằm ở bên dưới khu đất ấy.
Dù trong lòng còn bán tin bán nghi,
nhóm khảo cổ vẫn quyết định đào thử.
Và thật khó tin, bên dưới vị trí đó
họ phát hiện ra một số lượng không nhỏ tượng đất nung.
Từ đây, lời đồn bắt đầu lan rộng.
Có người cho rằng ông lão bí ẩn ấy
không phải người bình thường,
mà là hiện thân của một chiến binh đất nung
đã sống lại để dẫn đường cho các nhà khảo cổ.
Có người lại tin rằng đó là linh hồn
của một binh sĩ nhà Tần.
Vì một lý do nào đó đã chỉ điểm để thế giới hiện đại
tìm thấy đội quân bị trôn vùi suốt hơn 2.000 năm.
Câu chuyện càng được kể lại
và càng trở nên huyền bí
khiến nhiều người tin rằng lăng mộ Tần Thủy Hoàng
không chỉ là một di tích khảo cổ,
mà còn là nơi tồn tại những điều
nằm ngoài hiểu biết thông thường của con người.
Thế nhưng, nếu nhìn kỹ hơn,
câu chuyện này lại có quá nhiều điểm khó tin.
Nếu ông lão thật sự là chiến binh đất nung tái thế,
vậy tại sao ông lại giúp người ngoài
tìm ra nơi an nghỉ của nhà vua?
Với nhiệm vụ bảo vệ Tần Thủy Hoàng,
việc chỉ đường cho người khác đào bới khu vực lăng mộ
chẳng phải là điều đi ngược hoàn toàn
Chính vì vậy, nhiều nhà nghiên cứu cho rằng
đây chỉ là lời đồn được theo dệt
sau khi phát hiện đội quân đất nung trở nên nổi tiếng.
Sau này, những nhân viên khảo cổ
từng tham gia quá trình tìm kiếm
cũng đã lên tiếng phủ nhận.
Họ cho biết, không hề có ông lão kỳ lạ nào xuất hiện
để chỉ điểm trong quá trình khai quật.
Phát hiện năm 1974
là kết quả của khảo sát đào bới
và nghiên cứu thực địa,
chứ không phải nhờ vào một sự dẫn đường thần bí nào cả.
Dù vậy, câu chuyện về ông lão
vẫn tiếp tục được truyền miệng
bởi nó đánh trúng nỗi tò mò sâu kín của con người.
Khi đứng trước một công trình quá đồ sộ,
quá cổ xưa và quá nhiều bí ẩn
như lăng mộ Tần Thủy Hoàng,
người ta thường dễ tin rằng
đằng sau nó phải có một thế lực nào đó đang âm thầm tồn tại.
Có thể câu chuyện ông lão
chỉ là một truyền thuyết hiện đại
nhưng nó cũng cho thấy sức hút đặc biệt của đội quân đất nung.
Những chiến binh im lặng ấy
không chỉ nằm dưới lòng đất như hiện vật khảo cổ
mà còn bước vào trí tưởng tượng của con người
trở thành nhân vật trong những lời kể nửa thật nửa hư.
Và khi một lời đồn vừa kịp lắng xuống
một sự việc khác còn đáng sợ hơn
lại được nhắc đến.
Lần này không còn chỉ xoay quanh một bóng dáng bí ẩn
mà liên quan đến những cái chết kỳ lạ
trong chính khu vực đội quân đất nung.
5. Nếu câu chuyện về ông lão bí ẩn
năm 1907
phần nhiều chỉ tồn tại trong lời đồn
thì một sự việc khác được kể lại vào năm 1997
lại khiến nhiều người cảm thấy lạnh gáy hơn rất nhiều.
Khi ấy,
trong quá trình khảo sát và nghiên cứu
tại khu vực đội quân đất nung
các chuyên gia bất ngờ ngửi thấy một mùi hôi thối nồng nặc
bốc lên từ một vị trí gần đó.
Ban đầu, họ nghĩ có thể đó chỉ là mùi ẩm mốc
hoặc sát động vật nào đó
bị mắc kẹt trong khu vực khai quật.
Nhưng càng tiến lại gần,
mùi ấy càng trở nên nặng nề, khó chịu
khiến mọi người nhận ra rằng phía trước chắc chắn
có điều gì đó bất thường.
Khi lần theo hướng phát ra mùi hôi,
nhóm khảo sát đã phát hiện một cảnh tượng
khiến ai có mặt cũng phải kinh hãi.
Trong chính khu vực gần đội quân đất nung
có vài thi thể nằm giải rác.
