Những phát hiện mới về Thành Nhà Hồ | PTTH Thanh Hóa

Xưa và Nay
1.3K người theo dõi
#su7 #nhaho #thanhnhaho #hoquyly
#PTTHThanhHoa #ThanhHoa #tintức
Mời các bạn theo dõi Kênh Tiktok chính thức của Đài Phát thanh và Truyền hình Thanh Hóa tại: @truyenhinhthanhhoa.ttv
-------------------------------------------------
Di tích lịch sử kiến trúc nghệ thuật và khảo cổ Thành Nhà Hồ được UNESCO công nhận làDi sản văn hóa thế giới vào năm 2011. Những giá trị văn hóa, lịch sử quý báu của tòa thành đá này cùng những câu chuyện kỳ bí liên quan đến việc xây thành đã thu hút ngày càng nhiều du khách đến tham quan. Sau hơn 600 năm lịch sử, câu chuyện xung quanh tòa thành đá kỳ vĩvẫn còn chứa đựng nhiều bí ẩn khiến các nhà khoa học phải tiếp tục nghiên cứu, giải mã.
Đăng ký và cập nhật những thông tin mới nhất của Truyền hình Thanh Hóa!
Di tích lịch sử kiến trúc nghệ thuật và khảo cổ Thành Nhà Hồ
được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới vào năm 2011.
Những giá trị văn hóa, lịch sử quý báu của tòa thành đá này
cùng những câu chuyện kỳ bí liên quan đến việc xây thành
đã thu hút ngày càng nhiều du khách đến tham quan.
Sau hơn 600 năm lịch sử, câu chuyện xung quanh tòa thành đá kỳ vĩ
vẫn còn chứa được nhiều bí ẩn
khiến các nhà khoa học phải tiếp tục nghiên cứu, giải mã.
Thành Nhà Hồ nằm trên địa bàn hai xã Vĩnh Long và Vĩnh Tiến, huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa,
còn gọi là thành An Tôn, thành Tây Đô, thành Tây Giai hay thành Tây Kinh.
Thành được xây vào năm Đinh Sử, từ tháng Giêng tới tháng 3 năm 1397.
Người chủ trương xây thành là Hồ Quý Ly,
lúc đó là thái sư nắm giữ mọi quyền lực của triều đình nhà Trần.
Người trực tiếp tổ chức và điều hành là Thượng Thư Bộ Lại kiêm thái sử lệnh Đỗ Tình.
Tháng 3 năm canh thân, Hồ Quý Ly lên ngôi, lập ra Nhà Hồ,
lấy tên nước là Đại Ngu và Tây Đô là Kinh Đô của Triều Hồ.
Điều làm đau đầu các nhà nghiên cứu là trong thời kỳ lịch sử mà khoa học kỹ thuật chưa phát triển.
Việc xây thành chỉ dựa hoàn toàn vào sức người và phương tiện thủ công,
nhưng không biết bằng cách nào người xưa có thể tác tạo nên công trình kỳ vĩ đến như vậy.
Thời gian qua, tỉnh Thanh Hoa đã chỉ đạo các cơ quan chuyên môn,
đề xuất các giải pháp phù hợp để công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản ngày càng hiệu quả.
Tỉnh đã tổ chức nhiều đợt khai quật khảo cổ tại Thanh Nhà Hồ để chứng minh tiềm năng to lớn của di sản dưới lòng đất
và làm gia tăng thêm các giá trị nổi bật toàn cầu của tòa thành.
Nếu tính từ lúc mở đợt nghiên cứu khai quật khảo cổ học đầu tiên năm 2014 đến cuối năm 2021,
đã có 19 đợt khai quật liên tục với gần 6 hectare ở cả trong và ngoài thành.
Quá trình khai quật đã góp phần làm rõ hơn diện mạo cũng như giá trị nổi bật toàn cầu của di sản.
Trong quá trình khảo cổ, các nhà nghiên cứu đã phát hiện thêm những giá trị mới xung quanh câu chuyện xây thành của vương triều hồ thỏa xưa.
Đây là những phiến đá nằm sát với mặt móng tường của mái vòm cổng nam, chịu lực nhiều nhất, được nhà hồ chuẩn bị kỹ lưỡng.
