Cửa khẩu Việt -Trung đông nghẹt! Người Trung Quốc ùn ùn kéo sang Việt Nam tìm đường mưu sinh!

Khán Trung Quốc
1.1K người theo dõi
150 Lượt xem video·19 thg 4, 2026
Tháng 4 tại cửa khẩu Đông Hưng, Quảng Tây, chật kín những người kéo vali, vác balo lớn nhỏ. Họ bước chân vội vã, nhưng trong lòng mang kiên định hiếm thấy. Có người thì thầm bàn tán về thời gian thông quan, có người lau mồ hôi trán, có người thì liên tục phát lại thông tin tuyển dụng của các nhà máy Việt Nam trên điện thoại. Phụ đề ghi: “Ba mươi năm Hà Đông, ba mươi năm Hà Tây-Không ai giàu ba họ, không ai khó ba đời, đi Việt Nam đổi đời thôi anh em.”
Cửa khẩu Việt Trung đông nghẹt người, người Trung Quốc ồn ồn kéo sang Việt Nam tìm đường miêu sinh.
Mời các bạn cùng Mỹ Dung và Khán Trung Quốc tìm hiểu sâu về vấn đề này trong chương trình ngày hôm nay.
Tháng 4 tại cửa khẩu Đông Hưng, Quảng Tây, chật kín những người kéo vali, các ba lô lớn nhỏ,
họ bước chân vội vã nhưng trong lòng mang kiên định hiếm thấy.
Có người thì thầm bán tán về thời gian thông quan, có người lau mồ hôi trên chán,
có người thì liên tục phát lại thông tin tuyển dụng của các nhà máy Việt Nam trên điện thoại.
Phụ đề ghi, 30 năm Hà Đông, 30 năm Hà Tây, không ai giàu ba họ, không ai khó ba đời,
đi Việt Nam đổi đời thôi anh em.
Một video khác cho thấy hôm 2 tháng 4, trời mưa lất phất,
cửa khẩu Đông Hưng tạm thời chuyển sang địa điểm cầu 1.
Hàng bạn người Trung Quốc xếp hàng dài răng rạc, vừa chạy nhỏ bước vừa lau tới Việt Nam mưu sinh.
Nhìn xem này, cái gì gọi là đông người, chen trúc kín mít luôn ấy.
Phụ đề video viết, làn sóng người Trung Quốc đổ xô sang Việt Nam làm công.
Trời ơi, đông quá đi mất, mọi người xem kìa, ai nấy đều tuyệt vọng chạy sang Việt Nam kiếm tiền,
10 năm trước toàn người Việt sang bên kia, 10 năm sau lại tới lượt chúng ta sang bên này.
Wow, đông thật đấy.
Làn chảy ngược này phản ánh rõ sự tranh pha giữa áp lực việc làm ở Trung Quốc
và sự mở rộng sản xuất của Việt Nam.
Nhiều cư dân mạng Trung Quốc xác nhận tính chân thực của các video.
Họ nói, ở cửa khẩu Quảng Tây, trước đại dịch Covid, người Việt Nam sang làm công.
Các xưởng gỗ đỏ của chúng tôi tuyến rất nhiều người Việt làm lao động phổ tông.
Sau đại dịch, các doanh nghiệp nổi tiếng khắp thế giới lập nhà máy ở Việt Nam.
Người Trung Quốc lại tranh nhau sang Việt Nam làm công, người Việt không sang Trung Quốc nữa rồi.
Hiện giờ, Việt Nam đang với tốc độ kinh ngạc để giành chuỗi cung ứng.
Samsung, LG và các tập đoàn lớn đã đổ hàng trăm tỷ đô la đầu tư.
Một nửa smartphone toàn cầu được sản xuất ở đây.
Trong nhà máy Phocon tại tỉnh Bắc Ninh, di chuyển lắp ráp chạy ngày đêm không ngớt.
Hôm 2 tháng 4, một chàng trai Trung Quốc đang làm tư vấn tại Việt Nam đăng video nói.
Đây là Phocon của Việt Nam. Trước kia toàn người Việt chạy sang Trung Quốc làm công.
Bây giờ rất nhiều người Trung Quốc lại sang Việt Nam.
Nhà máy Phocon này ít nhất cũng có hơn một vạn người đang làm việc.
Hôm 8 tháng 4, một cư dân mạng Trung Quốc đang làm việc tại Phocon Việt Nam đăng bài trên mạng cho biết.
Mang theo hành lý, vượt qua biên giới, tạm biệt quê hương và người thân quen thuộc,
đến khu nhà máy Phocon Việt Nam trở thành một trong hàng ngàn hàng vạn công nhân Trung Quốc
được cử ra nước ngoài làm việc.
Anh ấy giới thiệu, để tiện cho nhân viên Trung Quốc sinh hoạt,
khu nhà máy đã mở lớp dạy tiếng Việt.
Lúc giành chuỗi, chúng tôi chủ động học tiếng Việt cơ bản.
Từ những câu trào hỏi đơn giản, từ ngữ công việc,
đến những câu ngắn dùng khi mua sắm hàng ngày, dần dần hòa nhập với môi trường địa phương.
Về cuộc sống, Phocon cung cấp ký túc xá cho nhân viên cử đi,
khỏi phải lo chạy trọt thuê nhà.
Cứ cách một tuần lại sắp xếp xe đưa chúng tôi vào trung tâm mua sắm,
giảm bớt những bất tiện khi sống xa xứ.
Chúng tôi đang chứng kiến sự phát triển nhanh chóng của ngành sản xuất Việt Nam.
Ở đây, giống hệt miền Nam Trung Quốc, cách đây hơn 20 năm,
nhà máy mọc lên như nấm, cơ hội tràn đầy.
Người dân Hà Nội chất phác thân thiện,
đa số đều rất tốt với du khách và nhân viên cử từ Trung Quốc sang.
Khi tiếp xúc hàng ngày, không có khoảng cách lớn,
dần dần quen nhau cũng cảm nhận được sự ấm áp của thành phố này.
Là nhà sản xuất điện tử gia công lớn nhất thế giới,
Phocon là đối tác lắp ráp iPhone của Apple,
đồng thời sản xuất iPad, iPod của Apple,
Kindle của Amazon và PlayStation của Sony,
cùng nhiều sản phẩm công nghệ nổi tiếng khác,
phục vụ hàng tỷ người dùng toàn cầu.
Hãng điện tử Phocon bắt đầu đầu tư vào Việt Nam từ năm 2007
đến đầu năm 2026.
Tổng đầu tư của tập đoàn tại Việt Nam đã vượt 4 tỷ đô la.
Sau gần 20 năm vận hành,
đến năm 2025, Phocon tại tỉnh Bắc Ninh
đã có hơn 94.000 nhân viên và rất nhiều nhà máy lớn.
Dù chịu ảnh hưởng từ việc áp thuế của Hoa Kỳ,
tập đoàn vẫn duy trì đã tăng trưởng tốt
và tiếp tục mở rộng quy mô sản xuất
để củng cố vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Tương tự, nhà máy của Samsung và LG cũng đang tuyển người điên cuồng.
Đầu năm 2026, Truyền thông Việt Nam đưa tin
công ty Conn của LG mở rộng năng lực sản xuất thiết bị viễn thông,
đơn hàng công nghệ cao rõ ràng đang phục hồi.
Công ty Mỹ Carl Hudson cũng đầu tư 127 triệu đô la
tại tỉnh Đồng Nai để xây dựng nhà máy mới sản xuất vật liệu
Đây không còn là lắp ráp cấp thấp đơn thuần
mà đã chạm đến khâu thượng nguồn quan trọng
của chất bán dẫn thế hệ thứ ba.
Các doanh nghiệp nổi tiếng quốc tế đầu tư trực tiếp vào Việt Nam
tạo ra lượng lớn việc làm, thu hút cả lao động bổ sung từ Trung Quốc.
Việt Nam đang dùng hành động thực tế để chứng minh
mình không còn là bộ đệm của công sưởng thế giới Trung Quốc nữa
mà đã trở thành một thế lực quan trọng.
