🤔Địch Nhân Kiệt: Quan Liêm Duy Nhất Sống Sót Dưới Tay Võ Tắc Thiên?

Bạn nghĩ một vị quan liêm chính có thể tồn tại bao lâu trong triều đại tàn bạo nhất lịch sử phong kiến Trung Hoa? Bạn tin rằng giữa vòng xoáy quyền lực đẫm máu của võ tắc thiên, một người đàn ông có thể vừa giữ nguyên tắc, vừa bảo toàn mạng sống, vừa khiến nữ hoàng đế hung bạo phải kính nề. Đa số sẽ nói điều đó là không tưởng. Nhưng lịch sử đã chứng kiến một ngoại lệ kỳ diệu, một nhân vật khiến ta phải suy ngẫm về nghệ thuật sinh tồn trong trốn thăm cung, Đây không phải chuyện ngụ ngôn. Đây là cuộc đời thực của địch nhân kiệt, người đàn ông duy nhất mà võ tắc thiên gọi là quốc lão mà không dám xưng danh. Cổ kim thư quán, nơi quá khứ soi sáng tương lai. Mỗi câu chuyện lịch sử là một tấm gương, phản chiếu không chỉ thời đại của nó mà còn cả chính bạn ở hiện tại. Hãy cất video này vào thư viện cá nhân bởi những bài học về quyền lực, về sự sống còn, về nghệ thuật làm người trong thế giới đầy nguy hiểm không phải để biết một lần rồi quên, mà để thấm dần như trà. Mỗi giai đoạn cuộc đời sẽ mang đến một tầng nhận thức mới. Năm 630, tại Tịnh Châu, tỉnh Thái Nguyên, một đứa trẻ trào đời trong gia đình địa chủ. Cha mẹ đặt tên là địch nhân kiệt Tự Hoài Anh. Ai có thể ngờ rằng đứa bé này sẽ trở thành người định hình vận mệnh một triều đại. Nhưng số phận chưa bao giờ tự nhiên mà đến. Nó được rèn từ những ngày tháng khổ luyện, từ quyết tâm phi thường của một thiếu niên không cam lòng để bản thân chỉ là một tên trong sổ đinh. Địch nhân kiệt niên thiếu đã biết học hành đến quên ăn bỏ ngủ. Không phải kiểu chăm chỉ thông thường mà người ta thường ca ngợi, mà là một thứ ám ảnh với chi thức, một cơn khát không thể dập tắt. Mỗi ngày ông đọc hàng nghìn chữ, nghiên cứu sâu kinh điển nho ra, tìm tòi bách ra chi tử. Bất kể ngày đêm, không phân biệt nắng mưa, người đời tưởng ông sẽ trở thành văn nhân lỗi lạc, thi sĩ tài hoa. Họ nhầm. Bởi vẻ bề ngoài của một học giả không thể che lấp được bản chất trầm tĩnh, khôn ngoan và quan trọng nhất là kiên định của ông. Đây chính là điểm mấu chốt mà nhiều người học giỏi ngày nay vẫn chưa thấu hiểu. Chi thức chỉ là công cụ. Nó trở nên hữu dụng khi được kết hợp với tính cách và nguyên tắc. Địch nhân kiệt không học để trở thành người có học, mà học để trở thành người có dụng. Sự khác biệt này, dù nhỏ nhoi trong lời nói, nhưng to lớn trong hành động đã tạo nên cả một cuộc đời phi thường. Khi lớn lên, địch nhân kiệt dễ dàng đỗ kỳ thi minh kinh, khoa mục quan trọng nhất trong chế độ khoa cử thời đầu nhà đường. Đây không chỉ là kỳ thi tiến sĩ thông thường, mà là cánh cửa duy nhất để bước vào quan trường, nơi định đoạt số phận hàng triệu người. Từ đây, hành trình chính thức bắt đầu, nhưng không phải con đường dải hoa hồng. Chức vụ đầu tiên của địch nhân kiệt là tham quân ở Biện Châu, giúp việc và tham mưu cho vương gia và đại tướng quân. Đây là vị trí quan trọng, cho phép ông tiếp cận nhiều sách vở, tăng thêm kinh nghiệm thực chiến trong bộ máy quyền lực. Nhưng cũng từ đây, tính cách ngay thẳng, trung thực, tôn trọng vương pháp của ông bắt đầu gây ra những rắc rối đầu tiên. Địch nhân kiệt không nể sợ bọn quyền quý, không kiêng rẻ con ông cháu cha, ông xử án theo luật, không thiên vị, không ngoại lệ. Điều này nghe thì hợp lý, nhưng trong thực tế quyền lực phong kiến lại là một thảm họa, bởi ai cũng muốn luật pháp nghiêm minh, miễn là không áp dụng với mình. Nhiều lần địch nhân kiệt bị vu cáo, bị ganh ghét, bị súng nhau đẩy vào chỗ chết. Nhưng may mắn đã đến, một viên quan tên là Diêm Lập Bản được cử đến tra xét tội trạng của địch nhân kiệt. Người này không phải tên nịnh thần thường thấy, mà là người biết nhìn nhận đúng sai, biết phân biệt người tài. Diêm Lập Bản nhận ra địch nhân kiệt có tiềm năng trở thành trụ cột triều đình. Ông không những không xét tội, mà còn tiến cử địch nhân kiệt lên chức pháp tàu tham quân tại Tín Châu, nắm quyền phán xét trong ba quân. Đây là một bài học sâu sắc về nhân quả trong quan trường. Địch nhân kiệt không cúi đầu trước quyền thế, không thay đổi nguyên tắc để mua chuộc ân sống, nhưng chính điều đó lại khiến ông được người có tầm nhìn trọng rộng. Nếu ông đã lụy theo, đã nịnh nọt, đã sẵn sàng bẻ cong luật pháp để thảo mãn quyền quý, thì Diêm Lập Bản sẽ chỉ thấy một tên quan lại tầm thường, không đáng ghi nhớ. Đến năm 676, địch nhân kiệt được triệu về triều đình, giữ chức đại lý thừa, phụ trách hành mục, được gần gũi hoàng đế. Ông tận tâm ra sức, chỉ trong thời gian ngắn đã xem xét tất cả các vụ án tổn động lên tới hơn một vạn. Giải quyết song xuôi, công bình, không một lầm lỗi, ai nấy đều phải kinh ngạc. Hãy tưởng tượng con số đó, một vạn vụ án, mỗi vụ là một mạng người, một gia đình, một số phận. Trong thời đại mà coi mạng người như cỏ rác, địch nhân kiệt đã làm gì? Ông xử án theo hướng có lợi cho tội nhân. Đây là điều cực kỳ mới mẻ, gần như cách mạng trong tư duy pháp lý thời phong kiến, bởi luật thời ấy tàn bạo, chuyên chế nhằm thị uy và chấn áp hơn là răn đe và cải tạo. Địch nhân kiệt hiểu rằng pháp luật không phải để giết người, mà để trị người. Sự khác biệt này tạo nên tất cả. Một xã hội giết người tùy tiện sẽ sống