Phiến đá rất lớn, đặc biệt nó có chiều dài kỷ lục lên tới 5,45 mét, dài hơn cả phiến đá ở Cổng Tây đã phát hiện và công bố trước đây.
Tuy được chia tách bởi 4 vết cắt để tiện cho công tác vận chuyển,
nhưng chi tiết để chứng minh tính nguyên khối của phiến đá là bởi các đường văn liên hoàn chạy dài trên bề mặt của nó.
Điều đó cũng phần nào hé mở những bí ẩn trong quá trình vận chuyển đá xây dựng thành nhà hồ cho hậu thế.
Đây được gọi là tòa hoàn thành bằng đá, được xây dựng bởi kỹ thuật đá lớn, với độ nặng trung bình mỗi khối đá ở đây nặng từ 10 đến 20 tấn.
Cá biệt bên cửa Tây có những phiến đá lên tới 26,7 tấn.
Với sự gia công phẳng phiêu, mạch đá lại được xếp xít sao, được trồng xếp lên nhau với độ cao khoảng chục mét,
đạt tới trình độ cao cả về công năng quân sự, lẫn yêu cầu thẩm mỹ.
Và đây là một hiện tượng đột khởi vô tiền khoáng hậu chưa từng có ở khu vực Đông Há.
Và khi mà khai quật tại công trường khai thác đá cổ núi An Tôn,
nơi mà nhà hồ lấy đá về đây để xây thành, cách thành hồ 3,5 km về phía Tây Bắc,
thì ông Cha Ta đã phải cưa ra thành những phiến nhỏ và về đây lắp thành một phiến đá dài 15 mét đá.
Trên cơ sở là nó cùng một vân đá và cùng một thờ đá như thế này.
Thành nhà hồ đã khẳng định được cái thiên tài sáng tạo của ông Cha Ta ở cuối thế kỷ thứ 14, đầu thế kỷ thứ 15.
Trước kia thì không có máy móc hiện đại như bây giờ, không có cần cầu máy móc,
mà tất cả bằng công cụ thủ công thô sơ.
Chủ yếu là bằng sức người.
Những phiến đá nhỏ thì ông Cha Ta dùng sức người,
còn những phiến đá lớn thì ông Cha Ta dùng sức voi và sức châu bò để kéo
và để vận chuyển đá về đây để xây thành.
Thì xung quanh khu vực này là bao bọc bởi con sông Mã và sông Bưởi
và chắc chắn là ông Cha Ta phải dùng bè trên sông Mã
vì các nhà khảo cổ họ cũng phát hiện ở đây rất nhiều những viên vi đá.
Có thể những viên vi đá này kết hợp với con lăn bằng gỗ cứng và đá cứng
để vận chuyển đá về đây để xây thành.
Cũng như các kinh đô cổ phương Đông, khu vực cửa Nam
bao giờ cũng là khu vực quan trọng trong tổng thể thiết kế kinh đô
liên quan đến sự hưng vượng của đất nước.
Gắn liền với cửa Nam là con đường ra vào
thường được dân gian gọi tên là đường cái hoa hay hoa nhai hoặc hỏe nhai.
Do liên quan tới con đường vừa đi nên vào năm 2011
chuyên gia Nhật Bản của Hội đồng Di tích và Di trị Quốc tế ICOMOS
khi vào kiểm tra đã gọi đây là con đường Hoàng gia.
Năm 2008, Viện Khảo Cổ học và Trung tâm Bảo tồn Di sản Thành Nhà Hồ
đã tiến hành khai quật thăm dò lần thứ nhất
và phát hiện một phần dấu tích đường đá và sân nền lát đá.
Con đường này thì là con đường tổ chức UNESCO gọi là con đường Hoàng gia.
Nó nối liền từ trong thành nội lên tới tận đẳng tế Nam Giao
với chiều dài 3,5 km và hiện nay con đường Hoàng gia này
là chùng với con đường trung tâm của huyện Bình Lộc.
Trong đợt khai quật khảo cổ học thì khách nhà khảo cổ học
cũng phát hiện được rất nhiều các nền móng kiến trúc của chiều Trần Hồ
và một phần nền móng kiến trúc của chiều Lê Sơ và của chiều Lê Trung Hưng.
