Làn sóng bài Trung bùng nổ: Từ Trung Á đến Pakistan và Panama, ảo tưởng Trung Quốc sụp đổ!

KHUNG TRỜI MỚI - NEWSKY TV
3K người theo dõi
1.5K Lượt xem video·29 thg 3, 2026
Nội dung chính:
0:00 Điểm tin
1:16 Làn sóng phẫn nộ chống Trung Quốc bùng phát tại Pakistan: Người dân địa phương truy đuổi công nhân Trung Quốc, phong tỏa các dự án Vành đai và Con đường trong làn sóng nổi dậy.
6:23 Làn sóng bài Trung lan rộng khắp Trung Á! Bạo động bùng phát, người dân địa phương giận dữ tấn công và bắt giữ người Trung Quốc. 5 đồng minh của Bắc Kinh đổi phe, quay sang ủng hộ Nhật Bản khiến Đảng Cộng sản Trung Quốc phẫn nộ.
12:09 Panama dỡ bỏ Đài kỷ niệm hữu nghị Trung Quốc 21 năm tuổi, đánh dấu sự đoạn tuyệt rõ rệt đối với tầm ảnh hưởng của Đảng Cộng sản Trung Quốc tại Mỹ Latinh.
17:35 Lời nói dối vĩ đại của Bắc Kinh sụp đổ: Hệ thống radar trị giá hàng triệu đô la của Trung Quốc thất bại thảm hại trong cuộc lật đổ Maduro.
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Ảo tưởng về sự thống trị toàn cậu của đảng Cộng sản Trung Quốc đang sập đổ ở khắp mọi nơi.
Tại Pakistan, những người dân địa phương đang vô cùng giận dữ.
Họ nổi dậy chống lại sự bốc lột của dự án, nhất đới nhất lộ,
xua đuổi các công nhân Trung Quốc và phong tỏa các tuyến đường huyết mạch.
Trong khi quân đội nước này cũng đang loại bỏ những loại vũ khí rác rưỡi nguy hiểm của Trung Quốc
để chuyển sang các khí tài ngoại quốc đáng tin cậy hơn.
Tại Trung Á, các cuộc bạo động đang diễn ra dữ dội khi đám đông đốt chân dung Tập Cận Bình
giật sập cờ Trung Quốc và 5 quốc gia đã đồng loạt rời bỏ liên minh
để quay sang ủng hộ Nhật Bản trong một hội nghị thượng đỉnh lịch sử tại Tokyo,
nhằm xây dựng những con đường mới hướng tới tự do
và hoàn toàn thoát khỏi tầm kiểm soát của đảng Cộng sản Trung Quốc.
Giờ đây, Panama đã dán một đòn sỉ nhục cuối cùng,
phá dỡ đài kỷ niệm Thủ nghị Trung Quốc 21 năm tuổi,
phát đi tín hiệu về sự khước tự ngày càng gia tăng của Mỹ-La Tinh
đối với ảnh hưởng của đảng Cộng sản Trung Quốc.
Đây chính là bản án toàn cầu dành cho đế chế tham nhũng của Tập Cận Bình.
Những loại vũ khí kém chất lượng gây nguy hiểm cho binh sĩ, các lệnh phong tỏa cưỡng chế,
sự cướp bóp môi trường và bẫy nợ nô lệ đã biến các đối tác thành kẻ thù.
Những quốc gia từng được ca ngợi là anh em cốt nhục,
đang bừng tính và rời đi Trung Quốc đang ngày càng trở nên cô lập.
Dự án Nhất đới Nhất lộ đã chết và tầm ảnh hưởng của đảng Cộng sản Trung Quốc đang tan rã trên toàn thế giới.
Làn sóng phẫn nộ chống Trung Quốc bùng nổ tại Pakistan.
Người dân địa phương xua đuổi công nhân Trung Quốc phong tỏa dự án vành đai và con đường để phản kháng.
Trong nhiều năm, Bắc Kinh đã đưa Islamabad ra làm minh chứng rằng Trung Quốc có thể thiết lập
và duy trì các đồng minh chiến lược thông qua việc bơm vốn khổng lộ, hỗ trợ kinh tế và xuất khẩu vũ khí giá rẻ.
Pakistan từng được nâng tầm thành trung tâm cốt lõi của sáng kiến vành đai và con đường.
Khi đảng Cộng sản Trung Quốc rầm độ quảng bá hành lan kinh tế Trung Quốc, Pakistan,
Sipet trải dài từ các cảng biển, sản xuất điện, đường cao tốc đến các lĩnh vực khai thác mỏ trên toàn quốc.
Tuy nhiên, câu chuyện đó đã bắt đầu sụp đổ. Kể từ năm 2025, một làn sóng bạo động và biểu tình
đã bùng phát khắp Pakistan, đánh dấu sự thức tỉnh về chính trị và xã hội,
trực tiếp phá vỡ chiến lược lâu đời của đảng Cộng sản Trung Quốc.
