Thầy Bói Xem Vận Mệnh Thấu Thiên Hạ Nhưng Không Xem Được Số Phận Chính Mình

Sống thuận tự nhiên
456 người theo dõi
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Tóm tắt video
Được tạo bởi AICâu chuyện xoay quanh Hàn Cảnh Hư, một thầy bói kiêu ngạo tại núi Kỳ Lam, người tin rằng mình nhìn thấu thiên hạ. Tuy nhiên, những lời phán quyết lạnh lùng của ông đã gây ra bi kịch chia ly và cái chết cho vợ chồng Phùng Minh Khải và Tố Lan. Qua nỗi đau đó, Hàn Cảnh Hư nhận ra sai lầm trong việc quá tin vào thiên mệnh mà bỏ quên sự thấu cảm, từ đó thức tỉnh và học cách nhìn đời khiêm nhường hơn.
Có người nhìn thấu chuyện của thiên hạ nhưng cả đời không nhìn thấu chính mình.
Họ biết ai nên đi, ai nên ở, ai sẽ gặp họa, ai sẽ gặp phúc.
Ở vùng núi Kỳ Lam phía Tây có một người như vậy.
Câu chuyện hôm nay kể về cái giá của một người cả đời nhìn thấu thiên hạ nhưng chưa từng tự hỏi
liệu mình có thể sai hay không?
Ở một vùng rừng núi xa xôi phía Tây có ngọn núi tên Kỳ Lam mà người ta đồn rằng mây không bao giờ tan hết
dù giữa trưa nắng gắt.
Chưa tới giờ máu, hàng người đã ngồi kín dốc đá dẫn lên am nhỏ trên lưng trừng núi.
Không ai nói chuyện.
Mỗi người ôm một thứ trong lòng, ngồi nghe tiếng gió lùa qua kẽ đá và tiếng giọt xương nhỏ xuống mái lá phía trên.
Cái am đó chỉ có một gian, bách tre, mái lá, không có biển hiệu, không có câu đối đỏ trước cửa.
Bên trong chỉ có một cái bàn thấp, một chiếc ghế gỗ và một tấm bài vị nhỏ kê tận góc tường, chữ khác đã mở.
Không ai hỏi tấm bài vị đó thở ai.
Cửa am mở ra khi mặt trời vừa nhú lên khỏi dạng cây phía đông.
Hàn cảnh hư bước ra.
Tóc bạc, áo vải thô màu gụ, chân đi guốc gỗ mòn gót.
Ông không nhìn hàng người đang ngồi chờ.
Ông đứng trước cửa nhìn lên đỉnh núi một lúc, như đang kiểm tra thứ gì đó chỉ mình ông thấy.
Rồi ông ngồi xuống ghế, đặt tay lên bàn, ngằng đầu lên.
Người đầu tiên.
Một người đàn bà ôm đứa con nhỏ chừng ba tuổi bước vào.
Đứa bé nhìn có vẻ mệt, mắt lờ đỡ.
Người đàn bà chưa kịp mở miệng.
Hàn cảnh hư nhìn bà một lần từ trên xuống.
Ông không nhìn đứa bé.
Con bà không bệnh.
Người đàn bà khựng lại.
Chồng bà mới là người cần uống thuốc.
Về đi.
Bà đứng đó thêm một nhịp, miệng mở ra nhưng không thành tiếng.
Rồi đôi mắt bà đỏ lên.
Bà cúi đầu, quay ra, đi nhanh xuống dốc mà không quái lại.
Người ngồi chờ bên ngoài nhìn theo bà, rồi nhìn vào trong am, rồi lại nhìn nhau.
Không ai hỏi gì.
Người thứ hai vào.
Đàn ông, trung niên, tay cầm cái khăn vỏ nát.
Ông ta ngồi xuống, đặt lên bàn một sấp giấy ghi chép chi chít.
Hàn cảnh hư đẩy sấp giấy sang một bên, không nhìn vào.
Ông đang nghĩ đến chuyện bán mảnh đất phía Bắc.
Người đàn ông giật mình nhìn lên.
Đừng bán.
Người muốn mua đất, ông không phải vì cần đất.
Ông ta ngồi im một lúc rồi gật đầu.
Thốc đứng dậy.
Không hỏi thêm.
Người thứ ba là một lão già tóc trắng, lưng còng, trống gậy bước vào chậm.
Ông lão chưa kịp ngồi xuống, chưa mở miệng, chưa làm gì cả.
Hàn cảnh hư dơ tay lên.
Ông không cần hỏi.
Cái thứ ông muốn biết, trời đã định rồi.
Hỏi cũng vô dụng.
Lão già đứng sững, đôi tay cầm gậy run lên rất khẽ.
Ông ta nhìn hàn cảnh hư, không nói được câu nào.
Rồi ông bước lui từng bước, trống gậy xuống dốc, không một lần ngoái đầu.
Hàng người bên ngoài nhìn theo lão già, ai nấy im lặng hơn lúc trước?
Buổi sáng hôm đó, hàn cảnh hư tiếp hơn hai mươi người.
Với mỗi người, ông nhìn một lần rồi phán, không hỏi tên, không hỏi quê, không nhìn vào thứ họ mang lên.
Có người ra về gật đầu, có người ra về ước nước mắt,
có người đứng ở dốc núi nhìn xuống trấn vân thủy phía dưới, rất lâu mới chịu đi.
Không ai tranh luận lại với ông.
Đến gần trưa, một người đàn ông trẻ leo lên, vẻ vội vàng.
Anh ta chưa vào đến cửa am đã nói to.
Thưa thầy, con có việc gấp muốn hỏi về hôn sự của.
Hàn cảnh hư nhìn anh ta.
Ông tú họ phùng ở trấn vân thủy sai anh lên.
Người đàn ông trẻ há miệng.
Họ phùng lo lắng về đứa con trai.
Ngồi xuống.
Người đàn ông ngồi.
Hàn cảnh hư ngả lưng vào ghế, nhắm mắt lại một lúc.
Trong am chỉ có tiếng gió và tiếng đá lăn nhỏ đâu đó phía ngoài dốc.
Khi ông mở mắt ra, ánh nhìn của ông không còn nhìn vào người ngồi trước mặt nữa.
Ông nhìn thẳng ra cửa, về phía dãy núi xa.
Về nói với họ phùng rằng đám hôn sự đó không nên tiến hành.
Cô gái đó mang sao không hợp với con trai họ phùng.
Cưới vào sẽ có nhiều chuyện.
Thưa thầy, cụ phùng hỏi là có cách nào hóa dại.
Không có.
Hai chữ đó ông nói bình thản như người nhận xét thời tiết.
Người đàn ông trẻ đứng dậy, bước ra.
Anh ta đi được vài bước thì dừng lại ngoái vào.
Thầy xem thật thấu suốt.
Cả trấn đều nói vậy.
Hàn cảnh hư không đáp.
Ông đã nhìn sang chỗ khác rồi.
Giữa trưa, am đóng cửa.
Hàng người tan dần xuống núi.
