Vỡ đập liên hoàn ở Trung Quốc: “Hồ chứa kiểu mẫu” vẫn thất thủ trước lũ dữ?
KEM BO
312 người theo dõi
16 Lượt xem video·9 thg 7, 2026
Tin tức | Đập liên kết ở Trung Quốc: “Hồ chứa mẫu” vẫn thất bại trước khi lũ lụt? Vỡ đập liên hoàn tại Quảng Tây sau bão Maysak sáng hàng đá bóng người sơ đính, đặt câu hỏi lớn về năng lượng chống lũ hồ chứa tại Trung Quốc. Lăng kính nhân vật nguyên phân tích đa chiều chứa kiểu mẫu vẫn thất bại, diễn biến cứu hộ và hoạt động của thiên tai cực đoan.
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Trung Quốc giúp toàn lực chống lũ, Quảng Tây oan minh sau vụ vỡ hổ chứa.
Mưa lớn lịch sử do bão Mây Trắc gây lũ lột sạt lở và vỡ đập nghiêm trọng tại nhiều tỉnh thành Trung Quốc,
khiến hàng chục người tử vong và hơn 100.000 người phải sơ tán khẩn cấp.
Mới đây, Tổng bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình và Thủ tướng Lý Cường đã đồng loạt đưa ra những chỉ đạo khẩn cấp,
yêu cầu chính quyền địa phương giúp toàn lực triển khai công tác cứu hộ, cứu nạn, điều trị người bị thương
và nhanh chóng bố trí nơi ở cho người dân, nhằm giảm thiểu tối đa thương vong cũng như ngăn ngừa các thảm họa thư cấp.
Trọng điểm của đợt thiên tai nghiêm trọng lần này là sự cố vỡ đập liên hoàn tại khu tự trị dân tộc Troang, tỉnh Quảng Tây.
Dưới ảnh hưởng trực tiếp từ bão Mây Trắc, mưa lũ lớn đổ rồn với Nam Ninh, khiến các hồ chứa rơi vào tình trạng báo động đỏ.
Điển hình vào sáng ngày 6 tháng 7, tại thành phố Hoành Châu, hai hồ chứa nước Lục Lam và Vân Biểu đã tràn đỉnh và xuất hiện các điểm vỡ đập.
Riêng tại hồ Lục Lam, đập chính bị suột lửa nghiêm trọng ở hai điểm với tổng chiều dài khoảng 50 mét,
bao gồm một điểm ở đầu đập phía đông và một điểm ở thân đập bên trái gần chạm Thủy Điện.
Diễn biến sự cố diễn ra rồn rập chỉ trong vài giờ.
Trước đó vào ngày 5 tháng 7, chạm phục vụ hồ Lục Lam đã đưa ra bốn thông báo xả lũ liên tiếp và tiến hành xả nước từ tối cùng ngày.
Đến dạng sáng ngày 6 tháng 7, mực nước hồ dâng lên mức 111,2 mm, vượt mực nước lũ thiết kế 0,91 mét.
Dù chạm đã mở toàn bộ cửa xả vào lúc 6 giờ sáng, nhưng lượng nước đổ về quá nhanh đã dẫn đến hai lần vỡ đập liên tiếp từ lúc 10 giờ 30 phút sáng cùng ngày.
Dòng lũ cuốn theo bùn đất quần cuộn đổ xuống hạ du, cuốn phăng cổng, tường rào và lam đổ sập nhiều nhà dân dọc dòng chảy,
khiến nhiều người không kịp di tản phải leo lên mái nhà chờ cứu hộ.
Theo báo cáo từ cuộc họp báo Phòng chống thiên tai TP. Nam Ninh, đợt lũ này đã cướp đi sinh mạng của bốn người,
làm 8 người mất tích và ảnh hưởng trực tiếp tới khoảng 84.700 cư dân tại TP. Hoành Châu.
Trong số hơn 54.000 người phải sơ tán khẩn cấp tại đây, có hơn 53.000 người đã được bố trí tái định cư an toàn.
Ngoài ra, tại huyện Tân Dương Lân Cận, toàn bộ hơn 8.000 người dân nằm trong vùng nguy hiểm cũng đã được sơ tán thành công.
