Con người khi làm gì cũng cần biết được "Why" (Tại sao) để làm động lực cho những gì mình sẽ làm. Tuy nhiên, người xưa có câu "Trăm nghe không bằng một thấy, trăm thấy không bằng một làm", và thực tế cũng cho thấy nếu ta "làm trước hỏi sau", thì những gì chúng ta hiểu (Why) sẽ sâu sắc hơn nhờ vào việc chúng ta đã nắm bắt được rõ "What" và "How".
Còn nếu nhìn vào những phát minh vượt bật mà nhân loại chúng ta có, đa phần đều đến từ những việc người ta "cứ làm" (What), "cứ thử và sai" (How) rồi mới "ngẫm" (Why).
Đặc biệt, trẻ con lại hiếu kỳ và thế giới quan chưa đủ rộng, và đặc biệt là rất tò mò về thế giới xung quanh. Do đó, không gì tốt bằng bắt đầu dạy trẻ bằng việc cho chúng "khám phá và thực hành" trước (What), rồi mới "mở rộng và phát triển" (How), và sau cùng là "giải thích ý nghĩa" (Why) cho trẻ.
Cảm ơn các anh chị, các quý phụ huynh và các quý thầy cô
Trong clip trước thì tôi đã chia sẻ về cái lộ trình
Chúng ta nên dạy cho trẻ tư duy độc lập
Từ những điều nhỏ nhất cho đến những điều lớn hơn
Và cũng là một phương pháp mà chúng ta đang đi theo hướng đó là
Đi từ what là làm gì cho tới how là làm như thế nào
Và sau đó mới giải thích đến là why, tại sao
Và cuối cùng mới để cho trẻ tự phát triển, tự xây dựng
Và tự ra được cái cách để bảo vệ được
Những cái giá trị mà trẻ đã xây dựng
Thông qua 3 cái bước trước đó
Thì có thể có nhiều anh chị cũng sẽ thắc mắc rằng là
Tại sao chúng ta không đi từ why
Bởi vì chúng ta thường hay nghe nói rằng là
Làm việc gì đó mà nếu có động lực hoặc là có lý do
Và thấu hiểu được cái lý do đó
Thì động lực sẽ lớn và sẽ làm được tốt hơn
Thì đây là cái điều mà
Sẽ rất là đúng đối với người trưởng thành
Và đối với những người đã có kinh nghiệm
Hoặc là họ đã có được những
Họ cần được gọi là khích lệ
Để mà họ có cái động lực để mà họ làm điều gì đó
Nhưng để có được cái động lực này
Thì thật ra tuổi thơ của họ và tuổi trẻ của họ
Đã phải trải qua rất là nhiều thứ
Và phải hiểu được rất là nhiều thứ
Thì khi đó mình đưa ra được những cái why đó
Những cái điều tại sao, những cái lý do
Những cái động lực đó cho họ
Thì họ mới có thể từ đó mà họ tiến bước
Nhưng mà đối với trẻ em
Thì đó lại là một điều hoàn toàn ngược lại
Và đa phần là đối với cả chúng ta
Khi chúng ta đã lớn lên rồi
Thì đứt quan sát, đứt nhận ra một điều như thế này
Khi chúng ta tiếp cận với một điều gì đó
Thì trước khi chúng ta phát hiện ra được cái động lực
Thì gần như chúng ta phải mắc tay vô làm nó cái đã
Và khi làm rồi, từ từ chúng ta hiểu
Chúng ta biết làm sao rồi
Thì bắt đầu khi chúng ta hiểu về cái nguyên nhân nữa
Thì cái việc chúng ta làm sẽ càng ngày càng có ý nghĩa
Nhưng nếu để dành thời gian để giải thích một điều gì đó
Hoặc là nhất là đối với những gì đó nó rất là mới