Những người này không ăn mặc giống khách
tham quan bình thường,
cũng không có dấu hiệu là nhân viên khảo cổ.
Một trong số đó còn được kể là đang nắm chặt
phần đầu của một pho tượng đất nung bị hư hại.
Như thế trước khi chết,
người này đã cố lấy đi một thứ gì đó
từ nơi vốn không thuộc về mình.
Ngay lập tức, sự việc được điều tra một cách nghiêm túc.
Kết quả giám định pháp y cho thấy
những thi thể này đã chết hơn một tuần trước
thời điểm được phát hiện.
Điều kỳ lạ nhất là trên cơ thể
họ gần như không có vết thương rõ ràng nào.
Không dấu hiệu bị đâm chém,
không vết tích của một cuộc sô sát dữ dội.
Cũng không có chứng cứ trực tiếp cho thấy
họ bị tấn công bởi con người.
Thông tin duy nhất được cho là có thể xác định
là những người này mang mục đích trộm mộ
hoặc ít nhất đã lén xâm nhập vào khu vực
di tích với ý đồ không trong sạch.
Sau khi tin tức lan ra, nỗi sợ hãi
nhanh chóng bao phủ trong dân gian.
Người ta bắt đầu đồn rằng những kẻ trộm mộ ấy
đã bị đội quân đất nung trừng phạt.
Trong trí tưởng tượng của nhiều người,
những chiến binh im lặng kia không hề vô chi như vẻ ngoài của chúng.
Chúng vẫn đang thực hiện nhiệm vụ
được giao từ hơn 2.000 năm trước.
Đó là bảo vệ giấc ngủ của Tân Thủy Hoàng
và tiêu diệt bất cứ kẻ nào
dám bước vào lăng mộ với lòng tham.
Cái chết không vết thương của những người lạ mặt
càng khiến lời đồn này trở nên đáng sợ hơn
bởi không ai có thể giải thích
một cách hoàn toàn thuyết phục điều gì đã thật sự xảy ra.
Chính quyền địa phương
và các bên liên quan khi ấy
chỉ có thể trấn an dư luận
tránh để sự việc bị đẩy đi quá xa theo hướng mê tín.
Nhưng càng trấn an, câu chuyện lại càng được theo dệt thêm.
Với nhiều người,
một cái chết bí ẩn trong khu vực đội quân đất nung
không thể chỉ là sự trùng hợp.
Họ tin rằng nơi đây vốn không dành cho
người sống tùy tiện đặt chân vào,
càng không dành cho những kẻ đến vì kho báu.
Lăng mộ của một vị hoàng đế
từng dùng cả đời để nắm giữ quyền lực
chắc chắn không thể dễ dàng bị xâm phạm.
Dưới góc nhìn lý trí,
có thể những người kia đã gặp tai nạn,
trúng độc, thiếu dưỡng khí
hoặc vướng vào một nguyên nhân nào đó
chưa được công bố rõ ràng.
Nhưng chính sự mập mờ ấy
lại khiến câu chuyện sống lâu hơn
trong trí nhớ của công chúng.
Bởi khi khoa học chưa đưa ra một lời giải đủ rõ,
con người thường tự lấp đầy khoảng trống
bằng nỗi sợ và trí tưởng tượng.
Và trong một nơi như lăng mộ Tần Thủy Hoàng,
nơi vốn đã phủ đầy truyền thuyết,
chỉ một sự việc bất thường cũng đủ
trở thành chất liệu cho những câu chuyện rùng rợn
kéo dài hàng chục năm.
Dù sự thật là gì, câu chuyện về những thi thể bí ẩn
năm 1997 đã góp phần
khiến đội quân Đất Nung càng trở nên đáng sợ hơn
trong mắt nhiều người.
Chúng không còn chỉ là những pho tượng cổ đại
được trưng bày dưới ánh đèn khảo cổ,
mà giống như những người lính đang lặng lẽ quan sát
mọi kẻ bước vào lãnh địa của chủ nhân mình.
Và khi người ta còn chưa kịp tìm ra lời giải
cho những cái chết ấy,
một bí ẩn khác lại tiếp tục xuất hiện
trong các lời kể về lăng mộ cổ.
Đó là những ngọn đèn được cho là đã
cháy sáng suốt hàng nghìn năm không tắt.
Trong số những bí ẩn được nhắc đến
nhiều nhất quanh lăng mộ Tần Thủy Hoàng,
ngọn đèn Vĩnh Cửu luôn là chi tiết
khiến người ta vừa tò mò vừa rợn người.
