HAI BÀ TRƯNG PHẤT CỜ KHỞI NGHĨA NỮ NHÂN NƯỚC VIỆT PHIM HOẠT HÌNH LỊCH SỬ VIỆT NAM HAY NHẤT Vietnamese Culture ZaZdVCuTdbA

Nuôi dưỡng tâm hồn trẻ thơ
39 người theo dõi
65 Lượt xem video·5 thg 6, 2026
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Comments are disabled for this video.
Cởi nghĩa Hai Bà Trưng
Năm 179 trước Công Nguyên, thành Cổ Loa thất thủ trước cuộc tiến công xâm lược của Triệu Đà.
Đất nước Âu Lạc bước vào đêm trường Bắc Thục kéo dài hơn 1.000 năm.
Triệu Đà chia Âu Lạc ra làm hai quận Giao Chỉ, Chủ Chân,
sáp nhập với các quận Nam Hải, Quế Lâm, Lạp Trai nhà nước Nam Việt và tự xưng Nam Việt Vương.
Đến khi nhà Tây Hán diệt nhà Triệu vào năm 111 trước Công Nguyên thì cấp độ thống trị vẫn ở cấp quận.
Chế độ Lạc Hầu, Lạc tướng của người Việt với quyền thế tập trên lãnh thổ Âu Lạc cũ
được chính quyền phương Bắc chấp nhận cho duy trì nhưng ngày càng suy yếu.
Các Lạc Hầu, Lạc tướng bổ chính để duy trì quyền hành và sự thế tập
bị bắt buộc phải cộng tác với chính quyền cai trị phương Bắc.
Trong hàng ngũ các Lạc tướng có sự phân hóa giữa một bên là những người thực sự cộng tác với chính quyền nhà Hán,
bên kia là những người chỉ thần phục bên ngoài.
Từ khi Tô Định sang làm Thái Thú Giao chỉ năm 34 sau Công Nguyên,
ách thống trị của nhà Đông Hán càng nặng nề hơn với người Việt.
Tô Định tàn bạo và tham lam, tăng cường phục dịch và thuế khóa đối với người Việt
để cống nạp cho triều đình nhà Hán nhiều hơn.
Hắn ép các Lạc Hầu, Lạc tướng bắt dân ta vào rừng sâu, xuống biển cả lấy ngà voi,
sừng tê, đồi mồi, ngọc cơ để cống nọc cho Hán khiến nhiều trai trán đi tìm đồ quý mà mất mạng không thể trở về.
Trong số các Lạc tướng có ý chống lại sự thống trị của nhà Hán,
nổi lên có nhà Trưng Trắc ở Mê Linh, Phong Châu và nhà Thi Sách ở Chu Diên.
Theo sử liệu thì Trưng Trắc và em gái là Trưng Nhị có cá tính mạnh mẽ,
không chịu ràng buộc theo pháp luật mà Tô Định áp đặt.
Địa bàn mà Trưng Trắc quản giữ khá rộng lớn giữa dãy Ba Vị và Tam Đảo
tức là trung tâm quốc gia Văn Lan của vua Hùng trước đây.
Lọc vào giữa ba khúc sông, sông Đà, sông Hồng, sông Đấy.
Trưng Trắc kết hôn với Thi Sách,
hai nhà đồng lòng tập hợp lực lượng chống lại sự cai trị của nhà Hán
và nhận được sự ủng hộ của khá nhiều thủ lĩnh địa phương.
Trước khi thấy chống đối của các thủ lĩnh người Việt,
Tô Định đã giết Thi Sách với hy vọng có thể dập tắt được ý định chống đối của người Việt.
Thu chồng bị giết càng khiến Trưng Trắc hành động gấp rút trong việc khởi binh chống nhà Hán.
Ngay lập tức bà cùng em gái là Trưng Nhị chiêu mộ ba quân khắp nơi
để vùng lên đánh đuổi Tô Định.
Ngày mồng 4 tháng 9 năm kỷ hợi, tức năm 39,
Trưng Trắc và Trưng Nhị tập hợp các tướng lĩnh cùng nhau làm hội thề ở bãi đá Tràng Sa,
rửa sông Hát, huyện Phúc Thọ, Hà Nội, thuộc huyện Mê Linh thời đó.
Sách Thiên Nam Nữ lục ghi lời thề của Trưng Trắc như sau.
