Thiên Nhiên Alaska_ Mùa Băng Tan và Hành Trình Sinh Tồn Của 3 Mẹ Con Gấu Xám.

Động vật
187 người theo dõi
60 Lượt xem video·15 thg 11, 2026
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Mùa hè ở Alaska rất ngắn, chỉ vài tháng,
để săn, để dành mồi, để ăn cho đủ cả năm,
với con gấu mẹ này còn gấp hơn thế,
nó vừa nhịn ăn, nhịn uống suốt 6 tháng trong hang,
và có 2 đứa con đầu lòng phải nuôi, bộ phim này đi
theo nó suốt mùa hè ấy, từ sườn núi tuyết, ra biển,
lên những dòng sông đầy cá, cho tới trận tuyết đầu mùa.
Ở Alaska, có nơi cứ hai gấu con, thì một con không sống qua năm đầu,
và trước khi mùa hè này kết thúc, sẽ có lúc gấu mẹ đứng gọi
con suốt hơn một giờ, mà không có tiếng trả lời.
Trên một sườn núi ở Alaska, tuyết vẫn còn dày hàng mét.
Mùa thu năm ngoái, con gấu nâu cái này đã leo lên đây,
đào một cái hang, và lần đầu tiên trong đời sinh con,
gấu con chào đời giữa mùa đông, ngay trong hang.
Lúc ấy chúng chỉ nặng chừng nửa ký, chưa mở mắt, gần như không có lông
Suốt nhiều tháng, chúng lớn lên chỉ nhờ sữa mẹ
Còn gấu mẹ thì không ăn, không uống một lần nào
Giờ nó chui
ra khỏi hang,
gầy đi rất nhiều
Và đói hơn bao giờ hết
Thức ăn nằm ở dưới kia, nơi tuyết đã tan
Nhưng muốn tới đó, cả ba phải xuống hết sườn núi này
Mùa xuân làm sườn núi,
nguy hiểm hơn từng ngày
Nắng lên, lớp tuyết trên cao mềm ra và nặng dần
Chỉ cần một mảng băng gãy là tuyết sẽ lở
Một trận lở tuyết lớn
có thể kéo theo hàng
nghìn tấn tuyết và băng
Đổ thẳng xuống sườn núi
Với gấu mẹ chỉ có một cách,
đi tiếp và đi nhanh
Hai gấu con
bám sát gót mẹ
Chúng chưa biết những gì đang chờ ở dưới kia
Và trận lở tuyết chưa phải thứ nguy hiểm nhất đang chờ chúng
Ngọn núi ấy chỉ là một chấm nhỏ trên bản đồ Alaska.
Đây là bang lớn nhất nước Mỹ, rộng hơn 1 triệu 700 nghìn cây số vuông,
gấp khoảng 5 lần Việt Nam. Vậy mà chỉ có hơn 700 nghìn người sinh sống.
Ở giữa bang là dãy Alaska với
đỉnh Denali cao 6.190 mét,
nóc nhà của Bắc Mỹ. Trên các dãy núi
là chừng 100 nghìn sông băng mỗi
mùa xuân bằng tuyết tan thành nước.
Nước đổ vào hơn 3 triệu cái hồ và hàng nghìn con sông
Rồi chảy ra bờ biển dài nhất nước Mỹ
Và cùng với nước, màu xanh trở lại
Cứ đầy mùa hè ở đây, đi
nhanh như vậy là ánh sáng
Ở cực bắc của Alaska, có nơi mặt trời không lặn suốt hơn 80 ngày liền
Nắng gần như suốt ngày đêm,
nên cây cỏ lớn rất nhanh
Người Alaska từng trồng được một cây bắp cải nặng hơn 60 kg
Kẻ được lợi sớm nhất từ màu xanh ấy là nai sừng tấm,
loài lớn nhất trong họ hưu nai.
Một con đực ở Alaska có thể cao hơn 2
mét tính tới vai và nặng hơn 600 kg.
Ngày mẹ sinh con vào mùa xuân, khi lá non vừa nhú,
nai con đứng dậy được chỉ sau vài giờ
và sau vài ngày đã chạy theo kịp mẹ,
chúng buộc phải nhanh như vậy.