Bên trong, hàn cảnh hư ngồi một mình.
Ông rót nước trà ngội từ cái ấm đất nung ra chén.
Uống từng ngụm nhỏ.
Mắt ông nhìn lên tấm bài vị nhỏ ở góc tường.
Tấm bài vị chữ đã mờ không đọc ra được, nếu không biết trước.
Ông ngồi như vậy một lúc rất lâu.
Không ai biết ông đang nghĩ gì.
Phía dưới dốc núi, lão già tóc trắng vẫn còn đứng ở chỗ cũ.
Nhìn lên cái am lá đã đóng cửa.
Tay siết chặt cây gậy.
Ông ta đứng đó từ lúc bị đuổi ra
cho đến tận lúc mặt trời lên cao.
Ông đến đây để hỏi về đứa con trai đang ốm ở nhà.
Ông không kịp nói được một chữ.
Và hàn cảnh hư nói rằng hỏi cũng vô dụng.
Ở đời có những câu trả lời được được đưa ra trước khi người ta kịp hỏi.
Người ta gọi đó là thấu suốt.
Ít ai hỏi xem câu trả lời đó đến từ đâu.
Trấn vân thủy nằm dưới chân núi kỳ lam,
cách am thầy bói chừng nửa buổi đi bộ.
Tiếng chảy dã gạo từ các nhà vọng ra từ sáng sớm.
Mùi bánh bột chiên từ hàng góc chợ bay theo gió.
Tiếng người gọi nhau Ý ơi khi hàng gánh vào cổng trấn.
Ở đây, tên hàn cảnh hư không cần giới thiệu.
Tiệu Bá Thông ngồi sau cái bếp than nhỏ,
tay lật từng cái bánh tráng dầu trên chảo gang.
Ông ta là người bán bánh ở góc chợ trấn,
đã gần 20 năm biết mặt gần hết người trong trấn
và nghe gần hết chuyện người ta không định kể.
Sáng hôm đó, một người đàn bà dừng lại trước hàng bánh,
đặt tiền xuống rồi không lấy bánh.
Bà chỉ đứng đó nhìn ra phía núi.
Bà lưu lại lên núi về rồi ạ.
Tiệu Bá Thông nói, không ngẳng đầu lên.
Ông Bá Thông biết rồi ạ.
Cả trấn thấy bà đi từ tờ mở.
Bà lưu thở dài, ngồi xuống cái ghế đầu bên hàng bánh.
Đứa con nhỏ bà ôm ban sáng giờ đang ngủ trên lưng,
miệng còn mím chặt.
Thầy nói chồng tôi mới là người cần thuốc,
không hỏi gì thêm, cứ vậy đuổi ra.
Rồi sao?
Rồi tôi về, nhìn lại chồng.
Bà dừng một nhịp.
Ông ấy mặt hơi vàng mấy tháng nay mà tôi cứ lo cho con.
Tiệu Bá Thông lật bánh, không nói gì.
Ông thấy không? Thầy nói đúng.
Bà tin thì thầy đúng.
Bà không tin thì bà về lo cho chồng cũng đúng.
Ông ta xếp bánh ra lá chuối, đẩy sang phía bà.
Cầm lấy mà ăn đi, leo núi về chắc đói.
Bà lưu cầm bánh, ngồi im một lúc rồi nói khẽ.
Nhưng thầy nhìn ra ngay, không hỏi gì cả.
Đâu phải ngẫu nhiên.
Tiệu Bá Thông không trả lời.
Ông tiếp tục lật bánh.
Chuyện về hàn cảnh hư ở Trấn Vân Thủy không thiếu.
Người ta kể đi kể lại qua nhiều năm.
Mỗi lần kể lại thêm một ít, bớt đi một ít.
Nhưng cái cốt thì vẫn vậy.
Câu chuyện thứ nhất người ta hay nhắc là chuyện anh Vương Đức Tải,
làm nghề chở hàng trên sông.
Năm đó tháng 7 nước lớn, anh ta lên núi hỏi
có nên nhận chuyến hàng vượt qua khúc sông Bạch Lộ không?
Hàn cảnh hư nhìn anh ta rồi nói gọn một câu.
Tháng này đừng xuống sông.
Anh Vương không nghe.
Nhận chuyến hàng, thuyền lật ở khúc nước xoáy.
Anh ta bám được vào bờ lao lách mà sống sót.
Hàng mất hết.
Từ đó, anh ta không bao giờ vượt sông tháng 7 nữa
và kể lại chuyện này mỗi khi có người hỏi về thầy bói trên núi.
Câu chuyện thứ hai là chuyện cô Diệp Thanh Hà,
con gái nhà Diệp làm nghề diệt vải ở Đâu Trấn.
Cô chuẩn bị gà cho người tên Lâm Mộc Thành,
con nhà buôn gỗ bên huyện Lạc Bình.
Cha cô lên núi hỏi.
Hàn cảnh hư nói
Người có chữ Mộc trong tên hợp làm ăn không hợp ra đảo.
Gà vào cô này sẽ vất vả.
Cha cô không nghe vì nhà Lâm giàu có.
Ba năm sau, nhà Lâm Mộc Thành phá sản vì nợ bạc.
Cô Diệp Thanh Hà ôm con về nhà cha mẹ.
Từ đó, người trong Trấn hễ gà con gái là hay nhắc câu chuyện đó.
Nhưng, câu chuyện thứ ba thì ít người kể trọn vẹn.
Đó là chuyện nhà họ Phùng.
Phùng Nguyên Tính là phú hộ lớn nhất Trấn Vân Thủy,
có dinh thự ở cuối phố chính, buôn vải và cho vai tiền.
Con trai ông là Phùng Minh Khải,
người hiền lành ít nói,
đã có hôn ước với Tổ Lan,
con gái nhà Diệt Lụa bên Trấn Hàm Dương.
Năm đó, trước đám cưới vài tháng,
không biết ai xui,
Phùng Nguyên Tính sai người lên núi Kỳ Lam hỏi thầy.
Hàn cảnh hư phán,
cô gái đó mang sao không hợp,
cưới vào sẽ có chuyện.
Phùng Nguyên Tính bàn bạc với vợ mấy đêm liền.
Cuối cùng ông quyết định không nghe,
cứ để đám cưới diễn ra.
Hai lý do,
một là hôn ước đã ký, phá ra mất mặt.
Hai là ông không tin lắm vào chuyện sao với Hàn.
Đám cưới diễn ra,
Phùng Minh Khải rước Tổ Lan về dinh thự họ Phùng.
Được hai năm, mọi thứ vẫn bình thường.
Người trong trấn thấy vậy,
thì bắt đầu quên chuyện thầy bói phán về nhà họ Phùng.
Tiêu bá thông là người nhớ.
Buổi chiều hôm đó, khi chợ gần tan,
một người đàn ông ngoài ba mươi dừng lại mua bánh,
tiện miệng kể lại ba câu chuyện trên cho mấy người đứng chờ nghe.
