Mỗi đêm, cô bác nằm ngủ nghiêng bên trái, bên phải hay nằm ngửa? Tưởng chỉ là thói quen nhỏ, nhưng tư thế ngủ có thể ảnh hưởng đến cảm giác trào ngược, nhịp tim, hơi thở, tiêu hóa và chất lượng giấc ngủ nhiều hơn chúng ta nghĩ.
Trong video này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu vì sao nằm nghiêng bên trái và bên phải lại tạo ra những khác biệt bên trong cơ thể, đặc biệt với người trung niên và người lớn tuổi. Cô bác sẽ hiểu rõ hơn cách dạ dày, tim mạch, đường thở và hệ tiêu hóa phản ứng khi mình thay đổi tư thế ngủ mỗi đêm.
Nội dung trong video không nhằm thay thế việc khám chữa bệnh hay lời khuyên của bác sĩ. Mục tiêu là giúp cô bác hiểu cơ thể mình hơn, biết quan sát những dấu hiệu nhỏ như ợ nóng về đêm, ngáy, khó thở khi nằm ngửa, hồi hộp khi ngủ hoặc cảm giác mệt mỏi sau khi thức dậy.
Nếu cô bác thường xuyên bị trào ngược, đau tức ngực, khó thở, ngưng thở khi ngủ, bệnh tim mạch hoặc đang dùng nhiều loại thuốc, hãy trao đổi với bác sĩ để được hướng dẫn phù hợp với tình trạng riêng của mình.
Cô bác thường ngủ nghiêng bên nào? Nằm bên trái, bên phải hay nằm ngửa? Hãy chia sẻ dưới phần bình luận để mọi người cùng học hỏi kinh nghiệm nhé.
Đừng quên đăng ký kênh để xem thêm những video sức khỏe dễ hiểu, gần gũi và hữu ích cho người lớn tuổi Việt Nam.
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Tóm tắt video
Được tạo bởi AI
Video này phân tích tầm quan trọng của tư thế ngủ đối với sức khỏe, đặc biệt là hệ tiêu hóa, tim mạch và não bộ. Nội dung nhấn mạnh việc tận dụng trọng lực để giảm trào ngược, hỗ trợ đào thải độc tố trong não và cải thiện hô hấp, đồng thời khuyến khích người dùng lựa chọn tư thế dựa trên tình trạng bệnh lý và sự thoải mái cá nhân để tối ưu hóa chất lượng giấc ngủ.
Chào mừng cô bác đã quay trở lại kênh 100 tuổi khỏe mạnh
Cô bác thân mến, mỗi đêm cô bác đều đưa ra một lựa chọn
mà gần như không hề để ý
nằm nghiêng bên trái, nằm nghiêng bên phải hay nằm ngửa
và trong lúc cô bác đang ngủ
cơ thể vẫn âm thầm làm những việc rất kỳ diệu
các cơ quan bên trong thay đổi vị trí nhẹ nhàng
dòng máu lưu thông theo cách khác
hệ tiêu hóa có thể đang thuận theo trọng lực
hoặc phải gắng sức chống lại trọng lực
và đây là điều mà rất ít người nhắc đến
một số nghiên cứu cho thấy
việc cô bác chọn nằm nghiêng bên nào
có thể ảnh hưởng đến nhiều thứ
từ mức độ làm việc của trái tim
cho đến khả năng cơ thể dọn dẹp chất thải trong não
trong những giờ ngủ quan trọng ban đêm
Ngay từ đầu tôi muốn nói thật rõ
chúng ta không nói về phương pháp chữa bệnh
cũng không nói về điều trị y khoa
chúng ta đang tìm hiểu xem điều gì xảy ra bên trong cơ thể
khi cô bác đổi từ bên này sang bên kia lúc ngủ
và những điều cô bác sắp nghe
có thể giúp giải thích
một số cảm giác khó chịu
mà cô bác đã gặp trong nhiều năm
nhưng chưa từng hiểu vì sao
Đến cuối video này cô bác sẽ có
những thông tin mà rất nhiều người
chưa bao giờ nghĩ đến để hỏi bác sĩ
Những thông tin ấy
có thể giúp cô bác đưa ra lựa chọn sáng suốt hơn
về một việc mình làm mỗi đêm
đó là tư thế ngủ
Trước khi bắt đầu
cô bác hãy để lại bình luận cho tôi biết
năm nay cô bác bao nhiêu tuổi
và đang xem video từ tỉnh thành nào nhé
Nếu trong lúc nghe có điều gì làm cô bác thắc mắc
cứ viết xuống phần bình luận tôi sẽ cố gắng trả lời
Bây giờ, cô bác hãy thử tưởng tượng
một người đã bị ợt nóng thỉnh thoảng
trong suốt 5 năm qua
Người ấy đã thử đổi món ăn
đổi giờ ăn tối
thậm chí kê cao đầu giường
