#têbìtaychân#sứckhỏengườicaotuổi#mấtcơ Bạn có đang dùng Vitamin E, Sắt hay Vitamin A mỗi ngày? Hãy cẩn trọng: nếu dùng không đúng, chúng có thể ảnh hưởng xương, máu và sức khỏe. Video này giới thiệu 3 loại vitamin cần chú ý và “Bộ 3 Trợ Thủ Vàng” giúp người cao tuổi sống khỏe, minh mẫn.
Chào mừng đến kênh Khoẻ Về Già! Nhiều người nghĩ “thuốc bổ luôn tốt”, nhưng với cơ thể người già, cách dùng đúng mới quan trọng. Dựa trên nghiên cứu từ Cochrane và Mayo Clinic, chúng ta sẽ tìm hiểu ngay.
01:51 - Tránh: Vitamin E liều cao 04:22 - Tránh: Vitamin A gây tích tụ 06:59 - Tránh: Sắt (Iron) thừa cực nguy hiểm 09:20 - Trợ thủ: Canxi & Vitamin D3 12:41 - Trợ thủ: Vitamin B12 15:58 - Trợ thủ: Folate (B9) 18:54 - Chiến lược 4 tháng phục hồi sức khỏe 22:31 - Cảnh báo tương tác thuốc
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm y tế: Các thông tin được cung cấp trong video này chỉ dành cho mục đích tham khảo và giáo dục, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y tế chuyên nghiệp. Quý cô bác nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc chuyên gia y tế có trình độ trước khi đưa ra bất kỳ quyết định nào về sức khỏe của mình.
Cảm ơn quý cô bác đã luôn tin tưởng và đồng hành!
Thưa quý vị và các bạn, có một niềm tin mà hầu hết chúng ta, những người đang bước vào độ tuổi xế chiều, đều mặc định là đúng.
Đó là, thuốc bổ thì chắc chắn là tốt, thừa còn hơn thiếu, uống vào không bổ ngang thì cũng bổ dọc.
Thế nhưng hôm nay tôi phải nói với quý vị một sự thật có thể khiến nhiều người giật mình, đó là có những loại vitamin.
Nếu quý vị tự ý uống thêm, không những không giúp quý vị khỏe hơn một ngày nào, mà ngược lại,
chúng đang âm thầm phá hủy lá gan, làm xương cốt quý vị giòn hơn, và thậm chí đẩy chúng ta đến gần hơn với những cơn đột quỵ nguy hiểm.
Tôi hiểu rất rõ tâm lý của chúng ta, cứ mỗi sáng thức dậy, thấy người ủe ỏi, chân tay đau nhất,
hay là thấy trí nhớ dạo này kém đi một chút là quý vị lại lo lắng.
Rồi con trau hiếu thảo mua biểu hộp thuốc này, lọ vitamin kia, hoặc nghe bà hàng xóm mách loại này tốt lắm,
thế là chúng ta cứ uống. Quý vị nghĩ rằng mình đang bảo vệ sức khỏe.
Nhưng thực tế, có thể quý vị đang vô tình nạp độc tố vào người mà không hề hay biết.
Theo các nghiên cứu y khoa tại Việt Nam, đúng là có khoảng 7 trên 10 người lớn tuổi ở vùng đông thôn thiếu hụt dinh dưỡng.
Nhưng cái thiếu và cái thừa nó lại rất trớ trêu. Cái chúng ta thiếu thì không bù,
mà cái cơ thể sợ hãi vì dư thừa thì chúng ta lại cứ nạp vào mỗi ngày.
Đặc biệt là khi các cơ quan như gan, thận của chúng ta đã già đi, khả năng đào thải không còn như thời trẻ nữa,
thì danh giới giữa thần dược và độc dược mong manh vô cùng.
Trong video ngày hôm nay, tôi sẽ không nói những lý thuyết xáo rỗng.
Tôi sẽ cùng quý vị điểm mặt chỉ tên chính xác 3 loại vitamin được các tổ chức y tế hàng đầu thế giới cảnh báo là
Đại kỵ, nếu dùng sai. Và 3 người trợ thủ vàng thực sự mà tuổi già chúng ta cần phải kết thân để sống khỏe mạnh, minh mẫn.