Thì sẽ rất khó để mà khích lệ mọi người thật sự làm
Đôi lúc chúng ta cần phải cho mọi người thật sự thật hành
Để mọi người cứ trải nghiệm, cứ hiểu
Và rồi sẽ bước tiếp
Thì đối với trẻ con cũng như vậy
Tính cách của trẻ con và tính cách của các bạn nhỏ
Là sự tò mò
Và sự thật hành luôn luôn tốt hơn rất là nhiều đúng không ạ
Người ta nói là chăm nghe không bằng một thấy
Chăm thấy không bằng một làm là như vậy
Do đó nó khuyến khích rằng nếu bắt đầu bằng cái gì
Thì chúng ta hãy để cho các bạn nhỏ bắt đầu từ cái quáp
Đó là con cần làm gì để con học cách để bảo vệ
Con cần làm gì để con hiểu bảo vệ như vậy
Và đi từ những cái tiểu tiết như thế
Và khi các bạn đã làm được rồi
Và các bạn đã biết làm như vậy rồi
Thì lúc đó chúng ta mới dạy các bạn lên một nước mới nữa
Đó là làm sao để có thể thực hành được cái việc này tốt hơn nữa
Và các bạn sẽ học được cái cách là làm sao để làm được những việc đó
Chẳng hạn như là đã biết cách để bảo vệ những cái đồ vật
Những cái điểm tiểu tiết
Hiểu được rằng những điều tiểu tiết quan trọng như vậy rồi
Thì khi đó các bạn đã quen với những điều đó
Thì các bạn sẽ học lên những cái đó là
Mình sẽ mở rộng ra cho các bạn hơn là về lễ
Tức là làm sao để thực hành lễ
Thì lúc này các bạn đã biết
Chẳng hạn như các bạn ăn cơm, các bạn rửa chén, đồ nhỏ nhạt như vậy
Thì chúng ta sẽ dễ dàng liên kết cái việc các bạn rửa chén cho ba mẹ như vậy
Sang một cái lễ
Đó là lễ gì? Đó là chữ hiếu
Có nghĩa là ăn xong và biết rửa chén cho cha bạn
Đó chính là thể hiện một cái của chữ hiếu
Đó là một trong những cái điều nhỏ nhạt
Có thể tự động thức dậy sớm
Mà không cần ba mẹ nói
Và thậm chí tự gắp đồ đạc của mình trong phòng rất là gọn
Trước khi rời khỏi căn phòng của mình
Thì đó là những cái việc rất là nhỏ
Và từ đó chúng ta sẽ dạy được cho trẻ hiểu về
Đó là một dạng lễ
Vậy là từ What chúng ta đã chuyển cho trẻ hiểu được rằng
Đó là How để mà các con có thể áp dụng được một cái chữ hiếu trong cuộc sống của mình
Và làm sao để mà chữ hiếu này có thể phát huy được nhiều hơn nữa
Và trẻ sẽ hiểu ra
Và khi như vậy xong rồi thì bắt đầu
Các trẻ đã hiểu thêm về nhiều lễ
Và trẻ đã thực hành được nhiều cái lễ rồi
What và How cứ liên tục qua lại với nhau như vậy
Thì lúc này chúng ta mới dẫn dắt trẻ
Để cho trẻ hiểu rõ hơn
Cái nguồn góc sâu xa đằng sau tất cả
Những cái đó là gì
Và đó chính là nằm ở Đức Hạnh
Tức là trẻ sẽ hiểu tại sao trẻ cần phải hiếu
Là bởi vì một chữ Đức
Đức là gì thì chúng ta sẽ giải thích tiếp cho trẻ
Và tại sao Đức là quan trọng đến như vậy
Và tại sao Đức Hạnh của một con người lại
Cực kỳ quan trọng đến với mọi người
Và những cái Đức Hạnh đó là gì
Chúng ta sẽ nuôi dưỡng dần dần cho trẻ
Và chúng ta liên kết nó dần dần như vậy
Thì khi này trẻ đã vốn quen làm gì rồi đó
Trẻ đã hiểu được một điều gì rồi đó