nhưng mọi thứ vẫn không thay đổi rõ ràng
Điều người ấy không biết là
hầu như đêm nào mình cũng nằm nghiêng bên phải
đơn giản vì bên đó thấy dễ chịu hơn
Trong khi đó cấu tạo tự nhiên của giả dày
lại đang khiến tình trạng này bất lợi hơn
mà người ấy chưa từng nghĩ tới
Hoặc hãy tưởng tượng một người khác thường thức dậy
với nhịp tim hơi nhanh hơn bình thường
hoặc đôi lúc có cảm giác hơi nặng ngực khi đang ngủ
Người ấy đi khám
xét nghiệm không có gì bất thường
rồi mọi chuyện dừng lại ở đó
Nhưng không ai hỏi người ấy thường ngủ nghiêng bên nào
và liệu việc thay đổi
một yếu tố rất nhỏ ấy
có thể làm cảm giác ban đêm khác đi hay không
Tôi gọi đây là
khoảng trống cơ học vô hình trong cơ thể
Đó là khoảng cách
giữa những gì đang âm thầm diễn ra bên trong
và những gì cô bác có thể nhận ra
bằng ý thức tư thế ngủ nằm đúng
ở giữa khoảng trống đó
Vì sao điều này quan trọng hơn chúng ta tưởng
đặc biệt khi tuổi ngày càng cao
Cô bác dành khoảng
một phần ba cuộc đời
để nằm ngang
tức là mỗi ngày có thể tới
7-8 tiếng cơ thể hoạt động
trong một tư thế hoàn toàn khác
so với lúc đứng hoặc ngồi
Khi nằm trọng lực kéo các cơ quan theo hướng khác
dòng máu lưu thông theo kiểu khác
hệ bạch huyết
đặc biệt là hệ giúp não dọn dẹp chất thải
hoạt động mạnh nhất trong khi ngủ
và tất cả những quá trình ấy
có thể bị ảnh hưởng bởi một điều rất đơn giản
vai trái hay vai phải của cô bác
đang át xuống nệ
Hậu quả của việc không hiểu điều này
thường không quá kịch tính hay xảy ra ngay lập tức
Cô bác sẽ không gặp cấp cứu
chỉ vì một đêm nằm sai bên
Nhưng qua nhiều tháng nhiều năm
có thể cô bác đang vô tình khiến
một số hoạt động trong cơ thể
phải làm việc vất vả hơn mức cần thiết
có thể có những khó chịu
tưởng như không rõ nguyên nhân
nhưng lại có lời giải thích khá đơn giản
Và quan trọng nhất, cô bác có thể
đang bỏ lỡ cơ hội để phối hợp
với thiết kế tự nhiên của cơ thể
thay vì vô tình đi ngược lại nó
Điều đó càng đáng quan tâm khi chúng ta
muốn giữ chất lượng sống, sự dễ chịu
và rất ngủ ngon khi về giả
Và đây là điểm rất hay
Cô bác không cần mua thiết bị đắt tiền
không cần uống thêm thực phẩm bổ sung
cũng không cần áp dụng một quy trình phức tạp
thậm chí cô bác không cần
thay toàn bộ giường nệm
Điều cần nhất là hiểu cơ chế thật sự
đang diễn ra bên trong cơ thể khi ngủ
để có thể thực hiện một điều chỉnh nhỏ
giúp bảy 8 tiếng ban đêm trở nên
có lợi hơn cho mình
Điều mà phần lớn lời khuyên về giấc ngủ
thường bỏ qua là người ta gần như
chỉ nói về ngủ bao lâu, ngủ sâu không
điểm giấc ngủ bao nhiêu
có đủ giờ không
Nhưng rất ít ai nói về vị trí vật lý
của các cơ quan trong cơ thể
trong suốt những giờ ấy
dù cơ thể chúng ta có cấu trúc giải phẫu rõ ràng
và phản ứng với trong lực
theo những cách có thể dự đoán được
Việc ít ai nói đến không có nghĩa là
nó không quan trọng, có thể chỉ là
chúng ta đã đặt sai câu hỏi
Vậy hôm nay, chúng ta hãy đặt câu hỏi đúng hơn
Chuyện gì thật sự xảy ra khi cô bác
nằm nghiêng bên trái so với bên phải
và vì sao các cơ quan trong cơ thể
lại quan tâm đến sự khác biệt này
Trước hết, hãy nói một cách thật dễ hiểu
về cấu tạo cơ thể
Khi hiểu được vị trí các cơ quan
mọi thứ sẽ trở nên hợp lý hơn
Dạ dày của chúng ta
không nằm chính giữa cơ thể
Nó nằm lạch về bên trái của ổ bụng
Đường thức ăn đi từ thức quản xuống dạ dày
nằm ở phía trên bên phải của dạ dày
Còn đường ra để thức ăn
đi xuống ruột non lại nằm về phía bên trái
Cấu tạo này không phải ngẫu nhiên
Đó là thiết kế tự nhiên của cơ thể