trong sợ hãi và căm thù. Một xã hội xử phạt đúng tội cho người sửa sai mới có thể ổn định lâu dài. Nhưng ít người nhận ra điều này, còn ít hơn nữa những người dám thực thi nó khi đứng trước áp lực từ hoàng quyền. Có một vụ án nổi tiếng minh chứng cho tài năng và bản lĩnh của địch nhân kiệt. Tà Uy Vệ Đại tướng quân quyền thiện tài và quan hữu dám muôn trùng lăng tướng Phạm Hoài Nghĩa vô tình cho lệnh hạ một cây bách tại chiêu lăng của Lý Thế Dân, lập tức bị đưa sang Đại Lý Thừa xét tội. Theo quan điểm thời ấy, lăng miếu là nơi linh thiêng không ai được xâm phạm. Lăng của Hoàng gia càng nghiêm khắc. Đốn cây chặt gỗ tại lăng miếu có thể bị ghép vào tội đại nghịch bất đạo nếu cố ý thì chu di tam tộc. Hai vị quan này vô ý nên chiếu theo luật sẽ bị cách chức cho về làm thường dân. Nhưng đường Cao Tông lấy chữ hiếu làm cớ nhất quyết phải sử tử hai người. Địch nhân kiệt không theo ý chỉ hoàng đế. Ông viện dẫn vương pháp cho rằng vô ý thì không thể ghép vào tội chết xin tha cho họ. Đường Cao Tông giận dữ, mấy lần hạ chỉ dụ nhưng địch nhân kiệt vẫn giữ vững quan điểm. Cuối cùng Cao Tông triệu ông vào cung mắng ông là kẻ đại nghịch dám chống lại hoàng đế. Địch nhân kiệt bình tĩnh đáp đời kiệt trụ hết sức tàn bạo nhưng thần vẫn dám đứng ra can ngăn những việc vô đạo. Nay thần làm quan dưới triều minh đế, không phải lo lắng sợ hãi như đời kiệt trụ thì tại sao không gìn giữ vương pháp cho công bằng để thiên hạ hiểu được đức độ và sự anh minh của hoàng đế. Thấy Cao Tông có ý lắng nghe địch nhân kiệt tiếp tục dẫn chứng án lệ đời nhà Hán. Thời Hán văn đế có tên trộm lấy vòng ngọc trước miếu đường Cao Tổ. Văn đế giận dữ, giao cho đình quý Trương Thích Chi dặn phải trừng trị thích đáng. Trương Thích Chi dựa vào luật xét sự tội chém đầu giữa trợ nhưng văn đế không bằng lòng đòi tra xét chu di toàn gia tộc. Trương Thích Chi lột máu tỏ ý sẵn sàng chịu tội tấu rằng dựa vào pháp lệnh chỉ có thể xử vào tội chết mà thôi. Nếu một người phạm tội lấy cắp vật cúng ở tông miếu mà ghép vào diệt tộc thì sau này có tên nào dám lấy cả đất ở chiêu lăng thì phải xử ra sao? Cuối cùng Hán văn đế phải chấp nhận. Nay thần dựa vào pháp luật đại đường thì quyền thiện tai và phạm hoài nghĩa không đến tội chết. Bệ hạ lại xuống chiếu bảo xử tử hai người thì không đúng với chính pháp lệnh mà bệ hạ đã ban hành. Pháp lệnh không thể thay đổi tùy tiện nếu không dựa vào đâu để cai trị muôn dân làm cho tâm phục khẩu phục. Cao tông đối lý tuy giận địch nhân kiệt nhưng đành phải xuống lệnh tha chết cho hai người. Đây là một nét mới mẻ trong tư duy pháp lý đó là sử dụng án lệ các đời trước coi như điều luật bổ sung cho những điều luật ban hành chưa rõ ràng, còn thiếu sót. Địch nhân kiệt không những có tinh thần công bằng mà còn biết sáng tạo để giữ gìn pháp luật làm đúng chức trách không sợ hãi hay muốn su nịnh hoàng đế mà làm trái lương tâm, ngược pháp luật. Bạn nghĩ trong cuộc sống hôm nay có bao nhiêu người dám đứng lên bảo vệ nguyên tắc khi xếp họ khi người có quyền lực yêu cầu họ làm điều sai? Bạn nghĩ có bao nhiêu người sẵn sàng đánh cực sự nghiệp thậm chí mạng sống của mình để bảo vệ cái đúng? Đây không phải câu hỏi tu tử đây là câu hỏi bạn cần tự trả lời cho bản thân. Với tinh thần ấy, địch nhân kiệt dùng chức vụ thị ngự sử hạch tội khá nhiều tham quan gian thần không sợ hãi dù họ ở chức vụ cao lần lượt tư nông vi hoảng cơ lợi dụng chức trách thu vén của cải cá nhân để xây dựng phủ đệ sang trọng bị cách chức cho về làm thường dân. Tà tư lang vương bản lập rất ngang ngược lộng quyền mọi người đều khiếp sợ không dám tố cáo riêng địch nhân kiệt thẳng thắn dâng sớ hạch tội hắn đường Cao Tông chấp nhận đẩy vương bản lập đến Biên Cương làm gương cho quần thần. Nhờ tài năng và sự tận tâm chẳng bao lâu địch nhân kiệt được thăng lên thứ sửa Ninh Châu rồi sau đó làm Giang Nam Tuần Phủ Sứ danh tiếng ông vang rộn khiến lúc Triều Đình Đại Đường đang gặp hỗn loạn bởi việc Cao Tông đưa võ Tắc Thiên về Triều làm những điều càn quấy phế chốt thái tử Lý Trung vẫn nghe được tiếng tâm của địch nhân kiệt vang xa. Cao Tông mê đắm võ Tắc Thiên Triều Ý Mỹ Nhân làm những điều càn quấy phế chốt thái tử Lý Trung xuống làm lương vương rồi sau đó vẫn không thoát khỏi bàn tay độc thủ của họ võ bị hạ độc mà chết. Để sửa soạn cho việc thao túng của mình võ Tắc Thiên từng bước diệt trừ các đại thần cố lão trong đó người đầu tiên là Trường Tôn Vô Kỵ Trường Tôn Vô Kỵ là người tham gia phát động tích cực nhất biến cố huyền vũ môn kiến lập nên nhà đường. Do vậy qua mấy đời vua vẫn giữ chức thừa tướng mà không ai dám tranh giành hay dị nghị. Vô Kỵ rất cương trực thấm ghét bọn xa dâu vô tài bất thường vì vậy không ít lần xung đột với phe của Hứa Kính Tông tên gian thần làm tay sai cho võ Tắc Thiên. Trường Tôn Vô Kỵ là lão thần thanh liêm cẩn trọng nên dù võ Tắc Thiên hết sức vạch lá tìm sâu vẫn không thể nào ghép tội cho ông ta. May sao về sau có hai tên Vì Quý Phương và Lý Giào bị tố cáo toan phản nghịch. Hứa Kính Tông nhân đó sai hai tên này vu cáo cho Trường Tôn Vô Kỵ là kẻ cầm đầu. Tuy Cao Tông không tin rằng Trường Tôn Vô Kỵ đang là thừa tướng có công lớn với triều đình mà lại toan tính phản nghịch nhưng võ Tắc Thiên nhất quyết viện vào cỡ này khóc lóc đòi Cao Tông phải trừng trị. Cuối cùng vị Hoàng đế u mê vị sắc đẹp ấy hạ xe đeo lột hết chức tước của Vô Kỵ lấy lại toàn bộ đất phong và đẩy đi kiềm châu. Trường Tôn Vô Kỵ mất chức rồi võ Tắc Thiên chẳng còn gì lo ngại. Lần lượt biến trừ tội lương làm đô đốc đảm châu các con của ông đều bị giết một cách mờ ám trên đường đẩy xuống ái châu. Vẫn chưa vừa ý tháng ba năm hiển Khánh thứ tư võ Tắc Thiên ghép lễu bất vào tội chết đồng thời giả chiếu chỉ bắt trường Tôn Vô Kỵ đang ở đất đầy phải tự xử. Riêng hàn viên trước kia cực lực phản đối lập võ Tắc Thiên làm hoàng hậu thì khi đã chết rồi vẫn bị đào mà vứt thi thể xuống sông cho cá ăn. Khi đã diệt trừ tất cả triều thần chống đối võ Tắc Thiên tiến thêm bước nữa. Mỗi lần Cao Tông thiết triều võ Tắc Thiên đều ngồi sau màn nghe quần thần tâu báo. Cao Tông chỉ quyết định khi đã có dấu hiệu chấp thuận chẳng khác gì con dối ngồi trên ngai vàng. Võ Tắc Thiên lộng quyền tới mức phế bỏ những người con khác của Cao Tông. Khi phế bỏ Lý Hiền, đưa Lý Chiết lên làm thái tử cho rằng đã chịu ơn của mình thì tất không thể phản kháng. Lần này sự việc không đúng như tính toán của võ Tắc Thiên. Khi Cao Tông băng hà, Lý Chiết lên ngồi hoàng đế lúc 27 tuổi xưng hiệu là Trung Tông. Vị vua trẻ còn nhiều hăng hái không hề sợ võ Tắc Thiên. Tự mình quyết định thăng nhà phụ Vi Huyền Trinh giữ chức quan tầm thường ở Tấn Châu lên làm thứ sử dự Châu. Thấy bùi viêm dâng sớ ngăn cản Trung Tông non trẻ người giả nóng nảy nói Giang Sơn nhà đường là của Chẩm, Chẩm muốn cho hết họ Vi cũng được, sao ngươi có quyền sen vào. Thấy bảy lôi thôi bùi viêm không dám cãi lại tức giận chạy vào mách võ Tắc Thiên. Bà ta nổi giận lôi đỉnh tuyên bố bỏ Trung Tông đẩy xuống Khâm Châu. Cũng ngay hôm đó võ Tắc Thiên lập lý đán lên ngôi xưng hiệu là Duệ Tông. Một tên nịnh thần thuộc gia tộc họ võ tên là võ Thừa Tự biết rõ tâm ý của võ Tắc Thiên muốn tự mình lên ngai vàng xưng là đế thì mới hài lòng. Hắn sai một người khác lên tảng đá trắng ngoài bờ sông Lạc Thủy mấy chữ thánh mẫu xuống trần làm người hưng thịnh ngôi đế muôn năm rồi lại xúi rục một người khác tên là Đường Đồng Thái đem tảng đá thần ấy về kinh dân cho võ Tắc Thiên. Trong lòng đang nuôi nấng ý đồ là một nữ hoàng đế đầu tiên của Trung Quốc võ Tắc Thiên được tảng đá ấy hết sức mừng rỡ chẳng cần truy cứu xem lai lệch ra sao, lập tức đặt tên là Bảo Đồ rồi ấn định ngày ra Thái Miếu để lên ngôi cửu ngũ tự ra phong mình là Thánh Mẫu Thần Hoàng một tên khác thay cho hoàng đế. Năm 684 chọn được ngày tốt võ Tắc Thiên ban bố chiếu thư đổi nhà đường thành nhà tru đại xá thiên hạ và tự xưng là Thánh Thần Hoàng đế gọi năm ấy là Quang Trạch Nguyên Niên còn Duệ Tông được ơn mưa móc đổi thành họ võ, coi sóc Thái Miếu trong kinh đô chịu đại nhà đường đến đây tạm chấm dứt. Nhà tru khởi nghiệp với hàng loạt sắc phong của võ Tắc Thiên ban cho con cháu bà hy vọng với ân huệ ban phát rộng rãi cho con cháu họ võ sẽ củng cố vững bền giang sơn nhà tru. Đương nhiên việc chiếm ngôi này bị tông thất nhà đường phản đối dữ dội lúc bấy giờ ở Dự Châu có rất nhiều quan lại bị lôi cuốn vào cuộc mưu phản do vậy bị tội đến sáu bảy trăm nhà hàng nghìn người bị tịch thu tài sản và bị diệt tộc địch nhân kiệt đang giữ chức hình pháp bắt buộc phải xử trí hết số quan chức làm phản này trong lòng ông vô cùng đắn đo bởi đó chính là những nhân tài cho quốc gia giết chết thì dễ nhưng lấy đâu ra người để giữ vững quốc gia ông bèn viết mật tấu dâng lên cho võ Tắc Thiên lấy lý do họ chỉ là những quan lại vô tình hay bắt buộc phải đi theo chứ không hề có tâm làm phản xin võ Tắc Thiên nhẹ tay cho võ Tắc Thiên vốn đã nghe danh địch nhân kiệt là vị quan công minh từ lâu trong lòng rất nghề trọng nên đặc biệt ân xá tội chết cho những phạm nhân này chỉ phân phối họ đến Phong Châu làng quân sĩ tất cả đều ghi nhớ công đức của địch nhân kiệt tới Phong Châu rồi liền trung xức lập một tấm bia ca ngợi ông như vị thần cứu mạng thế nhưng cuộc đời làm quan của địch nhân kiệt không vì thế mà hanh thông trong lúc hành xử ở Dự Châu ông có lần đụng chạm tới Trương Quang Phụ là đại tướng được võ Tắc Thiên tin cậy tên này hết sức tàn ác giết người không gây tay địch nhân kiệt nhiều lần can ngăn nên hắn rất tức giận khi về chiều liền nói xấu địch nhân kiệt với võ Tắc Thiên bà ta liền hạ chiếu biếm địch nhân kiệt đi làm thứ sử Thục Châu sau đó lại bị đuổi đi làm tư mã Lạc Châu võ Tắc Thiên tuy bị lịch sử phê phán là người đàn bà độc ác dâm loạn nhưng về mặt chính trị cũng có đôi chút sáng suốt lúc lên ngồi nữ hoàng đế rồi liền hạ chiếu triệu địch nhân kiệt về cho ông giữ chức địa quan Thị Lan kiêm phượng các loan đài bình chương sự danh hiệu bình chương sự ít được sử dụng trong suốt thời kỳ Phong Kiến nhưng thật sự đó là chức quan cao nhất trong triều đình chẳng khác gì thừa tướng mỗi ngày đều diện kiến võ Tắc Thiên để bàn bạc chính sự võ Tắc Thiên có vẻ tươi tỉnh hỏi địch nhân kiệt lúc Khanh ở Dự Châu rất nổi tiếng là vị quan công minh nhưng vẫn không ít triều thần diềm pha Khanh có biết ai đã diềm pha không địch nhân kiệt khôn khéo tâu thần hoàn toàn không muốn biết nếu bệ hạ cho rằng thần có sai