Top 10 Loài Vật Cực Hiếm Có Loài Chỉ Còn Đúng Một Cá Thể

Động vật
187 người theo dõi
#toiyeubinhduong #riviubinhduong Bạn có biết những sinh linh cô đơn nhất hành tinh? Khi Gấu trúc không còn là loài hiếm nhất, thế giới vẫn còn những vị vua thầm lặng đang đứng bên bờ vực tuyệt chủng với số lượng chỉ còn đếm trên đầu ngón tay.
Trong video này, hãy cùng chúng tôi khám phá hành trình tìm kiếm 10 sinh vật quý hiếm nhất thế giới: từ loài cá biết "đi bộ" dưới đáy biển Australia đến cụ rùa Hoàn Kiếm huyền thoại tại Việt Nam.
TOP 10 LOÀI SINH VẬT HIẾM NHẤT HÀNH TÌNH
Kimau Sư Vương là sinh vật có thật trong đời thực.
Vị trí thứ nhất, chỉ còn duy nhất một cá thể trên toàn cầu.
Cực kỳ quý hiếm nhưng cũng đang cận kề bờ vực tuyệt chủng.
Khi nhắc đến động vật quý hiếm, người ta thường nghĩ ngay đến gấu trúc.
Thực tế, nhờ những nỗ lực bảo tồn hiệu quả, mức độ đe dọa của gấu trúc đã được giảm xuống.
Thế nhưng hiện nay, những vị vua thực sự đang đứng trước vực thảm tuyệt chủng
lại là những loài ít được biết đến hơn với số lượng đã giảm xuống chỉ còn ở hàng đơn vị.
Tình trạng sinh tồn của chúng nghiệt ngã hơn chúng ta tưởng.
Có loài chỉ còn sót lại vài ba cá thể ít ỏi.
Có loài đã mất khả năng sinh sản tự nhiên, mất mé bờ vực tuyệt chủng về mặt chức năng.
Trong số đó, ví dụ cực đoan nhất là một loài sinh sống ngay tại Trung Quốc.
Hiệm chỉ ghi nhận được duy nhất một cá thể cuối cùng còn sót lại.
Những sinh linh đang lặng lẽ đi đến hồi kết này
chính là tâm điểm cấp bách nhất trong cuộc chiến bảo tồn đa dạng sinh học hiện nay.
Hôm nay, hãy cùng chúng tôi tìm hiểu về 10 loài sinh vật hiếm nhất thế giới,
để xem loài nào sẽ khiến bạn cảm thấy chấn động và nuối tiếc nhất.
Hạng 10. Okapi, hưa đuổi vằn
Tại lưu vực sông Congo, châu Phi, nơi thâm sơn cùng cốc của rừng mưa Ituri,
có một loài sinh vật huyền bí sinh sống mang tên Okapi.
Nó là một bí mật được thiên nhiên che giấu kỹ lưỡng.
Mãi đến năm 1901 mới chính thức được giới khoa học phương Tây
ghi nhận chấm dứt những lời đồn đại kéo dài suốt nhiều thế kỷ.
Ngoại hình của nó như một mảnh ghép kỳ lạ của tạo hóa,
mang dáng dấp thanh tao của hươu cao cổ với cấu trúc hộp sọ tương tự nhưng chỉ cao khoảng 1-5 mét.
Lớp lông màu nâu sẫm mịn màng như nhung,
nhưng điểm gây ấn tượng nhất lại nằm ở phần đuôi sau và mông.
Những vằn đen trắng nổi bật tựa như ngựa vằn.
Dưới ánh sáng loang lổ của tán rừng, đây chính là lớp nguy trang hoàn hảo.
Chiếc lưỡi màu xanh linh hoạt dài tới 30cm của chúng không chỉ giúp dễ dàng hái những lá non trên cao,
mà thậm chí còn có thể tự làm sạch mắt và tai, một khả năng thích nghi vô cùng độc đáo.
Loài sinh vật này đã đưa nghệ thuật sinh tồn ẩn rật lên đến mức thượng thừa.
Chúng sống đơn độc trong những cánh rừng mưa rậm rạp và khó tiếp cận nhất trên thế giới.
Ngay cả những thợ săn địa phương sống tại đây qua nhiều thế hệ cũng hiếm khi bắt gặp chúng được vài lần trong đời.
Chính vì vậy, nhân loại đến nay vẫn chưa thể nắm bắt được số lượng chính xác của chúng.
Ước tính năm 2012 nằm trong khoảng từ 10 đến 35 con.