Vì mùa xuân cũng là lúc gấu xuống núi
Và ở nhiều vùng của Alaska
Gấu là kẻ bắt nhiều nai con nhất
Nhưng nai mẹ không dễ bắt nạt
Những cú đá của nó
Đủ sức đẩy lùi một con sói
Có khi giết chết con sói ấy
Xuống tới
vùng thấp
Gấu mẹ và hai con tìm thấy thứ chúng cần
Những đồng cỏ ven biển
Đầu hè
Khi cá hồi chưa về
Gấu nâu ở đây sống chủ yếu bằng cỏ
Loại cỏ cói non này giàu đạm
Và một con gấu có thể gặm suốt nhiều giờ mỗi ngày
Alaska có chừng
30.000 con gấu nâu
Gần như toàn bộ gấu nâu của nước Mỹ sống ở đây
Gấu nâu và gấu xám Bắc Mỹ
thật ra là cùng một loài
Gấu sống sâu trong đất liền thì nhỏ hơn
Gấu ven biển, nơi có cá hồi, to lớn hơn nhiều
Trước khi cá hồi về,
gấu ăn mọi thứ bờ biển có
Chúng đào dễ cây trên đồng cỏ
Và khi chiều rút, có con ra tận bãi bùn để đào sò
Nhưng đồng cỏ không
chỉ có mẹ con chúng
Đây cũng là mùa giao phối
Và những con gấu đực lớn nhất đang có mặt
Một con đực trưởng thành có thể nặng gấp rưỡi
Thậm chí gấp đôi gấu cái
Và gấu đực có thể giết con của những con gấu khác
Mất con, gấu mẹ sẽ sớm sẵn sàng giao phối trở lại
Hai con đực lao vào nhau
Kẻ thắng sẽ có quyền tới gần những con cái quanh đây
Với gấu mẹ, kẻ thắng mới là mối nguy,
nó chỉ còn một lựa chọn, lùi,
con đực vừa đánh xong, đã quá mệt để
đuổi theo, lần này cả ba thoát, bụng
đã có chút cỏ, gấu mẹ không ở lại,
nó dẫn con đi tiếp về phía những
con sông, nơi bữa ăn lớn nhất
trong năm sắp bơi tới, bữa ăn ấy
lúc này vẫn còn ở ngoài biển,
muốn hiểu vì sao cả một vùng đất
phải chờ nó, ta ra biển trước,
lúc này đã là giữa mùa hè.
Ngoài khơi Đông Nam Alaska, đất liền vỡ ra thành hơn 1.000 hòn đảo.
Giữa các đảo là những vịnh hẹp và sâu
do sông băng đục ra từ thời kỳ băng hà.
Nhiều sông băng ở đây vẫn chảy thẳng xuống biển,
băng vỡ ra từ những vách ấy trôi đầy mặt vịnh.
Sông băng không đứng yên, đó là một dòng sông thật, chỉ chảy rất chậm.
Có nơi, mỗi ngày nó chỉ nhích được
vài mét, băng ở đây sinh ra từ tuyết.
Tuyết rơi chồng lên nhau năm này qua
năm khác, bị nén chặt dần, cho tới khi
thành băng, vì sao băng có màu xanh,
vì băng dày và đặc hút hết ánh sáng đỏ,
chỉ còn màu xanh lam đi qua,
khi dòng băng ra tới mép nước,
mũi băng gãy xuống biển, các sông băng
của Alaska mất đi hàng chục tỷ tấn băng,
phần lớn các sông băng ấy, đang lùi dần,
ở đây lạnh và đục, nhưng giàu dưỡng chất.
Vào những ngày dài nhất năm, mặt trời chiếu chừng 18 giờ.
Nhờ vậy, từ xuân sang hè, biển nở rộ sinh vật phù du,
những sinh vật bé xíu trôi trong nước,
rất nhiều loài quanh đây sống nhờ thứ sinh vật ấy.
Ở vùng biển này, kẻ săn mồi nhỏ nhất chỉ nặng chừng một ký,
kẻ lớn nhất nặng tới 40 tấn,
và nó săn bằng cách vẽ lên mặt nước một vòng tròn.