Giọng ông ta trầm trổ,
đặc biệt khi kể đến chỗ Hàn cảnh hư,
nhìn một cái là nói ra được chuyện người khác chưa mở miệng.
Thầy trên núi đó tài thật,
người đàn ông kết lại.
Hai mươi năm chưa thấy sai lần nào.
Phán trăm câu,
có mười câu đúng thì thiên hạ nhớ cả trăm.
Tiêu bá thông nói,
tay vẫn lật bánh, không ngần đầu.
Đám người dừng lại nhìn ông.
Người đàn ông hỏi,
ý ông bá thông là thầy trên núi hay sai?
Ý tôi là người ta hay nhớ điều đúng hơn điều sai.
Đó là chuyện của người nhớ,
không phải chuyện của thầy bói.
Không ai đáp lại.
Người đàn ông cầm bánh đi,
đám đứng xem cũng tan dần.
Một lúc sau chỉ còn một người ở lại,
ngồi xuống ghế đầu hỏi nhỏ,
anh bá thông có bao giờ lên núi hỏi thầy chưa?
Tiêu bá thông im lặng một nhịp.
Ông xếp xong mẻ bánh cuối,
đậy vung trào lại.
Tôi đã lên,
thầy đuổi tôi xuống trước khi tôi kịp mở miệng.
Người kia há miệng,
sao vậy?
Thầy nói tôi đến không phải để hỏi,
mà để cãi.
Thầy không tiếp người đến cãi.
Anh định cãi điều gì?
Tiêu bá thông đứng dậy,
sách cái chảo gan vào trong,
không trả lời.
Phía cuối phố chính,
qua mấy lớp mái ngói,
có cái cổng gỗ lớn sơn đỏ
đã nhạt của dinh thự họ Phùng.
Buổi chiều đó,
trong căn phòng phía đông của dinh thự,
Phùng Minh Khải đang ngồi đọc sách.
Anh ho một tiếng,
lấy khăn che miệng,
rồi tiếp tục đọc.
Phùng Tố Lan ngồi bên khung cửa sổ nhìn ra sân,
tay cầm miếng vải theo,
đặt trên đầu gối mà không theo.
Đường kim đang còn cắm dở trên vải.
Tiếng ho của chồng bà nghe
đã quen tai từ mấy tháng nay.
Ho về đêm nhiều hơn,
sáng dậy hay lạnh vai.
Bà đã nói chuyện này với mẹ chồng.
Người đó gật đầu,
rồi không nhắc lại.
Chàng uống trà đi,
để sách đó.
Phùng Minh Khải nhìn lên,
mỉm cười,
chưa buồn ngủ.
Không phải để ngủ,
để ấm cổ.
Ông ta đặt sách xuống,
với lấy chén trà đã nguội trên bàn,
uống một ngụm.
Nàng đang theo gì vậy?
Tố Lan nhìn xuống miếng vải trong tay.
Chưa xong.
Chàng đừng hỏi trước.
Phùng Minh Khải cười thêm một cái,
rồi lại cầm sách lên.
Tiếng ho lại vang ra,
lần này dài hơn.
Tố Lan nhìn lưng chồng,
tay xiết nhẹ miếng vải theo đang làm dở.
Trên vải mới,
có một chữ theo chưa xong nét cuối.
Chữ An.
Buổi tối hôm đó,
ở dinh thự họ Phùng,
Phùng nguyên tĩnh,
ngồi một mình trong thư phòng,
nghe tiếng con trai ho vọng qua vách.
Ông đặt chén trà xuống,
nhìn vào ngọn đèn.
Trong đầu ông,
câu nói của người Hầu
về từ núi Kỳ Lam hôm đó,
tự nhiên vọng lại.
Cậu ông đã cố quên
từ trước đám cưới đến giờ.
Cô gái đó mang sao
không hợp với con trai họ Phùng.
Cưới vào sẽ có chuyện.
Ông ngồi đó rất lâu.
Không làm gì,
không gọi ai,
chỉ nghe tiếng ho.
Vụ trộm vải ở huyện Lạc Bình
xảy ra vào đầu tháng 9.
Một kho hàng của nhà buôn họ Tề
bị mất 3 tấm lụa tô châu loài tốt
tổng giá trị bằng nửa năm lúa
của một nhà nông Trung Bình.
Người ta tìm thấy
dấu chân ở hàng rào phía sau kho
và một mảnh vải rách
mắc lại trên đinh gỗ.
Mảnh vải đó màu xanh lam,
giống màu áo
của một người làm thuê mới vào kho
được 2 tháng.
Người làm thuê đó
họ hàng với nhà Phùng
ở trấn Vân Thủy.
Phùng Minh Khải
không phải người trực tiếp bị tố.
Nhưng người bị tố
khai ra tên anh
khi huyện Nha Tra hỏi.
Người ta không rõ
vì sợ mà khai bừa
hay vì có người mớm lời.
Nhưng một khi tên
đã được khai trước công đường
thì huyện Nha phải mời lên hỏi.
Giấy triệu tập về
đến dinh thự họ Phùng buổi chiều.
Phùng Nguyên Tĩnh đọc xong
tay đặt tờ giấy xuống bàn
ngồi thẳng lưng nhìn ra sân.
Ông gọi người hầu vào
dặn mấy câu nhỏ
rồi đứng dậy đi vào buồng trong
mà không nói với ai trong nhà.
Đêm đó
ông lên núi Kỳ Lam một mình.
Trời không có trăng
đường dốc tối
ông đi bằng đẹn lồng nhỏ cầm tay.
Mất gần hai giờ
mới lên đến am.
Cửa am tối
ông đứng trước cửa gó ba tiếng.
Một lúc lâu
tiếng quốc gỗ lẹt quẹt
từ trong ra.
Hàng cảnh hư mở cửa
nhìn Phùng Nguyên Tĩnh một cái
không ngạc nhiên.
Ông quay vào trong
để cửa mở.
Phùng Nguyên Tĩnh hiểu ý
bước vào theo
trong am chỉ có ánh đèn
dầu nhỏ trên bàn thờ.
Hàng cảnh hư ngồi vào ghế
không thắp thêm đèn.
Phùng Nguyên Tĩnh đứng
kể lại toàn bộ chuyện huyện Nha
chuyện giấy triệu tập
Hàng cảnh hư ngồi nghe
mắt nhìn ngọn đèn dầu
không ngắt lời.
Khi Phùng Nguyên Tĩnh nói xong
trong am im lặng một lúc
chỉ có tiếng gió ngoài vách.
Hàng cảnh hư cầm lên
ba thẻ gỗ nhỏ
lật qua lật lại trong tay.
Ông nhìn vào đó
hai mắt ông không chớp
Phùng Nguyên Tĩnh đứng trở
tay siết chặt
cái đèn lồng đang cầm.
Rồi hàng cảnh hư
đặt ba thẻ gỗ xuống
ông nhìn thẳng vào Phùng Nguyên Tĩnh
giọng bằng phẳng
như đọc từ đâu đó ra.
