Bạn hữu đang xem: Đức Phật Dạy Về Chánh Ngữ, Người Ít Nói Là Người Nhiều Phúc Khí | Cư Sĩ Ánh Nguyệt
🌸 Nội dung chính của video hôm nay 00:00 - MỞ ĐẦU 01:36 - CÂU CHUYỆN “NẮM LÁ TRONG TAY PHẬT” – TRIẾT LÝ ÍT NÓI VĨ ĐẠI 09:23 - ÍT NÓI KHÔNG PHẢI LÀ NÓI ÍT – MÀ LÀ KHÔNG NÓI LỜI VÔ ÍCH 20:35 - PHẬT HỌC: KHẨU NGHIỆP LÀ NGHIỆP TẠO QUẢ NHANH NHẤT 31:27 - ỨNG DỤNG TRONG ĐỜI SỐNG: BIẾT NHIỀU NHƯNG KHÔNG CẦN NÓI 34:53 - GÓC NHÌN TÂM LÝ HỌC HÀNH VI 38:47 - NÓI ÍT NHƯNG ĐÚNG – LỜI NÓI MỚI CÓ GIÁ TRỊ
"Nguyện cho lời lành gieo xuống, hoa đạo sớm nở vạn phương." ---------------------------------------------------- Mời quý vị đón xem các video khác cùng chủ đề trên kênh: • Người Có 5 Dấu Hiệu Này Được Trời Phật Che... • [Giải Mã] Người Có Tần Số Cao Thường Có Ít... • Người Có Tâm Hồn Trong Sáng Sẽ Có 6 Biểu H...
Hành Trình Tu Tập Tại Gia: • Hành Trình Tu Tập Tại Gia Nhân Quả và Nghiệp Báo: • Nhân Quả và Ngiệp Báo Phật Pháp và Đời Sống: • Phật Pháp và Đời Sống Giả Mã Thế Giới và Con Người: • Giải Mã Thế Giới và Con Người ---------------------------------------------------- Đừng quên Like - Đăng ký kênh - Chia sẻ để lan tỏa những điều thiện lành! Link đăng ký kênh: / @cusianhnguyet Ấn chuông 🔔 để không lỡ những video mới nhất từ Cư Sĩ Ánh Nguyệt. ---------------------------------------------------- DẪN NGUỒN KINH SÁCH: Theo Tương Ưng Bộ Kinh – Simsapā Sutta, SN 56.31 CỘNG ĐỒNG TU TẬP “LÀNG TA” 👉 / 432756727142014 (Nhóm do thầy Hoàng Quý Sơn thành lập) ---------------------------------------------------- 🌿 Kết nối cùng Cư Sĩ Ánh Nguyệt: YouTube: / @cusianhnguyet Facebook: Đang Cập Nhật Tik Tok: Đang Cập Nhật
Trong xã hội hôm nay, người nói nhiều thường được cho là thông minh
Người hoạt ngôn dễ được chú ý
Người đối đáp nhanh thường được khen là lánh lợi, xác xạo
Còn người chầm lặng thì sao?
Họ lại dễ bị hiểu lầm là yếu thế, nhút nhát, thiếu bản lĩnh
Ít nói một chút, liền bị cho là không có trinh kiến
Im lặng một chút đã bị xem là thua thiệt giữa dòng đời ổn ả
Thế nhưng, cổ nhân lại để lại một câu nói rất khác với suy nghĩ của số đông
Người ít nói thường là người có phúc khí rất dày
Nghe qua tưởng như nghịch lý, nhưng càng trêm nghiệp
Tiểu Nguyệt càng thấy nó không hề sai
Vậy phúc khí ấy đến từ đâu?
Vì sao có những người càng sống lạng lẽ, cuộc đời họ lại càng an ổn?
Vì sao những người tu tập càng lâu năm lại càng ít tranh luận, ít biển minh, ít hơn thua bằng lời nói?
Câu trả lời sẽ có trong toàn bộ nội dung video hôm nay
Tiểu Nguyệt không hứa có thể giúp tất cả khán giả hiểu thấu trọn vẹn
Bởi cái duyên, cái ngộ của mỗi người là khác nhau
Người hữu duyên nói một chữ hiểu mười chữ
Cụ thể ra sao, xin mời tất cả quý bạn hữu chúng ta cùng lắng nghe
Hơn hai ngàn năm trăm năm về trước
Thời ấy, Đức Thế Tôn cùng Chư Tỉ Kheo An Chú trong rừng Simsapa
Một hôm ngày cuối xuống nhặt lên một năm lá trong tay
Rồi hỏi các vị Tỉ Kheo
Các thầy nghĩ thế nào?
Lá trong tay ta nhiều hay lá trong rừng Simsapa này nhiều hơn?
Các vị Tỉ Kheo đồng thanh bạch rằng
Bạch Thế Tôn
Lá trong tay ngài thì rất ít
Còn lá trong rừng Simsapa thì vô lượng
Đức Thế Tôn dạy
Cũng vậy
Này các Tỉ Kheo
Những gì ta đã giác ngộ được thì nhiều như lá trong rừng
Nhưng những điều ta nói cho các thầy biết
Chỉ ít như năm lá trong tay ta
Vì sao Như Lai không nói hết?