Khi cô bác nằm nghiêng bên trái
trọng lực giúp giữ thức ăn và dịch
trong phần chính của dạ dày
đồng thời hỗ trợ chúng di chuyển
về phía lối ra để xuống ruột
Lối vào từ thức quản lúc này nằm cao hơn
nghĩa là axit dạ dày muốn trào ngược
lên thức quản thì phải đi ngược lại trọng lực
Theo một số nghiên cứu đăng trên
tạp chí Clinical Gastroenterology
nằm nghiêng bên trái
có thể liên quan đến việc giảm
các đợt trào ngược axit ở một số người
so với nằm nghiêng bên phải
Nói một cách dễ hiểu, tư thế này
tận dụng đúng cấu tạo tự nhiên của dạ dày
và tác động của trọng lực
lên dịch trong dạ dày
Bây giờ hãy đảo ngược lại, khi cô bác nằm
nghiêng bên phải, lối vào của dạ dày
từ thức quản có thể nằm thấp hơn
so với phần chính của dạ dày
Trọng lực lúc này có thể
khiến thức ăn và axit
dạ dày rồn gần về phía lối vào đó
Với một số người
đặc biệt là người có cơ thắc
thức quản dưới yếu, tức là VAM
giữa thức quản và dạ dày đóng không chặn
tư thế này có thể khiến axit
dễ trào ngược lên thức quản hơn
Một số nghiên cứu trên tạp chí
American Journal of Gastroenterology
cũng cho thấy
nằm nghiêng bên phải trong lúc ngủ
có liên quan đến thời gian thức quản
tiếp xúc với axit lâu hơn
ở những người có triệu chứng trào ngược
Tất nhiên, kết quả có thể khác nhau rất nhiều
tùy từng người. Tiếp theo
hãy nói về trái tim
vì phần này rất thú vị
Tim của cô bác nằm hơi lạch về bên trái trong lòng ngực
Tim không phải là một khối
Nó được bao bọc
trong một túi chứa dịch gọi là màng ngoài tim
cho phép tim có một mức độ
chuyển động nhất định. Khi cô bác nằm
nghiêng bên trái, tim nằm gần nệm hơn
Một số nghiên cứu ban đầu từng cho rằng
điều này có thể làm tăng nhẹ
khối lượng công việc của tim
ở một số người, nhưng các nghiên cứu gần đây
cho kết quả chưa thật sự thống nhất
Điều chúng ta biết chắc hơn
là tư thế cơ thể có ảnh hưởng đến
cách máu trở về tim qua hệ tĩnh mạch
Các nghiên cứu trong những
tạp chí như Circulation
đã xem xét cách tư thế ngủ
ảnh hưởng đến các chỉ số tim mạch
Một số nghiên cứu cho rằng
nằm nghiêng bên trái có thể có lợi
cho một số bệnh nhân suy tim
vì có thể làm giảm
một vài áp lực khuyết động nhất định
Tuy nhiên, đây vẫn là lĩnh vực
đang tiếp tục được nghiên cứu
Với người khỏe mạnh, sự khác biệt
về mức độ làm việc của tim giữa nằm
nghiêng trái và nghiêng phải thường rất nhỏ
đa số không đáng kể, nhưng với
những người có bệnh tim nhất định, họ có thể
cảm nhận triệu chứng thay đổi theo tư thế
Vì vậy, lời khuyên
y tế cá nhân từ bác sĩ là rất
quan trọng. Còn một hệ thống nữa đáng
chú ý đó là hệ bạch khuyết, đặc biệt là
hệ Glymphatic trong não. Có thể hiểu
đơn giản đây là đội dọn vệ sinh
ban đêm của bộ não. Một số
nghiên cứu đăng trên tạp chí Journal of Neuroscience
đã tìm hiểu xem
tư thế ngủ có thể ảnh hưởng đến
quá trình dọn dẹp chất thải trong não hay không
Một số nghiên cứu trên động vật
cho thấy nằm nghiêng, dù nghiêng trái
hay nghiêng phải, có thể hỗ trợ quá trình này
hiệu quả hơn so với nằm ngửa
Tuy nhiên, nghiên cứu trên người
vẫn đang được phát triển thêm
Giả thuyết ở đây là nằm nghiêng
có thể giúp duy trì khoảng
không gian giữa các tế bào trong não
phận lợi hơn cho dịch di chuyển
và cuốn đi chất thải
Điều thú vị là phần lớn mọi người chỉ nghĩ đến
tư thế ngủ và tiêu hóa ở
khía cạnh ợ nóng, trào ngược
Nhưng mối liên hệ còn sâu hơn thế
Toàn bộ đường tiêu hóa của cô bác
có một hướng di chuyển nhất định
và hướng di chuyển đó có thể được