Ta sẽ gặp chúng theo đúng thứ tự ấy, từ nhỏ tới lớn
Hai lần mỗi ngày, thủy triều rút
để lộ ra một giải bờ phủ đầy rong
Ở vùng này, mực nước có thể lên xuống hơn 6 mét
Với một kẻ săn mồi nhỏ, đó là lúc bàn ăn được dọn ra
Rái cá nâu chỉ nặng chừng một ký,
nhưng bơi lặn giỏi và hải sản là món chính của nó
Hôm nay, nó tìm thấy một con cua lớn, loại cua Dungeness
Còn cua không nhỏ hơn nó bao nhiêu
Và có hai cái càng
Con rái cá không thể mang cả con đi
Nhưng nó có thể lấy từng phần một
Nó bỏ đi với một
cái chân cua
Còn con cua
Nếu sống sót
Sẽ dần mọc lại cái chân ấy
Sau những lần lột xác
Xa bờ hơn một chút
là rái cá biển
Nặng gấp con trần vài chục lần
Một con thú gần như không cần lên bờ
Nó ăn, ngủ
Và nuôi con ngay trên mặt nước
Nó không có lớp mỡ dày như hải cẩu hay cá voi
Thứ giữ ấm cho nó là bộ lông
Dày tới mức nước lạnh, gần như không chạm tới da
Đó là bộ lông dày nhất trong thế giới động vật
Tới 150.000 sợi trên mỗi cm2
Chỉ 1cm2 da của nó đã mọc nhiều lông hơn số tóc trên cả đầu một người
Để đủ ấm, mỗi ngày nó phải ăn một lượng thức
ăn bằng khoảng một phần tư trọng lượng cơ thể
Nhím biển, cua, sò
Nó lặn xuống nhặt, rồi nằm ngửa, dùng ngực làm bàn ăn
Rái cá mẹ đặt
con lên ngực mình suốt những tháng đầu
Khi cần lặn kiếm ăn, nó để con nổi trên mặt nước
Có khi quấn con vào tảo bẹ cho khỏi trôi
Một thế kỷ trước,
loài này gần như bị săn sạch vì chính bộ lông ấy
Hãy
sói
cho kênh
Ghiền Mì
Gõ Để
không bỏ
lỡ những
video
hấp dẫn
Cá voi sát thủ tuần tra các vịnh này theo từng đàn
Có những đàn chuyên săn thú biển
Và có những đàn chỉ ăn cá
Nhất là cá hồi
Trong lúc ấy, trên bờ, gấu mẹ và hai
con vẫn đang đi về phía những con sông
Chúng chưa tới nơi
Và đàn cá chúng chờ
Lúc này, vẫn còn ở ngay dưới những con sóng này
Kẻ to lớn nhất thường
gặp trong các vịnh này
Thì không có một cái răng nào
Cá voi lưng gù dài bằng một chiếc xe buýt và có thể nặng tới 40 tấn
Chúng vừa bơi gần 5.000 km từ Hawaii
lên đây suốt mùa đông ở vùng biển ấm
Chúng sinh con và gần như không ăn gì
Phần lớn bữa ăn của cả năm rồn vào mấy tháng hè ở Alaska
Cá voi lưng gù có đôi vây ngực
dài nhất trong mọi loài cá voi
Mỗi chiếc dài tới 5 mét bằng khoảng 1 phần 3 thân mình
Nhiều con cái lên đây, cùng đứa con mới sinh mùa đông vừa rồi,
cá voi còn bú mẹ gần một năm, và học đường di cư,
ngay trong chuyến đi đầu tiên này,
còn những con đực thì nổi tiếng vì một thứ khác, tiếng hát,
ở vùng biển ấm, một con đực có thể hát suốt nhiều giờ liền,
điều lạ là mọi con đực trong cùng một vùng biển,
đều hát chung một bài, và bài hát ấy, đổi dần qua từng năm.