Xin quý vị hãy ngồi thật vững, lắng nghe thật kỹ,
vì những thông tin ngay sau đây có thể thay đổi hoàn toàn cách quý vị chăm sóc bản thân mình từ nay về sau.
Ngay bây giờ, hãy cùng tôi vạch mặt.
Kẻ thù giấu mặt đầu tiên, cái tên nghe rất quen thuộc và ngỡ như vô hại, đó chính là vitamin E liều cao.
Tôi biết rất nhiều bà, nhiều cô, và cả các chú các bác ở đây nữa,
rất thích vitamin E vì nghe đồn nó giúp đẹp da, chống lão hóa, tìm lại nét thanh xuân.
Chúng ta thường dì tay nhau mua những viên nàng vàng ống, uống đều đạn mỗi ngày như uống kẹo mà không hề đắn đo.
Nhưng quý vị ơi, đây chính là con dao hai lưỡi sắc bén nhất mà chúng ta đang vô tình đùa dỡn.
Hãy để tôi giải thích cho quý vị hiểu cơ chế của nó theo cách đơn giản nhất thế này.
Vitamin E, về bản chất khoa học, nó hoạt động giống như một chất ước chế tiểu cầu.
Quý vị cứ hình dung, tiểu cầu giống như những người thợ vá đường, rút máu đông lại khi chúng ta bị thương.
Khi nạp quá nhiều vitamin E, nó sẽ ngăn cản những người thợ này làm việc, làm cho máu của chúng ta loãng hơn và khó đông lại hơn.
Với người trẻ khỏe, mạch máu còn dai, còn đàn hồi tốt, thì có thể không sao.
Nhưng với cô bác chúng ta, hệ thống mạch máu đã lão hóa, mỏng manh như cái xăm xe đạp dùng lâu ngày, thì việc máu qua loãng là một hiểm họa khôn lường.
Nguy cơ đáng sợ nhất mà tôi buộc phải cảnh báo quý vị đó là suất huyết não, hay chúng ta thường gọi là chảy máu não cấp tính.
Một nghiên cứu cực kỳ lớn và uy tín nằm trong cơ sở dữ liệu Cochrane vào năm 2012 đã chỉ ra một sự thật đau lòng.
Đó là những người uống bổ sung vitamin E liều cao, cụ thể là 400 IU mỗi ngày, lại có tỷ lệ tử vong sớm cao hơn hẳn so với những người không uống.
Quý vị thấy nghịch lý không ạ?
Chúng ta bỏ tiền mua thuốc uống để mong sống thọ hơn, nhưng vô tình lại làm điều ngược lại.
Tại sao lại nguy hiểm đến thế?
Vì khi máu bị làm loãng quá mức bởi vitamin E liều cao, chỉ cần một va đập nhẹ hoặc một cơn tăng huyết áp đột ngột khi thời tiết thay đổi, mạch máu não vốn đã yếu rất dễ bị vỡ tung và máu sẽ chảy ồ ạt không cầm được.
Chưa hết đâu ạ, với những ai đang không may mắc bệnh ung thư, vitamin E liều cao còn có thể can thiệp xấu, làm giảm tác dụng của các liệu pháp hóa trị và xã trị mà bác sĩ đang nỗ lực thực hiện.
Vậy liều lượng nào là mức báo động đỏ?
Các chuyên gia y tế thế giới khuyến cáo chúng ta tuyệt đối tránh dùng trên 400 IU mỗi ngày, trong thời gian dài.
Xin quý vị hãy nhớ thật kỹ con số này.
400 IU
Nếu quý vị đang cầm trên tay lọ thuốc khi hàm lượng 400 IU hoặc cao hơn, xin hãy dừng lại và hỏi ý kiến bác sĩ ngay lập tức.
Thay vì uống những viên nén liều cao đó, quý vị chỉ cần ăn một nắm hạt hướng dương, vài hạt hạnh nhân hoặc thêm chút dầu thực vật vào món xào.