sót thì thần sẽ kính cẩn mà sửa đổi bằng không thần đã làm hết chức trách của mình biết kẻ nói xấu thêm tức bực mà chính họ cũng lo lắng thành ra đôi bên ngấm ngầm thu oán nhau không có lợi cho chiều chính võ Tắc Thiên rất khen ngợi lời đối đáp khôn ngoan và mang tính đại lượng của ông càng trọng dụng vào những việc cơ mật ngoài tính tình cương trực địch nhân kiệt cũng là người tự xét mình nhận lỗi lầm nên suốt cuộc đời làm quan ông cảm thấy rất thanh thản điển hình nhất là việc địch nhân kiệt được võ Tắc Thiên triệu về làm thừa tướng thật ra lúc mới lên ngôi võ Tắc Thiên đã nghe danh của ông nhưng để chọn người làm thừa tướng thì chưa chắc đã phải hạ chiếu xa xôi như thế một lần võ Tắc Thiên bàn với Lâu Sư Đức về việc quản lý chiều chính ông ta thừa nhận kém xa địch nhân kiệt và tích cực tiến cử ông làm thừa tướng Lâu Sư Đức nói trước kia địch nhân kiệt không hề sợ cường quyền thẳng tay bài trừ gian thần đến khi ra ngoài các châu giữ chức hình pháp cũng thẳng thắn công minh xử án mau lệ không lầm lẫn đó chính là những đức tính mà người đứng đầu bá quan cần tới theo thần thì trong chiều hiện nay không có ai xứng làm thừa tướng bằng địch nhân kiệt võ Tắc Thiên gật đầu đồng ý mấy hôm sau sai viết chiếu triệu ông về kinh sau khi võ Tắc Thiên đổi quốc hiệu nhà Đường thành nhà Chu nhằm củng cố chính quyền đề phòng có người phản háng nên bà chẳng những đã tiến hành tiêu diệt thẳng tay đối với những kẻ thù chính trị mà còn sử dụng đông đảo một số quan lại tàn ác như sách nguyên lễ Chu Hưng, Lai Tuấn Thần đồng thời lập ra các cơ quan bí mật chuyên tra tấn tội nhân trừ tận gốc những âm mưu phản loạn mà bà rất lo sợ sẽ xảy ra điều này rất đúng bởi việc lên ngôi của võ Tắc Thiên không nhớ làm hoàng gia phẫn nộ nhiều quan lại không đồng tình mà ngay đến dân chúng cũng xì xào phê phán chực chở cơ hội có người đứng đầu là lập tức đi theo làm phản ngay suốt thời gian cai trị của võ Tắc Thiên người ta không đếm xuể có bao nhiêu người chết dưới tay các tên đồ tể mà bà lập ra lúc bấy giờ gia tộc họ võ dựa vào quyền thế của võ Tắc Thiên ra sức lộng hành, thao túng chẳng kiêng rẻ bất cứ ai kể cả đại quan hay nhà quyền quý thuận theo bọn chúng thì sống nghịch bọn chúng thì chết đáng kể nhất là người cháu của võ Tắc Thiên tên võ thừa tự không hề có học vấn cũng không có công trạng gì với quốc gia, vậy mà được cất nhắc lên hàng đại thần quốc lão oai quyền trùm cả triều đình mặc tình muốn làm gì thì làm các đại thần đều sợ làm phật lòng hắn nên đứng trước mặt hắn bao giờ cũng khúm núm tự hạ mình bảo gì nghe nấy chỉ riêng có địch nhân kiệt và một số người nữa vẫn tỏ thái độ ngay thẳng, không hề su nịnh không hề hạ mình mua chuộc tình cảm của bọn võ thừa tự địch nhân kiệt còn cực lực phản đối với võ Tắc Thiên về việc lập võ thừa tự làm thái tử bởi việc này hết sức vô lý làm nữ hoàng đế đã vô lý nay lại lấy cháu làm thái tử thì chẳng ai có thể chịu được mỗi lần võ Tắc Thiên nhắc đến việc này lập tức địch nhân kiệt liền bài bắt làm võ Tắc Thiên tuy ngông cuồng mà vẫn không dám thi hành việc thiết lập ngôi thái tử võ thừa tự rất cam hận việc này nhất quyết phải diệt trừ địch nhân kiệt mới hạ giận, tuy nhiên địch nhân kiệt hành sự rất công minh lỗi lạ thẳng thắng thanh liêm, biết mình đang nằm trong chuồng cọp nên rất cẩn trọng không để cho võ thừa tự có bất cứ cơ hội nào nung nấu trong lòng quá lâu ý định giết chết địch nhân kiệt mà chưa thỏa mãn võ thừa tự bèn thông đồng với Lai Tuấn Thần tìm cách vù cáo một hôm võ Tắc Thiên nhận được tờ tạ từ biểu trong tay liền triệu địch nhân kiệt và Triều lạnh lùng phán hỏi chẩm đãi người không bạc sao người đem lòng phản bội Triều Đình địch nhân kiệt đáp luôn trước mặt bệ hạn thần không dám dối trá nửa lời thần suốt đời chỉ biết bỏ xương máu ra giúp Giang Sơn sống pháp ngoài chiến trường không nghĩ đến thân mình đâu bao giờ dám có ý nghĩ phản bội Triều Đình thần tự nghĩ nếu chết rồi thì lấy gì mà minh ngoan cả dòng họ đều mang tiếng xấu giống nhạc tể tướng trước kia mà thôi để bảo toàn mạng sống thần bắt buộc phải cung khai theo ý kẻ thẩm vấn xin bệ hạ minh sát lại cho thần võ Tắc Thiên cười gần đưa tờ tạ từ biểu cho địch nhân kiệt cầm xem tận mắt may thay, nhờ vậy mà địch nhân kiệt nhận ra đó là chữ ký giả liền cảnh báo cho võ Tắc Thiên biết bản tính của võ Tắc Thiên rất ngoan cố và kêu ngạc thấy vậy thì đã đoán ra sự thật nhưng vẫn không biểu lộ ra ngoài mặt cho địch nhân kiệt trở về Đại Lao quả nhiên, mấy ngày sau võ Tắc Thiên xuống chiếu xử lý các quan lại coi là tình nghi có lòng phản nghịch, đếm địch nhân kiệt xuống làm huyện lệ ở bành chạch các quan đại thần khác cũng chịu như vậy trong chiếu thư không hề nhắc gì đến trách nhiệm của bọn Lai Tuấn Thần kết quả như vậy cũng đặc biệt lắm rồi từ trước đến nay chưa có vụ án nào được võ Tắc Thiên tha chết hàng loạt chỉ giảm chức quan mà thôi việc lạm dụng hình phạt tàn khốc để cai trị, giữ vững ngai vàng của võ Tắc Thiên đã làm sản sinh ra một lớp quan lại ngồi trên ghế nhằm vào mục đích vinh thân phí ra hơn là lo cho quốc gia những kẻ sĩ quan lại có lòng yêu nước vì dân hầu như đã thiệt mạng gần hết số còn lại ẩn nhẫn chờ thời cơ tuy nhiên sự chấn áp quá đáng