Vì những điều ấy không đem lại lợi ích
Không đưa đến đời sống phạm hạnh
Không dẫn đến ly tham, ly sân, ly si
Không đưa đến tịch tịnh, thẳng trí, giác ngộ và niết bản
Còn những điều Như Lai nói ra
Là những điều đem lại lợi ích
Dẫn đến đời sống phạm hạnh
Giúp đoạn tận khổ đau
Cho nên Như Lai chỉ nói bấy nhiêu
Câu chuyện này trong kinh không hề nói về trí thức thế gian
Trành luận đúng sai hay khoe biết nhiều biết ít
Mà Đức Phật chỉ nhấn mạnh một điều duy nhất
Chỉ nói những gì giúp chúng sinh chấm dứt khổ đau
Những điều không giúp người giảm tham
Bớt sân, bớt si hay sống tỉnh thức hơn
Thì dù đúng Như Lai cũng không nói
Không phải vì Ngài không biết
Mà vì nói ra không có lợi ích giải thoát
Đức Phật không dạy chúng ta chỉ nói điều đúng
Mà người dạy chỉ nói điều có lợi ích đưa đến giải thoát
Đây chính là chỗ mà trí tuệ của Bậc Giác Ngộ khác hoàn toàn với trí thông minh của thế gian
Người thế gian nói để thắng người khác
Chứng minh mình đúng để thoả mãn bản ngã
Còn Bậc Giác Ngộ nói để giảm khổ
Để truyền hóa và đưa tâm trở về an tĩnh
Từ câu kinh này ta mới thực sự hiểu một điều rất quan trọng
Người trí tuệ không nói vì mình biết
Mà nói vì người nghe đang cần được nghe
Hai điều này hoàn toàn khác nhau
Nói vì mình biết thường xuất phát từ bản ngã
Muốn chứng minh mình hiểu đạo
Muốn thể hiện mình đúng
Muốn cho người khác thấy rằng mình cao hơn
Sáng hơn
Tinh hơn
Còn nói vì người nghe cần nghe thì xuất phát từ từ bi
Người trí nhìn rất rõ
Người trước mặt đang ở trạng thái nào
Đang đau khổ ở đâu
Đang đủ duyên nghe hay chưa
Nếu chưa đủ duyên
Nói thêm chỉ khiến họ phản phá
Nếu tâm họ đang loạn
Nói chân lý chỉ biến thành áp lực
Cho nên bậc có trí tuệ không nói theo cái biết của mình
Mà nói theo khả năng tiếp nhận của người khác
Đây là chỗ rất sâu trong Phật Pháp
Cùng một lời nói
Nói đúng người thì là thuốc
Nói sai người thì thanh độc
Nói đúng lúc là cứu người
Nói sai lúc là làm tổn thương sâu đậm hơn
Bởi vậy Đức Phật mới dạy
Không phải sự thật nào cũng nên nói ra
Mà chỉ nên nói sự thật có khả năng làm vơi đi khổ
Bởi vậy
Người trí tuệ không vội lên tiếng
Họ không sợ người khác hiểu lầm mình kém hiểu biết
Không sợ bị cho là im lặng, là nhu nhược
Không sợ mất phần hơn trong một cuộc tranh luận
Vì họ đã thấy quá rõ một điều
Nói thắng người khác không làm đời mình an yên hơn
Ngược lại rất nhiều người trong chúng ta khổ cả đời
Chỉ vì nói quá nhiều
Nói khi tâm đang giận
Nói khi cảm xúc chưa lắng
Nói để xả cho nhẹ miệng
Nhưng sau đó phải gánh hậu quả rất lâu
Một câu nói có thể phá một mối quan hệ
Một lời buông ra có thể tạo nghiệp suốt nhiều năm
Và phần lớn những tổn thương không thể quay lại sửa
Đều được sinh ra từ một khoảnh khắc thiếu tránh niệm
Nơi lời nói
Cho nên
Người hiểu đạo chọn im lặng
Chọn ít nói
Thế nhưng im lặng ấy
Ít nói ấy không phải là trốn tránh
Không phải vì họ không có chứng kiến
Cũng không phải vì họ sợ hãi
Mà vì họ hiểu
Mỗi lời nói vô ích
Đều đang làm do gì phúc báu của mình
Trong nhà Phật
Khẩu nghiệp là nghiệp tạo quả nhanh nhất
Một câu nói sân hận
Có thể đốt sạch phước lành tích lũy suốt nhiều năm tháng
Một lời thị phi
Có thể khiến năng lượng tâm thức nặng nề suốt nhiều ngày
Cho nên
Người có trí tuệ không xem nhẹ lời nói
Họ biết rằng
Nói sai thì phải trả nghiệp
Nói dư thì tiêu phúc
Nói không cần thiết thì tự làm mình bất an
Và cũng chính vì hiểu rõ như vậy
Nên mỗi lần họ biết dừng miệng đúng lúc
Thì không phải họ mất đi điều gì
Mà là họ đang tích phúc cho chính mình
Tích phúc bằng im lặng
Giữ đức bằng tiết chế
Nuôi trí tuệ bằng tránh niệm
Đó là lý do vì sao
Người càng ít nói khí chất càng chậm ổn
Nội tâm càng an
Đời sống càng ít sóng gió
Không phải vì họ may mắn hơn người khác
Mà vì họ không tự tạo thêm nghiệp
Bằng lời nói của mình
Và đó chính là gốc rẽ sâu nhất của phúc khí
Từ câu chuyện 5 lá trong tay Phật
Ta mới hiểu ra một điều rất quan trọng
Không phải càng nói nhiều thì càng sáng suốt
Mà là biết dừng đúng lúc mới là trí tuệ thật sự
Bởi người tạo phúc không phải người nói hay
Mà là người biết giữ gìn lời nói của mình
Như giữ gìn một kho tảng công đức
Nếu quý bạn Hiếu thân mến của Tiều Nguyệt đang nghe tới đây
Và cảm thấy những chia sẻ này chạm tới mình
Xin dành một chút nhân xuyên nhấn thích video
Để thuật toán của Youtube
Phần điều quý bạn Hiếu có suy ngẫm, trải nghiệm hay gốc nhìn nào của riêng mình
Hãy để lại một bình luận bên dưới