Chàng rể nhà ông
mang mệnh cô độc
người vợ hiện tại
là duyên nợ không thuận.
Giữ lại thêm một ngày
là thêm một ngày
trướng khí trong nhà.
Ông muốn giữ thể diện
thì thôi
nhưng nếu muốn cứu con trai
thì phải bỏ.
Phùng Nguyên Tĩnh
không nói gì ngay
ông đặt cái đèn lồng
xuống nền am.
Thầy chắc không?
Tôi nói rồi.
Phùng Nguyên Tĩnh
cúi đầu một cái
nhắc đèn lên
bước ra.
Sau khi tiếng gỗ của ông ta
khuất hẳn xuống dốc
am trở lại im lặng.
Hàng cảnh hư
ngồi nhìn ba thẻ gỗ
còn để trên bàn.
Trong đầu ông
có một thứ gì đó
không khớp
nhỏ thôi
như cái mảnh ghép
đặt lệch một chút
mà nhìn nhanh không ra.
Khỏe hôm nay không rõ.
Ông biết điều đó
nhưng ông đã phán rồi.
Và Phùng Nguyên Tĩnh
đã nghe rồi
và uy danh hai mươi năm
trên núi này
không phải là thứ
có thể lấy lại bằng câu
tôi chưa chắc.
Ông tự nhủ
trong bóng tối của am
ta đã phán
ta không thể sai.
Rồi ông thổi tắt đèn
đi vào trong ngủ.
Hai ngày sau
Phùng Nguyên Tĩnh
gọi Tố Lan vào thư phòng.
Ông không vòng vò.
Ông đặt lên bàn
một tờ giấy viết sẵn
đẩy sang phía nạng.
Tố Lan nhìn xuống.
Đó là tờ ly thư
chữ viết ngay ngắn
chỗ ký tên của nàng còn trống.
Thầy trên núi đã nói rõ rồi.
Đây không phải chuyện ông muốn
nhưng là chuyện phải làm.
Tố Lan ngồi thẳng lưng
hai tay đặt trên đầu gối.
Nàng nhìn tờ giấy một lúc
rồi nhìn lên Phùng Nguyên Tĩnh.
Chàng Khải có tội gì?
Phùng Nguyên Tĩnh không trả lời ngay.
Ông nhìn sang chỗ khác.
Chuyện huyện nhà sẽ giải quyết được.
Đây là chuyện khác.
Chuyện khác là chuyện gì?
Thầy bói nói một câu
thì đó là chuyện của thầy.
Chồng tôi chưa làm gì sai.
Giọng nàng không run, không to.
Chỉ thẳng.
Phùng Nguyên Tĩnh nhìn lại nàng
lần đầu tiên từ đầu cuộc nói chuyện.
Con dâu, ông hiểu con nói gì
nhưng trong nhà này ông là người quyết.
Tố Lan nhìn tờ ly thư.
Nhìn lâu.
Tay nàng cầm bút lên, đặt xuống
rồi cầm lên lần nữa.
Mẹ chồng nàng đứng ở cửa thư phòng
từ lúc nào, không vào, không ra, chỉ đứng đó.
Tố Lan ký tên.
Nàng đặt bút xuống, đứng dậy,
cúi đầu với Phùng Nguyên Tĩnh, rồi bước ra.
Nàng đi qua mẹ chồng đang đứng ở cửa,
không nhìn sang.
Đêm đó, Tố Lan ngồi trong căn phòng phía đông.
Căn phòng nàng ở hai năm nay,
lần đầu tiên nàng không thắp đèn.
Chồng nàng đang ở nhà người thân
phía cuối trấn, chưa biết gì.
Nàng ngồi trong bóng tối,
tay cầm miếng vải theo còn đang làm dở.
Chữ An vẫn còn thiếu nét cuối.
Nàng lấy kim lên,
theo nốt nét cuối đó trong bóng tối
bằng ngón tay nhớ đường hơn là bằng mắt.
Xong rồi nàng ngồi yên.
Cầm miếng vải trong lòng bàn tay,
không làm gì thêm.
Sáng sớm hôm sau,
khi Phùng Minh Khải từ nhà người thân trở về,
người hầu ra cổng đón
và đưa cho anh tợ ly thư
đã có chữ ký của hai bên.
Vì Phùng Nguyên Tĩnh đã ký phần
của gia tộc tối qua,
Phùng Minh Khải đứng trước cổng dinh thự nhà mình,
cầm tờ giấy đọc đi đọc lại.
Anh không vào trong hỏi cha,
anh không tìm tố lan,
anh chỉ gấp tờ giấy lại, bỏ vào trong tay áo
rồi quay đi.
Đến đầu ngõ, anh dừng lại.
Từ trong vặt áo, anh lấy ra một thứ gì đó nhỏ,
nhìn vào một lúc rồi cất vào sát ngực.
Đó là miếng vải theo
được nhét vào túi áo anh từ tối qua.
Khi anh chưa về,
không biết là ai nhét vào lúc nào.
Bến sông Ngọc Tân, cách trấn
vân thủy chừng bốn dặm về phía đông,
nơi con sông lớn chảy qua trước khi
rẽ xuống phía nam.
Mùa đông nước cạn, bờ đất nứt từng mảng,
gió từ mặt sông thổi vào lạnh
và mang mùi bùn.
Phùng Minh Khải xuống bến Ngọc Tân xin việc
vào đầu tháng 10. Người đầu mối tên Hạ Lộc
nhìn anh từ trên xuống, nhìn đôi tay
chưa có vết chai, nhìn vai chưa quen
gánh nặng, rồi hỏi
làm được không?
Làm được, Hạ Lộc gật đầu,
không hỏi thêm.
Ở bến sông không ai hỏi chuyện cũ
của người mới đến. Những ngày đầu
anh khuân hàng chậm hơn người khác, vai
phải tối về bầm tím vì đòn gánh.
Anh không kêu,
không xin nghỉ, sáng ra lại ra bến
đúng giờ. Đến tuần
thứ hai thì vai bắt đầu quen.
Đến cuối tháng thì Hạ Lộc xếp anh vào nhóm
khuân hàng nặng, lương cao hơn một chút.
Buổi tối anh ở lại lán trại
của phu bến, cái lán dài bằng tre nứa,
gió lùa qua vách cả đêm.
Anh hay ho về khuya, người trong
lán quen tai rồi không ai thức dậy nữa.
Có một đêm anh lấy
miếng vai theo ra, nhìn dưới ánh đèn
dầu trung của lán. Người
nằm cạnh liếc sang, thấy một mảnh vai
nhỏ có theo chữ, không nói gì.
Quay đầu ngủ tiếp. Anh gấp
miếng vai lại, nhét vào sắc ngực áo,
nhắm mắt. Phận người đã định.
Cưỡng cầu thêm chỉ thêm khổ.
Câu đó không phải ai
dạy anh. Nó tự lớn lên trong
đầu anh từ hôm cầm tờ ly thư đứng
trước cổng nhà, từ hôm nhìn lên núi Kỳ Lam
và nghĩ rằng có lẽ thầy bói
nhìn thấy điều anh không nhìn thấy
về chính mình. Anh không oán.