hỗ trợ hoặc bị làm khó bởi cách
cô bác đặt cơ thể trong nhiều giờ ngủ ban đêm
Ví dụ, một người
ăn tối khoảng 6-7 giờ
và đi ngủ khoảng 10 giờ
Đến lúc lên giường, thức ăn đã bắt đầu rời dạ dày
để đi xuống ruột non
nơi phần lớn chất dinh dưỡng được hấp thu
Ruột non không phải là
một ống thẳng, nó cuộn, uốn
và nằm trong ổ bụng theo một chất tự
Dòng di chuyển tự nhiên ban đầu đi qua tá tràng
rồi đến hỗ tràng và các đoạn ruột tiếp theo
Khi cô bác nằm nghiêng bên trái
về mặt lý thuyết, tư thế này
có thể phối hợp tốt hơn
với bố cục tự nhiên của hệ tiêu hóa
Một số nhà nghiên cứu cho rằng
nằm nghiêng bên trái
có thể hỗ trợ sự di chuyển của thức ăn
qua van hổi, manh tràng
tức là cánh cửa giữa ruột non và ruột dà
nằm ở phía bên phải ổ bụng
Từ đó, đại tràng đi lên
ở bên phải, băng ngang qua bụng
rồi đi xuống ở bên trái
trước khi đến đại tràng sigma và trực tràng
Đây chính là khoảng chống cơ học vô hình
mà tôi đã nói lúc đầu
Cơ thể cô bác có cả một hệ thống vận chuyển
đang hoạt động khi cô bác ngủ
và tư thế nằm có thể ảnh hưởng
đến mức độ chơn chu của hệ thống ấy
Nghiên cứu trong lĩnh vực này
vẫn còn hạn chế, nhưng đã có một số
nghiên cứu xem xét mối liên hệ
giữa tư thế ngủ và triệu chứng tiêu hóa
Một nghiên cứu trên tạp chí
Clinical Gastroenterology
ghi nhận rằng
tư thế cơ thể có thể
ảnh hưởng đến cảm giác dễ chịu
trong tiêu hóa khi ngủ ở một số người
dù cơ chế cụ thể
vẫn chưa được hiểu đầy đủ
Điều có thể nói là nhiều bác sĩ
chuyên khoa tiêu hóa biết đến
các yếu tố giải phẫu này và đôi khi
sẽ trao đổi về tư thế ngủ
với bệnh nhân có triệu chứng tiêu hóa ban đêm
đặc biệt là trào ngược
hoặc chậm làm rỗng dạ dày
Ngoài ra có một yếu tố rất đáng
lưu ý đối với người lớn tuổi
Nhiều cô bác đang dùng thuốc có thể
ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa
có thuốc làm chậm quá trình dạ dày đưa thức ăn xuống ruột
có thuốc ảnh hưởng đến độ
đóng mở của cơ thắt thực quản dưới
có thuốc làm thay đổi nhu động ruột
Nếu cô bác đang dùng nhiều loại thuốc
điều rất thường gặp khi tuổi cao
thì câu hỏi cơ thể mình
nằm ở tư thế nào trong những giờ
thuốc đang phát huy tác dụng cũng trở nên
đáng quan tâm hơn
Điều này không có nghĩa là
đổi tư thế ngủ sẽ giải quyết được
tác dụng phụ của thuốc
nhưng đó có thể là một yếu tố
đáng được đưa vào cuộc trao đổi
với bác sĩ khi cô bác muốn
kiểm soát triệu chứng tốt hơn
Bây giờ chúng ta đi sâu hơn vào phần tim mạch
vì đây là nơi sự khác biệt
giữa từng người trở nên rất quan trọng
Hệ tuần hoàn hoạt động dựa trên
áp lực, máu di chuyển
từ nơi có áp lực cao đến nơi
có áp lực thấp và trái tim
Chính là máy bơm giữ cho
những tranh lệch áp lực đó được duy trì
Khi cô bác đổi tư thế
cô bác cũng thay đổi cách trọng lực
tác động lên toàn bộ hệ thống này
Hãy nghĩ đến việc máu từ chân
trở về tim khi cô bác
đang đứng so với khi đang nằm
Khi đứng, tim phải làm
việc chống lại trọng lực để kéo
máu từ chân trở về
Khi nằm ngang, khó khăn do trọng lực giảm đi
máu trở về tim dễ hơn
Nhưng điểm tinh tế nằm ở đây
Khi cô bác nằm nghiêng bên trái
một số nhà nghiên cứu cho rằng
tư thế này có thể ảnh hưởng đến
các tính mạch lớn đưa máu trở về tim
đặc biệt là tính mạch chủ dưới
chạy dọc bên phải cột sống
Các nghiên cứu đăng trên Slip Medicine Review
đã xem xét ảnh hưởng
của tư thế ngủ đến chức năng tim mạch
Một số nghiên cứu ghi nhận rằng
thay đổi tư thế có thể ảnh hưởng đến
biến thiên nhịp tim, mô hình huyết áp
trong khi ngủ, thậm chí có thể liên quan
đến một số dối loạn nhịp tim