Theo những lời kể được truyền lại,
bên trong một số lăng mộ cổ từng xuất hiện
những chiếc đèn cháy sáng ngay cả sau hàng trăm,
thậm chí hàng nghìn năm bị trôn vùi trong bóng tối.
Khi bước vào không gian ẩm lạnh
dưới lòng đất, các nhà khảo cổ
nhìn thấy ánh sáng lập lè phát ra từ những ngọn đèn ấy,
như thể chúng chưa từng tắt
kể từ ngày chủ nhân ngôi mộ được đưa vào an táng.
Nếu chỉ nghe qua,
câu chuyện này gần như đi ngược lại
mọi hiểu biết thông thường.
Không có ngọn lửa nào có thể cháy mãi mà không cần dưỡng khí,
không cần nhiên liệu,
càng không thể tồn tại nguyên vẹn trong một lăng mộ
đóng kín suốt hàng thiên niên kỷ.
Thế nhưng, chính vì nó nghe quá phi lý,
nên lại càng khiến con người bị cuốn hút.
Ánh sáng ấy được xem như
những người lính canh thầm lặng,
xoay đường cho linh hồn người chết,
đồng thời cảnh báo kẻ sống rằng
họ đang bước vào một nơi không thuộc về mình.
Những câu chuyện về đèn Vĩnh Cửu
không chỉ xuất hiện trong truyền thuyết Trung Hoa,
ở Ai Cập, Hy Lạp, La Mã Cổ Đại
và nhiều nền văn minh khác,
người ta cũng từng ghi nhận những lời kể tương tự.
Có tài liệu nói rằng, vào khoảng năm 1400,
bên trong lăng mộ của Palas,
con trai vua Evander thời La Mã Cổ Đại,
người ta phát hiện một ngọn đèn
vẫn còn cháy sáng sau hơn 2.000 năm.
Gió và nước được cho là không thể
dập tắt ánh sáng ấy,
và cách duy nhất để ngọn đèn tắt
là phải lấy hết chất lỏng đặc biệt bên trong nó.
Một câu chuyện khác kể rằng,
vào năm 1534, khi đội quân của vua Henry
tiến vào một ráo đường ở Anh
và khai quật nhiều ngôi mộ,
họ đã tìm thấy trong lăng mộ cha
của Hoàng đế La Mã Constantine
một chiếc đèn vẫn đang cháy.
Nếu chi tiết này là thật,
ngọn đèn ấy đã tồn tại khoảng 1.200 năm
trong bóng tối.
Dĩ nhiên, những câu chuyện như vậy
luôn bị đặt dấu hỏi rất lớn.
Có người cho rằng,
đó chỉ là sự phóng đại của người xưa
hoặc là lời đồn được thêm thắt
qua nhiều thế hệ.
Nhưng về sau,
một số giả thuyết khoa học
đã được đưa ra để giải thích
vì sao người ta có cảm giác
như những ngọn đèn này
thật sự cháy suốt hàng nghìn năm.
Một trong những giả thuyết phổ biến cho rằng
nguyên liệu được dùng không phải dầu thông thường
mà là mỡ cá voi.
Trong một số ghi chép cổ của Trung Quốc
mỡ cá voi từng được dùng để thắp sáng
vì có độ bền cao.
Người xưa có thể đã thiết kế đèn theo cách đặc biệt
để phần nhiên liệu chảy ra lại rơi xuống bình chứa
từ đó kéo dài thời gian cháy lâu hơn
rất nhiều so với đèn bình thường.
Tuy nhiên, ngay cả giả thuyết mỡ cá voi
cũng không đủ để giải thích việc
một ngọn đèn có thể sáng suốt hàng nghìn năm.
Vì vậy, một cách lý giải khác
được nhiều người chú ý hơn đã xuất hiện.
Có thể liên quan đến phốt pho trắng
một chất có khả năng tự bốc cháy
trong những điều kiện nhất định.
Phốt pho trắng có điểm bắt lửa rất thấp.
Khi lăng mộ bị đóng kín trong thời gian dài
bên trong có thể tích tụ các chất đặc biệt.
Đến khi cửa mộ được mở
oxy từ bên ngoài tràn vào
gặp điều kiện nhiệt độ và độ ẩm thích hợp
chất này có thể tự bốc cháy và tạo ra ánh sáng.
Hiện tượng đó khiến những người đầu tiên bước vào lăng mộ
tưởng rằng ngọn đèn đã cháy liên tục
từ thời cổ đại đến tận lúc họ phát hiện.
Nhưng thực chất, ánh sáng chỉ vừa bùng lên
sau khi môi trường kín bị phá vỡ.