cũng không thể làm cho người có tâm huyết nhẫn nhịn được mãi ngự xử lý tự chân một lần lấy hết can đảm dân tấu hiện nay số người tố cáo quá nhiều phần là giả dối trả thù riêng chứ không phải sự thật không phải vì lòng chung với bệ hạn họ nghĩ đến lợi ích của mình mà không biết rằng vu cáo chính là gây ra sự ly gián giữa vua và tôi thần tôi run sợ không dám nói thật hoàng đế thì mơ hồ không biết chân giả ra sao rốt cuộc đâm ra nghi ngờ lẫn nhau theo thần được biết từ xưa tới nay các triều đại sử dụng cực hình rất thận trọng xét xử một vụ án phải qua nhiều cấp phối hợp chính xác mới kết luận được nay bệ hạ dùng người dưới ban cho quyền hạn xét xử quá lớn không qua bộ hình chẳng nhắc gì đến môn hạn tình như thế tức là đoạt quyền sinh sát của hoàng đế mà tắc oai tắc quái những việc ấy đều làm hại đến quốc gia xin bệ hạ minh sát võ tắc thiên đọc xong sớ tấu không để ý gì đến mà cũng không trách phạt lý tự chân khiến mọi người đều ngơ ngác không hiểu tâm ý của nữ hoàng đế ra sao tuy nhiên sớ tấu của lý tự chân cũng có một số tác dụng nhất định từ đó về sau không ít quan lại bắt chức dân sớ xin võ tắc thiên giảm bớt khốc hành trừng trị những tên lạm dụng hình phạt để mưu lợi riêng bọn lai tuấn thần trù hưng thấy võ hoàng đế qua việc địch nhân kiệt và một số quan đại thần hoàn toàn vô tội mà vẫn không trách phạt gì mình thì lại càng lộng hành bịa chuyện vu cáo cho cả duệ tông và trung tông mưu tính phản nghịch chẳng ngờ việc này liên quan đến cả vương tộc họ võ đây là giọt nước làm tràn ly khiến võ tắc thiên nhớ lại lời minh ngoan của cậu bé họ nhạc và thừa tướng địch nhân kiệt tiến hành cho bọn lai tru thẩm vấn lẫn nhau cuối cùng lòi ra hai kẻ nói dối mưu đồ làm lợi cho mình kết quả võ tắc thiên bắt hai tên đồ tể phải chết để yên lòng dân sau khi hai tên đồ tể chú hưng và bà lai tuấn thần chết rồi võ tắc thiên nhận được không biết bao nhiêu trình tấu minh ngoan khiến bà cũng tỏ ra hối hận vì đã để cho bọn chúng lạm dụng hình phạt tàn khốc thẩm vấn quan lạ hành động đầu tiên khiến triều thần chút bỏ được gánh nặng nơm nớp lo sợ là việc võ tắc thiên cho gọi ngụy nguyên trung và địch nhân kiệt về triều cho nắm chức thừa tướng như cú nhân việc này võ tắc thiên hạ chiếu cho tất cả những ai oan ức thì cứ dâng biểu lên xem xét lại đa số tù nhân bị bọn chú hưng lai tuấn thần đều được minh ngoan giảm tội nhờ vậy đất trung nguyên được một thời gian khá yên tĩnh trước khi biến chuyển sang giai đoạn mới thời kỳ suy tàn của triều đại võ chú niên hiệu vạn tuế thông thiên nguyên niên đời nhà chú năm 696 bộ lạc khiết đan do tôn vạn vinh cầm đầu xua quân tấn công chiếm lấy ký châu giết chết quan châu trường là lục bầu tích vốn tính hiếu sát lại mang tư tưởng căm thù người Hán bọn khiết đan đi tới đâu đều gieo rắc cái chết chóc tới đó bất kể đó là quan quân hay dân thường tiếng khóc nơi biên cương vang trời dậy đất thừa thắng quân khiết đan lại kéo quân uy hiếp khiến cả vùng biên cương sợ hãi người dân bỏng bế nhau chạy trốn bỏ cả nhà cửa châu bỏ võ Tắc Thiên tuy đã chịu địch nhân kiệt về triều giữ chức vụ cũ nhưng hình như trong lòng bà ta có chút không bằng lòng nhân dịp này liền phong ông làm thứ sử Nguy Châu điểm quân tướng Hà Bắc đi ngăn trận và tiêu diệt địch tuy thật sự nắm quân tướng đánh trận lớn nhưng địch nhân kiệt vẫn bình thản nhận nhiệm vụ ngay từ giả gia đình cùng một số tùy tướng lên đường tới Nguy Châu tới nơi với con mắt tinh tưởng của ông địch nhân kiệt nhận ra sai lầm của viên thứ sử tiền nhiệm ông ta vì quá lo lắng sợ bị quân khiết đan tấn công nên chưa thấy địch đã lệnh cho mọi người phải vào hết trong thành ruộng đồng bỏ hoang vì vậy lương thực thiếu thốn người người chen trúc trong thành tạo thành nỗi hoang mang lo lắng chưa đánh đã mất khí thế địch nhân kiệt liền thay đổi mở cửa khuyên bá tánh trở về trăm lo ruộng đồng phái quân lính đi tuần tra trinh sát hễ khi nào thấy địch tấn công thì rút vào thành cũng không muộn nhờ vậy không khí nơi Nguy Châu thay đổi hẳn Nhân dân mừng rỡ kéo theo nhuê khí hăng hái ai cũng nhủ lòng sẽ quyết tâm đánh cho bọn khiết đan một trận sau này hết dám xâm phạm lãnh thổ Trung Nguyên nữa Thủ lĩnh Tôn Phương Vinh của khiết đan nghe vậy cũng sần lòng lại biết địch nhân kiệt là người kỳ kế chắc chắn phải có phương sách vẹn toàn rồi nên cũng phân vân cuối cùng tự động lùi quân. Triều Đình nghe tin cũng rất mừng tấu xin cho địch nhân kiệt đến U Châu giữ chức đô đốc lại đặc biệt ban thường cho ông Áo Bảo màu tía, đai nạ ngọc trước ngực có theo màu hai chữ vàng để biểu dương công trạng của ông Nhờ những công lao này khi trở về triều, địch nhân kiệt được thăng lên làm loan đài thị lang kiêm phượng các loan đài bình chương sự tức còn nhiều quyền hành hơn trước được bàn bạc quốc sự cơ yếu với Trung Thư tỉnh Lúc bấy giờ tướng quân Vương Hiếu Kiệt dẫn quân đánh bại quân Thổ Phiên đoạt lại nhiều quận cho nhà đường cần rất nhiều quân binh để trú đóng đề phòng Việc này sẽ làm hao tộn nhiều ngân khố nên địch nhân kiệt không đồng ý làm sớ tấu răng lên võ tắc thiên Đại ý như sau trời sinh các di tộc ở bốn phương đều nằm ngoài cương vị của tiên vương cho nên phía đông có biển to phía tây có một vùng cát rộng hoang vu