Với đa số người khỏe mạnh, những thay đổi này
vẫn nằm trong giới hạn bình thường
và không có ý nghĩa bệnh lý rõ rệt
Nhưng với người bị suy tim, bệnh mạch vành
hoặc một số dối loạn nhịp tim
tư thế ngủ có thể góp phần làm
triệu chứng thay đổi từ đêm này sang đêm khác
Cũng cần nói đến ngưng thở khi ngủ
Một tình trạng khá thường gặp
ở người lớn tuổi
Nhiều nghiên cứu cho thấy
nằm ngửa thường liên quan đến các cơn
ngưng thở nhiều hơn và nặng hơn
so với nằm nghiêng
Lý do là khi nằm ngửa, trọng lực kéo lưỡi
và các mô mềm ở cổ họng da phía sau
làm đường thở bị hẹp hoặc bắt
Theo các nghiên cứu trên tạp chí
Journal of Clinical Sleep Medicine
liệu phát tư thế
tức là khuyến khích người bệnh ngủ nghiêng
có thể giúp giảm mức độ nặng
của ngưng thở khi ngủ
Nhiều bệnh nhân bị ngưng thở khi ngủ do tư thế
Nhưng có một điểm cụ thể hơn
Một số nghiên cứu cũng xem xét
sự khác biệt giữa nằm nghiêng trái
và nghiêng phải
ở những người vừa bị ngưng thở khi ngủ
vừa có bệnh tim
Một nghiên cứu trên tạp chí
European Respiratory Journal
ghi nhận rằng
ở một số bệnh nhân suy tim kèm ngưng thở khi ngủ
nằm nghiêng bên trái
đôi khi liên quan đến số lần ngưng thở
ít hơn so với nằm nghiêng bên phải
Cơ chế được đề xuất có liên quan đến
dòng máu tĩnh mạch trở về tim
và sự phân bố dịch trong phổi
Tuy nhiên, lĩnh vực này vẫn cần
nhiều nghiên cứu hơn và phản ứng
của từng người có thể rất khác nhau
Điều các bác cần nhớ là nếu các bác
đã được chẩn đoán có bệnh tim mạnh
hãy trao đổi với bác sĩ tim mạnh
về tư thế ngủ. Một số bệnh nhân tim
có thể được khuyên tránh nằm nghiêng bên trái
vì cách tư thế này đặt tim
trong lồng ngực. Một số người khác
lại có thể được khuyến khích nằm nghiêng trái
vì lý do khác liên quan đến
tình trạng riêng của họ. Không có lời khuyên
nào đúng cho tất cả mọi người
Đây là thông tin phụ thuộc vào
cấu tạo cơ thể và bệnh lý cụ thể
Những điều tôi chia sẻ ở đây
là không hiểu biết để cô bác biết
vì sao tư thế ngủ có thể liên quan
đến tim mạch. Từ đó có thể trao đổi
với bác sĩ của mình một cách chủ động hơn
Trước khi nói đến cách áp dụng thực tế
chúng ta cần nói về những
yếu tố đời thường khiến tư thế ngủ
không đơn giản chỉ là chọn bên trái
hay bên phải. Đầu tiên là sự thoải mái
cá nhân. Có người đơn giản là
không thể ngủ được khi nằm nghiêng bên trái
có thể vì đau vay, đau hông
hoặc vì suốt đời đã quen nằm
một bên khác nên đổi tư thế là thấy khó chịu
Điều đó hoàn toàn bình thường
Mục tiêu ở đây không phải là ép bản thân vào
một tư thế khiến cô bác mất ngủ
Giấc ngủ kém chất lượng sẽ gây
nhiều vấn đề hơn rất nhiều so với
việc ngủ ở một bên không được xem
là tối ưu trên lý thuyết
Cũng có những yếu tố về sự khớp
Nếu cô bác bị thoái hóa hoặc viêm khớp
ở một bên hông, nằm đè lên
bên đó có thể rất đau
Nếu cô bác có vấn đề ở gân cơ
chóp xoay của vay, có thể phải
ưu tiên nằm bên đối diện bất kể
bên nào được cho là tốt hơn cho tiêu hóa
hay tim mạch. Nếu cô bác
từng phẫu thuật một bên cơ thể
bác sĩ phẫu thuật có thể đã dặn
tư thế ngủ cụ thể trong thời gian
hồi phục. Những yếu tố này cần
được ưu tiên. Sự thoải mái
và nhu cầu hồi phục trước mắt
của cơ thể luôn quan trọng nhất
Với phụ nữ mang thai, nằm nghiêng bên trái
thường được nhắc đến nhiều hơn
trong giai đoạn cuối thai kỷ
Một số nghiên cứu đăng trên
Obstetric and Gynecology cho thấy
nằm nghiêng trái có thể liên quan
đến kết quả tốt hơn, có thể vì
tư thế này giảm áp lực lên tĩnh mạch
chủ dưới và hỗ trợ dòng máu