Điều này cũng tương tự hiện tượng
mà dân gian thường gọi là ma chơi ở nghĩa địa.
Trong xương người có chứa phốt pho
sau thời gian trôn cất lâu dài
dưới những điều kiện nhất định.
Các hợp chất phốt pho có thể tạo nên ánh sáng
xanh nhạt trong đêm khiến người xưa tưởng rằng
đó là linh hồn hoặc điểm báo từ gõi chết.
Như vậy, có thể không hề tồn tại
một ngọn đèn nào thật sự cháy
Thứ mà người ta nhìn thấy có lẽ
chỉ là hiện tượng tự bốc cháy xảy ra
đúng vào thời điểm lăng mộ được mở ra.
Nhưng chính khoảnh khắc ngọn lửa
bất ngờ xuất hiện trong không gian tối tăm.
Ẩm lạnh và đầy mùi thời gian ấy
đã đủ để gieo vào lòng người cảm giác kinh hãi.
Với những ai bước vào một lăng mộ cổ,
ánh sáng ấy không giống một phản ứng
hóa học khô khan.
Nó giống như lời chào từ quá khứ
hoặc như ánh mắt của người chết
đang nhìn về phía kẻ sống.
Điều đáng nói là ngọn đèn Vĩnh Cửu
dù huyền bí đến đâu
vẫn chưa phải bí ẩn lớn nhất của lăng mộ Tần Thủy Hoàng.
Nó chỉ giống như một tia sáng nhỏ
le lói trong bóng tối,
giúp con người nhìn thấy rằng
phía sau nó còn có nhiều thứ đáng sợ hơn
đang bị trôn vùi.
Bởi câu hỏi quan trọng nhất
vẫn chưa có lời giải trọn vẹn.
Vì sao sau hàng chục năm phát hiện,
sau biết bao tiến bộ khoa học kỹ thuật,
người ta vẫn chưa dám khai quật
toàn bộ lăng mộ Tần Thủy Hoàng.
Điều gì đang bảo vệ nơi an nghỉ
của vị hoàng đế đầu tiên
khiến nó trở thành một vùng cấm
gần như bất khả xâm phạm
suốt hơn hai ngàn năm qua.
Kể từ khi đội quân đất nung đầu tiên được phát hiện,
câu hỏi khiến nhiều người đây rứt nhất
không phải là lăng mộ Tần Thủy Hoàng nằm ở đâu
mà là vì sao người ta vẫn chưa khai quật
toàn bộ nơi này.
Với công nghệ hiện đại,
con người đã có thể thám hiểm đại dương sâu,
đưa tàu vũ trụ ra ngoài trái đất,
quét lòng đất bằng những thiết bị tiên tiến.
Thế nhưng trước một ngôi mộ được xây dựng
hơn hai ngàn năm trước,
giới giao khảo cổ vẫn phải dừng lại
ở một danh giới đầy thận trọng.
Họ biết bên dưới có thứ đang chờ được hé lộ,
nhưng cũng hiểu rằng chỉ một sai lầm nhỏ
có thể khiến những di sản không thể phục hồi
bị hủy hoại mãi mãi.
Vấn đề đầu tiên nằm ở chính cấu trúc ngầm khổng lồ
của khu lăng mộ.
Phần trung tâm, nơi được cho là đặt thi hài Tần Thủy Hoàng,
nằm dưới một gò đất lớn
và được bao bọc bởi nhiều lớp kiến trúc phức tạp.
Nếu khai quật một cách vội vàng,
việc phá vỡ cân bằng của đất, đá
và không gian bên trong có thể khiến toàn bộ cấu trúc
bị sụp đổ. Khi đó,
không chỉ thi hài Hoàng đế,
mà cả những báu vật, tài liệu, hiện vật
và các dấu tích quý giá còn nằm bên trong
cũng có thể bị nghiền nát hoặc biến dạng
chỉ trong khoảnh khắc.
Nỗi lo thứ hai còn đến từ chính không khí và ánh sáng bên ngoài.
Nhiều hiện vật cổ đại khi bị trôn vùi
trong môi trường kín suốt hàng nghìn năm
có thể vẫn giữ được trạng thái tương đối ổn định.
Nhưng một khi tiếp xúc đột ngột với oxy,
độ ẩm, nhiệt độ và ánh sáng hiện đại,
chúng có thể bị oxy hóa, phai màu,
mục nát hoặc tan dã rất nhanh.
Bài học từ chính đội quân đất nung
đã khiến các nhà khảo cổ phải dè chừng.