phía bắc có đại sa mạc phía nam có ngũ lĩnh đó là trời xanh muốn dùng chúng để ngăn chặn các man tộc cố ý tách rời Trung Quốc ra khỏi các man tộc đó Kể từ ngày có văn tự ghi chép lịch sử tới nay cho thấy những địa phương mà uy danh và sự giáo hóa của Trung Quốc đạt đến nhưng thực lực của Tam Đại Hạ Thương Chu chưa đạt đến được thì nay triều đình ta đều thu cả vào trong bản đồ Các thi nhân ca ngợi Tru Tuyên Vương Bắc Phạt Thái Nguyên và cũng ca ngợi mở rộng văn hóa giáo dục tốt đẹp đến lưu vực các con sông Trường Giang Hán Thủy Ngay như vùng biên cương hoang vu của thời Tam Đại thì nay cũng trở thành cương thổ của triều đình nhà Võ Chu chúng ta rồi Nếu chúng ta dùng vũ lực đối với bên ngoài để xây dựng đại công ở một nơi thật xa xôi tốn hào tiền của xúc tích từ bấy lâu nay trong quốc hố để chỉ đi giành giật một vùng đất hoang vu không có một cọng cỏ và chiếm lấy một số nhân dân bé nhỏ mà không thể tăng thu nhập về mặt thuế khóa từ ruộng đất lại không thể cày ruộng trồng dâu mà chỉ tham hư danh là giáo hóa man tộc thành người hoa hạng như vậy hoàn toàn không củng cố về mặt cơ bản tức là phải lo ổn định đời sống của nhân dân làm gốc Những việc làm đó chính là những việc làm của Tần Thủy Hoàng doanh chính là hành vi của vũ đế lưu triệt thời Tây Hán chứ không phải là sự nghiệp lớn tam hoàng ngũ đế thỏa xưa Tần Thủy Hoàng đã huy động quân đội trong toàn quốc với tinh thần sùng thượng võ học nhưng chỉ mở mang được cương thổ chết đến hàng nghìn hàng vạn người cuối cùng thì lại dẫn đến sự diệt vong của chính triều nhà Tần Hán vũ đế thảo phạt các man tộc ở khắp nơi bốn bên khiến bá tánh lâm vào cảnh khốn khổ giống như rơi vào nước sôi lửa bỏng giặc cướp nổi lên khắp nơi cũng may là đến tuổi già Hán đế biết hối ngộ sửa chữa sai lầm cho phép binh sĩ phục viên trở về quê hương chấm dứt tất cả những sa dịch phục vụ chiến tranh do vậy mà được trời bảo trọ những năm gần đây triều đình ta mỗi năm đều phái quân xuất trinh tốn kém rất nhiều ở phía tây trấn thủ tại Bốn Trấn ở phía đông phòng tại An Đông thuê ruộng đất mỗi lúc thu càng nặng khiến bá tánh mệt mỏi kiệt sức đời sống vô cùng khổ sở nay ở Quang Đông đang bị đói kém bá tánh thuộc Hán hầu hết bỏ trốn về vùng trường Giang Hạn ở phía nam triều đình liên tục thay đổi thuế khóa khiến bá tánh không an tâm làm những nghề nghiệp chân chính mà kết bè kéo đảng đứng lên làm giặc cướp nhân dân là nền tảng của quốc gia một khi nền tảng bị lung lay thì nỗi buồn lo sẽ trở nên nặng nề hậu quả tai hại sẽ không thể tưởng tượng được sở dĩ có một kết cục như vậy đều là do việc xua quân đi chiếm đoạt những vùng đất không có một ngọn cỏ của các man tộc làm trái với đạo lý xem bá tánh như con em thời tiên Hoàng Thái Tông Lý Thế dân Bình Định bộ lạc chín họ tại vùng sa mạc Hạn Hải chọn A Sứ Na Tư Mã làm đại hãn để ông ta cai trị bộ lạc này lý do nhà vua làm như vậy là vì nó phù hợp với cách nghĩa thời cổ xóa bỏ diệt vong, ủng hộ hưng thịnh tức các man tộc khi làm phản thì thảo phạt nếu quy hàng thì phủ dụ không cần thiết phải phái quân đến một vùng đất xa xôi để phòng thủ ấy chính là một pháp lệnh được mọi người khen tặng là tốt đẹp mà cũng là một nguyên tắc cai trị và xử lý vùng biên cương tốt do vậy thần xin kiến nghị nên phong cho A Sứ Na Học Sách La làm đại hãn rồi đem bốn trấn tại Tây Vực giao phó cho ông ta đồng thời lôi kéo những hậu ruệ của quốc vương Cao Cao Ly để cử họ trấn thủ vùng An Đông tiết giảm quân phí ở những nơi xa xôi đem quân lực tập trung tại các vùng biên hải chỉ cần các man tộc không gây ra những cuộc nội sâm tàn bạo thì xem là đủ lắm rồi hạ tất phải truy đuổi họ tới tận xào huyệt xa xôi để đỏ sức với những loài kiến bé nhỏ chúng ta chỉ cần phòng bị phái quân thám thính đi sâu vào nội địa của địch để nắm tình hình, tích thảo dồn lương sẵn sàng chiến đấu chờ khi quân của man tộc phát động tấn công thì mới đánh trả lại như vậy chính là chúng ta dùng một đạo quân nghỉ ngơi sung sức để đánh lại một đạo quân đi xa mệt nhọc tinh thần chiến sĩ ta tất nhiên sẽ cao lên gấp bội ta đã giành được phần địa lợi hơn nữa ta xây dựng thành trì kiên cố để lo phòng vệ gom tất cả bá tánh vào trong thành khi giặc tới cướp bóc sẽ không còn gì để cướp do đó hai cánh giặc cướp kia chỉ đột quyết và thổ phiên nếu xâm nhập vào biên cương của ta tất sẽ chịu sự nguy hiểm là sẽ bị tiêu diệt trái lại nếu chỉ phá rồi ở ngoài biên giới thì chúng cũng không được lợi lọc gì tình hình đó kéo dài ra tất chúng sẽ bị thất bại mà ta không cần phải đánh kiến nghị này của địch nhân kiệt rất xuất sắc lấy tình hình chiều trước để minh họa cho kế sách lâu dài của mình thế nhưng Võ Tắc Thiên là người thiền cận chỉ xem ai là người phản bội để diệt trừ hoàn toàn không có kiến thức rộng lớn về chiến lược nên bỏ qua kiến nghị này tuy không nghe theo kiến nghị của địch nhân kiệt nhưng Võ Tắc Thiên cũng cảm thấy ông đúng là trung thần đáng tin cậy vì vậy vào năm 698 lại cho ông kiêm nhiệm chức nạp ngôn kiêm hữu túc trính ngự sử đại phụ. Địch nhân kiệt ở Triều Đình không lâu dài hết nạn khiết đam xâm phạm lại đến đột quyết tấn công. Năm ấy khả hãn của quân đột quyết tấn công chiếm được Định Châu, giết hại vô số dân chúng. Võ Tắc Thiên