Anh chỉ mệt.
Cùng lúc đó, ở trấn Vân Thủy,
phùng tố lan dọn ra khỏi dinh thự
hò phùng với một gánh nhỏ đồ đạc.
Nàng thuê một gian nhỏ ở
đầu phố chợ, bày ra bán vải,
loại vải thương của các nhà diệt lân cận,
mà nàng quen biết từ hồi còn ở trấn Hàm Dương.
Buôn bán không dư giả,
nhưng đủ sống. Nàng không về
nhà cha mẹ, không giải thích lý do
với ai. Người trong trấn
nhìn nàng ra chợ mỗi ngày.
Có người thương, có người tránh mặt.
Nàng đều không để ý.
Tiều Bá Thông hay mang bánh sang vào buổi sáng
khi chợ chưa đông, đặt xuống
trước hàng vải, không nói nhiều, rồi đi.
Nàng nhận bánh,
cuối đầu cảm ơn. Hai người không nhắc
đến họ phùng, không nhắc đến núi
Kỳ Lam. Một buổi sáng
giữa tháng 11, Hàn Mộc Sinh
xuống trấn mua thuốc. Cậu ta
23 tuổi, con trai duy nhất của Hàn Cảnh Hư
lớn lên trên núi, xuống trấn
không nhiều. Thuốc cha cậu
cần là loại lá rừng phơi khô, mà hiệu thuốc
ở trên núi thỉnh thoảng mới có.
Mua thuốc xong, cậu đi qua phố chợ,
dừng lại ở hàng vải vì cần
một khúc vải thô để vá cái túi đựng đồ
trên núi đã rách. Tố Lan
lấy vải ra cho cậu chọn. Cậu
chọn xong, trả tiền, chuẩn bị đi.
Rồi cậu dừng lại, không biết
vì sao, quay lại hỏi.
Chị ở trấn này lâu chưa?
Hơn hai năm.
Chị người trấn Hàm Dương à? Nghe
giọng quen. Tố Lan nhìn cậu một lúc.
Ánh mắt nàng dừng lại
ở khuôn mặt cậu theo cách người ta nhìn
khi thấy ai giống người quen mà chưa nhớ ra
giống chỗ nào. Cậu là
người trên núi xuống? Vâng,
cha con ở trên đó.
Cậu cầm gói vải, cười một cái,
không có gì đặc biệt. Thuốc cho cha,
ông hay ốm vặt mà không chịu nghỉ tiếp khách.
Tố Lan không đáp thêm.
Nàng nhìn theo cậu đi ra khỏi hàng
đôi mắt nàng không rời khỏi bóng
lưng cậu cho đến khi cậu rẽ vào đường khác.
Nàng nhìn như
người vừa nhận ra điều gì đó rồi
không chắc mình đã nhận ra đúng.
Buổi tối cậu về núi, kể lại
với cha chuyện xuống trấn mua thuốc,
kể qua chuyện phố chợ, chuyện hàng vải.
Có người đàn bà bán vải,
con mua vải vá túi, trông hiền.
Cậu ngần ngại một chút.
Người ta nhìn con lạ lắm cha ơi,
như thế con giống ai đó bà quen
mà bà không nói ra.
Hàn cảnh hư ngồi im,
tay cầm chén trà.
Chị đó tên gì con có biết không?
Con không hỏi.
Ông đặt chén trà xuống.
Trong đầu ông thoáng qua một thứ mờ thôi
như bóng người đi qua cửa sổ.
Rồi ông gạt đi. Thôi uống trà đi.
Cậu uống trà, cha uống trà.
Không nhắc thêm chuyện người đàn bà bán vải nữa.
Ở bến Ngọc Tân,
tháng 11 trời rất đậm.
Gió từ mặt sông thổi vào lán suốt đêm,
ngọn đèn dầu trung cứu phải che lại mới khỏi tắt.
Phùng Minh Khải ho nhiều hơn tháng trước.
Ho kéo dài về đêm,
sáng dậy vai lạnh vuốt dù đã mặc thêm áo.
Anh không nói gì với ai ở bến.
Vẫn ra làm đúng giờ,
vẫn khuôn hàng đủ công.
Một buổi chiều cuối tháng,
Hạ Lộc gọi anh lại.
Ngày mai có chuyến hàng vượt Thác Huyền Khẩu.
Lương gấp đôi, chỉ cần bốn người.
Tôi đang thiếu một chỗ.
Phùng Minh Khải nhìn ra mặt sông.
Thác Huyền Khẩu nằm ở khúc sông phía bắc.
Chỗ nước chảy siết qua hai mỏng đá lớn.
Phu bến ai cũng biết đó là chuyến khó.
Nhưng lương gấp đôi thì mỗi mùa đông cũng có người nhận.
Anh đang dành dụng tiền.
Không rõ để làm gì, nhưng cứ dành.
Để tôi nghĩ.
Hạ Lộc gật đầu.
Sáng mai trả lời tôi trước giờ thìn.
Anh ngồi ở bờ sông đến gần tối.
Nhìn nước chảy.
Tay anh đặt lên ngực.
Chỗ miếng vải theo đang nằm trong vạt áo trong.
Mùa đông năm đó trên núi Kỳ Lam,
hàn cảnh hư bắt đầu ho.
Không phải ho nặng,
chỉ là ho khan mỗi sáng sớm khi sương xuống nhiều.
Ông không nói với Mộc Sinh,
không cho cậu biết.
Thuốc cậu mua về từ trấn ông
lấy uống một ít rồi cất vào hộp bàn.
Bảo là để dành.
Mộc Sinh biết, nhưng không hỏi thẳng.
Cậu chỉ bắt đầu xuống trấn mua thuốc thêm,
lấy lý do là mua đồ linh tinh.
Cậu không nói với cha rằng
cậu đang hỏi thêm về chỗ thu mua thuốc tốt
ở bên sông, nơi có thuyền buôn từ phương bắc xuống
hay chở theo các loại dược liệu hiếm.
Người chỉ cho cậu chỗ đó là Hạ Lộc,
người đầu mối ở bên Ngọc Tần
trong một lần cậu xuống hỏi thăm.
Hạ Lộc nói,
chuyến tới có thuyền từ Hàm Châu xuống,
nghe nói có chở sâm bắc.
Cậu muốn thì nhắn tôi, tôi hỏi giúp.
Mộc Sinh gật đầu, cảm ơn.
Cậu cũng tiện miệng hỏi thăm
bên sông dạo này ra sao, có đông người làm không.
Hạ Lộc nói,
đông, có anh người trấn Vân Thủy
mới xuống hồi tháng 10,
làm được việc. Ngặt cái hay ho,
tối lo mùa đông này anh ta không khôn nổi hàng nặng mãi được.
Mộc Sinh không hỏi thêm.
Cậu cầm gói thuốc,
cúi đầu chảo, đi.
Về đến lưng trừng núi,
bước chân cậu chậm lại mà cậu không để ý.