Một xin rửa sạch thù nhà, hai xin nối lại nghiệp xưa họ Hùng,
ba kẻo an ức lòng chồng, bốn xin vẽ vẹn sở công lên này.
Tháng 2 năm 40, sau khi thiết lập sông Đại Bản Doanh ở Nam Nguyên,
Trưng Trắc đã thay chồng cầm quyền đại tướng, thả lệnh xuất quân.
Lực lượng ban đầu tuy chưa thực sự hùng hậu nhưng khí thế và quyết tâm chiến đấu thì sụt sôi bừng bừng.
Mục tiêu đầu tiên và cũng là mục tiêu lớn nhất của Nghĩa quân là tấn công vào trị sở của tên Thái Thú Tô Định.
Sách Đại Việt Sử Ký Tiền Biên của Ngô Thị Sĩ ghi lại lời chép trong giả sử cho biết.
Khi Trưng Trắc xuất quân vẫn chưa hết tan trồng, bà trang điểm rất đẹp.
Khi đó các tướng lấy làm lạ, bởi theo phong tục của người Việt thì trong lúc có tan trồng,
người vợ phải đau buồn, phải làm ra thân hình xấu xí nên các tướng liền hỏi Trưng Trắc vì sao
thì bà liền đáp lại rằng việc chiến trận phải quyền biến,
nếu ta tự làm tiều tụy thì nhuệ khí ác tan theo.
Ta sẽ mặc giáp phục đẹp để uy nhi để dân trông thấy thì phấn khích mà giặc trông thấy thì kinh hoàng.
Các tướng nghe thấy vậy thì cảm phục trước sự mạnh mẽ, cứng rắn của bà.
Đầu tiên, quân Khởi Nghĩa của hai bà Trưng tấn công trị sở Giao Chỉ ở Mê Linh.
Chiếm được nơi đây hai bà Tiến đánh huyện Tây Vu, chiếm thành Cổ Loa.
Trên đà Thắng Lợi từ Cổ Loa, hai bà mang quân vượt sông Hoàng, sông Đúng,
đánh trị sở Giao Chỉ ở Lui Lâu bên bờ sông Dâu, vùng Lũng Khê, Thuận Thành, Bắc Ninh ngày nay.
Trước thế mạnh của quân hai bà Trưng, các viên quan cầm đầu không kịp trở tay,
không dám chống trự, phải tìm cách bỏ chạy về phương Bắc.
Thái Thú Giao chỉ là tô định hốt khoảng cũng tháo chạy.
Để thoát thân, tô định phải cạo tóc, cạo râu, trà trộn vào loạn quân, vứt bỏ ấn tính mà chạy.
Sau khi Lui Lâu bị hạ, các thành khác nhanh chóng tan vỡ và quy phục.
Cuộc Khởi Nghĩa nhanh chóng lan trọng vào Cửu Chân, Nhật Nam, sang Quốc Lâm, Hợp Phố.
Năm 40 sau Công Nguyên, Trưng Trắc được nhân dân suy tôn lên làm vua.
Lấy hiệu là Trưng Vương, đóng đồ ở Mê Linh.
Bà Phong Trưng Nhị làm bình khôi công chúa, giữ chức phó quốc vương nội chính, trấn giữ thành định.
Tiên Phong hữu tướng Thiều Hoa làm đông cung công chúa.
Thánh Thiên đóng quân ở Hợp Phố, phòng mạng Bắc.
Tướng Đô Dương giữ Cửu Chân, phòng mạng Nam.
Lê Chân phụ trách trung gơ quảng bình quyền nội bộ.
Bà Trưng Trưng Vương và cùng toàn dân giữ vững nền độc lập, tự chủ trong gần 3 năm thể hiện tinh thần đấu tranh bất quốc của nhân dân ta.
Khẳng định sức mạnh của một dân tộc vốn có nền văn hóa lâu dài, có đất nước độc lập, có lịch sử anh dũng bất khuất,
có khả năng đánh bại mưu độ thôn tính và đồng hóa của đế chế Hán lớn nhất châu Á trong thời kỳ đang hưng thịnh của nó.
Về đất đóng đồ của Trưng Vương, Đại Nam Quốc sự diễn ca có viết,
Đô kỳ đóng cõi Mê Linh, lĩnh Nam riêng một triều đình nước ta.