Tiều Nguyệt rất chân quý những lời chia sẻ chân thành ấy
Đừng quên nhấn đăng ký kênh Cư Sĩ Ánh Nguyệt
Để chúng ta tiếp tục đồng hành cùng nhau trên con đường tu giữa đời thường
Nơi từng lời nói, từng suy nghĩ, từng hành động
Đều có thể trở thành nhân gieo phúc hoặc tạo nghiệp
Và để hiểu rõ hơn vì sao
Người ít nói lại thường là người nhiều phúc khí
Chúng ta cần đi sâu vào một tầng nghĩa rất quan trọng tiếp theo
Ít nói không phải là nói ít
Mà là không nói những lời vô ích
Thưa quý vị thương mến
Cổ nhân từng dạy một câu ngắn gọn
Nhưng càng sống lâu ta càng thấm
Người ít nói không phải người nói ít
Mà là người không nói những lời vô ích
2 chữ vô ích ở đây
Chính là danh giới giữa trí tuệ và nghiệp lực
Bởi trong đời không phải lời nói nào cũng sống
Nhưng rất nhiều lời nói không cần thiết
Nói để cho vui
Nói để thòa cái miệng
Nói cho có chuyện
Nói vì im lặng thì thấy khó chịu
Những lời ấy không hại ai ngay lập tức
Nhưng âm thầm bào mòn phút báo của chính mình
Muốn hiểu đúng thế nào là ít nói
Ta cần phải phân biệt rõ 3 trạng thái rất khác nhau
Thứ nhất
Nói ít vì sợ hãi
Đây chưa phải là trí tuệ
Có một dạng im lặng rất phổ biến trong đời sống hiện nay
Đó là im lặng vì sợ hãi
Không phải vì người ấy không có suy nghĩ
Không phải vì họ không hiểu vấn đề
Mà vì trong tâm họ luôn có một nỗi sợ thường trực
Sợ bị đánh giá
Sợ người khác nghĩ mình dở
Sợ nói ra nhưng không đúng ý số đông
Sợ làm mất lòng
Sợ va chạm
Và sợ giác dối kéo theo
Thế cho nên họ chọn im lặng
Không phải vì đã buông bỏ
Mà vì không đủ an tâm để nói điều mình nghĩ
Im lặng kiểu này nhìn bên ngoài có vẻ hiền lành
Nhưng bên trong lại đầy căng thẳng
Bởi điều gì bị nén lâu ngày trong tâm đều không mất đi
Nó chỉ truyền hóa thành nỗi ước chế
Tâm lý học gọi đây là trạng thái để nén cảm xúc
Người ấy không nói ra bằng lời
Nhưng thân thể họ vẫn gánh chịu
Căng ngực, nghẹn cổ
Mệt mỏi không rõ nguyên nhân
Dễ tủi thân cũng dễ tổn thương
Bên ngoài im lặng
Nhưng bên trong là một cuộc độc thoại không dứt
Và chính sự mâu thuẫn ấy
Khiến họ ngày càng rời xa sự an ổn thực sự
Trong Phật học trạng thái này không gọi là tránh niệm
Mà gọi là tâm bất an chưa được so sáng
Bởi tránh niệm không phải là nín nói
Tránh niệm là biết rõ mình đang sợ điều gì
Người có tránh niệm không để nỗi sợ dẫn đường
Họ thấy nỗi sợ
Nhưng không bị sợ sai khiến
Còn người im lặng vì sợ hãi
Thì mỗi lần không nói ra được điều cần nói
Là một lần đánh mất chính mình
Họ dần quen với việc
Nhường tiếng nói của bản thân cho người khác
Dần quen với việc
Không nói cho yên chuyện
Và lâu ngày họ còn không biết mình
Thực sự nghĩ gì nữa
Đó không phải là tu tẩm
Đó là đánh đổi sự bình an
Giả tạo lấy sự dồn nén thực sự
Cho nên không phải im lặng lúc nào cũng sinh phúc
Im lặng mà tâm còn run rảnh
Chỉ làm khổ sâu thêm
Im lặng mà lòng đầy sợ hãi
Chỉ khiến nghiệp tâm càng nặng
Người tu học chân chính
Không tìm cách trôn tránh cuộc đời
Mà học cách đối diện cuộc đời
Bằng tâm vững vàng hơn
Và khi nội tâm chưa đủ vững
Thì việc đầu tiên không phải là ép mình
Phải im lặng cho giống người tu
Mà là quay về nhìn thẳng vào nỗi sợ
Đang điều khiển mình
Bởi chỉ khi nỗi sợ được nhìn thấy
Nó mới dần tan
Còn nếu ta lấy im lặng để che đi nỗi sợ
Thì đó không còn là trĩ tuệ
Mà chỉ là một chiếc áo tu hành
Khoác lên tâm chưa an
Thứ hai
Im lặng vì né tránh
Cũng chờ phải là tu tẩm
Ngoài kiểu im lặng vì sợ hãi
Còn có một dạng im lặng khác
Tinh vi hơn rất nhiều
Đó là im lặng vì né tránh
Người này không hẳn là yếu
Họ hiểu chuyện
Họ nhìn ra vấn đề
Họ biết đâu là đúng
Đâu là sai
Thế nhưng họ chọn im lặng
Không phải vì chưa đủ trĩ tuệ
Mà vì không muốn liên lụy với mình
Biết sai nhưng không nói
Thấy điều bất công nhưng làm ngơ
Chứng kiến tổn thương nhưng quay mặt đi
Không phải vì họ không thấy
Mà họ sợ phiền phức kéo theo
Sợ mất quan hệ
Sợ giác dối
Sợ dính vào chuyện không phải của mình
Cũng là sợ
Nhưng là một cái sợ rất khác
Sợ ảnh hưởng tới lợi ích của chính mình
Cho nên họ tự an ủi mình
Bằng những câu rất quen thuộc
Thôi kệ đi
Nói ra cũng chẳng thay đổi được gì
Nghe thì có vẻ tỉnh táo đấy
Nhưng thực chất
Là một dạng trốn tránh có lý do
Trong tâm lý học
Tường Nguyệt gọi trạng thái này
Là hành vi né tránh đạo đức
Khi con người biết điều đúng
Nhưng không hành động theo điều đúng ấy
Còn trong Phật học
Đây không phải là tránh niệm
Mà là tâm đang thiếu dũng lực