Vì ở đây thực chất là có sự tiếp biến văn hóa
tức là sau khi nhà hồ tất thủ Giặc Minh vào năm 1407
thì các chiều đại sau này vẫn sử dụng thành nhà hồ
là căn cứ quân sự vững chắc để chống giặc
như chiều Mạc, chiều Lê và bụi đầu của chiều Lê Trung Hưng.
Nên là ở đây có sự tiếp biến văn hóa giữa các chiều đại.
Gần đây nhất trong 2 năm 2020 và 2021
huyện khảo cổ học và trung tâm bảo tồn di sản thành nhà hồ
đã tiến hành 6 hố khai quật với tổng diện tích 25.000 m2.
Cuộc khai quật đã phát hiện được nhiều di tích kiến trúc
Đây là cuộc khai quật lớn nhất lịch sử khảo cổ học Việt Nam
tính về tổng số diện tích trong một lần khai quật.
Cuộc khai quật đã phát hiện được 4 cụm dấu tích
có niên đại thời Trần Hồ, 2 cụm kiến trúc thời Lê Sơ
1 cụm kiến trúc thời Lê Trung Hưng.
Dấu tích đặc biệt khi chúng tôi khai quật và nghiên cứu
đã làm rõ ra được một số kiến trúc
trong đó đặc biệt là khu vực kiến trúc trung tâm
với những thiết cấu dấu tích của hệ thống cọc
cũng như hành hạng bảo quanh
và một số đơn nguyên kiến trúc trong cụm kiến trúc chính
đã được làm rõ và đang tiếp tục nghiên cứu.
Và tại khu vực phía Đông Nam
trong lội thành thành nhà Hồ
chúng đã xác định được một cụm kiến trúc
khá là rõ với các kiến trúc chính
như là các kiến trúc phụ hai bên
và kiến trúc phía trước cũng như là phía sau
tạo thành một cụm kiến trúc khá là quy chuẩn
cũng như là đồng đều và đăng đối
và các kiến trúc này cũng tiếp tục được phát triển
sang giai đoạn thời sau
khi mà các dấu tích thời Hồ
và các giai đoạn lịch sử của thời Hồ không còn nữa
thì các giai đoạn thời Lê Sơ cũng như là Lê Trung Hưng
cũng đã có sự kế thừa.
Đối với tổ hợp kiến trúc khu vực Đông Nam
các nhà nghiên cứu đã phát hiện khá đầy đủ
các kiến trúc gồm có 6 đơn nguyên
như kiến trúc chính điện, tiền điện, hậu điện
tả vô, hữu vô, hành lang đông Tây
và có thể còn có kiến trúc cổng ở phía trước
được bố trí khá cân sứng, hài hòa.
Quy mô của tổ hợp kiến trúc này
hiện tại là khoảng 60m x 80m.
Đối với dấu tích kiến trúc
thời Lê Sơ và Lê Trung Hưng
cuộc khai quật đã phát hiện 4 dấu tích
được xây bằng gạch vồ, ngói âm dương
kích thước móng cột nhỏ khoảng 0,7m x 0,8m
được xây dựng bằng gạch ngói vụn
thời Lê Sơ.
Hai dấu tích kiến trúc
thời Lê Trung Hưng
với đặc điểm xây bằng gạch vồ, ngói âm dương
kích thước móng cột trung bình 1,3m x 1,4m
được xây dựng bằng gạch ngói vụn.
Từ cuộc khai quật
bước đầu đã xác định được dấu tích kiến trúc độc đáo
có quy mô lớn bậc nhất cho đến nay
trong lịch sử nghiên cứu kiến trúc cổ truyền Việt Nam
ở khu vực trung tâm Thành Nhà Hồ
hay còn gọi là Nền Vua.
Đã xác định tổ hợp kiến trúc
phía Đông Nam khá hoàn chỉnh
tương truyền là Đông Thái Miếu
thờ tổ tiên của Nhà Hồ.