Nhiều pho tượng khi mới được tìm thấy
từng còn dấu vết màu sắc rực rỡ trên áo giáp
và cơ thể. Nhưng chỉ sau khi tiếp xúc
với không khí, lớp màu ấy đã nhanh chóng
bong chóc và biến mất. Nếu điều tương tự
xảy ra trong khu mộ chính, tổn thất
sẽ là không thể đo đếm.
Nhưng lý do khiến lăng mộ Tần Thủy Hoàng trở nên
đáng sợ hơn cả, chính là những cạm bẫy được
cho là vẫn đang nằm sâu bên trong.
Từ thời cổ đại, các vị vua chúa thường
lo sợ mộ phần của mình bị đào bới
sau khi chết, đặc biệt là những người được trôn
cùng vô số châu báu. Với Tần Thủy Hoàng,
một vị hoàng đế từng thống nhất
thiên hạ và nắm trong tay quyền lực tuyệt đối,
nỗi ám ảnh ấy chắc chắn còn lớn hơn nhiều.
Ông không chỉ muốn xây cho mình một nơi
an nghỉ vĩ đại, mà còn muốn biến nó
thành một pháo đài dưới lỏng đất,
nơi bất cứ kẻ nào có ý định xâm phạm
đều phải trả giá. Nhiều giai thoại kể
rằng bên trong lăng mộ có những cơ quan
chết người được sắp đặt sẵn, có thể là
những chiếc nỏ tự động giấu trong lối đi,
chỉ cần kẻ xâm nhập chạm vào cơ cấu nào đó
là tên độc sẽ lập tức bắn ra.
Có thể là những hố sâu được che phủ khéo léo
bằng ván gỗ và cát, bên dưới cắm đầy
lưỡi dao sắc nhọn, cũng có thể là các lớp
cát lún, được bố trí để nuốt trừng
những kẻ cố đào đường vào từ bên ngoài.
Dù chưa thể xác nhận toàn bộ các
chuyển thuyết ấy, nhưng chúng không phải hoàn toàn
vô căn cứ, bởi kỹ thuật cơ quan
và bẫy mộ đã xuất hiện từ rất sớm
trong lịch sử Trung Hoa. Chính vì vậy,
việc khai quật lăng mộ không đơn giản là
đào đất lên rồi bước vào bên trong.
Đó là một cuộc đối đầu với cả thời gian
Một ngôi mộ đã nằm yên hơn hai thiên niên kỷ,
không thể bị đối xử như một công trình bình thường.
Mỗi lớp đất được bóc ra
đều có thể là một trang sử, nhưng cũng
có thể là một lớp bảo vệ cuối cùng mà người xưa
cố tình để lại. Cho đến nay, chính quyền
Trung Quốc vẫn chưa có kế hoạch khai quật
toàn diện khu mộ chính của Tân Thủy Hoàng.
Các nhà khảo cổ chủ yếu tiến hành khảo sát,
đo đạt, nghiên cứu từ bên ngoài
và khai quật ở những khu vực phụ trợ
có thể kiểm soát rủi ro tốt hơn.
Sự kiên nhẫn ấy không phải vì con người
thiếu tò mò, mà vì họ hiểu rằng
có những bí mật nếu mở ra quá sớm
sẽ không còn cơ hội sửa chữa. Lăng mộ
Tân Thủy Hoàng không chỉ là tài sản của một quốc gia,
mà còn là di sản chung của nhân loại.
Và đôi khi, cách tốt nhất
để bảo vệ một bí mật không phải là vội vàng
giải mã nó, mà là chờ đến khi
con người có đủ khả năng bước vào, mà không
phá hủy chính thứ mình muốn tìm kiếm.
Tám, trong tất cả những yếu tố khiến
lăng mộ Tân Thủy Hoàng trở thành một nơi gần
như bất khả xâm phạm. Dòng sông Thủy Ngân
có lẽ là bí ẩn nổi tiếng và ám ảnh nhất.
Từ rất lâu, người ta đã truyền tay nhau
rằng bên trong khu mộ chính không chỉ có
quan tài, kho báu và cung điện ngầm,
mà còn có những dòng sông, biển cả
được tạo nên từ Thủy Ngân lòng.
Nghe qua, điều này giống như một chi tiết
được thêm vào để làm câu chuyện trở nên huyền bí hơn.
Thế nhưng, chính các ghi chép
cổ và kết quả khảo sát hiện đại
lại khiến giả thuyết ấy không thể bị xem nhẹ.
Trong bộ sử ký, Tư Mã Thiên
từng mô tả lăng mộ Tần Thủy Hoàng
là một thế giới thu nhỏ dưới lòng đất,
nơi có sông ngòi, biển cả và những dòng chảy
được làm bằng Thủy Ngân.