Bởi tu tập không phải để mình đứng ngoại cuộc
Mà để sống giữa cuộc đời
Mà không đánh mất lương chi
Im lặng cho cái sai
Sai không phải lúc nào cũng là trung rung
Có những sự im lặng
Không làm mình tạo ác nghiệp
Nhưng lại khiến mình không tạo được nghiệp lành
Và khi thấy điều sai
Mà không lên tiếng
Ta đang âm thầm nuôi lớn thói quen thở ơ
Trong chính mình
Ban đầu chỉ là im lặng cho yên truyện
Sau dần trở thành mặc kệ
Và lâu ngày
Trái tim trở nên khô cứng
Lúc nào không hay
Và đó là lý do vì sao
Tu không chỉ là tránh điều ác
Mà còn là dám làm điều thiệt
Khi có nhân duyên
Nếu thấy khổ đau
Mà quay lưng
Thì sự im lặng ấy không sinh phúc
Mà sinh nghiệp thở ơ
Nghiệp này không ồn ào
Không trừng phạt tức thì
Nhưng khiến tâm người ngày càng hẹp lại
Họ không còn đau
Khi thấy người khác đau
Không còn động chức bất công
Không còn thôi thúc muốn làm điều đúng đắn
Và đó mới là điều nguy hiểm nhất
Bởi tu tập
Không phải làm cho mình trở nên vô cảm
Mà làm cho tâm mình sáng hơn
Mềm hơn
Và có trách nhiệm hơn
Sống giữa đời
Không phải việc gì cũng cần lên tiếng
Nhưng nếu im lặng
Chỉ để giữ an toàn cho bản thân
Chỉ để tránh phiền phức
Chỉ để không liên quan tới tôi
Thì đó không phải là trí tuệ
Mà là một hình thức quay lưng
Rất nhẹ với đạo lý
Cho nên không phải im lặng nào
Cũng là trí tuệ
Có những im lặng giữ phúc
Nhưng cũng có những im lặng
Khiến ánh sáng trong tâm mình
Mơ dần từng chút một
Người tu hành chân chính
Không tìm cách rút khỏi cuộc đời
Mà học cách đứng vững giữa cuộc đời
Bằng một trái tim sáng
Và có trách nhiệm
Sau cùng
Ít nói
Vì có tránh niệm
Đó mới là phúc khí
Ít nói
Vì tránh niệm không phải là sự im lặng gược ép
Cũng không phải cố tỏ ra sâu sắc
Mà là trong từng lời
Sắp thốt ra
Người ấy đã kịp nhìn thấy nhân quả
Phía sau câu nói đó
Họ không vội đáp lại
Không phản xạ theo cảm xúc
Không để cái tôi
Dẫn miệng đi trước trí tuệ
Trước khi nói
Tâm họ tự nhiên lắng lại một nhịp
Rất nhẹ nhưng đủ sâu
Và trong khoảnh khắc ngán người ấy
Ba câu hỏi liên tục hiện lên
Rõ ràng
Lời này có đem lại lợi ích không
Có khiến người nghe bớt khổ
Hay chỉ thỏa mãn cái muốn nói
Của mình
Có thực sự cần nói ngay lúc này hay không
Nếu chưa đủ duyên
Họ im lặng
Nếu chưa đủ lợi ích
Họ dừng
Nếu chỉ để hơn thua
Họ buông
Không phải vì sợ bị đánh giá
Không phải vì né va chạm
Cũng không phải vì yếu đuối
Mà vì họ đã từng thấy rất rõ
Một câu nói thiếu tránh niệm
Có thể phá hỏng một mối quan hệ
Nhiều năm
Một lời nói đúng sự thật nhưng sai thời điểm
Cũng có thể trở thành mũi dao
Làm người khác tổn thương sâu sắc
Người có tránh niệm hiểu rằng
Miệng tuy nhỏ nhưng tạo nghiệp rất nhanh
Có những nghiệp không cần hành động
Chỉ một câu buộc miệng
Cũng đủ xoay truyền vận khí
Cả một đời
Cho nên họ không còn nói cho sướng miệng
Không nói cho hạ giận
Không nói để chứng minh miệng đúng
Họ nói khi lời ấy
Có khả năng nực nỡ
Và im lặng khi lời nói ấy
Chưa đủ từ bi
Vì họ hiểu rất rõ
Một câu nói đúng lúc
Có thể cứu người khỏi vực sâu tuyệt vọng
Nhưng một câu nói dư thừa
Dù không ác ý
Vẫn là một lần âm thầm tiêu hao công đức
Thế nên
Người có trí tuệ thực sự
Không tiết kiệm lời nói
Mà tiết kiệm nghiệp lực sinh ra
Từ cái miệng
Khi cần nói họ nói rất rõ
Không vòng vo
Không mập mờ cũng không hai lời
Khi không cần
Họ im lặng rất vững
Không khó chịu
Không ước chế
Không rột nén
Sự im lặng của họ không trống rỗng
Mà đầy tỉnh thức
Là sự im lặng của ánh sáng bên trong
Là sự im lặng không bị cảm xúc kéo theo
Là sự im lặng biết mình đang im
Chứ không phải
Bị câm lặng bởi hoàn cảnh
Và chính sự tỉnh thức ấy
Ngày qua ngày
Trong từng câu nói được trọn lọc
Từng lần biết dừng đúng lúc
Từng khoảnh khắc không nói lời vô ích
Lặng lẽ tích tụ
Thành một thứ phúc khí rất dày
Không ồn ào
Không vô trương
Nhưng bền đâu
Bền tới mức chỉ cần đứng yên
Cũng khiến người khác cảm thấy àn ổn
Đó mới là cảnh sới
Của người ít nói vì có tránh niệm
Và cũng là phúc khí thầm lặng
Mà người ấy tu tập chân chính
Cả đời hướng đến
Và khi đã hiểu được
Vì sao người có tránh niệm
Là ít nói
Ta mới bắt đầu chạm tới một sự thật quan trọng
Không phải im lặng
Tạo nên phúc
Mà là lời nói thiếu tỉnh thức
Sẽ tạo nghiệp rất nhanh
Chính vì vậy
Trong Phật học
Khẩu nghiệp luôn được xếp vào hàng đáng rẻ trừng bật nhất
Bởi nó là loại nghiệp dễ tạo nhất
Nhanh trổ quả nhất
Và cũng khó thu hồi nhất
Trong toàn bộ đời sống của con người
Từ đây
Tiều Nguyệt xin mời quý bạn Hiếu