đến nhau thai. Trường các đảng sản
phụ qua Hoa Kỳ cũng có hướng dẫn về
tư thế ngủ cho phụ nữ mang thai
Tuy nhiên, ngay cả trong thai kỷ, điểm nhấn
thường là nằm nghiêng nói chung
chứ không phải ép cơ thể cố định
cứng nhắc một bên suốt cả đêm
Ngáy cũng là một yếu tố thực tế
Nhiều người thấy rằng nằm ngửa
làm ngáy nhiều hơn, còn nằm nghiêng
dù trái hay phải đều giúp giảm ngáy
Nếu cô bác ngủ trung giường với người thân
tư thế ngủ không chỉ liên quan
đến cơ thể của riêng mình
mà còn ảnh hưởng đến giấc ngủ của người bên cạnh
Đôi khi, tư thế ngủ tốt nhất
là tư thế giúp cả hai người
thật sự được nghỉ ngơi, dù xét
về mặt lý thuyết riêng lẻ thì nó chưa chắc là hoàn hảo nhất
Một thực tế đơn giản nữa
là hầu hết chúng ta không nằm
yên một tư thế suốt đêm
Các nghiên cứu về giấc ngủ
dùng cảm biến tư thế cho thấy
con người thường đổi tư thế nhiều lần
trong đêm mà không nhớ
Cô bác có thể bắt đầu bằng tư thế
nghiêng trái, nhưng khi thức dậy
lại thấy mình nghiêng phải hoặc nằm ngửa
Điều đó là bình thường
Câu hỏi không phải là làm sao giữ cứng
một tư thế suốt 8 tiếng
Câu hỏi là cô bác thường nằm tư thế nào
trong phần lớn thời gian, đặc biệt
là trong các giai đoạn ngủ sâu
thì cơ thể thực hiện nhiều công việc phục hồi nhất
Vậy có một câu hỏi đáng đặt ra
Nếu tư thế ngủ có thể ảnh hưởng
đến tiêu hóa tim mạch, thậm chí cả
quá trình dọn dẹp chất thải trong não
Vì sao điều này không phải là lời khuyên
sức khỏe phổ biến? Vì sao
bác sĩ không thường hỏi về tư thế ngủ
trong các lần khám? Câu trả lời cho thấy
một điều quan trọng về cách kiến thức
y khoa được chuyển thành lời khuyên thực tế
Thứ nhất, nghiên cứu có tồn tại
nhưng nằm rải rác
ở nhiều chuyên ngành khác nhau
Bác sĩ tiêu hóa có thể biết về nghiên cứu
liên quan đến trào ngược
Bác sĩ tim mạch có thể biết về nghiên cứu
tim mạch. Bác sĩ chuyên về
giấc ngủ hiểu rõ mối liên hệ
với ngưng thở khi ngủ
Nhưng những thông tin này không phải lúc nào
cũng được tổng hợp lại thành
hướng dẫn đơn giản, dễ áp dụng
cho người dân. Đào tạo y khoa
thường tập trung vào chẩn đoán và điều trị bệnh
chứ ít tập trung vào việc tối yêu vị trí
cơ học của các cơ quan trong lúc nghỉ ngơi
Đây không phải là lời chê trách
mà đơn giản là
thực tế của hệ thống đào tạo y khoa
Thứ hai, tác động của
tư thế ngủ ở người khỏe mạnh
thường khá nhẹ. Nó không mạnh mẽ
hay xảy ra ngay lập tức. Cô bác sẽ
không thấy cơ thể thay đổi hoàn toàn
chỉ sau một đêm nằm nghiêng trái
thay vì nghiêng phải. Nếu có lợi ích
với cô bác, lợi ích ấy có thể tích lũy
dần theo thời gian. Điều này khiến
nó khó nghiên cứu một cách thật chặt chẽ
và cũng khó khiến mọi người chú ý
Y học thường ưu tiên những
can thiệp có hiệu quả rõ ràng
đo lường được. Tư thế ngủ
nằm trong vùng trung gian. Cơ sở
giải phẫu và cơ học khá
hợp lý. Nhưng sự khác biệt giữa
từng người lại rất lớn. Thứ ba
là khó khăn trong việc tự thử
nghiệm. Khi uống một loại thuốc
ta có thể dễ liên hệ thay đổi với thuốc
đó. Nhưng giấc ngủ lại bị
ảnh hưởng bởi quá nhiều yếu tố. Đêm
qua ngủ tốt hơn là vì
cô bác nằm nghiêng trái hay vì
ăn tối sớm hơn, bớt căng thẳng
hơn, phòng mát hơn. Chính vì vậy
rất khó để biết yếu tố nào
thật sự có tác dụng với mình. Và
cũng khó cho nhà nghiên cứu kiểm soát
hết các yếu tố gây nhiễu. Nhưng
điều tôi muốn cô bác hiểu là
việc chưa có hướng dẫn phổ biến
rộng rãi không có nghĩa là thông tin này
không có giá trị. Ngược lại, nó
mở ra cơ hội để cô bác quan sát và
thử nghiệm phản ứng của chính cơ thể mình.