Người trấn Vân Thủy.
Ho, xuống bến tháng 10.
Cậu đứng lại giữa dốc núi,
nhìn xuống phía bến sông mờ xa dưới kia,
gió thổi lạnh vào mặt.
Rồi cậu tiếp tục đi lên, vào am, đặt thuốc lên bàn.
Con mua được thuốc rồi cha.
Hàn cảnh hư gật đầu,
không nhìn vào gói thuốc.
Mộc Sinh đứng ở cửa am, nhìn vào bóng lưng cha,
miệng mở ra, định nói thêm điều gì đó.
Rồi cậu không nói.
Cậu quay ra, ngồi xuống bậc cửa,
nhìn xuống thung lũng tối dần trong chiều muộn.
Chỉ đến sáng hôm sau,
khi cha đang ngồi tiếp khách,
cậu mới quyết định xuống bến Ngọc Tân
một lần nữa, lần này không phải để mua thuốc.
Cậu muốn tìm Hạ Lộc,
hỏi xem chuyến hàng tốt nào sắp có.
Chuyến lương cao,
phòng khi cha cần thuốc đắt tiền,
mà tiền trên núi không đủ.
Cậu không biết rằng sáng hôm đó,
Hạ Lộc đang mời người cuối cùng
cho chuyến vượt thác huyền khẩu.
Và người cuối cùng đó
đang ngồi ở bờ sông, tay đặt lên ngực,
chưa trả lời.
Chuyến hàng vượt thác huyền khẩu,
khởi hành lúc trời chưa sáng hẳn.
Bốn người phu, một người lái thuyền,
hàng là vải nặng đóng kiện chặt.
Mặt sông buổi sáng sớm bóc hơi trắng,
tầm nhìn ngắn, tiếng nước nghe
gần hơn bình thường.
Phùng Minh Khải đứng ở mũi thuyền,
nhìn về phía trước.
Vai anh quấn thêm một lớp vải thô chống lạnh.
Tay anh đặt lên thành thuyền,
cảm nhận gỗ ẩm và lạnh bút
dưới lòng bàn tay.
Thuyền vào đến khúc hẹp trước thác huyền khẩu,
thì nước chảy xiết hơn.
Tiếng đá ngầm va vào đáy thuyền,
nghe rõ từng tiếng.
Người lái thuyền hét lệnh,
phu bến chuyển hàng sang một bên để giữ thăng bằng.
Anh chuyển kiện hàng,
ho một tiếng, cuối thấp xuống
nước tiếp tục đẩy.
Rồi thuyền nghiêng, không phải nghiêng từ từ,
nhưng đột ngột khi mũi thuyền chạm đá ngầm lớn,
khuất trong làn nước đục.
Kiện hàng trượt,
người lái thuyền hét,
hai người phu bám được vào thành,
một người túm được dây thừng.
Phùng Minh Khải rơi xuống sông,
nước lạnh như đá.
Anh ngụp xuống rồi nổi lên, tay quơ vào không khí.
Dòng nước kéo anh về phía hạ lưu,
xa thuyền.
Anh bơi, nhưng mùa đông nước lạnh và phổi
anh vốn đã không còn tốt từ nhiều tháng trước.
Người ta vớt được anh lên bờ
khúc sông phẳng cách thác hơn một dặm.
Một người đánh cá sáng sớm nhìn thấy
anh nổi theo dòng, trèo ra kéo vào.
Anh còn thở.
Người đánh cá đưa anh vào nhà ven sông,
đắp thêm chăn, đốt than sửa.
Cả ngày hôm đó,
anh không tỉnh hẳn, chỉ thỉnh thoảng ho,
ho kéo dài và sâu hơn bao giờ hết.
Đến nửa đêm,
anh không qua khỏi.
Trong tay anh khi người ta lo hậu sự,
còn giữ chặt một miếng vải theo nhỏ,
chữ An theo bằng chỉ xanh,
nét theo không đều vì được làm trong bóng tối.
Tin về đến chấn Vân Thủy
vào buổi sáng hôm sau.
Người đưa tin là Phu Bến quen mặt.
Chạy thẳng vào phố chợ nói với Hạ Lộc.
Hạ Lộc đứng im một lúc,
rồi tự mình đi báo với người nhà.
Nhưng Phùng Minh Khải
không còn người nhà ở chấn này nữa.
Hạ Lộc đứng trước cổng dinh thự họ Phùng,
gõ cửa, chờ.
Phùng Nguyên Tĩnh nghe xong,
ngồi xuống ghế, không nói gì.
Phố chợ nghe tin Lan ra dần.
Người ta thì thảo, có người lắc đầu,
có người nhìn về phía hàng vải đầu phố.
Tố Lan hay tin khi đăng bày vải
ra buổi sáng. Người hàng xóm
chạy sang nói nhỏ vào tai nàng.
Nàng đứng yên, tay vẫn cầm khúc vải
đăng bày. Đôi mắt nàng nhìn
thẳng ra phía đường phố,
không nhìn vào đâu cụ thể.
Một lúc lâu nàng đặt khúc vải xuống,
ngồi xuống sau hàng, quay lưng ra ngoài.
Không có tiếng khóc.
Chỉ có tiếng chợ buổi sáng
vẫn ồn ào như mọi ngày.
Trên núi Kỳ Lam, Hàn Mộc Sinh
về đến Am Chưa hôm đó, sau chuyến xuống
bến Ngọc Tần. Cha cậu đang ngồi
tiếp khách, đúng lúc một người đàn bà
đang kể chuyện nhà cửa, giọng lo lắng.
Hàn Cảnh Hư ngồi lắng nghe, mặt bình thản
như mọi khi. Mộc Sinh đứng
ở cửa Am Chửa, tay cậu nắm chặt gói
thuốc mang về. Khi người đàn bà ra về,
cậu bước vào. Cha,
Hàn Cảnh Hư nhìn lên, cậu đứng giữa Am
không ngồi xuống. Mặt cậu
không có màu. Con có làm một việc,
con không biết nói thế nào.
Ông nhìn con trai, chờ.
Cha hay ho. Con lo,
con xuống bến Ngọc Tần hỏi thăm chuyến hàng tốt
phòng khi cần tiền mua thuốc đắt.
Giọng cậu chậm lại. Con gặp
Hạ Lộc ở bến, ông ta đang cần
người cho chuyến vượt thác huyền khẩu,
lương gấp đôi. Con không nhận,
nhưng con có hỏi thêm về người ở bến
và con có nhắc chuyến đó với
anh phu người Trấn Vân Thủy, nói lương
tốt phòng anh ta cần.
Hàn Cảnh Hư ngồi thẳng lưng hơn một chút.
Anh ta tên Phùng Minh Khải.
Mộc Sinh nói tiếp, giọng xuống thấp.
Sáng nay anh ta đi chuyến đó,
thuyền lật ở thác huyền khẩu.
Anh ta không qua khỏi đêm qua.
Trong am im lặng hoàn toàn.
Hàn Cảnh Hư không động đẩy.