Một khoảng cách số liệu lớn như vậy càng minh chứng cho khả năng ẩn mình siêu phàm của chúng.
Tuy nhiên, việc sống tách biệt với thế gian cũng không giúp chúng thoát khỏi hiểm họa.
Vào năm 2013, các tay súng vũ trang đã tấn công trung tâm bảo tồn Okapi tại khu bảo tồn Epulu, Congo.
14 cá thể đang được cứu trợ đã bị sát hại dã man.
Sự kiện này đã gây rúng động toàn thế giới.
Môi trường sống bị chia cắt do khai thác gỗ và khoáng sản,
cộng thêm tình hình chính trị bất ổn đã khiến loài sinh vật vốn dĩ huyền bí này phải đối mặt với những thử thách sinh tồn nhiệt ngã.
Hiện nay, Okapi được xếp vào danh mục các loài đang gặp nguy hiểm như một ẩn số sống của tự nhiên.
Trong thời đại mà dấu chân con người đã in hẳn khắp địa cầu,
sự tồn tại của Okapi như một lời nhắc nhở rằng,
vẫn còn những sự sống trên trái đất này lựa chọn viết nên huyền thoại của mình trong tĩnh lặng,
không yêu cầu việc phải chứng minh điều gì với thế giới.
Sự kiên trì thầm lặng đầy bí ẩn đó có lẽ chính là phẩm chất lay động lòng người nhất của chúng.
Hạng 9. Cá heo Irawati
Giữa những dòng sông và vùng duyên hải Đông Nam Á,
có một sinh vật sở hữu nụ cười vĩnh cỉu đang sinh sống, đó chính là cá heo Irawati.
Dưới vầng chán tròn trịa, chúng không có phần mỏ dài nhô ra.
Khóe miệng của chúng có độ cong tự nhiên, nhìn như luôn nở một nụ cười thân thiện.
Hiện nay, quần thể này trên toàn cầu chỉ còn khoảng 7 con,
và chương huyền thoại cảm động nhất về chúng cũng đã lặng lẽ khép lại.
Loài cá heo này từng thiết lập với con người một mối quan hệ cộng sinh gần như chỉ có trong chuyện cổ tích.
Tại lưu vực sông Irawati thuộc Myanmar,
suốt hàng trăm năm qua đã tồn tại một truyền thống độc nhất vô nhị.
Cá heo sẽ chủ động giúp ngư dân lùa cá vào lưới,
còn ngư dân sẽ hảo phóng chia sẻ một phần thành quả đánh bắt để trả ơn những người bạn đồng hành này.
Khi các đập thủy điện ngăn cắt dòng sông, ô nhiễm môi trường sống gia tăng cùng nạn đánh bắt quá mức,
không gian sinh tồn của cá heo đã bị thu hẹp một cách cực đoan.
Năm 2015, số cá thể nắm giữ kỹ năng hợp tác truyền thống này chỉ còn lại 6 con cá heo giả lùa.
Đến năm 2018, toàn bộ quần thể sông Mekong được ghi nhận đã giảm xuống chỉ còn khoảng 85 con.
Năm 2020, tại sông Mahakam của Indonesia, người ta cũng chỉ quan sát được dấu vết của 3 cá thể.
Dấu chấm hết đau lòng nhất đã được đặt xuống vào năm 2022,
khi cá thể cá heo Irrawaddy cuối cùng trên thế giới có khả năng biết hợp tác đánh bắt cùng con người đã qua đời.
Điều này đồng nghĩa với việc một truyền thống văn hóa sống kéo dài hàng thế kỷ đã vĩnh viễn tan biến vào dòng nước cuồn cuộn.
Hình ảnh cá heo dẫn lối cho thuyền trài, con người cùng chung hưởng thành quả với những linh vật của dòng sông.
Giờ đây chỉ còn nằm lại trong ký ức và những lời truyền tụng.
Nụ cười của chúng vẫn còn đó trên khuôn mặt, nhưng cuộc đối thoại cổ xưa xuyên loài đã hoàn toàn rơi vào tĩnh lặng.
Hiện trạng của cá heo Irrawaddy như một lời cảnh tỉnh.
Khi một sinh mệnh đầy linh tính dần đi vào câm lặng, thứ chúng ta mất đi không chỉ là một loài sinh vật
mà còn là một chương lịch sử từng vô cùng gắn kết giữa văn minh và thiên nhiên,
cùng mọi hy vọng về một ngày tái ngộ trong tương lai.