Tốc độ phát triển kinh tế của Việt Nam hiện giờ
sống hết thâm quyến, đông quản cách đây nhiều năm.
Dù là chính sách, môi trường kinh doanh
hay mức độ cởi mở trên trường quốc tế
đều mạnh hơn nhiều so với Trung Quốc.
Ví dụ tại Việt Nam,
các dự án công nghệ lớn có thể được
khưởng thuế thu nhập doanh nghiệp chỉ 5% trong 37 năm.
22 năm đầu miễn tiền thuế đất,
mức yếu đại này nhìn trên toàn cầu cũng rất mạnh tay.
Quan trọng hơn, Việt Nam có 17 hiệp định thương mại tự do
CPTPP, NCRP, LVFDA đủ cả.
Thuế quan xuất khẩu sang châu Âu
Mỹ, Nhật, Hàn giảm mạnh.
Cùng một dây chuyển sản xuất,
tạt ở Việt Nam có thể tiết kiệm được
rất nhiều chi phí thuế quan và logistics.
Hải quan Việt Nam cuối năm ngoái
đã tổ chức lễ vinh danh khi tổng kim ngạch xuất khẩu
lần đầu đạt 900 tỷ đô la.
Đây là mức cao kỷ lục từ trước đến nay
trở thành một cột mốc quan trọng
trong quá trình hội nhập quốc tế.
Số liệu cho thấy, cả năm 2025
tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam
đạt khoảng 920 tỷ đô la,
tăng 16,9% so với năm trước.
Kết quả này giúp Việt Nam lọt vào nhóm
25 nền kinh tế có tổng kim ngạch
xuất khẩu cao nhất thế giới.
Tổng cục Hải quan còn cho biết,
Việt Nam là một nền kinh tế hết sức tỏi mở.
Hội nhập sâu là điểm sáng
của thương mại khu vực và toàn cầu.
Theo số liệu của Tổ chức Thương mại Thế giới
WTO, hiện Việt Nam xếp hạng 21
về xuất khẩu và hạng 20
về nhập khẩu toàn cầu.
So với 10 năm trước, đã tăng lần lượt
11 bậc và 12 bậc.
Thương mại hàng hóa đã duy trì thẳng dư
Thẳng dư thương mại dự kiến đạt
212 tỷ đô la.
Năm 2025, kim ngạch xuất nhập
khẩu của Việt Nam có vốn đầu tư nước
ngoài FDI lần đầu vượt hơn
600 tỷ đô la, chiếm
72% tổng kim ngạch xuất khẩu
cả nước và đóng góp đến 99%
mức tăng kim ngạch xuất nhập khẩu.
Hiện Việt Nam đã thiết lập
quan hệ thương mại với hơn 230
quốc gia và vùng lãnh thổ.
Trung Quốc vẫn là đối tác thương mại lớn nhất.
Kim ngạch song phương dự kiến đạt hơn
250 tỷ đô la.
Hoa Kỳ đứng thứ 2 với 170 tỷ đô la.
Chỉ 2 thị trường này đã chiếm khoảng
46% tổng kim ngạch xuất nhập
khẩu của Việt Nam và đóng góp
62% mức tăng tổng thể cả nước.
Nhìn lại lúc này, Việt Nam
quả thực đã khác xa xưa.
Việt Nam từng bị người Trung Quốc coi thường.
Giờ thậm chí có người liều mình trốn
sang để kiếm sống.
Tháng 2 năm 2026, tại móng cái của Việt Nam,
trong một cuộc kiểm tra biên giới
thường kỳ, cảnh sát địa phương đã bắt giữ
Những người này chỉ mang theo hành lý đơn giản
và dụng cụ cơ bản.
Rõ ràng không phải du khách mà định trực tiếp
vào các nhà máy hoặc doanh nghiệp nhỏ
tìm việc làm.
Trong video, họ đang được kiểm tra danh tính
tại cảng, hải quan và biên phòng
tham gia ghi nhận toàn bộ,
sau đó bị trục xuất theo quy định.