Hồ Chứa Lục Lam công trình được xây dựng từ những năm 1958 đến 1960 với dung tích 95,52 triệu m2,
có vùng ảnh hưởng hạ du bao phủ bốn thị trấn gồm Hiệu ỉ, Hoành Châu, Mã Lĩnh, Vân Biểu với khoảng 170.000 dân.
Trong lịch sử, công trình này từng bị truyền thông gọi là hồ chứa có vấn đề do sự xuống cấp và rủi ro an toàn cao.
Dù mới được phê duyệt cải tạo vào năm 2023 và công bố hoàn thành chuẩn hóa thành công trình kiểu mẫu
vào tháng 6 năm 2025, đập vẫn không thể chống chọi trước sức tàn phá của thiên tai lần này.
Trước tình hình khẩn cấp, Bộ Quản lý Khẩn cấp Trung Quốc đã huy động hơn 1,3.000 cứu hộ viên quốc gia,
hàng trăm phương tiện và xuồng chuyên dụng, đồng thời triển khai hai thiết bị bay không người lái
Winglong để hỗ trợ thông tin liên lạc tại vùng thiên tai.
Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia cũng cấp tốc phân bổ 100 triệu nhân dân tệ,
khoảng 14,7 triệu đô la Mỹ, để hỗ trợ Quảng Tây nhanh chóng khắc phục hậu quả.
Thiên tai không chỉ giới hạn ở Quảng Tây. Sáng sớm ngày 7 tháng 7, một vụ sạt lờ đất kinh hoàng
đã xảy ra tại huyện Đáng Sương, tỉnh Cám Túc, vui lấp và làm mất tích 33 người. Đực lượng chức năng
đã tìm thấy 21 người mắc kẹt, nhưng trong đó có 5 người đã tử vong. Tại khu vực phía đông tỉnh Hồ Bắc,
dông lốc dữ dội và lốc xoáy quét qua đêm ngày 6 tháng 7 cũng đã khiến 11 người tử vong,
ảnh hưởng đến gần 15.000 cư dân. Hiện tại, Bộ Thủy lợi Trung Quốc dự báo,
ảnh hưởng của bão Mây Trắc sẽ còn tiếp diễn trong những ngày tới.
Thủ tương Lý Cường đã chỉ đạo sát sao các cơ quan phòng chống thiên tai quốc gia,
phối hợp chặt chẽ với địa phương, kiên quyết loại bỏ tư tưởng chủ quan,
ra soát triệt đề các rủi ro tại hệ thống sông Hồ để bảo vệ tính mạng và tài sản nhân dân.
Rắn độc cả ngàn con sổng chuồng bò khắp khu dân cư do lụt ở Quảng Tây, Trung Quốc.
Do ảnh hưởng liên tục từ hoàn lưu bão Mây Trắc kết hợp với gió mùa T-Nam,
khu vực Quảng Tây Trung Quốc đang phải đối mặt với tình trạng mưa lũ nghiêm trọng.
Thiên tai không chỉ đe dọa hệ thống thủy lợi mà còn gây ra sự cố hy hữu khi một trang trạng
nuôi rắn bị lũ cuốn trôi, khiến hàng trăm con rắn thoát ra môi trường.
Trong ngày 7-7, trên mạng xã hội lan truyền nhiều hình ảnh và video clip phản ánh tình trạng một
trang trạng nuôi rắn tại làng Đặng Vưu, vượt thành phố Hoành Châu, bị dòng lũ tàn phá.
Sự việc khiến một lượng lớn rắn thoát ra ngoài dẫn đến nhiều bái đăng cảnh báo người dân sống
trong khu vực lân cận phải nâng cao cảnh giác. Đáng chú ý, một số tài khoản mạng xã hội còn bình luận
rằng đã có người dân bị mắc kẹt, bị rắn cắn, đang phải đối mặt với tình trạng thiếu thuốc men và khó
tiếp cận điều trị y tế. Trước những thông tin trên, lãnh đạo làng Đặng Vưu đã có những phản hồi
cụ thể nhằm xác minh vụ việc. Theo đó, sự cố xảy ra vào sáng ngày 6-7 khi trang trại bị nước lũ cuốn
trôi. Ước tính sơ bộ có khoảng 800-900 con rắn đã sổng trường. Tính đến thời điểm hiện tại,
có một người dân làng đã bị rắn cắn và đang được điều trị khẩn cấp tại bệnh viện.