Và đôi khi, một con vật nặng hàng chục tấn
lại ném cả thân mình lên khỏi mặt nước
Chưa ai biết chắc vì sao
Có thể để gọi nhau, có thể để rũ ký sinh trùng,
cũng có thể chỉ vì nó làm được
Cứ chúng tìm ở đây là cá trích, một loài cá
nhỏ, nhiều mỡ, luôn bơi thành đàn dày đặc
Nhưng một đàn cá thì không đứng yên chờ bị nuốt
Muốn nuốt được cả đàn, phải nhốt nó lại trước
Một con cá voi lặn xuống dưới đàn cá và bắt đầu thổi bong bóng
Nó bơi thành một vòng tròn,
bong bóng dựng
thành một tấm lưới
Đàn cá chích không dám bơi xuyên qua,
rồi cả nhóm cá voi cùng lao thẳng lên từ bên dưới
Miệng há rộng, cú đớp,
một con cá voi nuốt vào chừng 20.000 lít nước lẫn cá
Không phải con cá
voi lưng gù nào cũng
biết cách săn này
Chỉ một số ít làm và mỗi con giữ một việc
Con thổi bong bóng, con giữ vị trí để lao lên, con cất tiếng gọi
Nhiều nhà khoa học tin rằng chúng học nghề từ nhau
Suốt mùa hè,
mỗi con cá voi lưng gù có thể
ăn hơn một tấn thức ăn mỗi ngày
Tới mùa thu, chúng mang lớp mỡ tích được bơi ngược về Hawaii
Và gần như nhịn suốt mùa đông
Nhưng biển Alaska không chỉ
nuôi những gì ở lại ngoài khơi
Ngày lúc này, hàng triệu con cá đang quay đầu vào bờ
Mang theo tất cả những gì chúng ăn được ngoài biển
Gấu mẹ sắp tới nơi
Và lần này, bữa ăn sẽ tự bơi tới chỗ nó
Tháng 7,
cá hồi về
Từ đây, ta đi ngược dòng cùng chúng
Qua cửa sông, lên thác
Tới tận dòng suối nơi chúng sinh ra
Và trên suốt quãng đường ấy
Luôn có kẻ đứng chờ
Alaska có 5 loài cá hồi Thái Bình Dương và
cả năm có chung một vòng đời, nở ra ở suối,
lớn lên ngoài biển rồi quay về đúng dòng suối cũ để đẻ trứng.
Ngoài khơi, chúng lớn rất nhanh, một con cá hồi đỏ ra
biển lúc chỉ dài bằng ngón tay và vài năm sau quay về,
nặng gấp hàng trăm lần, làm sao một
con cá tìm lại được dòng suối nó đã rời đi từ nhiều năm trước.
Ngoài khơi, các nhà khoa học tin rằng nó
định hướng nhờ từ trường của trái đất
Vào gần bờ, nó lần theo mùi nước, mỗi dòng suối có một mùi riêng
Và con cá đã ghi nhớ mùi ấy từ khi còn bé
Riêng vịnh Bristol, ở Tây Nam Alaska,
có những năm hơn 70 triệu
con cá hồi đỏ quay về
Đó là mùa cá hồi đỏ lớn nhất thế giới
Vào tới nước ngọt, con cá ngừng
ăn, thần nó chuyển sang đỏ rực
Đầu ngả xanh lục, từ đây tới bãi đẻ
Nó chỉ còn sống bằng lớp mỡ, mang theo từ biển
Rồi dòng sông
dựng đứng lên
Ở thác Brooks, trong vườn quốc gia Katmai
Cá hồi phải nhảy qua một bậc đá cao gần 2 mét
Và ngay trên mép thác, có những cái miệng đang há sẵn
Katmai có chừng 2.000
con gấu nâu
Một trong những nơi gấu sống dày đặc nhất thế giới
Bình thường, gấu nâu sống một mình và không ưa đồng loại
Chỉ có cá mới kéo chúng, lại gần nhau thế này
Chúng đứng theo thứ bậc, chỗ nhiều cá nhất,
thuộc về những con đực lớn nhất
Con nhỏ hơn phải đứng xa hơn, hoặc chờ
Còn gấu non thì vồ hụt hết lần này tới lần khác
Bắt cá là một nghề phải học nhiều năm
Mỗi con gấu có một cách
bắt cá quen của riêng mình
Có con đứng ngay trên mép thác, chờ cá tự nhảy tới miệng
Có con úp mặt xuống nước mà tìm,
như người lặn ống thở
Có con thỉnh thoảng lặn hẳn xuống chỗ sâu
Có con chọn cách
tốn sức nhất
Lao thẳng vào đàn cá ở chỗ nước nông
Dù bằng
cách nào,
kết quả phải
giống nhau
Một con cá trong miệng, gấu con đứng trên bờ nhìn