liền cử địch nhân kiệt làm Hà Bắc hành quân nguyên xoái dẫn quân thảo Phạt Hãn Quốc đông đột quyết. Lần này Võ Tắc Thiên đích thân tiễn đưa đoàn quân xuất trinh biểu lộ sự thận trọng đối với địch nhân kiệt và khích lệ quân tướng. Không chống nổi với khí thế quân của nhà Chu do địch nhân kiệt lãnh đạo, quân đột quyết phải bỏ chạy tán loạn. Nhưng khi đến đâu bọn chúng cũng đốt nhà cướp bóc. Địch nhân kiệt hết sức tức giận dẫn quân truy đuổi mãi đến tận sa mạc mới quay trở về. Tuy nhiên với sự ép buộc của quân đột quyết, những người trước kia bất đắc dĩ theo hợp tác với bọn chúng thì cũng sợ hãi bỏ chạy. Bình định song Hà Bắc, địch nhân kiệt nhận ra vấn đề này không có lợi cho triều đình. Viết tấu xin đặc xá, nhất quyết không truy cứu người nào. Võ Thắc Thiện đồng ý với bản thấu chương này. Nhờ vậy, vùng Biên Cương trở nên phồn thịnh, người người kéo nhau về sinh sống. Địch nhân kiệt lại tiến hành phụ dụ nhân dân trong vùng, lấy lương thực cứu tế những gia đình quá khó khăn. Tiếng ca tụng ân đức của ông lan tỏa khắp vùng Biên Cương. Vùng phía bắc sông Hoàng Hà dần được ổn định. Với công trạng này cũng được võ Thắc Thiện ghi nhận. Sau khi về tới triều đình, ông liền được giả phong làm nội sử. Năm 697, bộ tướng của Khiết Đan là Lý Giai cố lạc Vũ Trình. Sau khi Tôn Vạn Vinh bị giết, đều đầu hàng triều đình. Do hai người đều từng đánh bại quân đội triều đình nhiều lần, nên hầu hết đại thần đều yêu cầu dùng cực hành xử họ, đồng thời tiêu diệt cả chính tộc của họ. Võ Thắc Thiện do dự không thể quyết định, bèn hỏi ý kiến địch Nhân Kiệt xem phải xử ý thế nào. Địch Nhân Kiệt cho rằng làm tướng tất phải tận trung, thậm chí biết giết người là tàn nhẫn vẫn phải theo lệnh của đế vương. Đó là những trung thần. Nếu như phù dụ họ thay đổi ý nghĩ, bỏ tối theo sáng, thì sẽ là tay chân đắc lực cho triều đình. Quả nhiên võ Thắc Thiện thu nhận ý kiến của địch Nhân Kiệt xuống lệnh ân xá cho Lý Giai cố lạc Vũ Trình. Nhân đó địch Nhân Kiệt lại dâng sớ tấu xin ban chức tước cho hai người để họ yên lòng tá triều. Lần này võ Thắc Thiện cũng nghe theo xuống lệnh phong chức tướng quân cho hai người rồi phái đi tấn công tàn dư của bộ tộc Khiết Đan còn đang ẩn trú quấy nhiễu. Hai người hết lòng cảm tạ ân đức của võ Thắc Thiện và địch Nhân Kiệt dốc lòng tiễu trừ. Kết quả bình định được bọn tàn dư này giải về binh Khiết Đan về kinh thành dâng lên nữ hoàng đế lấy công. Sau khi Triều Chính và Biên Cương đã ổn định võ Thắc Thiện lại ban khoăn đến việc lập ngôi thái tử. Bởi bất cứ triều đình chính thống nào cũng đều phải làm như thế võ Thắc Thiện ban khoăn là phải. Bởi Duệ Tông mặc dù là con ruột của bà và đã được ban họ võ nhưng rốt cuộc là họ gì đi nữa vẫn là hậu duệ của Triều Lý Đường. Sau khi võ Thắc Thiện trăm tuổi chắc chắn Duệ Tông sẽ khôi phục lại nhà đường. Nếu vậy chẳng hóa ra giang sơn của nhà Chu mà võ Thắc Thiện phấn đấu cả đời mình dựng lên sẽ bị xóa bỏ hay sao? Vì vậy bà có ý định phong cho cháu trai là võ Thử Tự làm thái tử. Một lần kia, địch Nhân Kiệt chú ý tìm cơ hội. May mắn chỉ có hai người, địch Nhân Kiệt liền tấu. Thái Tông Lý Thế Dân không ngại Phong Sương dẫn thân vào làn tên Mũi Đạn, trải qua những cuộc chinh chiến nguy hiểm, chính chết một sống mới bình định được thiên hại lập nên cơ nghiệp Triều Đại Đường. Tất nhiên phải truyền lại cho con cháu đời sau, tiên đế Cao Tông trước khi Giá Băng từng gửi gắm hai vị hoàng tử cho bệ hạ. Nay bệ hạ định trao thiên hạ vào tay người khác, e rằng đó là điều không hợp với ý trời. Võ Thắc Thiện nghe xong sầm mặt không nói nhưng không trách cứ gì địch Nhân Kiệt. Tỏ ra bà ta có chút thấm thiế lặng lặng cho địch Nhân Kiệt lui ra. Vẫn không thể quyết định. Một lần khác, địch Nhân Kiệt tiếp tục đưa ra ý kiến lấy tình cảm gia tộc làm trung tâm tấu với Võ Thắc Thiện. Bậc quân vương, bốn biển đều là nhà. Trong bốn biển, bất kỳ ai cũng đều là thần tử của hoàng đế. Vì vậy nếu nói theo việc trong nhà thì bất cứ ai cũng đều là người nhà của bệ hạ. Vì vậy việc lập thái tử không nhất thiết phải họ võ hay họ lý. Việc sau cùng bệ hạ được hương khói thở phụng mãi mãi, lăng nếu không mất thì mới là quan trọng. Lần này Võ Thắc Thiện có vẻ muốn lắng nghe và cuối cùng chấp nhận cho con cháu họ lý được kế thừa ngai vàng, nhưng bắt buộc phải lập lời thệ ước vào cuốn sách bằng sách. Theo đó hai họ lý võ phải đời đời hòa thuận, không được đánh giết lẫn nhau. Hãy lưu video này vào danh sách phát của bạn không phải để xem giải trí, mà để mỗi lần quay lại, bạn sẽ thấy những tầng nghĩa mới mà trước đây bạn đã bỏ lỡ. Việc lớn đã xong, Võ Thắc Thiện lại càng thêm tôn trọng địch Nhân Kiệt, gọi là quốc lão chứ không bao giờ gọi tên tục ra mà nói chuyện. Trải qua bao nhiêu năm tận lực vì dân vì nước, cuối cùng ý định phục hưng lại chiều đường bước đầu đã thành công. Ông cảm thấy mệt mỏi trong người nên bệnh cũ tái phát. Đến năm cửu thị thứ nhất của đời Võ Hậu Chu, tức năm 700, ông không còn sống để nhìn thành quả của mình. Tuy nhiên có lẽ ông vẫn hết sức thỏa mãn bởi ông đã tiến cử nhiều nhân tài cho đất nước. Trong đó có một số sẽ là nhân tố quan trọng để đến năm 705, tổ chức chính biến lật đổ ngai vàng của Võ Thắc Thiện chính thức phục