Tuy nhiên, đại diện chính quyền địa phương cũng lưu ý rằng không phải tất cả số rắn trốn thoát đều
có nọc độc. Trang trại này chủ yếu nuôi 3 loại rắn là rắn hổ mang, rắn chuột vua và rắn nước,
trong đó duy nhất rắn hổ mang là có độc. Bên cạnh đó, do bị ngâm trong nước quá lâu,
hầu hết số rắn trong trạng thái có khả năng đã chết. Ngay sau khi sự cố xảy ra, nhiều cư dân từ
các làng lân cận, những nơi không bị ảnh hưởng bởi lũ lụt đã tự nguyện phối hợp thành lập các đội
bắt rắn. Người dân đã sử dụng dụng cụ đánh bắt cá và thiết bị đánh bắt cá bằng điện để thu gom.
Thực tế, tại hiện trường cho thấy hầu hết rắn đã bị lũ cuốn trôi. Hiện chỉ có một số ít bám trên
rác thải và các mảnh vụn trôi nổ trên mặt nước. Phần lớn số rắn bắt được tại hiện trường đều là
rắn nước không độc. Sự cố tại Trang trại rắn chỉ là một phần trong bức tranh thiên tai đang diễn ra
phức tạp tại Quảng Tây. Trước đó, các trận mưa lớn liên tục do ảnh hưởng của bão may sát đã khiến
một số hồ chứa ở Hoành Châu và Nam Ninh phải đối mặt với tình trạng khẩn cấp. Trung tâm Thủy văn
khu tự trị dân tộc Trang, Quảng Tây đã chính thức nâng cảnh báo lũ lên mức đỏ, cấp độ cao nhất.
Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh hoàn lưu của bão may sát tiếp tục kết hợp với gió mùa Tây
Nam gây mưa lớn kéo dài, làm gia tăng nghiêm trọng nguy cơ lũ lụt, sạt lửa đất và các thảm họa thứ cấp.
Cơ quan Khí tượng Trung Quốc đồng thời đưa ra cảnh báo mưa lớn kéo dài tại Quảng Tây có thể gây ra lũ
Theo dự báo Thời tiết, trong ngày 8 tháng 7, do tác động liên tục thù hoàn lưu còn lại của bão may sát
kết hợp với gió mùa Tây Nam, nhiều địa phương bao gồm Quảng Tây, Sơn Đông, Liêu Ninh và một số
khu vực khác sẽ tiếp tục có mưa to đến rất to. Riêng đối với khu vực Đông Nam Quảng Tây,
ục bộ có nơi sẽ xuất hiện mưa đặc biệt lớn với lượng mưa ghi nhận từ 250-260 mm.
Siêu bão Ba Phỉ hút gió từ ngày 9 tháng 7 tạo sóng to trên biển Đông
Theo thông tin cập nhật mới nhất từ Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia,
siêu bão Ba Phỉ đã giảm đi một cấp so với thời điểm đình hiểm, hiện duy trì ở cấp 16,
tương đương vận tốc gió từ 184 đến 201 kmh. Đây là siêu bão thứ ba xuất hiện tại khu vực Tây Bắc
Thái Bình Dương trong năm nay. Vào hồi 7 giờ sáng, vị trí tâm siêu bão được xác định cách
miền Trung Philippines khoảng 1.850 km về phía đông và cách đảo Đài Loan Trung Quốc khoảng
2.100 km về phía đông nam. Về lộ trình di chuyển, trong 24 giờ tới, siêu bão Ba Phỉ tiếp tục
giữ hướng Tây với tốc độ di chuyển tương đối nhanh, đạt khoảng 25-30 kmh. Tuy nhiên,
các chuyên gia khí tượng nhận định sẽ có một bước ngoạt về hướng đi trong những ngày tới.