Cùng bước sang tầng ý tiếp theo
Dưới góc nhìn Phật học
Khẩu nghiệp
Là nghiệp tạo quả nhanh nhất
Thưa quý vị thân mình
Trong thân, khẩu, ý
Thân cần hành động mới tạo nghiệp
Ý cần nuôi dưỡng lâu ngày
Mới thành lực
Chỉ riêng có khẩu nghiệp
Chỉ một câu nói buột miệng
Nghiệp đã thành hình
Không cần chuẩn bị
Không cần dụng công
Không cần thời gian dài
Chỉ cần không tránh nghiệp
Bởi vậy chư Phật và cổ Đức xưa nay
Đều xem lời nói là cửa ngõ sinh nghiệp
Nhanh nhất của đời người
Sau đây
Chúng ta cùng nhìn lại
Bốn lỗi nơi lời nói
Thưa quý vị
Trong thập thiện nghiệp đạo
Đức Phật không chỉ dạy con người
Tránh làm điều ác bằng hành động
Mà đặc biệt nhấn mạnh đến khẩu nghiệp
Bởi đây là loại nghiệp
Dễ phạm nhất
Và cũng là nghiệp trổ quả nhanh nhất
Có những nghiệp phải làm
Rất nhiều lần mới thành thói quen
Nhưng lời nói
Thì không cần như vậy
Chỉ cần một câu buột miệng
Một phút không giữ tránh nghiệp
Nhân đã gieo
Quả liền có mặt
Và Đức Phật chỉ rõ
Bốn lỗi lớn nơi lời nói
Mà hầu như người đời rất dễ xem nhẹ
Thứ nhất
Vọng ngữ
Tức nói dối
Bịa đặt
Thêm thắt
Thổi phồng sự thật
Không phải lúc nào vọng ngữ cũng xuất phát từ ác ý
Đôi khi chỉ là muốn câu chuyện mình kể hấp dẫn hơn
Muốn bản thân trông có vẻ thông minh hơn
Muốn được chú ý nhiều hơn
Thế nhưng chỉ cần thêm một phần không có thật
Tâm đã rời khỏi tránh ngữ
Nghiệp không sinh từ mức độ nghiêm trọng của lời nói
Mà sinh từ sự sai lệch với sự thật
Một lần nói quá
Phước mỏng đi một chút
Nhiều lần quen miệng
Niềm tin của người khác mất dần
Và đến một lúc
Người ấy nói thật
Cũng chẳng còn ai tin nữa
Đó là loại quả rất thật của vọng ngữ
Thứ hai là ác khẩu
Tức là lời nói phát ra từ sân hận
Khi tâm đang giận
Lời nói không còn đi qua trí tuệ
Mà đi thẳng từ cảm xúc
Cho nên mới có cái cảnh
Giận thì nói nặng
Tức thì buông lời cay nghiệt
Đau thì muốn làm người khác đau theo
Nhiều người tự an ủi rằng
Chỉ nói thôi chứ có làm gì đâu
Thế nhưng trong nhân quả
Lời nói gây tổn thương sâu
Không kém gì hành động
Một câu ác khẩu có thể khiến
Người khác mặc cảm suốt nhiều năm
Một lời mạt xát
Có thể trở thành vết xéo tâm lý
Cả đời
Miệng nói song tường nhẹ
Nhưng trong tâm người nghe
Hạt sống đau khổ đã kịp bén dễ
Thứ ba
Lưỡng thiệt
Tức là lời nói hai chiều
Trước mặt thì khen
Sau lưng thì chê
Nghe chuyện người này
Liên đem kể cho người kia
Không vì muốn giúp ai hiểu nhau hơn
Mà chỉ để có chuyện để nói
Đầm bị thóc
Chọc bị gạo
Điều nguy hiểm của lưỡng thiệt là
Không cần nói sai sự thật
Không cần bị đặt
Chỉ cần nói đúng người nhưng sai chỗ
Nghiệp đã hình thành
Một câu truyền miệng
Có thể làm đổ vỡ một mối quan hệ
Một lời kể thiếu tránh nghiệp
Có thể tạo hiểm khích nhiều năm
Cho nên trong Phật học
Lưỡng thiệt được xem là nghiệp
Phá hòa hợp nhanh nhất
Sau cùng là ỉ ngữ
Tức lời nói vô nghĩa
Dư thừa
Mê hoặc
Đây là loại khẩu nghiệp mà
Người tu rất dễ xem thường nhất
ỉ ngữ không độc ác
Không nói sai
Cũng không hại ai thấy rõ
Chỉ là những lời
Nói cho vui miệng
Nói để lấp đi sự chống trải
Nói cho hết thời gian
Chỉ để bông đùa
Nhưng Đức Phật xếp ỉ
Nghĩa vào khẩu nghiệp bởi vì
Lời nói không mang năng lượng
Chính là đang tiêu hào
Năng lượng phước báo
Mỗi câu nói dư thừa
Làm tâm tán loạn thêm một phần
Mỗi cuộc chuyện phím kéo dài
Khiến tránh nghiệp suy yếu một chút
Không tạo nghiệp xấu lớn
Nhưng âm thầm làm phước mỏng dần
Giống như ngọn đèn
Không bị tắt ngay
Nhưng dầu cứ vơi đi từng chút một
Cho nên trong bốn lỗi
Của khẩu nghiệp
Điều đáng sợ nhất không hẳn là lời nói độc ác
Mà là
Những lời nói tưởng trường vô hại
Nhưng không giúp ích cho ai
Không nâng người khác lên
Không giúp mình tỉnh táo hơn
Cũng chẳng làm bớt khổ đi
Chỉ đơn thuần để nói
Và cũng chính từ đây
Ta mới hiểu vì sao
Người có phúc khí dày thường rất tiết chế
Trong lời nói
Không phải vì họ lạnh lùng
Không phải vì họ kêu ngạo
Mà vì họ hiểu rất rõ
Mỗi lời nói ra đều là
Một hạt sống
Và nhân quả thì không bao giờ bỏ sót một hạt nào
Đây mới là điều
Đáng sợ nhất
Không phải những lời xấu ác
Không phải những lời nói rõ ràng
Mà chính là những lời tưởng như vô hại
Những câu chuyện phím kéo dài
Những lời bình phẩm không cần thiết
Những nhận xét không ai hỏi
Những tranh luận
Không dẫn đến hiểu biết
Chúng không làm đau ai ngay lập tức
Nhưng âm thầm rút cản phúc khí
Mỗi ngày
Giống như nước nhò sọt
Không ổn ã
Nhưng lâu ngày khuét đá
Và thưa quý vị thân mến
Có một tầng giáo lý rất sâu
Trong Phật Pháp mà không ít người