Và bây giờ trẻ nắm được cái góc rễ đằng sau đó
Trẻ sẽ càng thấy những gì mình làm trước đây
Là cực kỳ giá trị
Và trẻ sẽ càng hiểu thêm rằng
Những gì ba mẹ, thầy cô
Khuyến khích mình làm đều có ý nghĩa của nó
Nhưng cần phải có thời gian
Khi mà mình đã quen, mình đã biết
Thì lúc này việc giải thích sẽ dễ hiểu hơn rất là nhiều
Và khi mà trẻ đã biết làm gì
Làm như thế nào và hiểu được
Cái giá trị tại sao nên làm như vậy
Trẻ sẽ được chúng ta dẫn dắt
Và thậm chí trẻ sẽ tự phát triển
Và định hình lên được cái cách riêng của mình
Để biết được là
Chúng ta nên xây dựng những gì
Chúng ta nên phát triển những gì
Và rồi chúng ta nên bảo vệ những gì
Và tại sao chúng ta nên làm như vậy
Và làm sao để làm được như vậy
Và cần làm những gì
Thì chính những cái ba điều trước đó sẽ định hình lên
Cái cuối cùng của trẻ
Và đó là lý do mình khuyến khích các bậc phụ huynh
Đi theo cái vòng này để áp dụng
Và dạy cho trẻ
Và đặc biệt là những trẻ còn rất nhỏ
Thì khiến đó nó sẽ hiệu quả hơn rất nhiều
Và đương nhiên đối với những trẻ lớn hơn
Và bây giờ chúng ta bắt đầu lại
Thì có lẽ như bắt đầu từ qua cũng không hẳn là quá tệ
Nhưng nếu chúng ta có thể linh hoạt
Và chúng ta tùy theo tình huống mà chúng ta phát triển
Thì cũng sẽ rất là tốt
Còn nếu chúng ta có thể đi theo lộ trình này
Như Đức đã chia sẻ nãy giờ với tất cả các quý anh chị
Quý phụ huynh và quý đại cô
Thì Đức cho rằng cái việc mà mình đi như thế này
Sẽ là cách rất là tốt
Bởi vì chúng ta đi từ cái góc của hành
Sau đó đi đến được cái góc của thấy, hiểu
Và rồi đi đến được cái góc của nhận thức
Và rồi từ đó trẻ sẽ tự xây dựng lên
Được cái riêng của mình
Và chính cái việc trẻ hiểu được động lực
Sau những gì trẻ đã làm
Sau những gì trẻ đã biết làm như thế nào
Sẽ định hình lên được cái động lực để cho trẻ
Phát huy, xây dựng, phát triển
Và bảo vệ những cái giá trị đó
Đây chính là điểm mà Đức muốn chia sẻ
Với tất cả các quý anh chị
Quý phụ huynh và quý đại cô
Hy vọng đoạn clip này đã giải thích
Thêm một phần nào đó, một cái lớp sâu hơn
Đằng sâu cái việc là tại sao
Chúng ta nên làm những điều như thế này
Cho trẻ
Cảm ơn tất cả các quý anh chị và quý thầy cô
Đã theo dõi phần chia sẻ ngày hôm nay
Nếu các anh chị và các quý thầy cô thấy hay
Thì các anh chị, quý thầy cô có thể chia sẻ
Đoạn clip này đến với nhiều các anh chị
Các quý thầy cô và các quý phụ huynh khác
Để mọi người cùng có thể trao đổi, chia sẻ
Và cùng xây dựng lên một cái nền tảng
Giáo dục thật là tốt cho tất cả
Các bạn trẻ Việt Nam chúng ta
Cảm ơn tất cả mọi người rất là nhiều
Xin hẹn gặp các anh chị, quý thầy cô
Và quý phụ huynh trong những clip kế tiếp
Trong chuỗi chia sẻ tư duyên độc lập đúng cách
Phần làm sao để bảo vệ gia đình
Cảm ơn tất cả mọi người rất là nhiều
Xin chào và hẹn gặp lại