Dự báo từ ngày 9 tháng 7, bão sẽ bắt đầu di chuyển chậm lại với tốc độ chỉ còn 15-20 kmh,
đồng thời đổi hướng sang Tây Tây Bắc, tiến thẳng về phía đảo Đài Loan. Cường độ siêu bão dự kiến
sẽ duy trì trong khoảng 2-3 ngày tới trước khi có dấu hiệu suy yếu dần từ ngày 10 tháng 7.
Theo kịch bản dự báo, khoảng ngày 11 tháng 7, tầm bão sẽ đi qua phần phía bắc của đảo Đài
Loan Trung Quốc. Và đến ngày 12 tháng 7, tức Chủ nhật tuần này, bão sẽ đổ bộ trực tiếp vào
khu vực tỉnh Phúc Kiến Trung Quốc. Sau khi tiến sâu vào đất liền, bão mới dần suy yếu và tan đi.
Dù các mô hình dự báo hiện tại cho thấy ít khả năng bão đi trực tiếp vào Biển Đông,
nhưng các chuyên gia đặc biệt lưu ý về tầm ảnh hưởng rộng lớn của cơn bão này. Do hoàn lưu của
siêu bão Ba Vì có bán kính cực kỳ lớn, nó tạo ra hiệu ứng hút gió mạnh mẽ, tác động trực
tiếp đến chế độ gió trên Biển Đông. Cụ thể từ ngày 9 tháng 7, gió Tây Nam ở khu vực phía Nam Biển
Đông, bao gồm cả vùng biển đặc khu Trường Sa, sẽ bắt đầu mạnh dần lên đạt mức cấp 6. Cao điểm
của đợt tác động này sẽ rơi vào 2 ngày 10 và 11 tháng 7. Trong giai đoạn này, toàn bộ khu vực Bắc,
Giữa và Nam Biển Đông, bao gồm cả hai vùng biển đặc khu Hoàng Sa và Trường Sa, sẽ ghi nhận
gió mạnh lên tới cấp 6-7. Hệ quả của gió mạnh là những đợt sóng biển cao từ 3-5m khiến tình trạng
biển động trở nên rất mạnh. Đây là mối ngu hiểm trực tiếp đối với các hoạt động giao thông vận
tải và đánh bắt thủy hải sản trên biển. Cơ quan Khí tượng Việt Nam đã đưa ra cảnh báo khẩn cấp,
yêu cầu tất cả tàu thuyền đang hoạt động trong khu vực này phải chủ động theo dõi sát diễn biến của bão
để có biện pháp ứng phó, đảm bảo an toàn tuyệt đối về người và tài sản.
Hiện nay, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia và các cơ quan khí tượng quốc tế như Nhật
Bản vẫn đang duy trì việc theo dõi nghiêm ngặt mọi biến động nhỏ nhất về cường độ cũng như đường đi của
siêu bão Ba Phì. Trong bối cảnh bão số 1, tên quốc tế là Majak, vừa đi qua gây ra những thiệt hại
đáng kể tại khu vực Quảng Ninh. Việc xuất hiện thêm một siêu bão có cường độ mạnh cấp 17 dật trên
cấp 17 như Ba Phì ngoài khơi là lời nhắc nhở quan trọng về tính chất khốc liệt của mùa thiên tai năm nay.
Người dân đặc biệt là bà con ngư dân và các đơn vị vẫn tại biển cần liên tục cập nhật các bản
tin thời tiết trinh thống để có kế hoạch sản xuất và di chuyển phù hợp, tránh đi vào các cuộc nguy hiểm
khi hoàn lưu bão bắt đầu gây tác động trên toàn biển Đông từ cuối tuần này.
Siêu bão Ba Phì bất ngờ đổi hướng. Thời điểm đổ bộ đất liền được xác định.
Theo cập nhật mới nhất từ Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, siêu bão Ba Phì,
tên quốc tế là Ba Vì, hiện đang suy trì sức gió ở cấp 16, dù đã giảm một cấp so với thời điểm
trước đó. Hiện trạng quan chắc cho thấy tâm siêu bão đang cách khu vực miền Trung Philippines
khoảng 1.850 km về phía đông và cách đảo Đài Loan Trung Quốc khoảng 2.100 km về phía đông nam.