Ông ngồi như tượng, hai tay
đặt trên bàn, nhìn thẳng về phía trước.
Cha,
Mộc Sinh nói khẽ, con không biết
anh ta là người cha từng phán.
Con chỉ thấy anh ta cần tiền.
Con nghĩ con đang giúp.
Ông vẫn không nói gì.
Mộc Sinh đặt gói thuốc xuống bàn,
bước ra ngoài, đứng ở bậc cửa.
Cậu nhìn xuống chân núi, về phía Trấn Vân Thủy mở xa.
Trong am, Hàn Cảnh Hư
nhìn vào tấm bài vị nhỏ ở góc tượng.
Lần đầu tiên từ lâu ông nhìn vào đó
không phải như người nhìn vào vật quen thuộc,
mà như người đang đọc một chữ mà mình biết,
nhưng đột nhiên không hiểu nghĩa nữa.
Chữ trên tấm bài vị đã mở.
Nhưng ông biết đó là tên ai.
Ông khắc tên đó vào gỗ bằng tay mình.
Hai mươi năm trước,
khi bà mất và ông một mình trên núi này
bắt đầu xem quẻ,
tin rằng trời đã trao cho ông một thứ
để bù lại thứ ông không giữ được.
Ông không giữ được bà.
Quẻ bói ông xem cho bà
nói bà qua khỏi.
Ông tin quẻ đó.
Ông không đưa bà xuống núi kịp.
Điều đó ông không kể với ai, kể cả Mộc Sinh.
Điều đó ông cũng không kể với chính mình
từ rất lâu rồi.
Ông nhìn tấm bài vị.
Tay đặt trên bàn.
Không xiết, không buông.
Chỉ đặt đó như người không biết phải làm gì
với đôi tay của mình.
Phùng Minh Khải
Anh ta không phải do sao sát phu của Tổ Lan mà ra đi.
Anh ta ra đi vì bị đẩy ra khỏi nhà
bởi một lời phán,
rồi xuống bến sông vì không còn chỗ nào khác,
rồi nhận chuyến hàng nguy hiểm vì cần tiền.
Rồi có người nhắc chuyến đó
vào đúng lúc anh ta đang phân vân.
Người đó là con trai ông.
Người đó xuống bến vì lo tiền thuốc cho ông.
Ông ngồi nhìn vào chuỗi đó
và không thể tìm ra chỗ nào
để đặt tay vào mà tháo ra được.
Mọi mắc xích đều có lý do.
Mộc Sinh có lý do.
Hạ Lộc có lý do.
Phùng Nguyên Tĩnh có lý do.
Phùng Minh Khải có lý do của mình.
Và ông có lời phán của mình.
Chuỗi bắt đầu từ đâu thì ông biết.
Chiều muộn hôm đó,
Tổ Lan đóng hàng vải
sớm hơn thường lễ.
Nàng đi bộ ra khỏi trấn
về phía chân núi Kỳ Lam một mình.
Nàng đi chậm, không vội.
Tay nàng không cầm gì.
Tiêu Bá Thông đứng trước hàng bánh
nhìn theo bóng nàng đi về phía núi.
Tay cầm cái vùng chảo đang lau, quên lau tiếp.
Ông đứng nhìn cho đến khi
bóng nàng khuất sau dặn cây ven đường.
Lên đến lưng trừng núi
khi trời bắt đầu tối,
Tổ Lan dừng lại trước cửa am.
Cửa am khép hở, bên trong có ánh đèn dầu mở.
Nàng không gó cửa.
Nàng đứng trước cửa
lấy từ trong tay áo áo ra một thứ nhỏ
đặt xuống bậc cửa.
Đó là miếng vải theo chữ An.
Không phải miếng nàng nhét vào áo
trồng đêm trước ngày ly thư.
Đó là miếng nàng làm sau đó
một mình bằng khi đêm khuya không ngủ được.
Y hệt cái trước, cùng màu trị,
cùng nét chữ.
Cái kia nàng cho trồng, cái này nàng giữ cho mình.
Giờ nàng đặt xuống đây.
Nàng đứng thẳng, nhìn vào khe cửa hẹp
biết trong đó có người ngồi.
Thầy xem được mệnh người,
nàng nói, giọng không run,
không to. Thầy có xem được mệnh
của người thầy thương không?
Không có tiếng trả lời từ trong An.
Gió trên núi thổi qua, lay nhẹ
tả áo nàng. Nàng đứng thêm một lúc
rồi quay xuống, bước đi trong bóng tối
không mang theo thứ gì.
Cửa An đóng ba ngày.
Hàng người lên núi sáng sớm, ngồi chờ đến trưa
rồi xuống.
Ngày thứ hai có người gõ cửa,
không có tiếng trả lời. Ngày thứ ba không ai gõ nữa
chỉ ngồi chờ rồi tự xuống.
Mộc sinh ở trong An với cha
không ra ngoài tiếp khách thay, không giải thích
với ai. Cậu nấu cháo đặt
trước cửa buồn, đôi khi cha ăn,
đôi khi không. Cậu không hỏi gì.
Sáng ngày thứ tư, Hàng Cảnh Hư
tự mình mở cửa An.
Ông bước ra, nhìn hàng người đang ngồi chờ dưới dốc
rồi nhìn qua họ về phía trấn Vân Thủy
dưới thung lũng. Ông đứng ở
bậc cửa một lúc rồi quay vào
lấy cây gậy gỗ dựng góc tưởng
bước xuống dốc.
Không nói với Mộc sinh,
không nói với người đang chờ.
Người ngồi chờ nhìn theo ông
đi xuống, không ai hiểu, không ai
dám hỏi. Ông xuống núi
mất gần một buổi sáng vì đi chậm.
Chân ông không còn quen dốc núi theo
kiểu đi bộ thường. Hai mươi năm nay
ông chỉ đi đúng đoạn dốc ngắn
từ Am ra đến chỗ tiếp khách rồi
vào lại. Vào đến trấn Vân Thủy
ông đi thẳng ra phố chợ.
Tiệu Bá Thông đang lật bánh thì
ngần đầu lên thấy Hạn Cảnh Hư
đứng trước Hạn. Ông ta không
ngạc nhiên ra mặt nhưng tay cầm đũa lật
bánh dừng lại một nhịp.
Thầy xuống núi. Ngồi được không?
Tiệu Bá Thông lấy
cái ghế đầu thứ hai đặt ra.
Hạn Cảnh Hư ngồi xuống, trống gậy
trước mặt nhìn vào bếp than đang cháy đỏ.
Hai người ngồi im một lúc.
Chợ buổi sáng ồnào xung quanh
người qua lại tiếng gọi nhau, tiếng
hàng hóa va chạm. Lần trước
anh lên núi Hạn Cảnh Hư nói, không nhìn
sang. Anh muốn nói gì?
Tiệu Bá Thông lật bánh,
đặt ra lá chuối, lấy cái khác bỏ
vào chảo. Ông ta không trả lời
ngay. Lâu rồi, ông ta nói.