Dưới lớp cát mịn nơi đáy đại dương, có một bậc thầy nguy trang đang lặng lẽ ẩn mình, cá mập thiên thần.
Thân hình nó phẳng dẹt như một tấm thảm rộng lớn, với hình dáng tựa như cá đuối,
giúp nó có thể nhẹ nhàng vùi mình vào trong cát, thực hiện hoàn hảo chết lý sinh tồn đại ẩn vua hải.
Loài cá mập từng phân bố rộng khắp vùng Đông Bắc Đại Tây Dương và dọc bờ biển Điện Trung Hải này
giờ đây đã trở thành loài cực kỳ nguy cấp.
Trong suốt cuộc đời mình, nó dành hơn 95% thời gian để bắt động,
tựa như một cồn cát mờ nhạt dưới đáy biển kiên nhẫn chờ đợi con mồi lọt vào tầm phục kích.
Tuy nhiên, khả năng ẩn mình thượng thừa đó cũng không giúp nó thoát khỏi lưới đánh cá của con người.
Vào những năm 80 của thế kỷ trước, hàng ngàn con cá mập thiên thần bị đánh bắt mỗi năm.
Nhưng đến năm 2015, số lượng ghi nhận được trong cả năm chưa đầy 5 con.
Điều này không phải vì ngành đánh bắt đã nương tay,
mà bởi quần thể cá mập thiên thần đã trở nên quá thưa thớt để có thể tìm thấy.
Dữ liệu khảo sát năm 2010 chính thật sự gây chấn động.
Dọc theo đường bờ biển châu Âu, các nhà khoa học chỉ ghi nhận được khoảng 100 cá thể.
Năm 2020, một bức ảnh chụp cá mập thiên thần tại quần đảo Canary đã gây bão trên mạng xã hội.
Đằng sau bức ảnh đó là hành trình tìm kiếm bền bỉ suốt 15 năm của một thợ lặn.
Những nghiên cứu sâu hơn sau đó đã hé lộ một thực trạng còn khắc nghiệt hơn.
Năm 2022, một dự án giám sát tại quần đảo Canary đã tiến hành nhận diện từng cá thể cá mập thiên thần
thông qua những hoa văn độc nhất trên da của chúng, giống như cách chúng ta nhận dạng dấu vân tay.
Họ chỉ xác nhận được vòn vẹn 32 cá thể khác nhau.
Giờ đây, cá mập thiên thần quý hiếm đến mức các nhà khoa học sẵn sàng chi trả tiền thưởng
cho bất kỳ ai cung cấp được hồ sơ mục kích chính xác về chúng.
Chúng có thể trưởng thành với chiều dài 2m và tuổi thọ đạt tới 35 năm.
Vốn dĩ là một kẻ săn mồi phục kích thành công bậc nhất trong lịch sử tiến hóa,
thế nhưng nạn đánh bắt quy mô lớn.
Cùng các hoạt động tàn phá môi trường sống,
đang với tốc độ kinh khủng đẩy bậc thầy ẩn mình suốt hàng triệu năm này vào sát bờ vực duyệt vong.
Hạng 7. Dấu trúc đỏ Red Panda
Giữa những rừng trúc mờ sương phía đông dãy Himalaya,
có một ẩn sĩ sơn lâm đang cư ngụ đó là gấu trúc đỏ.
Nó độc đáo đến mức sở hữu một phân loại sinh học riêng biệt,
tựa như một sinh linh được tạo hóa đặc biệt nhào nặn để không lẫn lộn với bất kỳ loài nào khác.
Khoác trên mình bộ lông xù xì sắc đỏ nâu đan xen, chiếc đuôi lớn với những vòng vân rõ nét,
cùng gương mặt tròn trịa, loài vật này toát lên khí chất tĩnh lặng, xa lánh hồng trần.
Loài động vật quý hiếm với số lượng chưa đầy 10 con này sinh sống tại các khu rừng ôn đới của Nepal,
Bhutan và một số vùng thuộc Trung Quốc. Chúng là những kẻ tôn thờ lối sống độc hành triệt để.
Con đực và con cái chỉ gặp nhau vài ngày ngắn ngủi vào mùa sinh sản ít ỏi mỗi năm,
rồi sau đó lại quay về với cuộc sống ẩn rật trên những tám cây.
Chúng dành tới 80% thời gian, cuộc đời mình ngự trị trên những vòng lá cao vút,
chỉ tập trung vào việc nhâm nhi lá trúc một cách chậm rãi và cuộn mình ngủ một cách an nhiên.