Cơ quan khí tượng Nhật Bản JMA đánh giá đây là cơn bão có quy mô lớn với cứng độ rất mạnh. Sức gió
mạnh nhất vùng gần tâm bão đạt 185 km trên giờ, giật khoảng 259 km trên giờ.
Trong khi đó, Cơ quan Quản lý Dịch vụ Khí quyển Địa vật lý và Thiên văn Philippines
Pagaja xác nhận bão có suy yếu nhẹ sau khi đi qua quần đảo Mariana của Mỹ nhưng vẫn
giữ nguyên cấp độ siêu bão khi tiến vào vùng biển phía đông đảo Luzon của Philippines.
Về lộ trình di chuyển, trong 24 giờ tới, siêu bão 3 vỉ sẽ di chuyển chủ yếu theo hướng Tây
với tốc độ khá nhanh, từ 25 đến 30 km trên giờ. Tuy nhiên, từ ngày 9 tháng 7,
bão có dấu hiệu di chuyển chậm lại và đổi hướng sang Tây Tây Bắc, hướng thẳng về phía đảo
Đài Loan. Các kịch bản dự báo hiện tại cho thấy bão sẽ duy trì cứng độ siêu bão trong khoảng
2 đến 3 ngày tới, trước khi bắt đầu suy yếu dần từ ngày 10 tháng 7.
Đáng chú ý, thời điểm bão ảnh hưởng rõ rệt nhất đến Đài Loan, Trung Quốc được dự báo sơ vào
ngày 10 và ngày 11 tháng 7. Theo nhận định từ cơ quan ký tượng Đài Loan, bão có xu hướng đi
qua phía Bắc hòn đảo này, thay vì đổ bộ trực tiếp. Đến ngày 12 tháng 7, tức chủ nhật tuần này,
bão dự kiến sẽ đổ bộ vào khu vực Phúc Kiến, Trung Quốc, sau đó đi sâu vào đất liền và suy
yếu thành áp thấp nhiệt đới. Siêu bão 3 vỉ đã để lại những hậu quả nặng nghề tại Guam và quần
đảo Bắc Mariana, quực Mỹ. Đặc biệt, tại đảo Rota, tâm bão quét qua với sức gió duy trì lên
tới 290 km trên giờ. Cây đổ gãy cây cối, tư hỏng hệ thống điện lưới và gián đoạn nguồn
cung cấp nước tại nhiều khu vực như Saipan và Tinian. Đối với khu vực Biển Đông của Việt Nam,
dù siêu bão ít có khả năng đi vào trực tiếp, nhưng do hoàn nơ bão có bàn kính cực kỳ rộng lớn,
thời tiết biển sẽ chuyển biến rất xấu trong những ngày tới. Từ ngày 9 tháng 7, gió Tây Nam ở
các khu vực phía Nam Biển Đông, bao gồm cả vùng biển đa khu Trường Sa, sẽ mạnh dần lên cấp 6.
Đình điểm là trong 2 ngày 10 và 11 tháng 7, toàn bộ khu vực Bắc, Giữa và Nam Biển Đông,
bao gồm cả 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, sẽ chịu tác động mạnh mẽ với gió mạnh cấp 6 đến cấp 7.
Sóng biển tại các khu vực này được dự báo sẽ cao từ 3 đến 5 mét,
gây ra tình trạng biển động rất mạnh, ực kỳ nguy hiểm cho các hoạt động giao thông và đánh bắt hải sản.
Gió giít liên hồi từng đợt như xé tỏa không gian, sóng biển dâng cao 11 mét hung hãn ập vào bờ,
những mái nhà không được gia cố bằng bê tông cốt thét, vỡ buộn trước sức ép từ gió giật lên tới 350 km trên giờ.