Các cộng đồng địa phương ngày càng đi đến kết luận rằng, vành đai và con đường chưa bao giờ
mang lại lợi ích thực sự cho người dân thường. Ngược lại, nó gây ra thiệt hại sâu sắc cho nền kinh tế địa phương.
Ở một số khu vực, các thương nhân thậm chí đã phong tỏa con đường thương mại đường bộ duy nhất
nối liện Trung Quốc và Pakistan. Các nhân viên Trung Quốc làm việc tại Sipet và các dự án liên quan
ngày càng trở thành mục tiêu trực tiếp của các vụ bạo lực. Sự chuyển dịch này không chỉ giới hạn trên đường
phố, ngay cả chính phủ Pakistan cũng đã bắt đầu giữ khoảng cách với Bắc Kinh. Chính quyền đã dần
giảm bớt sự phụ thuộc vào các thiết bị quân sự của Trung Quốc và chuyển hướng dứt khoát sang
Thổ Nhĩ Kỳ. Không quân Pakistan đã bắt đầu mua sắm số lượng lớn máy bay không người lái TB2 do tập đoàn
Baica sản xuất, đồng thời đặt hàng dòng máy bay A-cưng tiên tiến hơn và lên kế hoạch thiết lập dây
truyền sản xuất trong nước với sự chuyển giao công nghệ đáng kể. Đây không phải là một sự điều chỉnh
để mua sắm thông thường, mà là một lựa chọn chiến lược gắn liền với sự sống còn của quốc gia.
Trong nhiều năm, các hệ thống của Trung Quốc như dòng máy bay không người lái Rainbow và Wing Long
đã thống trị kho vũ khí của Pakistan. Kinh nghiệm vận hành thực tế đã phơi bày những giới hạn
của sự phụ thuộc đó. Trong môi trường tác chiến thực sự, các máy bay không người lái của Trung Quốc
liên tục bọc lộ những lỗi thiết kế căng bản. Ở điều kiện vùng cao của Kashmir, nơi không khí loạn
làm giảm mạnh hiệu suất động cơ, các máy bay không người lái dùng động cơ piston của Trung Quốc bị mất
công suất nghiêm trọng, hiệu suất giảm gần 50%. Tại vùng sa mạc nắng nóng phía nam Pakistan,
các cảm biến hồng ngoại trên các máy bay này bị quá nhiệt sau khoảng một giờ bay,
khiến dữ liệu trinh sát biến thành màn hình trắng xóa. Đây không phải là thất bại đơn lẽ.
Jordan trước đó cũng đã trả lại các máy bay không người lái tương tự của Trung Quốc sau khi gặp
phải những lỗi tương tự. Truyền thông Ấn Độ đã công khai chế diễu số thiết bị này, so sánh chúng
với các đồ điện tử tiêu dùng giá rẻ được bán trên các nền tảng thương mại điện tử Trung Quốc.
Trên chiến trường, sự chế diễu đó chuyển thành một kết luận nghiệt ngã. Vũ khí Trung Quốc không
thể tin cậy được khi tính mạng của binh sĩ đang bị đe dọa. Các vấn đề còn vượt xa khỏi phạm
vi máy bay không người lái. Hải quân Pakistan đã chi hàng tỷ đô la để mua 4 hàng không mẫu hạm
hạng nhẹ F-22 do Trung Quốc đóng, từng được tôn vinh là biểu tượng của tình hữu nghị thép.
Sau khi đi vào hoạt động các con tàu này nhanh chóng trở thành gánh nặng hậu cần. Khả năng tảng
nhiệt kém đã gây hại cho động cơ ngăn cản việc vận hành tốc độ cao liên tục và thường xuyên làm hỏng
các xi lanh. Hệ thống radar bị trục trặc trong môi trường nóng ấm của Ấn Độ Dương, trong khi hỏa tiễn
phòng không liên tục trượt mục tiêu trong các cuộc tập trận. Một sĩ quan hải quân Pakistan đã thẳng
thắng thừa nhận rằng, những con tàu này trông rất ấn tượng khi đầu tại cảng, nhưng lại trở thành
gánh nặng khi triển khai trên biển. Ngay cả chiến đấu cơ JF-17, vốn được Bắc Kinh quảng bá lâu
nay như một thành công xuất khẩu chủ lực cũng chứng minh sự không đáng tin cậy. Tình trạng thiếu
phụ tùng thay thế mãng tính và các dếch nứt cấu trúc lan rộng đã khiến hơn 40% phi đội bị
đình chỉ bay vào một thời điểm. Những con số này quá nghiêm trọng để có thể che đậy bằng tuyên truyền.