Dù tục kinh nhiều năm
Nghe Pháp nhiều năm
Vẫn vô tình bỏ sót
Điều đó là
Không phải điều gì đúng sự thật
Cũng nên nói ra
Bởi Đức Phật chưa từng dạy chúng ta
Nói thật bằng mọi ra
Ngài dạy ta tránh ngữ
Mà tránh ngữ thì không đồng nghĩa
Với nói thật trần trụi
Nếu chỉ cần đúng sự thật là đủ
Thì người đời đã không làm tổn thương nhau
Nhiều tới vậy
Nhân dành 2 chữ nói thật
Rất nhiều đau khổ trên thế gian
Không đến từ lời nói dối
Mà đến từ sự thật được
Nói ra mà không có trí tuệ
Trong kinh điển
Đức Phật dạy rất rõ
Một lời nói được xem là tránh ngữ
Và đồng thời hội tụ đủ
3 yếu tố
Không phải 1, không phải 2
Mà là 3 cùng lúc
Thứ nhất
Có thật không
Lời nói ấy có đúng sự thật hay không
Không thêm
Không bớt
Không suy đoán
Không nghe người này rồi kể lại theo ý mình
Chỉ cần pha một phần cảm xúc cá nhân
Một phần phán xét chủ quan
Một phần tôi nghĩ là vậy
Thì lời nói đã rời khỏi sự thật
Cho nên có những câu
Nghe nói vậy đó
Chắc là như thế đó
Hay tôi chỉ đoán vậy thôi
Nghe rất nhẹ
Nhưng trong nhân quả
Đã là vọng ngữ vi tế
Yếu tố số 2
Có lợi ích không
Sự thật ấy nói ra
Có giúp người kia tỉnh thức hơn không
Hay chỉ khiến họ tổn thương thêm
Xấu hổ thêm
Xân hật thêm hoặc tuyệt vọng thêm
Nếu một sự thật
Chỉ làm người khác đau
Nhưng không mở ra được con đường truyền hóa
Thì trong Phật Pháp
Đó chưa phải là một điều nên nói
Bởi mục đích của lời nói
Trong Đạo Phật không phải để phanh phui
Mà là để giảm khổ
Sự thật mà không giúp bớt khổ
Thì dù đúng tới đâu
Cũng chưa đủ điều kiện để thốt ra
Yếu tố thứ 3
Có đúng thời điểm không
Đây là yếu tố khó nhất
Và cũng là yếu tố trí tuệ nhất
Có những sự thật
Nói ra sớm quá
Người nghe không chịu nổi
Có những sự thật
Nói ra trễ quá thì không còn tác dụng
Có những sự thật
Nếu nói khi tâm người đang khép chặt
Thì lời nói ấy cũng chẳng khác nào
Mỗi sao
Cùng một sự thật
Nhưng nói sai thời điểm
Phước có thể biến thành họa
Cho nên Đức Phật dạy
Không phải cái gì đúng cũng nói ngay
Không phải cái gì biết cũng nói liền
Mà phải chờ tâm người đủ mở
Thì lời nói mới trở thành một liều thuốc
Nếu tâm chưa mở
Thuốc cũng hóa thành độc
Vì vậy trong kinh điển
Đức Phật kết luận rất rõ ràng
Chỉ cần thiếu một trong ba yếu tố trên
Nên im lặng
Không tranh luận
Không giải thích
Cũng không biện minh
Chỉ im lặng
Và sự im lặng ấy không phải là trốn tránh sự thật
Không phải là nhu nhược
Không phải là sợ hãi
Không phải là già vơ hiến lương
Mà là trí tuệ
Đang bảo toàn Phước Đức
Người có trí hiểu
Rất sâu một điều
Có những sự thật nói ra
Chỉ làm thoả cái miệng nhất thời
Nhưng lại làm tổn Phước cả đời
Có cả những lúc
Biết rất rõ nhưng không nói
Không phải vì không dám
Mà vì biết là không cần
Và chính những lần biết không nói ấy
Đang âm thầm giữ lại cho mình
Một phần ánh sáng rất quý
Của nhân quả về sau
Bởi trong Đạo Phật
Phước không chỉ sinh ra từ việc mình làm
Mà còn sinh ra từ những điều
Mình biết dừng lại
Mà không làm nữa
Và đôi khi một đời an lành
Không nằm ở chỗ nói đúng bao nhiêu
Mà nằm ở chỗ biết im lặng
Đúng lúc đến nhường nào
Và từ đây ta mới thực sự hiểu
Vì sao người tu càng sâu
Lời nói lại càng ít
Không phải vì họ không thấy
Mà vì họ đã thấy quá rõ
Sức nặng của một câu nói
Trong dòng vận hành của nghiệp Phạm Phúc
Quý bạn hiểu thấy đấy
Chỉ riêng một lời nói thôi
Đức Phật đã chỉ ra
Bao tầng nhân quả phi tế tới như vậy
Cho nên
Người thực sự có trí
Không phải là người không biết chuyện đời
Mà là người biết rất nhiều
Nhưng không phải điều gì
Cũng cần nói ra
Và chính tại đây
Phật Pháp bước ra khỏi kinh điển
Để đi thẳng vào đời sống hàng ngày
Của mỗi chúng ta
Thưa quý vị thân mến
Trong cuộc sống chúng ta thường biết
Rất nhiều thứ về người khác
Biết ra cành họ ra sao
Biết quá khứ họ từng vấp ngã như thế nào
Biết họ từng sai ở đâu
Từng làm điều gì không đúng
Có khi còn biết rất rõ
Rõ hơn cả những gì
Họ muốn người khác biết
Nhưng điều quan trọng là
Những điều ấy nếu nói ra
Có giúp ai tốt hơn không
Nếu người đó trong hiện tại
Đang cố gắng sống tử tế
Đang sửa sai
Đang bước từng bước để làm lại cuộc đời
Thì việc nhắc lại quá khứ của họ
Chỉ để chứng minh rằng mình biết nhiều
Thật ra lại chẳng mang tới lợi ích nào
Cho họ cả
Nói ra chỉ để thỏa cái miệng của mình
Nhưng cái giá phải trả
Là phước của chính mình bị hao tổn từng chút
Có những người nghĩ rằng
Không nói ra là dung túng
Không vạch trần là bao che
Nhưng Phật học nhìn rất rõ điều này