Thầy còn nhớ chuyện đó?
Tôi nhớ. Anh chưa kịp
mở miệng thì tôi đuổi xuống.
Tiệu Bá Thông nhìn vào chảo bánh.
Tôi lên hỏi thầy một câu thôi.
Câu đó lúc đó tôi nghĩ là quan trọng,
giờ thì không biết còn quan trọng không nữa.
Hỏi đi. Ông ta đặt
đũa lật bánh xuống, lần đầu tiên
nhìn thẳng vào Hạn Cảnh Hư.
Thầy có bao giờ phán
sai không? Không phải sai vì trời
chưa định gió, mà sai
vì thầy. Trong tiếng ồn
của chợ sáng, câu hỏi đó như được
nói vào chỗ yên tĩnh riêng giữa hai người.
Hạn Cảnh Hư nhìn vào bếp
than. Ngọn lừa nhỏ,
than đã hồng đều, không còn bốc khói.
Ông không trả lời được.
Không phải vì không muốn trả lời,
mà vì hai mươi năm nay không có
ai hỏi câu đó, và hai mươi năm nay
ông cũng không hỏi chính mình câu đó, và
giờ khi ngồi đây cố tìm câu trả lời
thì ông nhận ra mình không biết câu trả lời
là gì. Tiêu Bá Thông
nhìn ông một lúc rồi cầm đũa lên,
tiếp tục lật bánh. Thầy uống
trà không? Tôi có ấm trà
để bên bếp. Ông rót trà
ra chén đất, đặt trước mặt Hạn Cảnh Hư.
Ông già cầm chén lên
uống một ngụm nhỏ, ngồi yên.
Hai người không nói thêm gì.
Chợ tiếp tục ồn ào.
Bánh tiếp tục được lật, xếp ra,
đưa cho người mua. Chiều hôm đó
Hạn Cảnh Hư vào chùa làng ở chân núi.
Chùa nhỏ, vách đất,
mái ngói reo xanh, sân trước
có cây bồ đề già tán rộng.
Tiếng chuông chiều vừa dứt khi ông bước
qua cổng. Ông vào điện,
đứng trước tượng Phật một lúc, rồi
ngồi xuống tấm chiếu cũ trải trên nền gạch.
Không thắp hương, không khấn,
chỉ ngồi. Sư trụ trì
tên Pháp Không, người gầy, tóc trắng,
tuổi không đoán được, mang ra
một chén nước trà, rồi ngồi xuống cạnh ông.
Cách một khoảng, không nói gì.
Hai người ngồi như vậy từ chiều
đến khi trời tối hẳn.
Bên ngoài tiếng côn trùng lên dần,
tiếng gió lay tán bồ đề.
Cuối cùng, Hạn Cảnh Hư lên tiếng.
Tôi thấy được mệnh người ta.
Ông nói chậm, từng chữ như
được cân trước khi đặt xuống.
Hai mươi năm, nhiều người tin,
nhiều người làm theo. Sư Pháp không
ngồi nghe, không quay nhìn ông.
Nhưng tôi không thấy được tôi
đang dùng cái đó làm gì.
Trong điện im lặng, chỉ có ngọn nến
nhỏ trên bàn thờ cháy đều.
Sư Pháp không nói, giọng khẽ
và bằng phẳng. Người ta sợ trời.
Thầy cho người ta thêm một thứ
để sợ. Điều thầy chưa hỏi là
ai xin thầy làm điều đó.
Hạn Cảnh Hư nhìn vào ngọn nến.
Không ai xin ông. Không có ai
đứng ra giao cho ông cái quyền phán định
số phận người khác. Ông tự đặt
mình vào đó. Bằng niềm tin
rằng trời đã trao cho ông một thứ
đặc biệt vì ông đã mất nhiều.
Vì ông mất bà. Vì quẻ bói
vì ông xem cho bà không cứu được bà.
Và ông cần tin rằng cái thứ ông dùng
là thật, là đúng, không thể sai.
Vì nếu nó có thể sai
thì cái giá bà phải trả năm đó là vì ông
không phải vì trời.
Điều đó ông ngồi với nó từ 20 năm trước
và chưa bao giờ gọi tên nó ra.
Tay ông đặt trên đầu gối.
Không siết. Chỉ đặt đó.
Nằm.
Sư Pháp không đứng dậy. Đi vào phía trong.
Một lúc mang ra thêm một ngọn nến
thắp vào cái giá bên cạnh.
Không giải thích. Rồi ngồi xuống lại.
Hàn cảnh hư móc từ trong tay áo
ra miếng vải theo chữ An
mà ông nhặt lên từ bậc cửa am tối qua
khi Tố Lan bỏ đó rồi đi.
Ông đặt nó lên bàn thở, cạnh chân nến.
Không phải vì nghi lễ.
Không phải vì ông biết phải làm gì.
Chỉ vì đó là thứ duy nhất còn lại
của người đã ra đi.
Và ông không biết đặt nó ở đâu khác.
Sư Pháp không nhìn miếng vải.
Không hỏi của ai.
Ở đời có những người nhìn rất xa
thấy điều người thường không thấy
phán điều người khác không dám nghĩ tới.
Nhưng cái mà họ không nhìn ra
lại chính là thứ gần nhất
nằm ngay trong lòng bàn tay họ.
Họ đang dùng cái nhìn đó phục vụ điều gì?
Ai được lợi khi người ta sợ?
Ai được quyền khi người ta tin?
Hàn cảnh hư không phải kẻ xấu.
Ông chỉ là người hai mươi năm
không một lần hỏi chính mình câu đó.
Sáng hôm sau,
Mộc Sinh thức dậy, thấy cha đã ngồi
ở bậc cửa am từ khi nào.
Cửa am để mở.
Phía dưới dốc, đã có người bắt đầu leo lên.
Bóng người nhỏ dần rõ hơn
trong xương sớm.
Nhưng cha không ngồi vào ghế tiếp khách bên trong.
Ông ngồi ở bậc cửa
chỗ người ta thường đứng chở,
nhìn xuống dốc núi.
Mộc Sinh đứng sau lưng cha, không nói.
Hàn cảnh hư nhìn những người đang leo lên.
Từng bóng người một,
mỗi người ôm theo một thứ gì đó
không nhìn thấy được.
Và lần đầu tiên trong hai mươi năm,
ông nhìn họ mà không biết mình sẽ nói gì
khi họ bước vào.
Không phải vì ông không còn thấy gì nữa,
mà vì lần đầu tiên ông không chắc
cái ông thấy là của trời hay của trí nông.
Và ông ngồi với sự
không chắc đó, ở bậc cửa
dưới ánh sáng sớm,
như người đang học lại cách nhìn bằng đôi mắt thường.
Nếu câu chuyện này
chạm được điều gì đó trong lòng bạn,
hãy để lại một bình luận bên dưới.
Và nếu bạn muốn nghe thêm
những câu chuyện như thế này,
đừng quên đăng ký kênh Cổ phòng Nhân Quả
để không bỏ lỡ tập tiếp theo.