Kết quả thì có thể bước đầu rất khả quan
ở cái chỗ là
mọi người khi xây dựng hồ sơ di sản thế giới
cho Thành Nhà Hồ
đều đoán là rất nhiều di tích di vật
tiềm ẩn ở dưới
nhưng không hiểu được là nó tiềm ẩn như thế nào
Thế thì bây giờ ta đã bước đầu hiện hiện
thấy một tổ hợp kiến trúc rất lớn ở trung tâm
một tổ hợp kiến trúc rất lớn nữa
ở khu vực Đông Nam
Đặc biệt là tổ hợp kiến trúc trung tâm
mình có thể thấy rằng là
bước đầu được quy mô
và đấy quy mô một tổ hợp kiến trúc
có thể nói là bước đầu cũng khẳng định được
tức là nó lớn nhất
trong các loại kiến trúc trung tâm
của Kinh Đô
đã thấy cho đến hiện nay
Cuộc khai quật cũng bộc lộ
trong lòng đất Thành Nhà Hồ
đang còn tiềm ẩn rất nhiều các di tích kiến trúc khác
Tất cả đều được quy hoạch, bố trí
hết sức quy chuẩn, đồng bộ, hai hòa, bài bản
Các kiến trúc được xây dựng với nhiều tầng, nhiều lớp
nhiều loại hình kiến trúc, vật liệu xây dựng
trong nhiều thời kỳ khác nhau
Năm 2021 thì chúng tôi đã phát hiện được
khá là nhiều các cụm kiến trúc
từ kiến trúc cổng kết hợp thành lan
và đặc biệt là sự xuất hiện
của kiến trúc trung tâm
trong khu vực mà người dân
vẫn đang gọi là khu vực Lền Vua
Thì tại khu vực này
thì chúng tôi đã xác định được
khu vực kiến trúc với kết cấu
nhiều đơn quân kiến trúc
và kiến trúc nhiều vỉ, nhiều giang
kết cấu vỉ bốn cột
và hiện tại chúng tôi đã xác định được
18 hàng móng cột tại khu vực này
Thì cái kết cấu móng cột
cũng như là tiếp tục
các bức gian thì đang được
tiếp tục làm rõ để khẳng định
vị trí cũng như là tạm bì của kiến trúc
Cấu trúc cũng rất là phức tạp
mà hiện nay mình chưa hiểu được
Nhưng mình chỉ thấy rằng là như vậy
có thể nó độc đáo
và bậc nhất ở Việt Nam
và cũng độc đáo và bậc nhất
ở trong kinh thành của khu vực
phương Viễn Đồng
Đấy là thứ 3 mà mình thấy được như vậy
Thế còn là
chuyện mà ta hướng tới
cái việc bảo tồn nghiên cứu tiếp tục như thế nào
thì cái chuyện lâu dài
như là giáo sư chủ tịch hội đồng di sản
quốc gia Lưu Trần Tiêu
nó vừa nói rằng chắc phải có một kế hoạch
rất là bài bản
rất là hoàn chỉnh và rất là cụ thể
để làm sao bảo vệ được
cái di sản lâu dài cho đất nước chân tộc
bởi vì nó quá quý
Ngày 14 tháng 12 năm 2021
Trung tâm Bảo tồn Di sản Thành Nhà Hồ
phối hợp với Viện Khảo Cổ Học
tổ chức hội nghị
báo cáo kết quả khai quật
và thông báo những phát hiện mới
sau một thời gian khai quật nội thành
Di sản Văn hóa Thế giới Thành Nhà Hồ
Kết thúc đợt khảo cổ này
các nhà nghiên cứu hoa học
đại diện các ngành liên quan
đánh giá cao kết quả khai quật bước đầu
đồng thời đóng góp thêm một số ý kiến
như phải có định hướng để bảo vệ, tôn tạo, giữ gìn di tích
từ đó mới tránh được sự hủy hoại của mưa bão
quan tâm dành nguồn kinh phí đầu tư cho di sản
tạo thành bức tranh tổng thể
Tập hợp các tư liệu hồ sơ khai quật
làm cơ sở quan trọng để nghị tỉnh
thống nhất chủ trương khôi phục nội thành
Tổ chức hội thảo về kết quả khai quật
để thấy được tầm quan trọng và quy mô của nội thành
Năm 2022, Tỉnh Thanh Hóa trung trọng tập trung hơn công tác khai quật trong Nội Thành Hồ
đặc biệt là trung trọng trong việc khai quật khẩu hoạc con đường Hoàng Gia
để xuất lộ con đường Hoàng Gia trong sửa sách
mà dân gọi là con đường Cái Hoa
Bên cạnh đó, các cổng thành cũng được trung trọng khai quật
để xác định được các quy mô kiến trúc
cũng như là cái nền móng phía dưới của cái cổng thành hiện cọn.