Nguyên nhân sâu xa không phải là một chuỗi các rủi ro kỹ thuật riêng lẻ, mà là do cấu trúc quyền
lực nội bộ của chính đảng Cộng sản Trung Quốc. Trong hai năm qua, bộ máy quân sự Trung Quốc đã bị
rúng động bởi các cuộc thanh trừng liên tiếp. Từ cựu bộ trưởng quốc phòng đến các chỉ huy cao cấp
của lực lượng hỏa tiễn và các quan chức hàng đầu giám sát phát triển vũ khí. Đây chính là những nhân
vật chịu trách nhiệm mua sắm và nghiên cứu quân sự. Tham nhũng hệ thống đã bòn rút quỹ nghiên cứu,
cắt giảm các chương trình thử nghiệm từ hàng nghìn giờ xuống còn vài trăm giờ, và thay thế vật liệu
chất lượng bằng hàng kém phẩm chất để ăn tiền hối lộ. Áp lực chính trị nhằm đáp ứng các mốc thời
và thời gian tuyên truyền, đã buộc vũ khí phải đi vào hoạt động trước khi sẵn sàng chiến đấu. Vũ khí
được chế tạo để thỏa mãn các khẩu hiệu, chứ không phải thực tế chiến trường. Việc Pakistan chuyển
hướng sang Thổ Nhĩ Kỳ do đó không phải là hành động phản bội mà là hành động để sinh tồn. Đồng thời,
động thái này cho phép Islamabad duy trì quan hệ quân sự với các đối tác phương Tây và tránh bị khóa
hoàn toàn vào quỹ đạo chiến lược của Trung Quốc. Một kết quả được Washington ngầm chấp thuận.
Một liên minh được xây dựng trên nợ nần, bơm tiền mặt và các sản phẩm kém chất lượng vốn dĩ rất
mong manh, Pakistan đã từ chối tiếp tục phó thác an ninh của mình cho một chế độ bị điều khiển bởi
tuyên truyền và tham dũng. Khi ngay cả một anh em cốt nhục cũng buộc phải lùi bước, sự thất bại của
Bắc Kinh không còn có thể bị gạt đi như một vấn đề kỹ thuật hay thương mại, đó là sự thất bại của
chính chế độ. Một chính phủ có thể chi những khoản tiền khổng lồ để mua các dự án, nhưng họ không
có thể mua được lòng tin. Họ có thể cưỡng ép trong nước, nhưng không thể ép buộc sự trung thành ở
nước ngoài. Trên đấu trường quốc tế, cái giá cuối cùng của sự lừa dối có hệ thống không phải là
việc mất đi một hợp đồng vũ khí đơn lẻ, mà là sự cô lập không thể đảo ngược.
Làn sóng bài Trung Quốc lan rộng khắp Trung Á. Bạo động bùng phát, người dân địa phương giận dữ tấn công
và bắt giữ người Trung Quốc. Năm đồng minh của Bắc Kinh đổi phe, quay sang ủng hộ Nhật Bản, khiến đảng
Cộng sản Trung Quốc phẫn nộ. Trong những năm gần đây, một làn sóng bài Trung Quốc mạnh mẽ đã lan rộng
khắp Trung Á. Nhiều dự án thuộc sáng kiến Vành đai và Con đường, đặc biệt là các đường ống dẫn khí đốt
và các liên doanh khai thác vàng trên khắp khu vực, được thúc đẩy chủ yếu bởi các toan tính địa chính trị.
Những lợi ích kinh tế hứa hẹn đã bị thổi phòng lặp đi lặp lại, trong khi các cộng đồng địa phương
phải chịu đựng sự đàn áp và bốc lột, thiệt hại môi trường ngày càng trầm trọng và tham dũng
trở nên thâm căng cố đế. Từ Kyrgyzstan đến Kazakhstan, các cuộc đụng độ bạo lực đã nổ ra nhiều
lần giữa cư dân địa phương và công nhân Trung Quốc. Các cuộc biểu tình và bạo động đã gia tăng,
khi những người biểu tình công khai kêu gọi tẩy chay các dự án nhất đới nhất lộ.
Tại một số thành phố, đám đông phẫn nộ đã giật sập cờ Trung Quốc và đốt chân dung Tập Cận Bình
ngay trên đường phố. Một khu vực mà Bắc Kinh từng cho rằng đã nắm chắc trong tay,
nay đang trải qua những thay đổi đột ngột và bất ổn, khi ngay cả các chính phủ Trung Á
cũng ngày càng quay lưng lại với Trung Quốc. Sự chuyển dịch này đã trở nên rõ ràng trong những tháng
gần đây, khi căng thẳng Trung-Nhật leo thang. Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã chủ trì yến tiệc
cấp nhà nước tại Tokyo để chào đón lãnh đạo của năm quốc gia Trung Á. Khai mạc hội nghị
Thượng đỉnh Nhật Bản Trung Á diễn ra vào ngày 19 và 20 tháng 12 năm 2025. Đây là lần đầu tiên
Nhật Bản trượt tập một hội nghị Thượng đỉnh cấp nguyên thủ quốc gia với cả năm quốc gia Trung
Á, một khu vực mà từ lâu Bắc Kinh đã coi là một phần trong phạm vi ảnh hưởng chiến lược của mình.