Người sống sai
Nhân quả tự phơi bầy
Không cần mình làm thay vai trò
Của nghiệp ba hút
Không cần mình đóng vai quan tòa
Cho cuộc đời người khác
Bởi vì nhân đã gieo
Thì quả nhất định phải trổ
Chỉ là sớm hay muộn
Chỉ là trước mặt hay sau lưng
Không ai có thể che được nhân quả
Và cũng không ai cần
Chúng ta nói giúp nhân quả cả
Có những sự thật đúng
Nhưng không cần mình nói
Có những điều mình biết
Nhưng không thuộc trách nhiệm phải nói ra
Nếu nói ra mà không giúp
Người kia tỉnh thức hơn
Không giúp hoàn cảnh tốt đẹp hơn
Không làm khổ đau vơi bớt
Thì đó không phải là tránh ngữ
Mà chỉ là tránh
Cái miệng muốn nói
Cho nên trong rất nhiều trường hợp
Của đời sống
Im lặng không phải là yếu đuối
Mà là tử bi
Tử bi với người khác
Không khơi lại vết thương
Mà họ đang cố khép lại
Và cũng là tử bi với chính mình
Không tự tay cắt phước báu
Đã khó khăn mới tích lũy được
Người có tu
Không phải là người không thấy
Cái sai của người đời
Mà là người thấy rất rõ
Nhưng không cần nói ra để chứng minh
Mình đúng
Bởi họ hiểu một điều rất sâu
Có những sự thật
Nhân quả
Nói thay còn mạnh hơn
Càng ngàn lời mà mình nói
Và cũng từ đó ta mới dần hiểu
Vì sao người phúc khí dày
Thường sống rất lặng
Không phải vì họ không biết chuyện
Mà vì họ không để cái biết ấy
Biến thành khẩu nghiệp
Im lặng lúc này
Không phải là trôn tránh cuộc đời
Mà là đang giữ cho tâm mình sạch
Và phước của mình được vẹn nguyên
Quý bạn hữu có thể thấy
Từ kinh điển cho đến đời sống
Im lặng đúng lúc
Không hề làm con người yếu đi
Mà ngược lại giúp phước Đức
Được giữ gìn rất sâu
Nhưng điều kỳ lạ là những gì Đức Phật
Dạy cách đây hơn 2500 năm
Tới hôm nay tâm lý học hiện đại
Lại đang chứng minh từng điều
Một cách rõ ràng
Và khi nhìn dây răng kính khoa học hành vi
Ta mới thực sự hiểu
Vì sao người càng nói nhiều
Nội tâm càng bất an
Còn người càng tỉnh thức
Lời nói lại càng ít dần đi
Thưa quý vị bạn hữu thương mến
Trong tâm lý học hành vi
Việc nói nhiều
Không đơn thuần là thói quen
Giao tiếp
Mà là một cơ chế
Xả áp lực của não bộ
Khi một người được nói ra cảm xúc
Não bộ sẽ tiết ra
Dopamin và Edofin
Gọi chung
Đây là những chất tạo cảm giác nhẹ nhõm
Tức thời
Giống như một van xả hơi
Cho nên rất nhiều người càng căng thẳng
Thì càng nói
Càng lo lắng thì càng muốn kể lề
Càng bất an lại càng không chịu được im lặng
Mà nói xong
Thì họ lại thấy nhẹ nhõm
Thế nhưng cái nhẹ ấy
Chỉ tồn tại vài phút
Sau đó là gì?
Là hối hận
Là lỡ lời
Là giãn đứt quan hệ
Là những câu nói không thể thu lại được nữa
Ngược lại
Người ít nói thường có những đặc điểm rất rõ
Hệ thận kinh ổn định hơn
Khả năng kiểm soát xung động cao hơn
Không phản ứng ngay khi cảm xúc dâng lên
Và có khoảng rừng giữa
Cảm xúc và lời nói
Khoảng rừng ấy
Trong vật học gọi là tránh nghiệm
Trong tâm lý học được gọi là
Việc tự điều chỉnh cảm xúc
Hai cách gọi tuy có khác nhau
Nhưng cùng chỉ về
Một năng lực rất cao của con người
Đó là lý do vì sao
Tâm lý học hiện đại khẳng định
Người ít nói không phải người giao tiếp kém
Mà thường là người
Có trí tuệ cảm xúc cao
Họ không nói để giải tỏa bản thân
Mà nói khi điều đó
Thực sự cần thiết
Thêm một sự thật nữa
Rằng người càng tỉnh thức
Lời nói của họ lại càng ít
Thưa quý vị thương mến
Tại đây
Tâm lý học và vật học
Lại gặp nhau một cách rất rõ ràng
Người chưa hiểu mình
Thường nói rất nhiều
Họ nói để chứng minh
Mình đúng
Để bảo vệ cái tôi
Để tìm sự công nhận
Để khỏa lớp nỗi trống rỗng bên trong
Còn người hiểu mình rồi
Họ không còn nhu cầu
Phải nói quá nhiều nữa
Bởi họ biết
Không phải lúc nào giải thích
Cũng tạo ra sự thấu hiểu
Không phải lúc nào nói ra
Cũng là mọi việc tốt hơn
Có những mối quan hệ
Đang được chữa lành nhờ im lặng
Có những tổn thương
Đang chỉ cần yên một chút
Là sẽ tự lắng xuống
Nếu lúc ấy nói thêm một câu
Có thể phá hủy tất cả
Cho nên người tỉnh thức hiểu rất rõ
Lời nói không đúng lúc
Có thể làm hỏng những gì im lặng
Đang âm thầm chữa lành
Khi nội tâm đủ vững
Con người không còn sợ khoảng trống
Không cần nói cho đỡ ngại
Không cần kể cho đỡ buồn
Không cần tranh luận để hơn thua
Im lặng lúc này
Không còn là thiếu tự tin
Mà là biểu hiện của một nội tâm đã àn trú
Và cũng từ đây
Ta mới hiểu vì sao
Những người càng tu sâu
Càng sống tĩnh
Càng nói ít
Nhưng mỗi lời họ nói ra đều có trọng lượng rất lớn
Bởi phía sau
Sự ít nói ấy không phải là khoảng trống
Mà là một nội tâm đã đủ đầy
Quý bạn hữu thấy đấy
Khi nội tâm đã vững