Nghe tin Trưng trắc khởi nghĩa và xưng vương,
vụ Quang Vũ nhà Hán đã hạ lệnh cho trường xa, hợp phố và giao châu sắp sẵn xe thuyền, sửa sang cầu đường,
thông các khe núi, chứa thốc lương, cho mã viện làm phục ba tướng quân, phù lạc hậu lưu phong làm phó sang xâm lược.
Mã viện lúc này đã 58 tuổi, là viên lão tướng dặn dạy kinh nghiệm chiến tranh,
với hàng loạt những chiến công đánh dẹp các cuộc khởi nghĩa của người Khương
và phong trào đấu tranh của nông dân Hoảng Thành ở tỉnh An Huy, Trung Quốc.
Hán Quang Vũ đã gửi gắm toàn bộ niềm tin vào viên tướng lừng danh này.
Mùa xuân, tháng giêng năm 42, mã viện đem 20.000 quân cùng 2.000 thuyền xe lớn nhỏ,
chia làm 2 cánh, theo 2 đường thủy bộ tiến vào nước ta.
Đảo quân thủy tiến dọc theo đường ven biển Quảng Đông vào Vịnh Hạ Long rồi vào cửa biển Bạch Đặng
và tiến vào nội địa theo đường Sông Cấm.
Trên bộ, nhiều đoạn đường chưa được khai thông,
mã viện cho quân theo đường ven biển mà tiến sang núi làm đường hơn nghìn dặm.
Con đường này tương đương với con đường ven biển từ khu vực Quảng Đông tiến vào vùng địa đầu tỉnh Quảng Ninh
rồi bám sát con đường bộ ven biển, ven sông tiến vào Đông Triều, Phá Lại, Lùi Lâu, Cổ Loa, Mê Linh.
Đây là con đường giao thông trên bộ cổ nhất và gần như duy nhất nối liện khu vực nước ta
với miền Đông Nam Trung Quốc suốt thời Bắc thuộc.
Cả 2 đảo quân thủy, bộ theo cách tổ chức của mã viện là phải luôn luôn bám sát nhau,
hỗ trợ cho nhau, phối hợp chặt chẽ với nhau trong hành quân và tác chiến.
Hai bà Trưng đã chủ động tổ chức lực lượng đánh địch ngay tại vùng địa đầu sông nước của Tổ quốc
tức khu vực cửa sông Bạch Đằng, huyền Thủy Nguyên và An Hải, Hải Phòng.
Nhưng vì lường trước được thế địch quá mạnh nên hai bà Trưng quyết định không dồn toàn bộ binh lực ra vùng địa đầu
mà chỉ sau một số trận tấn công đảo quân thủy khi chúng chưa kịp phối hợp với đảo quân bộ.
Chủ động lui về phía sau, tập trung cao độ lực lượng chặn đứng và tiêu diệt địch ở Lãng Bạc.
Lãng Bạc là vùng gò đất cao nổi lên giữa vùng đồng trúng nập lục
nằm trong khu vực phía đông huyện Gia Bình và phía bắc huyện Lương Tài thuộc tỉnh Bắc Ninh ngày nay.
Đây là vùng đất có nhiều lợi thế để phát huy sở trường của ta cũng như hạn chế ưu thế của địch.
Hai bà Trưng bước đầu đã thành công trong việc kiệm chân quân Đông Hán tại Lãng Bạc,
chặn đứng và phá vỡ kế hoạch tiêu diệt thật nhanh gọn toàn bộ lực lượng kháng chiến của ta.
Mã viện sau nhiều lần tiến công không giành được thắng lợi,
lại không hợp thủy thổ phương Nam, quân sĩ mất sức chiến đấu, đã cảm thấy bi quan, chán chương.
Bình lục hầu hàng vũ đã chết, chưa rõ vì bệnh tật hay vì trận mạc,
nhưng cái chết của y giữa vùng chiến trường ác liệt không khỏi làm nào núng tinh thần tướng sĩ Đông Hán,
đã có lúc cám cảnh vì bị sa lầy ở Lãng Bạc, khí hậu khắc nghiệt, quân sĩ đau ấm,
lương thực thiếu thốn, tinh thần rệu rã.
Lường trước khả năng bị thất bại hoàn toàn mà Mã viện phải tính đến chuyện tìm cách rút quân về nước.