Sự việc quy mô không lớn nhưng trên mạng xã hội
đã gây ra khá nhiều bàn tán.
Có người trực tiếp định danh là trốn sang
cũng phải thoát khỏi Trung Quốc cái đã.
Việc vượt biên rủi ro rất cao
có thể bị lừa đảo bởi trung gian,
bị phạt tiền sau khi bị trục xuất
hoặc hồ sơ bị đánh dấu.
Ngược lại, kinh tế Trung Quốc đang chịu áp lực rõ rệt
trong bối cảnh xung đột thương mại Mỹ-Trung
leo thang, đơn hàng giảm sút
và vốn ngoại rút lui.
Ở các tỉnh sản xuất lớn như Chiết Giang,
Giang Tô, Quảng Đông, không ít doanh nghiệp
để duy trì sản xuất và tìm không gian
phát triển mới đã chuyển dây chuyển
sang Đông Nam Á.
Ông Vương thuộc Thương hội tỉnh Chiết Giang cho biết
trong 5 năm gần đây
xu hướng doanh nghiệp tỉnh này di rời
ra nước ngoài càng nhanh.
10 tháng năm ngoái, toàn tỉnh ít nhất có
60 mấy doanh nghiệp vì không nhận được
đơn hàng nên chuyển nhà máy sang Việt Nam
hoặc Malaysia.
Còn một số lén lút xây nhà máy ở Việt Nam,
Thương hội không biết, số thực tế
có thể vượt 100 hoặc còn cao hơn.
Chiết Giang là một trong những
khu vực thương mại sôi động nhất
ven biển Đông Nam Trung Quốc.
Tài liệu trên mạng cho thấy,
đến cuối năm 2023,
tổng số hội viên của Thương hội tỉnh Chiết Giang,
Liên hiệp công thương tỉnh Chiết Giang,
với khoảng 4.600 tổ chức thương hội.
Ông Vương, thành viên gia đình
của ông Dung Nghị Nhân,
người được gọi là tư bản đỏ của Trung Quốc,
nói, doanh nghiệp Chiết Giang
di rời ra nước ngoài chủ yếu là vì
khách hàng yêu cầu đặt địa điểm sản xuất
ở nhiều quốc gia khác nhau.
So với Trung Quốc, chi phí đất đai và lao động
địa phương tương đối kiểm soát được.
Nhưng trung kỳ logistic vẫn chưa ngắn
bằng Trung Quốc cần phối hợp lại.
Ông Vương nói, việc giảm đơn hàng ngoại
không chỉ ở Chiết Giang,
Giang Tô, Quảng Đông
và các nhà máy xuất khẩu khác
đều gặp vấn đề tương tự.
Lan sóng chiến tranh thương mại này
ảnh hưởng toàn bộ chuỗi công nghiệp,
tình trạng doanh nghiệp ngoại rút lui
cũng rất rõ ở một số ngành.
Có nhiều doanh nghiệp thượng nguồn, hạ nguồn phá sản,
chuỗi cung ứng bị cắt đứt.
Nhiều doanh nghiệp Nhật-Hàn,
trước đây đặt nhà máy quanh Ninh Ba
đã giảm tỷ lệ mua hàng tại Trung Quốc
và yêu cầu nhà cung cấp phải đặt địa điểm
tại Việt Nam và Thái Lan
mới tiếp tục đặt đơn.
Những lý do thúc đẩy ngành sản xuất Trung Quốc
chuyển xuống phía Nam không phức tạp.
Lý do thứ nhất là thuế quan.
Đến tháng 4 năm 2026,
thuế quan Mỹ-Trung sau giai đoạn hỗn loạn mạnh
nửa đầu năm 2025
đang ở trạng thái giảng co cao
và điều chỉnh cục bộ song song.
Thuế quan Mỹ đánh vào hàng Trung Quốc
sau vài lần tăng đơn phương rồi tạm dừng.
Mức thuế thực tế vẫn rất cao,
phổ biến trên 40%,
một số lĩnh vực như bán dẫn còn cao hơn.