Tuy nhiên, sự tĩnh lặng không mảng thế sự đó đang bị sâm chiếm âm thầm.
Chỉ trong vòng 20 năm ngắn ngủi vừa qua,
số lượng cuộn thể gấu trúc đỏ toàn cầu đã sụt giảm nghiêm trọng tới gần một nửa.
Sự quy hiếm của chúng có thể thấy rõ qua trải nghiệm của một nhân viên kiểm lâm Nepal.
Chỉ khi tuần tra bền bỉ suốt 8 năm,
ông mới có được cơ hội tình cờ bắt gặp duy nhất một cá thể trong tự nhiên.
Song song với đó, môi trường sống bị chia cắt do khai khẩn,
biến đổi khí hậu ảnh hưởng đến sự phát triển của rừng trúc cụng nạn săn trộn bất hợp pháp.
Vào năm 2020, vụ việc 5 con gấu trúc đỏ bị sát hại tại Ấn Độ
đã dấy lên làn sóng phẫn nộ trên toàn cầu.
Tất cả đang đe dọa sự tồn vong của loài sinh vật mong manh này.
Năm 2019, các nhà khoa học tại Bhutan thông qua mạng lưới máy ảnh Bẫy Hồng Ngoại suốt 10 năm,
lần đầu tiên ghi lại được hình ảnh quý giá về một mẹ gấu trúc đỏ cùng cặp con song sinh của mình.
Sự tồn tại của gấu trúc đỏ tựa như một bài thơ tĩnh lặng giữa đại ngàn.
Dẫu bộ lông dày khiến chúng trở nên cực kỳ nhạy cảm với sự thay đổi nhiệt độ,
nhưng đó cũng chính là phòng vũ biểu cho sức khỏe của hệ sinh thái.
Bảo vệ loài sinh vật đơn độc và cổ xưa này không chỉ là gìn giữ một di sản đa dạng sinh học độc đáo,
mà còn là duy trì sự cân bằng mong manh của những vùng đất bí ẩn.
Hạn 6. Đười ươi Sumatra
Trên đảo Sumatra, Indonesia, giữa những tầng tán rừng mưa nhiệt đới,
đang ngày một thu hẹp, có một cư dân lông đỏ đầy trí tuệ nhưng cũng đầy nguy khốn đang sinh sống,
đó là đười ươi Sumatra.
Là loài linh trưởng lớn hiếm nhất hành tinh, quân thể của chúng trong tự nhiên chỉ còn khoảng 14 con.
Mỗi cuộc gặp gỡ trong rừng thẳm đều được xem là một sự may mắn hiếm hoi.
Đười ươi Sumatra sở hữu thân hình thon dài cùng bộ lông màu quế đặc trưng.
Chúng sở hữu những sải tay dài linh hoạt,
cấu tạo cơ thể này giúp chúng trở thành những bậc thầy leo trèo, thực thụ để dễ dàng di chuyển giữa các tán cây cao.
Gương mặt của chúng cũng toát lên vẻ chầm mặc và thông tuệ lạ thường.
Chúng đích thực là những chiếc da của đại ngàn với năng lực trí tuệ gây kinh ngạc,
biết sử dụng ít nhất 32 loại công cụ khác nhau, thậm chí biết dùng lá cây làm khăn ăn để lau miệng.
Chúng dành hơn 95% thời gian cuộc đời để di chuyển trên những tầng tán cao vút từ việc kiếm ăn cho đến xây tổ.
Đó là những bậc thầy không thể tranh cãi của đời sống trên cây.
Thế nhưng, thiên đường xanh vốn là nơi nương tựa duy nhất của chúng đang sụp đổ với tốc độ chóng mặt.
Mỗi năm, có khoảng một cá thể đời ươi Sumatra biến mất do mất đi môi trường sống
và những xung đột giữa người và động vật nảy sinh sau đó.
Mạng lưới gia tộc của chúng bị chia cắt thành những mảnh vụn cô lập bởi các tuyến đường giao thông và đất canh tác.
Đáng lo ngại hơn là sự phân tách trong quần thể.
Năm 2017, các nhà khoa học xác nhận rằng quần thể Tapanuli sinh sống ở phía bắc đảo Sumatra
là một loài hoàn toàn mới và độc lập.
Tuy nhiên, phát hiện này lại đi kèm với một thực tế nghiệt ngã, loài này hiện chỉ còn sót lại khoảng 800 cá thể.