hưng chiều đường, khu trừ toàn bộ con tráu họ võ, làm sạch lại chiều chính. Ông được Võ Thắc Thiện truy phong tước văn huệ công, sau đó đến lượt đường trung tâm gia phong làm lương quốc công. Địch Nhân Kiệt không nhìn được thành quả mà mình có nhiều công đóng góp. Nhưng có lẽ nơi suối vàng ông cũng ngậm cười bởi suốt cuộc đời làm quan, ông không những cống hiến hết trí tuệ và sức lực của mình, mà còn giúp cho chiều nhà đường khi phục hưng có những danh thần có ông tiến cử trước kia. Cuộc đời Địch Nhân Kiệt như một bài học về nghệ thuật sinh tồn trong quyền lực, nhưng không phải kiểu sinh tồn bằng cách nịnh bợ, khúng núm, bẻ cong nguyên tắc, mà là sinh tồn bằng cách giữ vững nguyên tắc nhưng đồng thời biết chọn lúc, biết nói đúng lúc, biết làm việc thực sự có ích cho đất nước. Điều gì làm nên sự khác biệt giữa Địch Nhân Kiệt và vô số quan lại khác trong chiều đình máu tanh ấy? Không phải vì ông thông minh hơn, cũng không phải vì ông may mắn hơn, mà vì ông hiểu rõ một chân lý đơn giản nhưng khó thực thi, đó là việc hiểu dụng chân chính mới là sự bảo vệ duy nhất trong thế giới quyền lực. Võ Tắc Thiên có thể giết bất cứ ai, kể cả con ruột của mình, nhưng bà không thể giết Địch Nhân Kiệt bởi bà cần ông, không phải cần để trang trí cho chiều đình, mà cần thực sự, cần ông xử án công minh để dân không nổi loạn, cần ông dẹp giặc để biên cương yên ổn, cần ông hiến kế để quốc gia không suy tàn, cần ông tiến cử nhân tài để chiều đình có người. Đây chính là sự khôn ngoan tối thượng, không chống đối trực diện với quyền lực khi chưa đủ sức, nhưng cũng không bán rẻ linh hồn để đổi lấy sự yên ổn tạm thời, mà là làm cho bản thân trở nên không thể thay thế. Khi bạn trở thành người không thể thiếu thì bạn mới có thể sống sót, hơn thế bạn còn có thể thực hiện được những điều mà người khác không dám nghĩ tới. Địch Nhân Kiệt can võ Tắc Thiên không lập cháu làm thái tử, ai dám làm điều này? Nhưng ông dám, và ông thành công, không phải vì ông dùng lý lễ hay ho, mà vì trước đó ông đã xây dựng được uy tín, đã tạo ra giá trị thực sự không thể chối cãi. Khi bạn có giá trị, lời nói của bạn mới có trọng lượng. Khi không có giá trị, dù lời nói đúng đến đâu cũng chỉ là tiếng ồn. Trong thế giới hôm nay, bạn đang xây dựng giá trị gì cho bản thân? Bạn đang trở nên hữu dụng như thế nào? Hay bạn chỉ đang bận rộn với những việc vô nghĩa, tưởng rằng mình đang tiến bộ, nhưng thực ra chỉ đang đi vòng quanh? Câu hỏi này không dễ trả lời, nhưng nếu bạn muốn tồn tại và phát triển trong bất cứ môi trường nào, bạn phải trả lời nó. Địch Nhân Kiệt còn dạy chúng ta một điều nữa, đó là sự khôn ngoan trong việc chọn trận địa. Ông không cố gắng thay đổi võ tắc thiên, ông biết điều đó là không thể. Thay vào đó, ông tập trung vào những việc mà ông có thể làm được, xử án công minh, dẹp giặc, tiến cử nhân tài, hiến kế cho đất nước. Mỗi việc ông làm đều hướng tới một mục tiêu lớn hơn, đó là giữ gìn nền tảng của nhà đường để khi thời cơ đến, có người có thể phục hưng lại triều đại. Ông không vội vàng, ông không hấp tấp, ông chờ đợi, nhưng trong lúc chờ đợi, ông không ngồi yên. Ông chuẩn bị, ông gieo hạt, và khi ông qua đời, những hạt giống ấy đã sẵn sàng nảy mầm. Năm 705, chỉ 5 năm sau khi Địch Nhân Kiệt qua đời, chính biến diễn ra, võ tắc thiên bị buộc phải thoái vị. Triều đường được phục hưng, những người ông từng tiến cử, những người ông từng bảo vệ đã đứng ra làm điều mà chính ông không thể hoàn thành khi còn sống. Đây mới là thành công thực sự, không phải thành công trong đời mình thấy được, mà là thành công kéo dài sau khi mình đã ra đi. Địch Nhân Kiệt đã trồng cây cho người sau hái quả, nhưng ông biết rõ những cây ấy sẽ cho quả, bởi ông đã chọn đúng người, gieo đúng chỗ và chăm sóc bằng cả tâm huyết. Hôm nay, khi nhìn lại câu chuyện này, bạn thấy gì? Bạn thấy một vị quan thanh liêm? Đúng. Bạn thấy một nhà chiến lược tài ba? Đúng. Bạn thấy một người biết chờ đợi thời cơ? Đúng. Nhưng quan trọng hơn cả, bạn phải thấy một tấm gương về cách sống có nguyên tắc nhưng không cứng nhất, có lý tưởng nhưng không ảo tưởng, có gan dạ nhưng không liều lĩnh. Địch Nhân Kiệt sống trong thời đại khủng bố nhất lịch sử Trung Hoa, nhưng ông không chỉ sống sót, ông còn làm được những điều vĩ đại và bí mật của ông rất đơn giản, làm việc thực sự có ích, giữ vững nguyên tắc nhưng biết uốn nắn, xây dựng giá trị không thể thay thế và luôn luôn nhìn xa hơn cuộc đời mình. Nếu bạn có thể học được những điều này từ Địch Nhân Kiệt, thì dù thời đại có khắc nghiệt đến đâu, bạn vẫn có thể tồn tại và tạo ra ý nghĩa, không phải vì bạn may mắn, mà vì bạn đã học được nghệ thuật sống đúng nghĩa. Cổ Kim Thư Quán đã dẫn bạn đi qua hành trình phi thường của Địch Nhân Kiệt từ một thanh niên nghèo khổ trăm lo học hành đến vị thừa tướng được võ tắc thiên kính nghệ. Nếu câu chuyện này đã chạm đến bạn, hãy nhấn like, chia sẻ để nhiều người cùng học hỏi và để lại bình luận cho chúng tôi biết bạn nghĩ gì về nghệ thuật sinh tồn trong quyền lực. Đừng quên theo dõi kênh để không bỏ lỡ những câu chuyện lịch sử đầy bài học khác. Hẹn gặp lại bạn trong những hành trình tiếp theo nơi quá khứ sẽ tiếp tục soi sáng con đường phía trước.