Lý do thứ hai là chi phí
và lợi thế vị trí.
So với Mexico, Brazil
và các lựa chọn thay thế khác,
Việt Nam có lợi thế về lao động,
mua sắm và logistics.
Khu công nghiệp phía Bắc chỉ cách Quảng Đông,
Trung Quốc 2 ngày vận chuyển đường bộ.
Đối với rất nhiều doanh nghiệp sản xuất Trung Quốc
lấy thị trường Bắc Mỹ làm chính,
Việt Nam vừa có chi phí thấp
cộng thuế quan thấp, hai đặc tính.
Thứ ba là lương thấp.
Tại Việt Nam, thuê công nhân Việt Nam
chỉ khoảng 10 triệu trên tháng.
So với Đông Quảng, Quảng Đông,
lương cơ bản của một công nhân
tính thêm tăng ca này nọ cũng phải giá gấp đôi.
Chính vì nhìn chúng mức lương tương đối thấp,
nhiều nhà máy Trung Quốc cũng di chuyển sang Việt Nam.
Thứ tư là vị trí địa lý của Việt Nam
quả thật rất tốt.
Ba mặt giáp biển có bờ biển dài 3.000 km,
còn 43 cảng biển chính.
Xuất khẩu vận chuyển rất thuận tiện.
Hơn nữa, môi trường chính sách tương đối ổn định.
Đây đều là lợi thế thu hút vốn ngoại.
Kinh tế Trung Quốc liên tục suy thoái,
tác động đến dân sinh ngày càng rõ.
Người dân tầng dưới cùng ăn đủ khổ
nhưng vẫn không no.
Đây là bố của ai?
Là con của ai vậy?
Làng thang ngủ công viên.
Thanh ra thế này sao không về nhà?
Nhà không có cha mẹ phải nuôi sao?
Hay là bố của ai?
Hay là không dám về?
Sợ người khác thấy bộ dạng thảm hại.
Sự sụp đổ của người lớn đến mức không về nổi nhà.
Đôi khi, không phải họ không muốn về,
có thể là không còn mặt mũi nào về.
Không phải không cố gắng,
mà là cuộc sống quá khó khăn.
Tại ga tàu Tô Châu,
có người lắc đầu thở dài.
Đến Tô Châu tìm việc tốt nhất là đừng đến.
Nhìn kìa ai nấy nèo bọn như rồi.
Không tìm được việc, tôi cũng đi luôn.
Khó tìm việc lắm,
cái hố này sâu lắm.
Trong không hình, những bóng dáng mệt mỏi,
hành lý vương vãi,
đôi khi là màn hình điện thoại sáng lên
đã trở thành bức tranh chân thực
về hoàn cảnh của một số lao động bình thường hiện nay.
Cư dân mạng cho biết
thanh niên tưởng rằng đến nơi GDP
bình quân đồng người cao
làm công là có thể kiếm tiền.
Kết quả nhà máy ở Tô Châu
hoặc di rời sang Việt Nam hoặc phá sản.
Việc làm khó tìm, thu nhập
không đủ sống, buộc phải ngủ ngoài đường.
Một số ông chủ cũng than bãng
trên mạng xã hội. Năm nay,
ngành sản xuất quá khó làm, nguyên liệu tăng,
lương tăng, tiền thuê nhà,
điện nước tăng, bỏ tiền lớn nâng cấp
lên tự động hóa, cuối cùng thành
đồ bỏ. Tiền mất, công mất,
vất vả lắm mới nhận được đơn hàng,
xứng bận như chiến trường, bận đến
nửa đêm mà chẳng kiếm được bao nhiêu tiền.
Hàng lỗi bị khách trả lại
rất nhiều, miếng ăn đến miệng
còn rơi. Nhiều ông chủ doanh nghiệp
vừa và nhỏ từ hăng hái bỏ tiền
mở xưởng, đến cuối cùng bị
đống rác dừa này, đè đến mức thở
không nổi, thậm chí phải bỏ chạy
trong đêm.