Hội nghị Thượng đỉnh đã đưa ra tuyên bố Tokyo cùng hơn 150 thỏa thuận hợp tác trải dài
trên cả khu vực công và tư nhân. Trong tâm của các thỏa thuận này là chuỗi cung ứng khoáng sản
chiến lược và việc thiết lập một hành lang vận tải quốc tế đi qua hắt hải. Tuyến đường
đa phương thức này kết nối Á, Âu thông qua Kazakhstan, băng qua hắt hải bằng tàu thủy hoặc
phà, sau đó tiếp tục đi qua Azerbaijan, Georgia và Thổ Nhĩ Kỳ nhằm chủ đích bỏ qua lãnh thổ Nga.
Về mặt thực tế, hành lang này hoạt động như một con đường thoát hiểm được thiết kế để giảm bớt sự
phụ thuộc vào hai cường quốc mà Trung Á ngày càng coi là những gánh nặng chiến lược, Nga và Trung Quốc.
Nhật Bản đã công khai coi Trung Á là viên đá tảng trong chiến lược an ninh kinh tế của mình,
đặc biệt khi Bắc Kinh tiếp tục vũ khí hóa nước hiếm và chuỗi cung ứng để tạo đòn bẫy chính trị.
Tokyo đang tìm cách tiếp cận ổn định nguồn kim loại hiếm, dầu mỏ và khí đốt tự nhiên,
đồng thời triển khai quan hệ đối tác AI Nhật Bản-Trung Á. Trên thực tế, Nhật Bản đang
thúc đẩy một khuôn khổ kết nối Á-Âu nhằm cạnh tranh trực tiếp với mô hình nhất đới nhất lộ.
Nhân vật trung tâm tại Hội nghị Thượng đỉnh Tokyo là Tổng thống Kazakhstan,
Kasim Yomar Tokayev. Ông đã đến Nhật Bản trước các nhà lãnh đạo Trung Á khác để thực hiện chuyến thăm
cấp nhà nước chính thức. Phát biểu tại Tokyo, ông Tokayev mô tả Nhật Bản là đối tác tin cậy
tại châu Á và là người bạn thân thiết, đáng tin cậy. Trong bối cảnh quan hệ trung,
Nhật đang xấu đi trầm trọng, cách dùng từ này không phải là thủ tục ngoại giao thông thường.
Đó là một tín hiệu chính trị có tính toán rằng Kazakhstan không còn tránh việc công khai ưu tiên
của Nhật Bản hơn Trung Quốc với tư cách là đối tác chiến lược hàng đầu tại châu Á.
Sự định vị lại đó được hình thành từ cuộc đối đầu trực tiếp với Bắc Kinh.
Sau khi Kazakhstan ký bản ghi nhớ về hợp tác khoáng sản với Hoa Kỳ, lô khoáng sản khai thác đầu tiên
của nước này dự kiến được vận chuyển qua Tân Cương và cảng liên vân cảng của Trung Quốc,
hải quan Trung Quốc đã đột ngột chặn lô hàng mà không có lời giải thích minh bạch hay bất kỳ
biện pháp khắc phục pháp lý độc lập nào. Kazakhstan buộc phải chuyển hướng xuất khẩu qua
Trung Quốc và Hắc Hải đến Baku, sau đó đi tiếp qua Azerbaijan, Georgia và Thổ Nhĩ Kỳ.
Sự cố này đã trở thành bước ngoặt quyết định, thúc đẩy quyết tâm của Astana trong việc theo
đuổi chiến lược rõ ràng nhằm thoát khỏi Trung Quốc, thay vì tiếp tục chịu sự kiểm soát
độc đoán của đảng Cộng sản Trung Quốc. Trong nhiều năm, năm quốc gia Trung Á bị kẹp giữa Nga
và Trung Quốc, phụ thuộc vào Moscow về các khuôn khổ an ninh và vào Bắc Kinh về thương mại, hạ tầng.
Cuộc chiến Nga-Ukraine đã đập tan ảo tưởng về sự ổn định. Các chính phủ trong khu vực ngày
càng đi đến kết luận rằng việc phó thác tương lai cho hai cường quốc đang suy yếu và có
khuyến hướng cưỡng chế sẽ chỉ làm thu hẹp các lựa chọn chiến lược của họ.
Trước đó, vào ngày 6 tháng 11, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã chủ trì hội nghị thượng
đỉnh các nhà lãnh đạo ca năm Trung Á đầu tiên tại Tòa Bạch Ốc, tập trung vào hợp tác khoáng
nhằm mục đích rõ rệt là phá vỡ sự thống trị địa chính trị của Trung Quốc đối với chuỗi
cung ứng đất hiếm. Liên minh châu Âu cũng đã có những bước đi dứt khoát. Vào tháng 4,
Liên minh châu Âu đã ký thỏa thuận đối tác chiến lược với 5 quốc gia Trung Á,
cam kết đầu tư 12 tỷ euro, khoảng 325.000 tỷ đồng. Ngược lại, Nga và Trung Quốc nỗ lực duy
trì ảnh hưởng thông qua các hội nghị thượng đỉnh và những lời lẽ quen thuộc. Tuy nhiên,
tại hội nghị thượng đỉnh Trung Quốc-Trung Á ở Astana, vào ngày 17 tháng 6, Tập Cận Bình chỉ
công bố khoản viện trợ không hoàn lại trị giá 1,5 tỷ nhân dân tệ, khoảng 5.250 tỷ VND.