Giao chiến với quân của Mã viện ở Lãng Bạc, hai bà Trưng đã giành được những thắng lợi nhất định,
gây cho địch nhiều tổn thất, nhưng vì tương quan lực lượng quá chênh lệch
và sau một thời gian hồi sức trở lại, Mã viện đã dần dần giành được thế chủ động.
Mã viện là viên tướng dày dặn kinh nghiệm trận mạc, có số quân đông, thiện chiến,
có các lực lượng thủy bộ phối hợp, lại rất thạo lối đánh tập trung theo kiểu trận địa chiến.
Trong khi đó hai bà Trưng mới phất trở khởi nghĩa,
lực lượng vừa tập hợp lại còn quá non trẻ và chưa có kinh nghiệm chiến đấu,
không có khả năng cầm cự lâu dài với quân xâm lược Đông Hán ở Lãng Bạc.
Quân của Trưng Vương càng ngày càng bộc lộ rõ thế yếu, bị thiệt hại nặng.
Có đến hàng nghìn người bị bắt và đã hy sinh thân mình trên chiến lũy.
Thấy không thể kéo dài thời gian cầm cự với Mã viện được nữa,
hai bà Trưng quyết định rút quân khỏi Lãng Bạc, lùi về giữ thành Cổ Loa.
Thành Cổ Loa là cứ điểm then chốt nhất trong toàn bộ hệ thống phòng ngược phía Đông Kinh Đô Mê Linh của Trưng Vương.
Tại đây quân đội Trưng Vương có thể dựa vào thành cao, hào sâu, chặn đứng, tiêu hào
và tiêu diệt đoàn quân xâm lược trên đường từ Lãng Bạc tiến đánh Kinh Đô.
Chiến trường chống Hán lúc này mở rộng ra khắp vùng từ Sơn, Tiên Sơn, Tiên Du, Bắc Ninh
đến Đông Anh và khu vực trung tâm Hà Nội ngày nay,
mà tập trung hơn cả là khu vực thành Cổ Loa và lân cận.
Nhiều tướng lĩnh của Trưng Vương đã chiến đấu và hy sinh ở đây.
Nhưng tòa thành Cổ Loa kiên cố cũng không giúp Trưng chắc bảo toàn được lực lượng trước sức tấn công ảo ạc của Mã Viện.
Bà đành phải đem quân về Kinh thành Mê Linh ở Hạ Lôi, huyện Mê Linh.
Khi đó, đoàn quân xâm lược của Mã Viện đã áp sát quốc đô Mê Linh.
Quân Mã Viện vây thành Mê Linh bị quân của Trưng Vương từ trong thành và các đạo quân chung quanh song ra đánh rất dữ,
làm cho Giặc hán chết nhiều phải luôi quân ra xa.
Nhưng ít lâu sau, Giặc lại kéo vào vây thành, kéo dài hàng mấy tháng dặn có dai dặn,
hai bên đều thiệt hại mà không phân thắng bại.
Nơi đó sau này, nhân dân địa phương đặt tên cho nơi này là Cánh Đồng Dai.
Có một trận đánh, quân ta đào hố sâu giữa cánh đồng và lợi dụng đêm tối.
Rút từ trong thành ra nấp kín dưới hố trội một số quân nhỏ đến gần nơi đóng quân của Giặc khiêu chiến.
Giặc thấy quân ta ít, Giặc liền cho số quân đông gấp bội đuổi theo định bắt sóng.
Quân ta giả vờ thua chạy về phía cánh đồng bố trí sẵn, Giặc bị rơi vào đúng vòng vây.
Từ dưới hầm kín quân ta song lên đánh bất ngờ.
Giặc khoảng hốt chạy đổ xô nhau bị ta chém chết, sát chết cao thành đống.
Nơi diễn ra trận đánh đó sau này được đặt tên là Cánh Đồng Đống.
Lại một trận khác, mã viện cũng cho đào hố và dùng các bụi cây cho quân nấp kín ngụy trang đánh lừa quân ta.
Trương Vương biết trước mưu Giặc liền mật báo cho các đạo quân bên ngoài bố trí đánh theo kế, dùng mưu Giặc cuộc lại Giặc.
Đạo quân của nữ tướng Hùng Lự Nương bí mật đến sau lưng địch.
Mặt trước trận điệp quân ta từ trong thành Mê Linh cũng ra ứng chiến vờ như không biết gì.