Nếu chỉ là một lời kể cổ xưa,
người đời có thể cho rằng đó là sự phóng đại
nhằm tô động quyền lực của vị hoàng đế đầu tiên.
Nhưng điều kỳ lạ là khi các nhà khoa học
dùng thiết bị hiện đại để đo đạt khu vực lăng mộ,
họ phát hiện hàm lượng Thủy Ngân
trong đất tại đây cao hơn mức bình thường rất nhiều.
Có ước tính cho rằng lượng Thủy Ngân
ở một số vị trí có thể cao gấp hàng trăm lần
so với môi trường tự nhiên xung quanh.
Điều này khiến nhiều người tin rằng
ghi chép của Tư Mã Thiên không hoàn toàn là truyền thuyết.
Rất có thể bên dưới lớp đất sâu kia
thật sự tồn tại một hệ thống Thủy Ngân nhân tạo
được người xưa bố trí theo ý đồ đặc biệt.
Đáng chú ý hơn,
sự phân bố Thủy Ngân trong khu vực lăng mộ
được cho là có sự tương đồng kỳ lạ
với bản đồ lãnh thổ nhà Tần
Phía Tây Bắc có hàm lượng Thủy Ngân thấp hơn
trong khi phía Đông Bắc và phía Nam
lại ghi nhận mức cao hơn.
Sự trùng hợp ấy khiến nhiều người đặt câu hỏi
liệu Tần Thủy Hoàng có cố tình
tạo ra một bản đồ đế quốc bằng Thủy Ngân
ngay trong thế giới bên kia hay không?
Nếu điều này là thật,
thì lăng mộ không chỉ là nơi trôn cất một thi thể
mà còn là bản sao thu nhỏ của thiên hạ
mà Tần Thủy Hoàng từng thống trị.
Khi còn sống, ông muốn gom sáu nước về một mối.
Khi chết đi, ông vẫn muốn mang theo hình bóng
của Giang Sơn ấy xuống lòng đất.
Những dòng Thủy Ngân có thể đại diện cho sông Hoàng Hà,
Trường Giang, biển lớn và các vùng đất
thuộc đế quốc tần như Thể vị Hoàng Đế
vẫn đang ngồi giữa chiều đình âm phủ
nhìn xuống lãnh thổ của mình
trong một cõi vĩnh hẳng.
Nhưng Thủy Ngân không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng,
nó còn là một chất cực kỳ độc hại.
Hơi Thủy Ngân có thể gây tổn thương nghiêm trọng
đến hệ thần kinh, hệ tiêu hóa, phổi, thận
và nhiều cơ quan khác trong cơ thể.
Nếu trong lăng mộ thật sự có một lượng Thủy Ngân lớn,
thì bất cứ ai xâm nhập
vào không gian kín bên trong đều có thể đối mặt
với nguy cơ chúng độc.
Chính điều này khiến nhiều người cho rằng
dòng sông Thủy Ngân không chỉ được tạo ra
để trang trí hay mô phỏng thiên hạ,
mà còn là một lớp phòng vệ chết người
nhằm ngăn chặn trộm mộ.
Một giả thuyết khác cho rằng Thủy Ngân còn có vai trò
bảo quản thi thể.
Trong môi trường kín, lượng Thủy Ngân lớn có thể giúp hạn chế
sự phân hủy, chống lại vi khuẩn
và tạo nên một lớp bảo vệ đặc biệt quanh khu mộ.
Có thể người xưa chưa hiểu đầy đủ
về độc tính của Thủy Ngân như khoa học hiện đại,
nhưng họ đã biết rằng
chất này có những đặc tính khác thường.
Với một vị hoàng đế luôn ám ảnh về sự trường sinh,
việc đưa Thủy Ngân vào lăng mộ
cũng không phải điều quá khó hiểu.
Câu hỏi tiếp theo là người thời Tân
lấy đâu ra lượng Thủy Ngân khổng lồ như vậy?
Vào thời cổ đại, Thủy Ngân thường được khai thác
từ Chu Sa, một loại khoáng vật có màu đỏ,
chứa hợp chất Thủy Ngân so phi.
Chu Sa không chỉ được dùng trong luyện kim
mà còn xuất hiện trong thuật luyện đan,
nghi lễ trừ tà và cả những phương thuốc
liên quan đến an thần, trường sinh.
Đây là vật liệu quý giá.
Đặc biệt trong bối cảnh Tân Thủy Hoàng
từng giáo riết tìm kiếm phương thuốc bất tử
sau khi thống nhất thiên hạ.