Một sự sụt giảm đáng kinh ngạc so với mức 26 tỷ nhân dân tệ khoảng 91.000 tỷ VND đã cam kết
tại hội nghị thượng đỉnh đầu tiên hai năm trước đó. Sự sụt giảm này nhấn mạnh áp lực tài
chính trong nước ngày càng tăng của Bắc Kinh và giới hạn trong đồng mỹ đối ngoại của họ.
Sự chuyển hướng của Trung Á không phải do ý thức hệ thúc đẩy mà bởi những kinh nghiệm thực tiễn.
Những cuộc bạo động, lô hàng bị chặn, các hành vi thương mại cưỡng chế và những lời hứa hảo
huyền đã tước đi sức mạnh của câu chuyện nhất đới nhất lộ. Khi người dân địa phương nổi dậy,
các chính phủ đa dạng hóa quan hệ và các hành lang thay thế hình thành,
ảnh hưởng sẽ tan biến nhanh hơn cả tốc độ mà tuyên truyền có thể thay thế.
Thực tế là tất cả năm quốc gia Trung Á hiện đang công khai phối hợp với Nhật Bản,
Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu báo hiệu một sự rút lui mang tính cấu trúc của quyền lực
đảng Cộng sản Trung Quốc. Đây không phải là một biến động ngoại giao tạm thời.
Đó là một bản án của khu vực dành cho một mô hình được xây dựng trên đòn bẫy mà không có lòng tin.
Và một khi bản án đó đã được đưa ra, Bắc Kinh không còn mấy khả năng để lật ngược tình thế.
Panama dỡ bỏ đài kỷ niệm hướng nghị Trung Quốc 21 năm tuổi, đánh dấu sự đoạn tuyệt
rõ rệt đối với tầm ảnh hưởng của đảng Cộng sản Trung Quốc tại Mỹ Latin.
Vào tối ngày 27 tháng 12, chính quyền địa phương Panama đã đột ngột cho phá dỡ một đài kỷ niệm
và công viên mang biểu tượng hướng nghị Trung Quốc Panama gần lối vào kênh đào Panama.
Công trình bị dỡ bỏ là một cổng chào theo phong cách truyền thống Trung Hoa, được dựng lên vào năm 2004,
tỏa lạc tại một vị trí cực kỳ dễ quan sát gần lối vào Thái Bình Dương của kênh đào.
Trong hơn hai thập kỷ qua, nó không đơn thuần là một công trình kiến trúc,
mà còn đóng vai trò như một biểu tượng chính trị đại diện cho sự hiện diện và ảnh hưởng của đảng Cộng sản Trung Quốc.
Đại sứ Trung Quốc tại Panama đã vội vã đến hiện trường, lên án việc phá dỡ là
một đòn dán mạnh vào tình hữu nghị Trung Quốc Panama.
Tuy nhiên, cách định nghĩa này cần được làm rõ.
Đài kỷ niệm này không đại diện cho cộng đồng người Hoa tại Panama.
Người gốc Hoa đã sinh sống tại Panama hơn một thế kỷ, đóng góp vào việc xây dựng đường sắt,
thương mại và đời sống kinh tế quốc gia, đồng thời hòa nhập sâu rộng vào xã hội Panama.
Những gì bị dỡ bỏ là một biểu tượng chính trị được đảng Cộng sản Trung Quốc lắp đặt trong giai đoạn bành trướng ra bên ngoài,
tương tự như các viện khổng tử và cái gọi là xưởng lỗ bang ở những nơi khác.
Các dự án này được tiếp thị dưới danh nghĩa giao lưu văn hóa,
nhưng lại bị coi rộng rãi là phương tiện để truyền tải thông điệp chính trị và xâm nhập chiến lược.
Việc loại bỏ đài kỷ niệm này gợi nhớ đến việc dỡ bỏ các bức tượng Lenin trên khắp Đông Âu sau Chiến tranh lạnh,
một nỗ lực có chủ đích nhằm xóa sạch các hệ tư tưởng nguy hiểm bị áp đặt.
Thời điểm diễn ra, việc phá dỡ càng làm tăng thêm tầm quan trọng của nó.
Trên toàn cầu, các chính phủ ngày càng nhận diện rõ bản chất của đảng Cộng sản Trung Quốc
là một chế độ độc tài đang áp chính người dân của mình, bốc lộ các quốc gia đối tác,
thông qua các mô hình kinh tế dựa trên sự lệ thuộc và cắm rễ sâu vào cơ sở hạ tầng,
hệ thống dữ liệu và các tiến trình chính trị của nước ngoài.
Đồng thời, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã nhiều lần công khai đặt câu hỏi về tầm ảnh hưởng
ngày càng tăng của Trung Quốc đối với kênh đào Panama, kêu gọi Washington tái khẳng định quyền kiểm soát
chiến lược đối với huyết mạch quan trọng này.