Ngay từ khi được biết đến, chúng đã đứng tranh vanh bên bờ vực tuyệt chủng.
Cuộc chiến sinh tồn của đời ươi Sumatra là một cuộc giật đuổi tàn khốc giữa nỗ lực bảo tồn và áp lực việt vong.
Sự hiện diện của chúng chính là minh chứng thầm lặng cho sự vẹn nguyên của hệ sinh thái rừng.
Bảo vệ những kiến trúc sư rừng xanh này không chỉ là giải cứu một loài sinh vật,
mà còn là gìn giữ trụ cột cốt lõi trong mạng lưới sự sống khổng lồ của rừng mưa,
cũng như bảo vệ một trường không thể thay thế trong di sản thiên nhiên trụng của chúng ta.
Hạng năm, Công lục Java, Great Argus.
Tại các đảo Borneo và Sumatra thuộc Đông Nam Á, tại tầng đáy sâu thẳm nhất của rừng mưa,
có một sinh vật được ví như bậc thầy nghệ thuật thị giác trong thế giới loài chim chính là trĩ mắt đỏ Great Argus.
Nó được coi là một trong những loài chim bí ẩn và khó quan sát nhất trong khu vực này.
Điều gây chóa ngợm nhất ở loài trĩ mắt đỏ chính là bộ lông vũ lộng lẫy dài tới 2 mét của con trống.
Trên mỗi phiến lông đều được điểm xuyết tỉ mỉ hàng chục đốm vân hình mắt màu vàng kim rực rỡ,
lấp lánh giữa ánh sáng lờ mờ của tán rừng.
Tuy nhiên, dù sở hữu vẻ ngoài rực rỡ là vậy, nhưng bản tính của chúng lại cực kỳ nhút nhát.
Chỉ cần một tiếng động nhỏ, chúng sẽ tan biến vào rừng sâu như một bóng ma,
khiến vô số những người quan sát chim dù ngưỡng bộ danh tiếng cũng phải ngậm ngùi ra về tay trắng.
Sự huyền bí của chúng không chỉ nằm ở khả năng ẩn bình, mà còn ở một màn trình diễn vô cùng hiếm gặp.
Để thu hút bạn tình, con trống sẽ kỳ công dọn dẹp một sân khấu hình tròn có đường kính lên tới 3 mét.
Sau đó, trước mặt khán giả duy nhất, nó chậm rãi xòe bộ lông khổng lồ tựa như một bức bình phong,
xoay người thong thả như đang thực hiện một điệu múa đơn độc đầy trang trọng.
Năm 2015, sau 5 năm kiên trì giám sát bằng hệ thống bẫy ảnh hồng ngoại,
các nhà khoa học mới lần đầu tiên ghi lại được toàn bộ nghi lễ cầu hôn bí mật này.
Vì tập tính vô cùng khó nắm bắt, nhân loại đến nay vẫn chưa thể xác định được số lượng thực tế của chúng ngoài hoang dã.
Một hướng dẫn viên bản địa tại Malaysia với 30 năm kinh nghiệm cũng chỉ mới nhìn thấy chúng đúng 4 lần trong đời.
Chúng thậm chí còn tiết kiệm sự giao tiếp đến mức tối đa,
mỗi ngày chỉ phát ra tiếng hót độc đáo kéo dài khoảng 2 phút tựa như tiếng kim loại va chạm vào lúc bình minh.
Sự tồn tại của loài trĩ mắt đỏ tựa như một báu vật độc bản mà mẹ thiên nhiên hàng rình giữ.
Sự kết hợp giữa vẻ lộng lẫy tột bậc và lối sống ẩn rật tối đa
đã biến chúng trở thành một trong những biểu tượng thâm thúy nhất về đa dạng sinh học của rừng mưa nhiệt đới.
Mỗi lần tình cờ mục kích được loài chim này không chỉ là đặc ân dành cho những người quan sát,
mà còn là lời nhắc nhở nhẹ nhàng rằng trong thời đại này vẫn còn tồn tại những điều chưa biết và những phép màu của tự nhiên.
Hạng 4. Lười ba ngón lùn Pikmi Tritoi Sloth
Vên bờ biển Carribe thuộc Panama có một hòn đảo nhỏ bé với diện tích chỉ vòn vẹn 4,3 km vuông mang tên Escudo de Veraguas.
Nơi đây là nhà của loài lười nhỏ nhất hành tinh và cũng là loài có môi trường sống hạn hẹp nhất, lười ba ngón lùn.