Tại đảo Rota, thuộc quần đảo Bắc Mariana, sự hoang mang đang bổ vây khi hệ thống điện đứt đoạn
và những cổn sóng viễn thông gãy đổ. Cách đó không xa, căn cứ không quân chiến lược Anderson trên
hòn đảo Tiên Tiêu Guam, nơi đồn trú của những phi đội ném bom B-1, B-2 và B-52 uy lực của
quân đội Mỹ cũng đang gồng mình kích hoạt mức độ sẵn sàng ứng phó cao nhất.
Đó là thực tế đang diễn ra ngay lúc này tại Tây Thái Bình Dương, khi siêu bão ba vỉ đổ bộ.
Một cơn bão đang phổ diễn sức tàn phá của tự nhiên, nhưng ẩn sau màn mưa trắng xoa ấy lại là những
sáo trộn sâu sắc về hạ tầng quân sự, chuỗi cung ứng và cả cầu trúc thời tiết trên Biển Đông.
Tổng quan sự kiện
Thưa quý vị, chúng ta đang theo dõi diễn biến của cơn bão mạnh bậc nhất hành
tinh đến từ đầu năm đến nay. Theo dữ liệu từ các cơ quan khí tượng lớn trên thế giới,
siêu bão ba vỉ, cơn bão thứ ba xuất hiện trên khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương trong năm
2026 đã chính thức đổ bộ vào các vùng lãnh thổ của Mỹ. Cơn bão duy trì sức gió ở mức gần 290 km
trên giờ, tương đương cấp 17, và những cơn gió giật đã chạm mốc 350 km trên giờ.
Tổ quan khí tượng Nhật Bản ghi nhận áp suất trung tâm của bão tụt xuống ngưỡng 910 hPa và có
khả năng tiếp tục giảm còn 905 hPa, một chỉ số cho thấy mức độ nén năng lượng khổng lồ ở vùng lõi.
Sáng ngày 6 tháng 7 theo giờ địa phương, Rota, con đảo với khoảng 1.500 dân,
nằm cách Guam 80 km về phía Bắc, trở thành nơi đầu tiên hướng chọn sức gió từ tâm bão.
Chính quyền địa phương liên tục nhận báo cáo về tình trạng nhà cửa sụp đổ,
cây cối bật gốc và ngập lụt ven biển nghiêm trọng. Tại khu vực Saipan lân cận,
các trạm quan chắc sân bay ghi nhận gió giật vượt 161 km trên giờ, khiến việc di chuyển ngoài
trời trở thành một hành động tự đẩy bản thân vào chỗ chết do các vật thể bay tốc độ cao.
Trong khi đó, đảo Guam, nơi có 170.000 người dân sinh sống, đã khẩn trương mở cửa 5 trung tâm
sơ tán đặt tại các trường học. Với sức chứa khoảng 1.700 người, một số điểm sơ tán nhanh
chóng báo kiếm chỗ, buộc giới chức và linh hoạt chuyển hướng người dân sang các cơ sở khác.
Mưa xối xả chút xuống với dự báo lượng mưa có thể vượt ngưỡng 500mm,
mang theo nguy cơ lụ quét thường trực tại các vùng trụng thấp.
Và đây là một số chi tiết đáng giá. Mặc dù siêu bão Ba Vì đang hoành hành ở khoảng cách
hàng nghìn km, nhưng vòng xoáy hoàn mưu khổng lồ của nó lại đang vươn vòi thao túng các lường gió mùa,
tạo ra một kịch bản thời tiết hiểm ẩn nhiều rủi ro trên chính vùng Biển Đông của chúng ta.
Phân tích chuyên sâu
Vậy tại sao sự dịch truyền của một cơn bão lại thu hút sự chú ý lớn từ giới quan sát khí tượng
lẫn địa chính trị đến vậy? Có 3 yếu tố cốt lõi đan sen vào nhau mà chúng ta cần phân tích làm rõ.
Thứ nhất, quý vị hãy nhìn vào sự khác nhiệt bất thường của chua kỳ khí hậu hiện tại.
Từ đầu năm 2026, thế giới đã ghi nhận 3 cơn bão đạt cường độ cấp 5,
gồm bão xoáy Horatio vào tháng 2, siêu bão Sinlapu vào tháng 4, và giờ là siêu bão Bavi.