Điều mà phần lớn mọi người chưa bao giờ
nghĩ đến. Bây giờ cô bác đã hiểu
cơ sở cơ học và giải phẫu
vì sao tư thế ngủ có thể quan trọng.
Sự hiểu biết ấy giúp cô bác có
một khung để quan sát trải nghiệm
của bản thân một cách sáng suốt hơn.
Và điều đó rất có giá trị vì
chính cô bác mới là người hiểu
cơ thể mình nhất. Hãy tổng kết lại một chút.
Cô bác vừa biết đến
một điều giúp mình hiểu rõ hơn
khoảng trống cơ học vô hình
trong cơ thể, tức là khoảng cách
giữa những gì đang diễn ra bên
trong khi ngủ và những gì mình
có thể cảm nhận. Cô bác biết
rằng cấu tạo của dạ dày có
một hướng thuận tự nhiên có thể ảnh hưởng
đến trào ngược. Cô bác hiểu rằng
vị trí của tim có thể chịu ảnh hưởng
bởi bên nào đang chịu trọng lượng cơ thể.
Cô bác cũng biết rằng nằm
nghiêng nói chung có thể hỗ trợ quá trình
dọn dẹp chất thải trong não và có thể
giúp giảm mức độ ngưng thở khi ngủ
so với nằm ngừa. Quan trọng hơn
cô bác hiểu vì sao những thông tin này
có trong nghiên cứu nhưng lại ít được
nói trong đời sống hàng ngày. Không
phải vì nó không quan trọng mà vì tác động
của nó phụ thuộc từng người
nghiên cứu nằm ở nhiều chuyên ngành
khác nhau và cách áp dụng cần
quan sát cá nhân thay vì một
đơn thuốc chung cho tất cả. Thật ra
điều đó làm thông tin này
có giá trị hơn chứ không kém đi
vì bây giờ cô bác có thể
tự tìm hiểu điều gì phù hợp với
cơ thể mình thay vì chỉ làm theo những
lời khuyên chung chung có thể không đúng với
bản thân. Vậy cô bác có thể bắt đầu
từ tối nay như thế nào? Trước hết
hãy quan sát thói quen hiện tại trong khoảng
một tuần. Đừng vội thay đổi ngay
chỉ cần để ý xem mình thường
nghiêng về bên nào khi ngủ và khi
thức dậy thường nằm bên nào
có thể cơ thể cô bác đã
tự chọn tư thế phù hợp
nhất với mình. Nếu cô bác thường xuyên
thức dậy ở một bên nhất định
đó là thông tin đáng chú ý. Nếu cô bác
bị trào ngược hãy để ý xem
triệu chứng có xuất hiện nhiều hơn
vào những đêm nằm nghiêng bên phải
so với bên trái không. Nếu cô bác
có triệu chứng tim mạch khi ngủ chẳng hạn
hồi hộp, nặng ngực, khó chịu
hãy quan sát xem chúng có liên quan đến
tư thế nào không. Thứ 2
nếu cô bác muốn thử nằm nghiêng bên trái
hãy làm cho tư thế đó thật dễ chịu
có thể đặt một chiếc gối giữa
hai đầu gối để giữ hông thẳng hơn
hãy chắc chắn vai không bị ép đau
có thể dùng gối ôm
để giúp giữ tư thế mà không cần
cố gắng quá nhiều. Mục tiêu
là tạo sự bền vững chứ không phải
ép mình chịu khó chịu. Hãy nhớ
chất lượng giấc ngủ quan trọng hơn
việc nằm đúng một tư thế được cho
là tốt trên lý thuyết nhưng lại khiến
mình không ngủ được. Thứ 3
hãy ghi chép đơn giản trong khoảng
2 tuần. Cô bác có thể ghi tối qua
ngủ tư thế nào, sáng dậy cảm thấy
ra sao, có bị trào ngược không
có hồi hộp hay khó chịu tim mạch không
giấc ngủ nói chung tốt hay kém
sau đó nhìn lại xem có mô hình
nào lặp lại không. Việc này
không nhằm đạt sự hoàn hảo, nó
chỉ giúp cô bác thu thập dữ liệu về
chính cơ thể mình để điều chỉnh
sáng suốt hơn, có thể cô bác phát hiện
Cũng có thể cô bác thấy yếu tố khác
quan trọng hơn, chẳng hạn giờ ăn tối
căng thẳng hoặc nhiệt độ phòng, dù
kết quả nào cũng đều có giá trị.