Sự tồn tại mong manh của chúng đã lột tả trọn vẹn ý nghĩa của khái niệm sinh linh đảo cô độc.
Loài lười này nhỏ hơn các họ hàng trên đất liền khoảng 40%, trọng lượng còn trưởng thành chỉ từ 2-2,5 kg.
Trông giống như một đứa trẻ lông xù với mọi thủ động đều vô cùng chậm chạp.
Chúng đưa chiết lý sống chậm lên đến mức thượng thừa.
Quá trình trao đổi chất diễn ra chậm đến mức trên bộ lông của chúng có thể mọc ra các loại tảo biển tạo nên một lớp áo ngụy trang xanh mứt tự nhiên.
Cả cuộc đời của chúng gần như chỉ xoay quanh vài gốc cây đước trên đảo, phạm vi hoạt động nhỏ hẹp đến kinh ngạc.
Tuy nhiên, sự giới hạn cực độ này cũng mang lại những rủi ro cực lớn.
Cả thế giới của chúng chỉ nằm gọn trên hòn đảo bé tẹo này, bất kỳ một biến động môi trường nào cũng có thể dẫn đến họa diệt vong.
Năm 2019, một trận siêu bão cấp 3 quét ngang hòn đảo, các nhà khoa học ước tính rằng có thể tới 30% cá thể đã tử nạn trong cơn bão dữ.
Trong khi đó, dù số lượng quần thể được ước tính còn chưa đầy 500 con,
nhưng việc du khách xâm nhập trái phép lên đảo để săn bắt chúng làm thú cưng mới lạ vẫn đang tiếp tục là một mối đe dọa thường trực.
Điều đáng lo ngại nhất là, mảnh đất nhỏ bé vốn mang theo hy vọng duy nhất của cả một dống loài này.
Cho đến nay, vẫn chưa được công nhận là khu bảo tồn thiên nhiên chính thức, dẫn đến việc thiếu hụt sự bảo vệ và giám sát có hệ thống.
Một nhà sinh vật học từng lên đảo nghiên cứu vào năm 2018, suốt 3 tuần dòng dã chỉ tìm thấy đúng 2 cá thể.
Sự quy hiếm và ẩn giật của chúng thực sự vượt ngoài sức tưởng tượng.
Vận mệnh của loài lười, ba ngón lùn, tựa như một lời xấm chuyển thu nhỏ về sinh học trên các đảo cô độc.
Nó nhắc nhở chúng ta rằng, việc bảo vệ hòn đảo này cùng mỗi bóng hình chậm chạp trên đó,
không chỉ là để cứu lấy một loài vật cực kỳ quý hiếm,
mà còn là để gìn giữ một phép màu sự sống độc bản và không thể thay thế trong lịch sử.
Hạ ba, khỉ sư tử vàng, golden lion tamarin.
Tại những mảnh rừng mưa ít ỏi còn sót lại dọc bờ biển Đại Tây Dương của Brazil,
có một sắc màu rực rỡ đang nhảy nhót, tựa như những tia nắng động lại, đó là khỉ sư tử vàng.
Loài linh trưởng nhỏ bé chỉ nặng khoảng 600 gram này nhờ bộ lông vàng óng rực rỡ mịn màng
như lụa cùng trước bồng uy nghi quanh đầu, được mệnh danh là thần mặt trời nhỏ của rừng xanh.
Đây là một trong những biểu tượng nổi bật nhất của nỗ lực bảo tồn đa dạng sinh học tại Brazil và trên toàn thế giới.
Tuy nhiên, đằng sau vẻ đẹp lộn lợi ấy từng là một hành trình cận kề cửa tử.
Vào những năm 70 của thế kỷ trước, do môi trường sống gần như bị xóa sổ hoàn toàn
với các đồn điền mía và sự mở rộng đô thị, số lượng khỉ sư tử vàng ngoài hoang dã đã từng
sụt giảm nghiêm trọng, chỉ còn khoảng 200 con bị chia cách trong những vạt rừng cô lập như những ốc đảo.
Thật đáng mừng là trải qua nhiều thập kỷ nỗ lực bảo tồn có hệ thống,
quần thể này đã phục hồi thành công lên khoảng 1,60 cá thể vào năm 2015,
trở thành một trong những trường hợp thành công hiếm hoi trong lịch sử bảo tồn động vật quý hiếm thế giới.
Thế nhưng, định mệnh một lần nữa lại lộ ra mặt tàn khốc vào năm 2016.