Việc các siêu bão hình thành với tầng suất dày đặc tại khu vực cây Thái Bình Dương hoàn toàn có
cơ sở khoa học. Bề mặt đại dương ấm lên, tổn hưởng với hiệu ứng Enino, đang đóng vai trò như
một kho tiết liệu khổng lồ, bơm thêm hơi ẩm và động năng cho khí tuyển. Bão hình thành nhanh hơn,
cường độ đạt đỉnh trong thời gian ngắn hơn. Theo số liệu thống kê, Bavi là cơn bão nhiệt
đới từ cấp 4 trở lên thứ 11, đổ bộ vào lãnh thổ Mỹ trong vòng một thập kỷ qua.
Nếu là một phép so sánh nhỏ, con số này lớn hơn tổng số cơn bão mang sức mạnh tương đương,
ghi nhận trong suốt 57 năm trước đó cộng lại. Tự nhiên đang lên tiếng và những hòn đảo như Guam
hay quần đảo Bắc Mariana đang phải đứng mũi triệu sao. Mồi tháng 4 vừa qua, siêu bão Sinlapu quét qua
đây đã để lại hóa đơn khắc phục hậu quả lên tới 1,5 tỷ USD cùng 17 sinh mạng. Những thiệt hại này
bào mòn nguồn lực địa phương và đặt hệ thống ưng phó thiên tai vào trạng thái căng thẳng liên tục.
Thứ hai, chúng ta phải nhắc đến vị thế chiến lược không thể thay thế của vòng tâm bão đi qua.
Quần đảo Mariana và Guam không đơn thuần là những mảnh đất chơi trọi giữa đại dương. Đây là
ít hầu quân sự, là bàn đặt chiến lược của Washington tại cây Thái Bình Dương. Hiện có hơn
7.000 quân nhân Mỹ tại ngũ, đồn trú tại Guam. Căn cứ không quân Anderson đặt tại đây là một
nơi mắt xích trọng yếu, nơi Mỹ thường xuyên luân truyền các vi đội máy bay ném bom để duy trì sự
gian đe trong khu vực. Căn cứ hải quân trên đảo cũng là bến đỗ thường trực của 5 tàu ngầm tấn công.
Nếu dịch lên phía bắc khoảng 100 km, chúng ta có đảo Tinian, nơi chứa sân bay Northfield từng ghi
dấu ấn trong thế chiến thứ hai và hiện đang được đổ tiền cải tạo để làm căn cứ dự phòng chiến
lược. Khi một khối mây khổng lồ mang sức gió giật 350 km trên giờ toàn quét qua một cứ điểm
như vậy, mọi toàn tính chiến thuật đều phải nhường chỗ cho sự sinh tồn. Hoạt động huấn luyện,
tuần tra phải đình chỉ, việc phải sơ tán khí tài, gia cố nhà xưởng và sau đó cắn răng chi trả
hàng chục triệu USD để khôi phục cơ sở vật chất, khơi bầy một góc quất trong việc duy trì sức
mạnh quân sự. Bất kể công nghệ vũ khí có hiện đại đến đâu, cơ sở hạ tầng tỉnh vẫn luôn có điểm
yếu trí mạng trước thiên nhiên. Yếu tố thứ ba cũng là yếu tố sát sườn nhất với chúng ta liên
quan trực tiếp đến Biển Đông. Tính đến sáng ngày 6 tháng 7, tầm siêu bão Barbie đang nằm ở tọa độ
14,3 độ vị Bắc, 145,1 độ Kinh Đông, cách miền Trung Philippines hơn 2.000 km. Bão đang di chuyển
theo hướng Tây Tây Bắc với tốc độ 20 km trên giờ. Các mô hình tính toán đều chỉ ra rằng đến khoảng
ngày 10 hoặc 11 tháng 7, bão sẽ nổi hướng Tây Bắc, đi về phía đảo Đài Loan Trung Quốc. Do đó,
sát xuất bão trực tiếp nổ bộ vào Biển Đông là dưới 10%. Nghe thì có vẻ an tâm,
nhưng khoảng cách địa lý không làm giảm đi sự nguy hiểm do cấu trúc hoàn lưu bão gây ra.