Kênh đào Panama, với chiều dài khoảng 80 km, vận chuyển gần 5% lượng thương mại hàng hải toàn cầu mỗi năm
và vẫn là mối liên kết sống còn giữa Đại Tây Dương và Thái Bình Dương.
Chiến trường thực sự trong cuộc đối đầu Mỹ-Trung tại Panama không phải là một đài kỷ niệm mang tính biểu tượng,
mà là các cảng chiến lược ở cả hai đầu kênh đào.
Các cơ sở này hiện đang được vận hành bởi tập đoàn C.K. Hutchison, có trụ sở tại Hồng Kông,
do tỷ phú Lý Gia Thành sáng lập.
Khi C.K. Hutchison đồng ý bán các cảng này cho một liên minh do công ty đầu tư BlackRock của Mỹ dẫn đầu,
Bắc Kinh đã can thiệp nhanh chóng để cản trở giao dịch.
Vào ngày 23 tháng 12 năm 2025, tờ Financial Times đưa tin rằng BlackRock và Mediterranean Shipping Company
đang xem xét rút khỏi thương vụ sau khi Bắc Kinh yêu cầu quyền kiểm soát trực tiếp đối với giao dịch
và thúc đẩy gã khổng lồ vận tải nhà nước Trung Quốc Costco nắm, giữ hơn 50% của phần.
Tờ The Wall Street Journal tiết lộ thêm rằng Đảng Cộng sản Trung Quốc đã đe dọa sẽ chặn việc chuyển nhượng
hàng chục tài sản cản cho các nhà đầu tư phương Tây nếu Costco không giành được quyền sở hữu.
Bắc Kinh đã leo thang các yêu cầu bằng các đòi quyền kiểm soát đa số và quyền phủ quyết đối với các hoạt động cản,
những điều kiện đã bị tất cả các bên liên quan bác bỏ, các cuộc đàm phán bị đình trệ
và Tòa Bạch Ốc đã nêu rõ rằng họ sẽ không chấp nhận các điều khoản của Bắc Kinh.
Các nhà phân tích cho rằng, tình tiết này đã phơi bày cách tiếp cận liều lĩnh của Đảng Cộng sản Trung Quốc,
sử dụng sự cưỡng ép để chiếm đoạt các điểm ngãn chiến lược bất chấp các chuẩn mật quốc tế.
Đối với Bắc Kinh, kênh đạo Panama không chỉ đơn thuần là một tuyến vận tải thương mại.
Nó đại diện cho một nền tảng chiến lược để vương tầm ảnh hưởng vào Tây bán cầu,
bảo vệ chuỗi cung ứng và thiết lập tầm với kinh tế dài hạn và tiềm năng là cả quân sự.
Nếu Hoa Kỳ giành lại quyền kiểm soát hiệu quả đối với các cản và cơ sở hạ tầng xung quanh,
chiến lược bành trướng toàn cầu của Đảng Cộng sản Trung Quốc
sẽ phải chịu một đòn gián trí tử ngay tại cửa ngõ của châu Mỹ.
Trong hai thập kỷ qua, ảnh hưởng của Trung Quốc tại Panama và khắp Mỹ Latin
đã mở rộng nhanh chóng thông qua các dòng vốn được nhà nước hậu thuẫn,
các thương vụ mua lại bất đồng sản và sự thống trị đối với các mạng lưới hậu cần.
Khi cạnh tranh chiến lược gia tăng, Panama không còn có thể duy trì vị thế trung lập.
Việc tiếp tục dung dưỡng các biểu tượng chính trị của Đảng Cộng sản Trung Quốc
sẽ ngày càng bị Washington coi là một rủi ro an ninh.
Trong bối cảnh đó, việc phá dỡ đài kỷ niệm hướng nghị Trung Quốc Panama
được xem là một tín hiệu có chủ đích và được tính toán kỹ lưỡng.
Một nhà bình luận độc lập lập luận rằng sáng kiến nhất đới nhất lộ về cốt lõi
là một cơ chế để điều hướng vốn quay trở lại các doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc,
đồng thời xuất khẩu năng lực sản xuất dư thừa.
Các dự án này thường được đóng gói kèm với các hệ thống Huawei hoặc công nghệ giám sát,
đặc biệt là trong cơ sở hạ tầng và mạng biển thông thế hệ thứ 5, 5G.
Khóa chặt các quốc gia tiếp nhận vào sự phụ thuộc lâu dài về công nghệ và an ninh,
nhiều quốc gia Mỹ-La Tinh ban đầu đã chấp nhận những lời hứa phát triển của Bắc Kinh.
Tuy nhiên, sau 10-20 năm, họ nhận thấy rằng Trung Quốc mang lại nhiều rắc rối hơn là lợi ích.
Với việc Hoa Kỳ tái khẳng định sự hiện diện trong khu vực,
các quốc gia hiện đang buộc phải đưa ra những lựa chọn chiến lược rõ ràng.
Nhà bình luận này nhấn mạnh rằng các chính phủ Mỹ-La Tinh phải phản hồi trực tiếp
đối với các lo ngại an ninh của Hoa Kỳ.