Trên cơ sở xây dựng quy hoạch nghiên cứu, bảo vệ, bảo tồn và phát huy giá trị,
nghiên cứu một cách lâu dài và dần dần phát lộ toàn bộ mặt bằng kiến trúc cung điện của di sản Thành Nhà Hồ.
Các cơ quan quản lý, các địa phương từng bước xây dựng kế hoạch phục dựng, khôi phục và bảo vệ cảnh quan,
đa dạng hóa các giải pháp bảo tồn từng bước biến Thành Nhà Hồ
trở thành một trong những di sản văn hóa có giá trị nổi bật nhất của Việt Nam,
có sức cứu hút mạnh mẽ đối với công chúng trong nước và thế giới.
Để tiếp tục đồng hành phát huy giữ gình giá trị di sản văn hóa thế giới Thành Hồ,
thì với vai trò là cấp chính quyền xã thì chúng tôi đã để ra 3 cái giải pháp chính.
Thứ nhất là tiếp tục tuyên truyền để cán mộ nhân dân biết được cái giá trị di sản văn hóa thế giới Thành Hồ
sau khi cái giải pháp của họ tổng thể được công bố,
để nhân dân đồng hành cùng các cấp chính quyền giữ gình và tiếp tục tôn tạo di sản.
Cái nội dung thứ 2, giải pháp thứ 2 là chúng tôi tiếp tục phối hợp với trung tâm bảo tồn Thành Nhà Hồ
giữ gình, bảo vệ các hố khai quật cũng như các di vật để phục vụ công tác nghiên cứu và bảo tồn di sản.
Huyện cũng đã rất quan tâm trong việc quản lý và trùng tu tôn tạo các di tích.
Nhiều di tích đã được, nhiều di sản di tích đã được đầu tư quan tâm xây dựng chính trang sạch đẹp.
Và trong thời gian tới, huyện tiếp tục làm tốt công tác quản lý về di tích
và tuyên truyền cho nhân dân hiểu được việc phát huy giá trị của di tích, xây dựng, tôn tạo, trùng tu các di sản là nhiệm vụ của toàn đảng, toàn dân.
Và kết hợp với nguồn kinh phí của cấp trên, nhân dân sẽ đóng góp xã hội hóa
trong việc trùng tu tôn tạo các di sản di tích trên địa bàn
nhằm đáp ứng được dù cầu tham quan của khách du lịch để phát triển ngành du lịch của huyện Bình Lộc trong thời gian tới.
Như vậy, những phát hiện nghiên cứu khảo cổ học sau khi thành nhà hồ được UNESCO ghi danh
đã làm tăng bội phần giá trị nổi bật toàn cầu của tòa thành đá.
Đặc biệt là cấu trúc của lớp cường đất, dấu tích các công trường khai thác đá,
quy mô và kiến trúc của hào thành, kiến trúc cung điện xuất lộ trong thành nội
đã minh chứng chi tiết thêm cho giá trị vô tiền khoáng hậu của di sản.
Với việc phát hiện hơn 20 đơn nguyên kiến trúc của các thời kỳ lịch sử,
đã khẳng định các giá trị nổi bật toàn cầu được Tổ chức Giáo dục Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc UNESCO khẳng định và tôn vinh năm 2011.
Đồng thời, cũng theo các nhà nghiên cứu, nếu làm tốt vào khoa học,
dần dần chúng ta có thể hiểu được và khôi phục được một kinh đô cổ nhất ở Đông Nam Á.
Từng bước biến thành nhà hồ trở thành một trong những di sản văn hóa có giá trị nổi bật nhất của Việt Nam,
tạo sức hút mạnh mẽ đối với công chúng, du khách trong nước và thế giới.