Một số giả thuyết cho rằng
người có khả năng cung cấp lượng Chu Sa và Thủy Ngân khổng lồ
cho lăng mộ Tân Thủy Hoàng có thể là ba thanh.
Nữ thương nhân giàu có bậc nhất
thời bấy giờ, bà được cho là sở hữu
sản nghiệp khai khoáng lớn và là người
phụ nữ hiếm hoi được Tân Thủy Hoàng nề trọng.
Nếu gia tộc của ba thanh thật sự nắm
trong tay nguồn Chu Sa dồi dào
thì việc cung cấp một lượng lớn Thủy Ngân
cho công trình lăng mộ không phải điều không thể xảy ra.
Dù mục đích ban đầu là gì,
Thủy Ngân trong lăng mộ Tân Thủy Hoàng
vẫn mang hai tầng ý nghĩa đáng sợ.
Một mặt, nó có thể là biểu tượng cho Giang Sơn
mà Hoàng đế muốn mang theo sau khi chết.
Mặt khác, nó cũng có thể là lớp
độc khí âm thầm bảo vệ thi thể
và kho báo khỏi những kẻ xâm nhập.
Chính vì vậy, mỗi lần nhắc đến khu mộ chính
người ta không chỉ nghĩ đến vàng bạc,
cung điện hay quan tài Hoàng đế
mà còn nghĩ đến những dòng sông bạc lạng lẽ
chảy trong bóng tối, đẹp đẽ, lạnh lùng
và chết chóc.
Nếu một ngày nào đó cánh cửa trung tâm lăng mộ được mở ra
dòng sông Thủy Ngân ấy có thể sẽ là một
trong những cảnh tượng gây chấn động nhất lịch sử khảo cổ.
Nhưng trước khi con người đủ khả năng
nhìn thấy nó bằng mắt thật, câu hỏi
vẫn còn treo lơ lửng trong bóng tối.
Thủy Ngân chỉ là một lớp bảo vệ tình cờ
hay là một phần trong kế hoạch phòng thủ
được tính toán kỹ lưỡng của Tân Vương.
Và nếu dòng sông độc ấy đã tồn tại suốt hơn
2.000 năm, thì bên cạnh nó còn bao nhiêu
cạm bẫy khác đang chờ đợi những kẻ
dám đánh thức giấc ngủ của vị Hoàng đế đầu tiên?
9. Ngoài dòng sông Thủy Ngân
đầy chết chóc, lăng mộ Tân Thủy Hoàng
còn được cho là ẩn giấu nhiều lớp cạm bẫy khác
được thiết kế để ngăn chặn
bất cứ kẻ nào dám xâm phạm nơi an nghỉ
của Hoàng đế. Trong suốt nhiều năm
gần như không có bằng chứng rõ ràng
cho thấy khu mộ chính từng bị đào phá
thành công. Điều đó khiến nhiều người tin rằng
người xưa đã tạo nên một hệ thống phòng thủ
cực kỳ tinh vi, đủ sức
khiến những tên trộm mộ gan lì nhất cũng phải
trùn bước. Tuyến phòng thủ đầu tiên được
nhắc đến chính là cát lún. Người ta cho rằng
xung quanh lăng mộ có những lớp cát
được xử lý đặc biệt, nung ở nhiệt độ cao
rồi rải thành từng vùng để tạo ra
trạng thái dễ sụt lún. Nếu kẻ
trộm cố đào đường hầm từ bên ngoài vào
chỉ cần chạm phải lớp cát ấy, toàn bộ
lối đào có thể sụp xuống, nhấn chìm hắn
trong bóng tối. Một khi đã rơi vào
bẫy cát dưới lỏng đất, gần như không có
cơ hội thoát thân. Nhưng cát lún có lẽ
mới chỉ là lớp cảnh báo đầu tiên.
Theo những ghi chép và truyền thuyết được lưu lại
trong các lối đi dẫn vào mộ còn có thể
giấu những chiếc nỏ tự động. Những
chiếc nỏ này được lắp đặt sẵn trong tường hoặc
ở những vị trí khuất, chỉ cần kẻ xâm nhập
vô tình chạm vào cơ quan, mũi tên
sẽ lập tức phóng ra. Đáng sợ hơn,
các nhà khảo cổ khi khai quật
một phần khu vực đội quân đất nung đã
từng phát hiện dấu tích của những loại nỏ cổ
được làm từ gỗ dâu lấy ở Nam Sơn.