Siêu bão Barbie hoạt động như một cỗ máy hút gió khổng lồ, kéo luồng gió mùa Tây Nam ở
khu vực phía Nam hoạt động bồng nổ. Theo dự báo từ Trung tâm Dự báo Khí tượng Thỉ văn Quốc gia,
từ ngày 9 đến 11 tháng 7, gió Tây Nam trên toàn bộ Biển Đông, bao gồm cả khu vực quần đảo Hoàng
Sa và Trường Sa, sẽ mạnh lên cấp 6, cấp 7, kéo theo đó là những đợt sóng biển cao từ 3 đến 5 mét.
Đối với hàng nghìn tàu cá đang bám biển hay các tuyến vận tải hàng hải thương mại,
đây là một rào càn thời tiết cực kỳ nguy hiểm. Sự gián đoạn trong việc khai thác thị
sản hay vận chuyển hàng hóa sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chuỗi kinh tế biển trong những ngày tới.
Đình luận và đánh giá
Rõi theo đường đi của siêu bão Barbie, chúng ta nhận ra sự mong manh của hạ tầng con
người trước biến động cực đoan của thời tiết. Về mặt xã hội, những cộng đồng dân cư trên
các vùng đảo nhỏ đang phải bắt kiệt sức lực để chống chọi. Việc cơ quan khí tượng cảnh báo đảo
Rota có thể sẽ không thể ở được trong nhiều tuần không phải là lời đe dọa xuông. Hạ tầng điện lưới
đứt gãy, tiếu hụt nước ngọt và hệ thống nhà cửa bằng vật liệu nhẹ bị xé nát sẽ đẩy hàng
nghìn người vào cảnh khốn cùng. Sự đứt gãy trong đời sống dân sự ở quy mô này đòi hỏi nguồn
ngân sách giữ trợ khổng lồ và thời gian tái thiết tính bằng tháng, thậm chí bằng năm.
Về phương diện chiến lược, các quốc gia sở hữu hạ tầng quân sự toàn cầu như Mỹ đều
đang phải đối diện với một thực tế, biến đổi khí hậu là một phép thử hạng nặng. Các đòn ráng
xuống của tự nhiên vào những căn cứ quân sự trị giá hàng tỷ USD buộc giới chức phải đánh giá lại
khả năng chịu đựng của công trình. Việc nâng cấp hạ tầng chống bão,
phân tán khí tài ra nhiều hòn đảo nhỏ nhằm tránh bị tổn thất toàn bộ trong một đợt thiên
tai không còn là giải pháp dự phòng mà là yêu cầu cấp thiết. Tiền sẽ chảy từ ngân sách quốc
phòng sang các dự án ra cố bê tông cốt thép, một sự truyền dịch bắt buộc khi tự nhiên nổi rận.
Quay trở lại với Việt Nam, câu chuyện về siêu bão mang lại nhiều góc nhìn về sự chuẩn bị.
Tên bão Ba Vi, tức Ba Vì, là do chính Việt Nam đề xuất, hiện đang đi vào lịch sự khí tượng quốc
tế với tư cách một siêu bão. Năm 2026, cũng ghi nhận hàng loạt tên bão quen thuộc như Yagi hay
Cha Mi chính thức bị Ủy ban bão đoại bỏ khỏi danh sách do hậu quả nặng nề chúng gây ra trước đó,
được thay thế bằng Tomo và Hoa Ban. Mặc dù dự báo tác động của El Nino có thể khiến số lượng bão
trên Biển Đông năm nay giảm xuống mức 8-10 cơn, nhưng cường độ của chúng lại khó lường hơn bao giờ
hết. Sự chủ động từ phía các cơ quan chức năng trong việc cấm biển kịp thời, hướng dẫn tàu
thuyền tìm nơi trú ẩn an toàn trước những biến động do hoàn lưu bão Ba Vì gây ra chính là minh
chứng cho việc lấy phòng ngừa làm trọng tâm bảo vệ sinh mạng và tài sản con người.