Người ta không còn nói nhiều
Để xoa dịu sự bất an
Cũng không cần im lặng để trốn tránh cuộc đời
Lúc ấy
Lời nói tự nhiên trở nên trọn lọc hơn
Không phải vì khát khe
Mà vì đã hiểu rất rõ
Giá trị thực sự
Của một lời thốt xa
Và cũng từ đây
Ta bước sang một tầng trí tuệ sâu hơn nữa
Rằng không phải
Nói nhiều hay nói ít
Mà là nói sao
Cho lời nói ấy thực sự
Có giá trị
Thưa quý vị bạn hữu thương mến
Cổ nhân từng dạy một câu rất ngắn
Nhưng hàm chứa cả một đời tu tập
Nói ít
Hiểu nhiều
Không phải vì người xưa kêu kiệt lời nói
Mà vì họ hiểu rất rõ
Cơ chế tiếp nhận của con người
Khi một người nói quá nhiều
Não người nghe rơi vào trạng thái
Quá tải thông tin
Nghe càng nhiều
Chỉ nhớ càng giảm
Nói càng dài
Ý chính càng trôi mất
Cho nên trong xào tiếp
Người nói thì càng hăng
Người nghe thì càng mệt
Và cuối cùng không ai nhớ được điều gì quan trọng
Điều này đặc biệt rõ ràng
Trong đời sống hàng ngày
Quý bạn hữu
Hãy thử nghĩ mà xem
Khi dạy con trẻ
Nói càng nhiều
Nó càng không nghe
Lập đi lập lại
Thì tai nó tự động đóng lại luôn
Nhưng chỉ cần một câu ngắn
Đúng lúc, đúng giọng
Đúng trọng tâm
Đứa trẻ lại nhớ rất lâu
Không phải vì câu nói hay hơn
Mà vì não bộ có đủ không gian để tiếp nhận
Người lớn cũng như vậy
Khi cảm xúc đang cao trào
Nói thêm 10 câu
Không bằng nói một câu mà trúng vào cốt lõi
Cho nên
Người có trí tuệ không cố nói
Cho hết điều mình biết
Mà chỉ nói phần người khác có thể nhận được
Họ hiểu rằng
Nói dài không tạo ra sức nặng
Nói lớn không tạo ra giá trị
Chỉ có nói đúng lúc
Đúng câu, đúng trọng tâm
Mới khiến lời nói đi vào lòng người
Một câu nói đúng thời điểm
Có thể làm dịu một cơn giận
Một lời nhắc vừa đủ
Có thể giữ được một mối quan hệ
Còn một lời nói dư thừa
Dù đúng hay không
Cũng có thể trở thành gánh nặng
Vì vậy
Ít nói nhưng nói đúng
Không chỉ là kỹ năng giao tiếp
Mà là nghệ thuật tạo phúc bằng lời nói
Mỗi câu nói có ích
Là một lần gieo thiện duyên
Mỗi lần biết dừng đúng chỗ
Là một lần giữ lại phước phần
Cho chính mình
Người nói nhiều có thể được
Chú ý nhất thời
Nhưng người nói ít mà đúng
Thường được kính trọng rất lâu
Bởi lời nói của họ không tràn ra ngoài
Mà rơi xuống rất sâu
Nơi người nghe thật sự cần
Thưa quý bạn Hiếu thương mến
Đi đến cuối hành trình này
Ta mới trợt nhận ra
Một điều rất giản dị
Người ít nói không phải vì cạn trí
Mà vì họ không muốn
Tạo thêm nghiệp dư thừa
Họ hiểu rằng mỗi lời thốt ra
Đều mang theo năng lượng
Năng lượng ấy có thể cứu người
Nhưng cũng có thể làm người đau thêm
Cho nên họ không nói
Để thể hiện mình biết nhiều
Không nói để chứng minh mình đúng
Cũng không nói để thắng
Một cuộc tranh luận
Họ chỉ nói khi lời ấy có thể
Giúp một người bớt khổ
Đánh thức một nhận thức đang mê lầm
Hoặc giữ lại sự hòa khí
Cho một mối quan hệ đang mong manh
Ngoài những điều đó ra
Họ chọn im lặng
Không phải vì lạnh lùng
Không phải vì thờ ơ
Mà vì họ đã thấy rất rõ
Nói thêm một câu
Không cần thiết có thể làm
Hao đi phước lành đã tích lũy rất lâu
Im lặng của họ
Không phải là khoảng trống
Mà là nơi tâm đã an
Là chỗ cái tôi không còn cần lên tiếng
Là biểu hiện
Của một đời sống đủ sâu
Để không cần ồn ào
Im lặng ấy không yếu đuối
Không nhút nhát, không cạm chịu
Đó là im lặng
Của một người biết rừng
Rừng trước khi lời nói biến thành nghiệp
Rừng trước khi cảm xúc
Làm trù cái miệng
Rừng lại để giữ phước
Cho mình và cho cả người khác
Và cũng chính
Trong sự biết rừng ấy
Phúc khí lặng lẽ sinh ra
Không ẩm ý, không phô trương
Nhưng bền sâu
Theo người ấy suốt một đời
Nếu hôm nay quý bạn hiểu
Học được cách nói ít đi một chút
Nghĩ nhiều thêm một chút
Và giữ tránh niệm trước khi mở lời
Thì đó đã là một bước tu rất lớn
Bởi đôi khi
Một đời an yên
Không đến từ những điều ta nói ra
Mà đến từ những điều
Ta biết ta không nên nói
Vậy là những chia sẻ hôm nay đến đây
Cũng vừa đủ đầy
Nếu quý vị bạn hiểu cảm thấy
Đâu đó có điều gì gợi mở
Giúp lòng nhẹ lại đôi chút
Thì Tiểu Nguyệt xin được hoan hỉ cùng quý vị
Cảm ơn quý vị
Đã dành thời gian lắng nghe
Theo dõi và đồng hành cùng kênh
Cư Sĩ Ánh Nguyệt
Trong suốt thời gian qua
Đó là một sự khích lệ rất lớn cho Tiểu Nguyệt
Tiếp tục bước tiếp trên con đường nhỏ này
Nếu thấy video hữu ích
Xin mời quý vị để lại một like
Một bình luận chia sẻ suy nghĩ của mình
Và nhấn đăng ký kênh
Để không bỏ lỡ những nội dung tiếp theo
Kính chức quý bạn hiểu
Luôn đầy đủ xuyên lành, đủ bình an
Để sống nhẹ nhàng giữa đời
Vốn đã nhiều gió bụi