Khó quá. Năm
2026 kiếm tiền càng khó,
tỷ lệ thất nghiệp có lẽ sẽ còn tăng,
sẽ có càng nhiều người không tìm được việc.
Đây không phải lời nói xuông.
Bây giờ không còn là vấn đề kiếm
tiền có vất vả, có mệt không,
mà là bạn còn kiếm được
đồng viên vất vả hay không.
Rất nhiều nhà máy đang cắn răng chịu đựng,
đang tính cách giảm chi phí tăng nhiều quả.
Cách cắt giảm nhân sự, tôi tiếp xúc
rất nhiều ông chủ, từ nửa cuối
năm ngoái đã không chụ nổi nữa.
Vậy nên khi ông chủ cũng không kiếm được
tiền thì người dân bình thường
càng không thể kiếm được tiền.
Mọi người có phát hiện một vấn đề
rất nghiêm trọng không? Rất nhiều sườn nhỏ
ở Thâm Quyến sắp không phát lương
nổi nữa, lại không có đơn hàng.
Ông chủ vẫn cố gắng
mỗi tháng phát lương, còn phải đóng
tiền nhà, nước, điện,
còn phải làm bảo hiểm xã hội cho nhân viên.
Nên bây giờ, nói thế nào đi nữa,
các ngành nghề đều rất khó khăn,
rất khó khăn. Tương tự,
môi trường làm công 10 năm không tiến bộ
của Trung Quốc cũng khiến nhiều người
cảm thấy thất vọng.
Cá nhân tôi cho rằng trong chuyện làm công
10 năm qua, Trung Quốc không có
bất kỳ tiến bộ hay nương cao nào.
10 năm trước, bao sườn 12 tiếng,
bây giờ vẫn 12 tiếng.
10 năm trước, không đóng
5 loại bảo hiểm 1 quỹ,
bây giờ vẫn không đóng.
10 năm trước, không có nghỉ cuối tuần,
bây giờ vẫn không có.
10 năm trước, không bao ăn ở,
bây giờ vẫn không bao ăn ở.
Căn bản không tiến bộ.
Tin tức hàng ngày, báo cáo nghe hay lắm.
Khoay trí tuệ nhân tảo giỏi thế nào?
Xe điện dẫn đầu ra sao?
Tàu vũ trụ chọn người và vũ khí quân sự
Nhưng những thứ này có liên quan gì đến dân thường đâu.
Nhiên cứu khảo kỹ thuật
chẳng phải để phục vụ dân chúng sao.
Thế mà không cho làm cho giờ làm việc
của chúng ta rút ngắn, thu nhập tăng lên.
Ngược lại, bây giờ ngày càng nhiều ca
12 tiếng, 2 ca thay nhau.
Tôi thậm chí có thể nói
còn mệt hơn trước.
Trong tháng 3, thống kê về lao động của chính quyền
Trung Quốc đã đổ dầu vào lửa
cộng đồng mạng.
Chính quyền gọi dưới shipper giao đồ ăn,
tài xế xe công nghệ,
livestream bán hàng, lao động tạm thời
hoặc việc lặt vặt, tiểu thương
là giới có làm việc linh hoạt.
Miễn có làm gì đó,
một giờ trong tuần cũng được tính là
người không thất nghiệp. Cách định nghĩa này
khác rất lớn so với Hoa Kỳ
làm việc 15 giờ một tuần,
Pháp là 20 giờ.
Tuy nhiên, kiểu tuyên truyền lừa dối này
cuối cùng vẫn không che giấu được nỗi
nỗi khổ hàng trăm triệu dân thường
đang vất vả vì sinh kế.
Đây là tình cảnh chân thực nhất
của xã hội Trung Quốc hiện tại.
Cảm ơn quý vị đã theo dõi chương trình của chúng tôi.
Những góp ý của quý vị sẽ giúp
chúng tôi hoàn thiện hơn mỗi ngày.
Và các bạn cũng đừng quên theo dõi Khán Trung Quốc
trên 2 nền tảng Youtube và Kanching World.
Mỹ Dung và Khán Trung Quốc
xin chân thành cảm ơn và hẹn gặp lại!