Yêu cầu cấp bách đó giải thích tại sao Panama đã bắt đầu loại bỏ các biểu tượng chính trị
do Đảng Cộng sản Trung Quốc dựng lên, bao gồm cả đài kỷ niệm hữu nghị Trung Quốc, Panama.
Động thái này không nhắm vào người dân Trung Quốc.
Đây là một sự khước từ rõ ràng đối với ảnh hưởng chính trị của Đảng Cộng sản Trung Quốc,
phản ánh một sự cân bằng quyền lực khu vực đang bước vào giai đoạn tái định vị quyết định
và không thể đảo ngược.
Lời nói dối vĩ đại của Bắc Kinh sụp đổ
Thể thống radar trị giá hàng triệu đô la của Trung Quốc thất bại thảm hại trong cuộc lật đổ Maduro.
Khi các lực lượng Hoa Kỳ bắt giữ Nicolas Maduro ngay tại trung tâm quyền lực,
được bảo vệ nghiêm ngặt nhất của ông ta, tiết lộ ngay sốc nhất không phải là tốc độ hay sự táo bạo
của cuộc đột kích, mà là sự im lặng hoàn toàn của mạng lưới phòng không Venezuela.
Thể thống radar chống tàn hình do Trung Quốc chế tạo, vốn được đầu tư hàng chục triệu đô la
và được Bắc Kinh quảng bá là xương sống của nền quốc phòng, đã thất bại trong việc phát hiện,
cảnh báo hay phản ứng dưới bất kỳ hình thức nào.
Các khí tài phòng không do Nga cung cấp cũng không khá hơn.
Lã chắn, phòng thủ được quảng cáo rầm rộ, được diễu hành trong nhiều năm như một pháo đài
bất khả xâm phạm, đã sụp đổ ngay trong những phút đầu tiên của cuộc giao tranh thực sự.
Vào khoảng 2 giờ sáng ngày 3 tháng 1, Caracas chìm trong bóng tối giữa những tiếng nổ
và tình trạng mất điện trên diện rộng. Không có bất kỳ cảnh báo phòng không nào được phát ra.
Bảy đợt tấn công được tính toán thời gian chính xác đã đánh trúng các mục tiêu chiến lược,
từ căn cứ không quân La Calota đến khu dinh thự an toàn cuối cùng của Maduro,
và toàn bộ chiến dịch kết thúc trong chưa đầy 2 giờ rưỡi.
Các nhân chứng cho biết hỏa tiễn phòng không đã bị tiêu diệt ngay trước khi kịp phóng,
cho thấy mạng lưới này đã bị vô hiệu hóa ngay từ đầu.
Sự tương phản với những lời lẽ tuyên truyền chính thức không thể gây gắt hơn.
Cách đó không lâu, chính quyền Venezuela đã lớn tiếng ca ngợi radar J-27 của Trung Quốc
là khắc tinh của các chiến đấu cơ tàn hình F-22 và F-35 của Mỹ.
Bắc Kinh mô tả J-27 là radar sống trung thế hệ mới, có mảng pha kỹ thuật số,
phạm vi phát hiện vượt qua 350 km, có khả năng chống tàn hình,
chống nhiễu và thậm chí cả chức năng cảnh báo hỏa tiễn.
Tuy nhiên, trong đêm diễn ra chiến dịch,
những thông số kỹ thuật đó chỉ mang lại con số không về thời gian cảnh báo hiệu quả.
Trong điều kiện chiến đấu, thứ mà Bắc Kinh bán như một lợi thế quyết định
đã chứng minh là một điểm mụ trí tử.
Trung Quốc lần đầu tiên trưng bày J-27 tại triển lãm hàng không Chu Hải năm 2016,
tiếp thị nó như một bước đột phá chiến lược có khả năng phá vỡ sự thống trị tàn hình của Hoa Kỳ.
Năm sau đó, Hải quân Hoa Kỳ đã phân bổ 2 tỷ đô la khoảng 50.000 tỷ VND
trong ngân sách năm tài chính 2018 để tăng cường các máy bay tác chiến điện tử thế hệ mới.
Một động thái được hiểu rộng rãi là sự chuẩn bị để đối phó
với những tuyên bố về radar sống trung của Trung Quốc.
Những sự kiện kể từ đó đã chứng minh tại sao Washington chọn lộ trình đó.
Năm 2019, một đơn vị J-27 được Syria triển khai sớm đã bị các máy bay F-16 của Israel tiêu diện
sau khi Tel Aviv thực hiện áp chế điện tử, loại bỏ các hệ thống phòng thủ tầm thấp Pantsir-1,
và sau đó kết liễu đài radar bằng bom dẫn đường Spice-1000.
Bài học đã quá rõ ràng, một đài radar đơn độc dù được quảng bá rầm rộ đến đâu
cũng không thể tồn tại trước các chiến điện tử hiện đại.