Và thường học theo cách của mẹ
Một con gấu ăn được
bao nhiêu cá mỗi ngày
Giữa mùa, một con đực lớn có thể ăn hơn 30 con
Khi cá quá nhiều, nó chỉ ăn phần béo nhất
Trứng, não và da
phần còn lại nó bỏ
có con bắt được rồi
vẫn để tuột mất
cá hồi rất trơn
và dòng nước không chờ ai
Tới cuối mùa, gấu ở đây béo tới mức mỗi năm
Người ta mở hẳn một cuộc bình chọn xem con nào béo nhất
Nghe như chuyện đùa, nhưng với gấu, béo là sống
Lớp mỡ ấy là tất cả những gì nó có cho mùa đông
Phía trên thác, còn một kẻ
bắt cá nữa đang theo dõi
Đại bàng đầu trắng có sải cánh cỡ 2 mét
Và đôi mắt tinh gấp mấy lần mắt người
Từ rất xa, nó đã thấy một con cá
Nó không lặn xuống nước
Nó lướt
sát mặt sông và chỉ nhún đôi chân xuống nhưng nó chỉ nhấc nổi một
con cá chừng hai ký gặp con cá nặng hơn có khi nó phải bơi
vào bờ dùng đôi cánh làm mái che phần cá mà gấu bỏ lại
h
kênh
Ghiền
ì
không mất đi mòng
biển quạ đại bàng cả một đám đông sống
nhờ bữa ăn thừa của gấu và phần xác các con sót lại sau cùng
sẽ đi còn xa hơn nữa xa tới đâu cuối trạm đường này ta sẽ t
hấp dẫn
Gấu mẹ cũng đã tới sông, nhưng đi bên nó giờ chỉ còn một gấu con
Tìm thấy chuyện
gì đã xảy ra
với đứa kia
Những người theo dõi nó tin rằng thủ
phạm nhiều khả năng là một con gấu đực
Giờ, mọi thứ nó có dồn vào việc giữ cho đứa còn lại được sống
Vì vậy nó không chen vào thác,
nơi những con đực lớn đang đứng
Nó chọn một khúc suối vắng trong rừng
Ít cá hơn, nhưng ít nguy hiểm hơn
Gấu con chưa biết bắt cá
Nó đứng nhìn mẹ và ăn phần mẹ để lại
Phải thêm một hai mùa hè nữa
Nó mới tự nuôi được mình
Gấu không phải kẻ
duy nhất biết bắt cá
Ở bờ biển Katmai
Có những con sói xuống sông bắt cá hồi mỗi mùa hè
Con sói này đi săn một mình
Nó không có sức của gấu
Nó chỉ có tốc độ vô
hụt rồi lại vô hụt
Phải tới lần thứ ba
Nó mới có được một con cá
Nhưng nó không còn một mình ở khúc sông này nữa
Một con gấu nâu nặng gấp nhiều lần con sói,
con sói không tranh, nó nhường khúc sông và
đi tìm chỗ khác ở mép sóng, nó tìm được bữa ăn
của riêng mình, những con cá qua được thác,
qua được gấu, qua được sói, cuối cùng
cũng về tới dòng suối nơi chúng nở ra,
con cái dùng đuôi quạt sỏi thành ổ,
những con đực giành nhau chỗ bên cạnh nó,
rồi chỉ trong vài giây,
trứng đã được đẻ xuống lớp sỏi.
Xong việc ấy, chúng không quay ra biển nữa
Chỉ ít lâu sau, tất cả cá hồi bố mẹ sẽ chết ngay tại dòng suối này
nhưng xác chúng mang về cho
rừng Alaska thứ mà
rừng không tự có đủ
Chất đạm từ biển, gấu tha cá vào rừng,
cả những xác cá nằm lại bên suối cũng thấm dần vào đất
Và các nhà khoa học đã tìm thấy dấu vết của cá
hồi trong chính thân những cái cây mọc ven suối
Cá hồi về thưa dần và trong chính khu rừng ấy
Gấu mẹ sắp gặp điều mà nó sợ nhất
Cá về ít đi nên gấu rồn cả về
những khúc suối còn cá trong rừng
Gấu mẹ lội ra chỗ nước sâu để bắt cá
Đứa con còn lại của nó ở trên bờ
Rồi những
con gấu khác bắt đầu đánh nhau
Quanh những chỗ bắt cá tốt nhất
Một gấu con chỉ biết một cách để an toàn
chạy khi gấu
mẹ quay lại
Gấu con không còn ở đó
Không có tiếng trả lời,
một gấu con lạc mẹ trong khu rừng này khó sống được lâu,
ta sẽ quay lại với nó, vì trong lúc gấu mẹ tìm con,
ở những nơi khác của Alaska, mùa hè cũng đang cạn dần.