Một trận đại dịch xuất vàng da bất ngờ ập đến, quét qua môi trường sống của chúng chỉ trong vòng 6 tháng ngắn ngủi,
cướp đi sinh mạng của gần 1 phần 3 quần thể khiến thành quả bảo tồn bị ráng một đòn nặng nề.
Chính cuộc khủng hoảng này đã tạo tiền đề cho một cột mốc mới trong lịch sử bảo tồn.
Năm 2020, các nhân viên bảo tồn đã tiến hành chiến dịch tiêm chủng quy mô lớn,
lần đầu tiên cho loài khỉ sư tử vàng hoang dã.
Để bảo vệ các loài linh trưởng nguy cấp trước dịch bệnh, một hướng đi mới đã được mở ra.
Đến năm 2022, những nỗ lực bền bỉ một lần nữa được đền đáp,
số lượng quần thể ngoài hoang dã ước tính đã hồi phục về mức 2 cá thể.
Dẫu rủi ro di truyền, do dao, phối cận huyết vẫn là mối lo ngại dài hạn,
nhưng câu chuyện của loài khỉ này đã chứng minh,
dưới sự bảo tồn khoa học kiên định và sự quan tâm không ngừng của quốc tế,
ngay cả những sinh linh bên bờ vực diệt vong cũng có thể dành lại tương lai cho chính mình.
Hạng 2, cá tay, Hanfis.
Dưới đáy biển lạnh giá phía nam Australia,
có một nhóm sinh vật kỳ lạ cường ngụ thách thức mọi hiểu biết thông thường về loài cá.
Đó là loài cá tay.
Chúng từ bỏ cách bơi lội điển hình của loài cá, thay vào đó là dùng vây ngực và vây bụng,
đã tiến hóa thành những chiếc tay chân giống như ngón tay người
để lẫm chẫm bước đi chậm chạp trên lớp chầm tích đáy biển.
Giáng vẻ của chúng tựa như một chú mèo con đang tập đi.
Chính phương thức di chuyển độc nhất vô nhịn này
dẫu giúp chúng tránh được sự cạnh tranh từ nhiều loài cá bơi lội,
nhưng đồng thời cũng khiến chúng,
nhưng đồng thời cũng giới hạn không gian sinh tồn của chúng trong phạm vi cực kỳ nhỏ hẹp.
Trong số 14 loài cá tay được biết đến trên toàn cầu,
tuyệt đại đa số đều cư ngụ tại những vùng biển đặc thù rất nhỏ quanh đảo Tasmania.
Phạm vi hoạt động của mỗi loài thường chưa đầy 10km vuông.
Sự đặc hữu hóa khu vực cao độ này khiến quần thể của chúng trở nên vô cùng mong manh.
Chiến lược sinh tồn đầy rủi do đó khi bắt chạm với các hoạt động của con người
đã dẫn đến những hậu quả thàm khốc.
Mối đe dọa chính của cá tay đến từ việc đánh bắt bằng lưới kéo đáy.
Phương thức này sẽ hủy diệt hoàn toàn môi trường sống dưới đáy biển
mà chúng vốn dựa vào để sinh tồn.
Năm 2016, chỉ sau một đêm hoạt động của một tàu lưới kéo,
Đau lòng hơn cả là vào năm 2020, loài cá tay trơn đã chính thức bị tuyên bố tuyệt chủng,
trở thành loài cá biển hiện đại đầu tiên được xác nhận là đã biến mất vĩnh viễn khỏi trái đất.
Chúng ta thậm chí còn chưa kịp tìm hiểu thấu đáo về chúng.
Việc phát hiện và sự biến mất của cá tay dường như diễn ra cùng lúc.
Năm 2022, dù các nhà khoa học vui mừng khi mô tả được một loài cá tay mới,
nhưng ngay sau đó họ phát hiện ra rằng quần thể này có lẽ chỉ còn sót lại khoảng 30 cá thể.
Ngay từ thời điểm vừa được nhận dạng, chúng đã trực tiếp bước vào danh sách cực kỳ nguy cấp.
Bi kịch của loài cá này nằm ở chỗ con đường tiến hóa của chúng vốn cực kỳ độc đáo và thành công,
nhưng lại trở nên lạc lõng giữa những tác động khốc liệt của con người lên lòng đại dương.
Đến mức tốc độ chúng biến mất còn nhanh hơn cả tốc độ mà khoa học kịp thấu hiểu.