Thứ 4, và điều này rất quan trọng
hãy trao đổi với bác sĩ nếu cô
bác có bệnh đã được chẩn đoán
đặc biệt là bệnh tim mạch, trào ngược
nặng, ngưng thở khi ngủ
hoặc đang dùng nhiều loại thuốc
có thể ảnh hưởng đến các triệu chứng này
Bác sĩ có thể có hướng dẫn
cụ thể dựa trên bệnh sử
của cô bác. Nếu yếu tố tư thế
góp phần vào triệu chứng, bác sĩ
cũng có thể cân nhắc điều chỉnh kế hoạch
chăm sóc phù hợp. Thông tin này
không thay thế việc khám chữa bệnh
nó giúp cô bác và bác sĩ có thêm
một yếu tố để cùng xem xét. Sau khi
nghe video này, cô bác đã khác với
rất nhiều người ở một điểm. Cô bác hiểu
rằng cơ thể vận hành theo
các nguyên tắc cơ học và những nguyên tắc
ấy không dừng lại chỉ vì chúng ta đang
ngủ. Cô bác nhận ra rằng
vị trí giải phẫu của các cơ quan
có ý nghĩa. Cô bác biết
khoảng trống cơ học vô hình
tồn tại và cô bác có thể thu hẹp
khoảng trống ấy bằng cách quan sát
và thử nghiệm một cách có hiểu biết.
Nhận thức đó giúp cô bác có thể
thực hiện những điều chỉnh mà
nhiều người chưa từng nghĩ đến.
Không phải vì họ không thông minh
mà vì chưa ai giải thích cho
họ những nguyên lý bên trong
cơ thể một cách dễ hiểu.
Tôi rất muốn nghe trải nghiệm của cô bác.
Cô bác có từng nhận thấy cơ thể
mình khác đi khi nằm
nghiêng bên trái, bên phải hoặc
nằm ngửa không? Cô bác đã từng
thử đổi bên ngủ chưa? Kết quả ra sao?
Hãy chia sẻ dưới
phần bình luận. Quan sát của
cô bác có thể giúp một người khác hiểu
cơ thể họ tốt hơn và
đó chính là ý nghĩa của cộng đồng này.
Những người quan tâm đến sức khỏe
muốn hiểu vì sao cơ thể mình hoạt động
như vậy chứ không chỉ nghe lời khuyên
một cách máy móc. Trong video tiếp theo
chúng ta sẽ tìm hiểu một
cơ chế vô hình khác ảnh hưởng
đến cơ thể mỗi ngày nhưng hiếm
khi được nói rõ trong các lời khuyên
sức khỏe phổ biến. Chúng ta sẽ
nói về việc nhiệt độ của nước uống
có thể ảnh hưởng đến
chuyển hóa và tiêu hóa như thế nào,
điều nào được nghiên cứu ủng hộ
và điều nào chỉ là lời quảng bá thường
gặp trong ngành chăm sóc sức khỏe.
Chủ đề này có thể làm cô bác thay đổi
một vài suy nghĩ quen thuộc,
đồng thời đem lại những thông tin thực tế
có thể áp dụng ngay. Cô bác
nhớ đăng ký kênh để không bỏ lỡ nhé.
Hãy nhớ rằng giờ đây
cô bác đã hiểu nhiều hơn phần lớn
mọi người. Cô bác biết
cơ thể có những cơ chế vô hình
trong khi ngủ. Cô bác biết cơ thể
vẫn tuân theo các nguyên tắc vật lý
có thể dự đoán được và cô bác
có đủ hiểu biết để quan sát điều gì
thật sự phù hợp với riêng mình. Đó
mới là sự chủ động thật sự trong chăm sóc
sức khỏe. Không phải lời hứa
về phương pháp thần kỳ mà là
hiểu cơ thể mình hoạt động ra sao
để biết cách phối hợp với nó một cách
khôn ngoan. Đó cũng chính là
tinh thần của kênh này. Cảm ơn cô bác đã xem
hết video.