Những cánh rừng ven biển như thế này chạy dài suốt đông nam Alaska,
riêng rừng quốc gia Tongass đã rộng gần 7 triệu hectare,
đó là cánh rừng mưa vùng ôn đới, còn nguyên vẹn lớn nhất trái đất.
Ở đây có những cây vân sam đã đứng hơn 500 năm
xa về phía bắc, rừng nhường chỗ cho lãnh nguyên,
vùng đất lạnh chỉ có rêu và cỏ thấp.
Ở đó, những đàn tuần lộc đang di chuyển.
Alaska có hơn 30 đàn tuần lộc,
đàn lớn nhất từng đông tới gần nửa triệu con.
Vì sao chúng không bao giờ ở yên một chỗ,
một phần để tìm cỏ?
Một phần để trốn muỗi, giữa mùa hè,
muỗi và ruồi dày tới mức cả đàn phải chạy
lên những sườn núi lộng gió để trốn.
Mỗi năm, có đàn đi hơn 1.000 cây số.
Tuần lộc là loài hươu duy nhất mà cả
con đực lẫn con cái đều mọc gạc.
Còn bộ móng rộng của chúng vừa là giày đi tuyết,
vừa là mái trèo mỗi khi phải bơi qua sông.
Giờ, lãnh nguyên đã ngả sang màu đỏ.
Với tuần lộc, đó là tín hiệu quay về phương Nam,
bám theo tuần lộc là sói.
Một bầy sói ở Alaska thường có 6, 7 con và phần
lớn những lần đi săn của chúng kết thúc tay trắng.
Sói non thì còn phải học
cả những bài đơn giản hơn.
Như bài này, không phải thứ gì đi chậm cũng là mồi.
Người ta ước tính một con nhím mang trên mình
chừng 3 chục nghìn cái gai. Con sói non bỏ đi.
Lần này, nó không phải trả giá,
đi tiếp về phía Bắc, tới tận bờ Bắc Băng
Dương là lãnh địa của một loài gấu khác.
Alaska là bang duy nhất của nước Mỹ,
có gấu Bắc Cực.
Gấu Bắc Cực săn hải cẩu trên băng biển,
nhưng cuối hè, băng lùi ra rất xa bờ,
nhiều con phải lên đất liền và chờ.
Trên bờ, chúng gần như không săn được gì,
chúng sống nhờ lớp mỡ của mình và nhờ
những xác cá voi nằm trên bãi biển.
Phải tới khi biển đóng băng trở lại, chúng mới quay ra săn được,
khác hẳn gấu nâu, loài gấu này mong mùa lạnh tới.
Còn ở những cánh rừng phía nam,
có một loài đang phải làm việc, gấp rút hơn mọi loài khác.
Hải ly không ngủ đông, muốn qua được mùa lạnh,
nó cần một cái ao đủ sâu để không đóng băng tới đáy
và một kho cành cây dìm sẵn dưới nước để ăn dần.
Nó đốn cây bằng chính hàm răng của mình.