Với những bước đi kỳ quạc trên thềm lục địa, loài cá tay đã viết lên một phép màu về sự thích nghi trong tiến hóa sinh học,
nhưng cũng để lại bài học sâu sắc về sự mong manh và mất mát.
Vị trí thứ nhất, giải Swinhoor, rùa hoàn kiếm.
Trong những vùng nước ngọt trên khắp thế giới, loài giải Swinhoor đang trải qua một nỗi cô độc tĩnh lặng và tuyệt đối.
Loài rùa khổng lồ với chiều dài mai hơn 1m và trọng lượng có thể lên tới hàng trăm kg này,
giờ đây đã bị đẩy đến ranh giới mong manh nhất của sự diệt vong.
Số lượng cá thể được xác định chính xác chỉ còn đếm trên đầu ngón tay,
với quân số ít ỏi đến mức thậm chí chẳng thể ngồi kím một chiếc bàn ăn thông thường.
Bốn hóa thạch sống này đang nằm giải rác tại hai góc của thế giới,
một cụ rùa đực Già Nua tại vườn thú Tô Châu, Trung Quốc,
cùng hai cá thể hoang dã đã được xác định danh tính tại Hồ Đồng Mô và Hồ Xuân Khanh, Việt Nam.
Mỗi một cá thể trong số chúng đều mang trên mình toàn bộ hy vọng duy trì noi giống của cả một loài,
thế nhưng hy vọng ấy lại mong manh, tựa sợi tờ nhện.
Giải xuyên ho có tuổi thọ hơn một thế kỷ nhưng thời gian trưởng thành lại rất muộn,
thường mất hàng chục năm mới có thể bắt đầu sinh sản.
Điều này đã tạo nên một rào cản thời gian khó lòng,
vượt qua cho công tác cứu trợ vốn đã cực kỳ cấp bách, bị kịch ập đến vào năm 2019.
Tại vườn thú Tô Châu, cá thể cái duy nhất được biết đến trên thế giới của loài này
đã không may qua đời sau một nỗ lực thụ tinh nhân tạo.
Sự việc khiến cụ ruột đực còn lại trong vườn thú vĩnh viễn mất đi bạn đời,
gần như tuyên cáo sự chấm dứt hy vọng duy trì noi giống tại điểm bảo tồn này.
Kể từ đó, các nhà khoa học đổ dồn sự chú ý vào các hồ nước tại Việt Nam
với mong muốn tìm thấy một phép màu hoang dã mong manh.
Năm 2020, công nghệ dò tìm sóng âm đã mang lại một tia phấn chấn gợi mở
khả năng tồn tại của những cá thể chưa được biết đến.
Năm 2022, Kỹ thuật xét nghiệm DNA môi trường một lần nữa xác nhận
vẫn còn ít nhất một cá thể dải suyên hoa đang sinh tồn trong một vùng nước nào đó tại Việt Nam.
Tuy nhiên, tia sáng hy vọng, mong manh ấy vẫn luôn bị bao phủ bởi những bất định lớn lao.
Năm 2021, các nhà nghiên cứu đã đưa ra một đánh giá nặng nề tỷ lệ phục hồi thành công
của loài này hiện đã xuống thấp dưới mức 5%.
Bi kịch của dải suyên hoa là hình ảnh thu nhỏ của một giống loài
đang lặng lẽ trượt dài xuống vực thẳm mà không ai hay biết.
Lớp mai dày đầy hoa văn của chúng từng chứng kiến bao thăng trầm dâu bể của trái đất,
nhưng có lẽ chẳng còn đủ sức để gánh vác tương lai của cả một quần thể.
Câu chuyện về chúng là lời cảnh báo đen thết về sự chậm trễ
và những bế tắc trong hành động bảo tồn của con người.
Khi sự sống chỉ còn tính bằng những con số đơn vị,
thì mỗi nhịp thở đều có thể là một lời từ biệt.
Và vừa rồi, chúng ta đã đi đến phần cuối của video ngày hôm nay.
Trong số 10 loài sinh vật hiếm nhất thế giới kể trên,
cái tên nào để lại cho bạn ấn tượng sâu sắc nhất?
Nếu bạn yêu thích video này, đừng quên nhấn like,
đăng ký kênh và chia sẻ nó với bạn bè của mình nhé.
Làm vậy bạn sẽ không bỏ lỡ bất kỳ video nào của chúng tôi.
Cảm ơn các bạn đã quan tâm theo dõi.
Xin chào và hẹn gặp lại trong những tập tiếp theo!