Giặc tưởng ta trúng kế liền cho quân tỏa ra vây bắt.
Lập tức quân của Hùng Lự Nương đánh tập hậu trước thang một cách bất ngờ.
Giặc bị đánh mạnh cả hai mặt, lúng túng, bỏ chạy tán loạn, hàng ngũ chúng bị tan vỡ.
Nơi xảy ra trận đánh sau này được đặt tên là cánh đồng vỡ.
Từ Lãng Bạc, Trương Vương lui quân về thành Cổ Loa rồi về giữ Kinh Đô Mê Linh.
Tuy nhiên quân của mã viện quá mạnh đã nhanh chóng bao vây và áp sát quốc đô Mê Linh.
Trương chắc trực tiếp chỉ huy trạng đánh địch, bảo vệ Kinh Đô nhưng nhanh chóng thất bại.
Trước tình thế ngày càng khó khăn, hai bà Trương buộc phải lui về căn cứ Cấm Khê.
Cấm Khê nằm bên hữu ngàn sông đáy, đoạn kéo dài từ chân núi Ba Việt thuộc huyện Thạch Thất đến vùng Chùa Hương, huyện Mỹ Đức, Hà Nội.
Cấm Khê có sông đáy làm hạo tự nhiên trước mặt, có núi Ba vì hiểm yếu làm chỗ dựa,
lại có toàn bộ khu vực cửu chân thuộc đất Ba tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, Hà tỉnh ngày nay làm hậu cứu phía sau.
Trương Vương hy vọng căn cứ Cấm Khê có thể che chở cho nghĩa quân trước các cuộc tiến công của kẻ thù.
Sẽ là cơ sở duy trì lực lượng lâu dài và khi có thời cơ thuận lợi sẽ là bàn đạp để nghĩa quân tổ chức phản công giành thắng lợi nhanh chóng.
Mã Việt đã dồn toàn bộ lực lượng bao vây, tấn công Cấm Khê.
Hai bà Trương và các tướng sĩ đã chiến đấu rất anh dũng, bảo vệ đến cùng căn cứ Cấm Khê.
Cuộc chiến đấu vô cùng ác liệt kéo dài đến cả năm trời.
Nhưng núi cao, hào sâu cũng không thể ngăn chặn nổi các cuộc tấn công có ý nghĩa quyết định của Mã Việt.
Khoảng đầu hè, tháng 4 năm 43, căn cứ Cấm Khê bị vỡ.
Trưng các cùng em là Trương Nhị đã chiến đấu đến cùng và anh dũng hy sinh tại chiến trường.
Đại quân của Trương Vương sau khi bị tan vỡ ở Cấm Khê, người bị giết, người bị bắt đem về Trung Quốc.
Lực lượng còn lại trút lui vào cửu chân, phối hợp với Đô Dương, Chù Bá và các thủ lĩnh địa phương khu vực Thanh Hóa, Nghệ An,
tiếp tục chiến đấu với quân xâm lược Mã Việt cho đến những người lính cuối cùng.
Mặc dù đã giết được người đứng đầu chính quyền, đánh tàn quân đội chủ lực của Trưng Vương,
nhưng Mã Việt vẫn thấy con đường bình định phương Nam còn vô cùng gian lao vất vả.
Y phải bỏ ra nhiều tháng trời tổ chức các cuộc truy quét những lực lượng còn lại của Trưng Vương trên đất Giao Chỉ.
Phải gần 1 năm sau ngày 2 bà Trưng hy sinh, Mã Việt mới cơ bản bình định được toàn bộ miền Giao Chỉ, cửu chân.
Nền độc lập dân tộc vừa mới giành được trong 3 năm thì đã mất vào tay kẻ thù xâm lược.
Nước ta một lần nữa rơi vào ách cai trị của nhà Đông Hán.
Mùa thu năm sau, năm 44, Mã Việt đem quân trở về Trung Quốc.
Chính xử nhà Hán phải thừa nhận có đến hơn một nửa trong tổng số 2 vạn quân được cử sang chinh phạt Giao Chỉ,
cửu chân đã vĩnh viễn nằm lại phương Nam.
Chắc hẳn khi phát quân xâm lược nước ta, Hán Quang Vũ không hình dung hết cái giá quá đắt của cuộc chiến tranh xâm lược này.