Và cái ao nó dựng nên không chỉ cứu nó
Cá hồi con lớn lên
Trong chính những cái ao như thế
Trở lại
khu rừng
Nơi gấu mẹ vẫn đang tìm đứa con bị lạc
Nó đi ngược lên
Rồi xuôi xuống
Dọc cùng một con suối
Suốt hơn một giờ
Nó gọi
bằng cách
nào đó
Gấu con vẫn còn sống
Và hai mẹ
con gặp lại nhau bên bờ suối
Gấu mẹ đã mất một đứa
con trong mùa hè này
Nó sẽ không để lạc mất đứa còn lại thêm lần nào nữa
Trên các
đỉnh núi tuyết
đã rơi
trở lại
Mùa hè của Alaska chỉ còn tính bằng ngày
Tháng 9, chỉ
trong vài tuần
Màu xanh của Alaska chuyển sang vàng, rồi đỏ
Còn vật nào ở đây cũng hiểu tín hiệu ấy
Ăn nốt, hoặc đi
Với nai sừng tấm,
mùa thu là mùa đánh nhau
Cặp gạc của một con đực lớn có thể rộng hơn một mét
Nó rụng đi và mọc lại từ đầu mỗi năm
Chỉ để dùng trong vài tuần này
Kẻ thua bỏ chạy,
kẻ thắng được ở lại với những con cái
Còn gấu thì bước vào giai
đoạn ăn nhiều nhất trong năm
Cuối mùa, một con gấu nâu có thể ăn gần như suốt ngày đêm
Nạp vào hàng chục nghìn calo mỗi ngày
Khi cá thưa dần, chúng chuyển sang quả mọng trên các sườn đồi
Dọc các con sông,
cá hồi cuối mùa vẫn còn về
Và nơi nào còn cá? Nơi đó có đại bàng đầu trắng.
Alaska có hàng chục nghìn con,
nhiều hơn bất cứ bang nào khác của nước Mỹ.
Ta đã thấy đại bàng tự bắt cá khéo tới đâu, nhưng
con chim biểu tượng của nước Mỹ còn nổi tiếng vì một việc khác.
Giành mồi của kẻ khác, đại bàng đầu trắng nhặt cá chết, ăn phần
gấu bỏ lại và cướp mồi của những con chim khác ngay trên không.
Đại bàng đầu trắng thường sống thành đôi suốt nhiều năm.
Và dùng lại cùng một cái tổ
Mỗi năm chúng chất thêm cành
Nên có cái tổ rộng tới gần 3 mét
Nặng cả tấn
Chim non rời tổ khi
mới chừng 3 tháng tuổi
Lúc ấy toàn thân nó màu nâu
Phải 4, 5 năm sau
Nó mới có cái đầu trắng
Mà ai cũng biết
Con đại bàng non này chưa có bộ lông đầu trắng
Và chưa đủ khéo để tự bắt cá
Nên nó chọn cách khác
Chờ kẻ khác bắt được
Rồi lao vào
Giữa không trung, con cá đổi chủ, hôm nay nó có ăn,
nhưng năm đầu đời của một đại bàng non,
rất khắc nghiệt, nhiều con không qua nổi
Cuối thu, khi phần lớn
sông đã đóng băng, một
khúc sông trôi cát vẫn
chảy nhờ mạch nước ngầm ấm
Cá hồi về muộn kéo tới đây, hàng nghìn con đại bàng,
một trong những cuộc tụ họp đại bàng đầu trắng lớn nhất thế giới
Ngoài biển, cá voi lưng gù bắt đầu rời đi, quay về Hawaii
Trong rừng, Hải Ly đã chất xong kho cành dưới nước
Những kẻ ở lại Alaska
thì đổi cách sống
Tuần lộc dùng móng bới tuyết tìm địa y, thứ mọc sát mặt đất
Và sói lần theo dấu chân chúng suốt mùa đông
Gấu nâu thì chọn
cách thứ ba
Ngủ, suốt từ năm đến bảy tháng trong hang
Nó không ăn một miếng, không uống một ngụm
Tim nó chậm lại, chỉ còn chừng hai chục nhịp mỗi phút
Vậy mà tới mùa xuân, cơ bắp của nó gần như không teo đi
Rồi
tuyết
xuống
tới
thùng
lũng
Sau hai tháng rưỡi bắt cá,
gấu mẹ đã nặng thêm hơn chín chục ký
Chừng ấy mỡ phải đủ cho cả hai mẹ con qua mùa đông
Hồi mùa xuân,
hai gấu con đã
theo nó xuống núi
Giờ, chỉ một đứa theo nó trở lên
Đứa còn lại đã qua
được mùa hè đầu tiên
Phía trước nó là mùa đông thứ hai trong đời,
sáu tháng nữa băng sẽ lại tan và
trên một sườn núi nào đó của Alaska,
một con gấu mẹ khác sẽ dẫn con xuống núi lần đầu tiên.
Còn mùa đông ở đây thì không hề vắng bóng sự sống,
nhưng đó là câu chuyện của một bộ phim khác.