Bất chấp tiền lệ này, Caracas vẫn tiếp tục khẳng định đã khóa mục tiêu F-35,
trong khi các lý thuyết về hiệu ứng cộng hưởng và tăng cường diện tích phản xạ radar
vẫn chỉ nằm trên các mặt báo kỹ thuật thay vì được chứng minh bằng hiệu suất thực tế.
Hệ thống phòng không của Venezuela được tổ chức quanh một ma trận radar do Trung Quốc thiết kế.
12 đơn vị J-I-27 được tích hợp với các hệ thống băng tầng S như J-IL-1 và J-I-11B.
Các radar sống trung đảm nhiệm vai trò cảnh báo sớm tầm xa.
Trong khi các radar băng tầng S cung cấp dữ liệu điều khiển hỏa lực.
Trên giấy tờ, kiến trúc đa băng tầng này có vẻ như sẽ hạn chế khả năng cơ động của máy bay tàn hình.
Nhưng, trên chiến trường, khái niệm này đã hoàn toàn tan rã.
Cấu trúc phòng thủ của Venezuela phản chiếu gần như chính xác cấu hình của Syria,
kết hợp giữa J-I-27, hệ thống S-300VM, radar băng tầng S và Buk-Mai-E.
Và nó đã thất bại theo cùng một cách.
Hoa Kỳ có khả năng đã mở mạng bằng áp chế điện tử,
triển khai các nền tảng tàn hình từ bên ngoài không phận Venezuela,
tấn công căn cứ không quân La Calota và cảng La Guaira để cắt đứt hệ thống chỉ huy và kiểm soát,
sau đó đưa các trực thăng bay thấp xâm nhập sâu vào thủ đô.
Mạng lưới được cho là đa tầng đã rã đám, mở đường cho việc bắt giữ Maduro chỉ trong vài giờ.
Một số nhà phân tích cho rằng, yếu tố quyết định còn vượt ra ngoài khí tài quân sự,
đó là sự xâm nhập tình báo và những rạng nước nội bộ.
Bất chấp những tuyên bố liên tục của Maduro về tình trạng báo động cao,
các hệ thống phòng thủ của ông ta đã bị chọc thủng gần như tức khắc,
cho thấy Washington sở hữu những thông tin nội bộ quan trọng.
Trong nhiều tháng, Hoa Kỳ đã âm thầm chuẩn bị, duy trì các lối thoát ngoại giao danh nghĩa,
trong khi tiến hành trinh sát, nghi binh và thu thập tín hiệu.
Tuyên bố của Venezuela về việc phát hiện F-35 hai tháng trước đó có thể chính là một cái bậy có tính toán,
nhằm buộc các hệ thống J-27 phải kích hoạt và lộ ra các đặc tính phát xả của chúng.
Khi chiến dịch thực sự bắt đầu, các lực lượng Hoa Kỳ không dựa vào F-35 làm mũi nhọn sơ khởi.
Hóa tiễn hành trình, các nền tảng không người lái tàng hình và các cuộc không kích chính xác
đã nhanh chóng loại bỏ các đài radar, trung tâm chỉ huy và các trận địa hóa tiễn.
Vào thời điểm trực thăng tiến vào không phận, hệ thống phòng không của Venezuela đã bị tê liệt.
Các liên lạc chỉ huy bị cắt đứt, nhân sự hoang mang và thiết bị xuống cấp
do tình trạng thiếu hụt phụ tùng thay thế và huấn luyện kéo dài.
Sứ mệnh kết thúc trong chưa đầy 2 giờ một dịp độ chỉ có thể đạt được
sau khi một hệ thống đã bị rổng tích từ bên trong.
Tin tức về việc bắt giữ Maduro nhanh chóng vọt lên vị trí dẫn đầu danh sách xu hướng
trên mạng xã hội Trung Quốc gây ra những phản ứng trái chiều gây gắt.
Bên cạnh những luận điệu đổ lỗi quen thuộc nhắm vào Washington
còn có cả sự chế diễu và thậm chí là ăn mừng.
Nhiều người dùng đã chỉ ra một sự trùng hợp kỳ lạ.
Chỉ vài giờ trước khi bị bắt, Maduro đã tiếp đón một đặc sứ cấp cao của Trung Quốc.
Cuộc gặp được cho là kéo dài hơn 3 giờ, rộng rã những lời ca ngợi
về tình hữu nghị mọi thời tiết và đưa ra hàng trăm thỏa thuận hợp tác.
Đến 10 giờ 46 tối cùng ngày, Donald Trump ra lệnh tấn công.
150 phi cơ đã được huy động và một kế hoạch được chuẩn bị trong nhiều tháng
đã triển khai trọn vẹn chỉ trong vài giờ.
Sự kiện này là minh chứng rõ ràng rằng,
những kẻ dự dẫm vào Trung Quốc hiếm khi có kết cục tốt đẹp.
Từ Saddam Hussein, Muammar Gaddafi đến các thủ lĩnh Hamas và giờ là Maduro,
danh sách này vẫn tiếp tục kéo dài, khiến bài học này ngày càng trở nên khó có thể phớt lợn.