Đây không phải thứ vũ khí tầm thường,
mà là loại kình nỏ có lực sát thương mạnh,
được cho là có tầm bắn rất xa và sức căng
cực lớn. Nếu những cơ quan như vậy
thật sự tồn tại trong khu mộ chính,
bất cứ ai bước vào mà không biết đường đi
an toàn đều có thể bị hạ gục trong khoảnh khắc.
Bên cạnh đó, dân gian còn
chuyển tai nhau về một loại bẫy gọi là
bẫy lật liên hoàn. Bề mặt phía trên
có thể được ngụy trang bằng ván gỗ, đất
hoặc cát, trông không khác gì nền đường bình thường.
Nhưng bên dưới lại là một hố sâu
cắm đầy đao nhọn. Thậm chí
những lưỡi đao ấy còn có thể được tẩm độc.
Chỉ cần người đi qua đặt chân sai vị trí,
mặt sàn sẽ sập xuống,
kéo nạn nhân rơi thẳng vào hố chết.
Với một công trình được xây dựng để bảo vệ thi hài
của vị Hoàng đế quyền lực nhất nhà Tần.
Những cơ quan tàn khốc như vậy
không phải điều quá khó tưởng tượng. Tất nhiên,
không phải mọi lời đồn về cạm bẫy
trong lăng mộ đều đã được chứng minh.
Có chi tiết có thể là sự thật, có chi tiết
có thể đã bị phóng đại qua thời gian.
Nhưng điều chắc chắn là người xưa rất coi trọng
việc bảo vệ mộ phần, đặc biệt là
lăng mộ của các bậc đế vương.
Một lăng mộ chứa đầy của cải, báu vật,
tượng binh lính, cung điện ngầm
và có thể cả bản đồ thiên hạ bằng thủy ngân
chắc chắn không thể được xây dựng
mà không có biện pháp phòng vệ.
Với Tần Thủy Hoàng, người từng dùng cả đời
để thống nhất sáu nước và lập nên một chiều đại mới.
Cái chết cũng không thể khiến ông Buông
bỏ quyền lực. Ông muốn lăng mộ của mình
trở thành một thế giới riêng, một vương chiều
dưới lòng đất, nơi mọi kẻ xâm nhập
đều phải trả giá. Chính vì vậy,
cho đến ngày nay, lăng mộ Tần Thủy Hoàng
vẫn chưa được khai quật toàn bộ. Không phải
vì con người không tò mò, mà vì bên dưới
lớp đất kia có quá nhiều rủi ro. Đó
có thể là khí độc từ thủy ngân, là cấu trúc
ngầm dễ sụp đổ, là hiện vật cổ
có thể tan biến khi gặp không khí,
và cũng có thể là những cạm bẫy vẫn còn nằm im
sau hơn 2.000 năm. Các chuyên gia
hiểu rằng, một khi mở cánh cửa ấy,
họ không chỉ bước vào một ngôi mộ, mà bước
vào một thế giới đã được người xưa khóa chặt
bằng cả trí tuệ, nỗi sợ và tham vọng
bất tử. Có lẽ trong tương lai, khi
khoa học khảo cổ phát triển hơn, con
người sẽ đủ khả năng tiến sâu vào trung tâm lăng mộ
mà không phá hủy những gì đang nằm bên trong.
Khi đó, những bí mật về thi hài
Tần Thủy Hoàng, kho báu Hoàng gia,
dòng sông thủy ngân và các cơ quan
chết người có thể sẽ lần lượt được đưa
ra ánh sáng. Nhưng cho tới lúc ấy,
lăng mộ vẫn sẽ tiếp tục nằm yên dưới lòng đất
Tây An, im lặng như một lời thách thức
gửi đến hậu thế. Hơn hai ngàn
năm đã trôi qua, đội quân đất nung vẫn đứng
đó. Những chiến binh không tuổi
vẫn hướng mắt về phía trước, như thế đang
chờ một mệnh lệnh chưa bao giờ được ban ra.
Dòng sông thủy ngân, nếu thật sự
tồn tại, vẫn có thể đang lặng lẽ phản
chiếu một vương quốc chết trong bóng tối.
Và ở trung tâm tất cả, Tần Thủy Hoàng,
vị hoàng đế đầu tiên của Trung Hoa,
có lẽ vẫn đang ngủ trong cung điện
ngầm của mình, được bảo vệ bởi những
bí mật mà con người hiện đại vẫn chưa dám đánh thức.
Video hôm nay xin được khép lại
tại đây. Cảm ơn các bạn đã theo dõi.
Hẹn gặp lại trong những phần tiếp theo của
series Những Lăng Mộ bị Nguyên Rùa.