Đó là cách bổ sung vitamin E tự nhiên, an toàn và đủ đầy nhất mà cơ thể chúng ta cần.
Chúng ta tiếp tục đến với cái tiên thứ hai.
Một loại vitamin mà tôi cá là quý vị luôn nghĩ nó lành như đất.
Đó là vitamin A.
Từ nhỏ chúng ta đã được dạy rằng, ăn nhiều vitamin A cho sáng mắt, đúng không ạ?
Điều đó không sai với trẻ nhỏ.
Nhưng với người cao tuổi chúng ta, câu chuyện lại hoàn toàn khác.
Nếu quý vị đang uống bổ sung vitamin A liều cao mỗi ngày với hy vọng mắt sáng hơn,
thì xin hãy cẩn trọng vì quý vị đang vô tình mời gọi hai căn bệnh đáng sợ nhất của tuổi già.
Sơ gan và gãy xương.
Để tôi giải thích cho quý vị hiểu tại sao vitamin A lại trở mặt như vậy.
Quý vị hãy tưởng tượng cơ thể mình như một ngôi nhà.
Có những vị khách đến chơi rồi đi, như vitamin C hay B tan trong nước.
Thừa thì đi tiểu là hết, rất an toàn.
Nhưng vitamin A thì khác, nó là loại tan trong dầu.
Nghĩa là khi vào cơ thể, nó không chịu đi đâu cả,
mà nó chui tọt vào gan và các mô mỡ để chú ngụ.
Gan của người già chúng ta vốn dĩ đã phải làm việc vất vả cả đời rồi,
giờ lại phải biến thành cái kho chứa vitamin A dư thửa này.
Lâu dần cái kho ấy quá tải, dẫn đến ngộ độc, làm gan bị sơ hóa,
tổn thương vĩnh viễn mà không thuốc nào chữa nổi.
Nhưng điều đáng sợ hơn, và tôi muốn quý vị đặc biệt lưu tâm,
đó là tác động của nó lên bộ khung xương, vốn đã dệu dã của chúng ta.
Khoa học đã chứng minh, khi lượng vitamin A trong máu quá cao,
nó sẽ kích hoạt các tế bảo chuyên đi gặm xương,
làm cho mật độ xương giảm suốt nghiêm trọng.
Quý vị cứ hình dung, xương chúng ta đang cố gắng giữ cho chắc,
thì ông vitamin A thừa này lại đi đục khoét, làm cho nó sốp hơn, giòn hơn.
Các nghiên cứu chỉ ra rằng, người cao tuổi nạp quá nhiều vitamin A,
có nguy cơ bị gãy xương cao, gấp 2 đến 3 lần người bình thường.
Một cú trượt chân nhẹ trong nhà tắm, một cái vấp ngã ngoài sân,
cũng có thể dẫn đến gãy xương hông.
Một tai nạn mà chúng ta hay gọi là cú ngã định mệnh.
Ngoài ra, dư thừa vitamin A còn gây ra những triệu chứng dai rẳng,
làm quý vị mệt mỏi mà không hiểu lý do.
Tóc rụng nhiều, da khô nứt nẻ, khớp đau nhức ê ẩm,
và thậm chí là tăng áp lực trong hộp sọ gây đau đầu triển miên.
Vậy thì bao nhiêu là quá nhiều.
Các chuyên gia khuyên rằng, quý vị nên tránh xa các loại thuốc bổ sung
chứa trên 10 IU mỗi ngày.
Thậm chí chỉ cần trên 4,50 IU thôi là xương đã bắt đầu kêu cứu rồi.
Lời khuyên chân thành của tôi là,
quý vị hãy quên những viên thuốc vitamin A liều cao đi,
thay vào đó hãy quay về với thiên nhiên.
Một củ cà rốt, một miếng bí đỏ hay vài lát khoai lang,
trung chứa beta-carotene.
Cái hay của chất này là cơ thể chúng ta rất thông minh,
nó chỉ chuyển hóa thành vitamin A đủ dùng thôi,
phần thừa nó tự đào thải.
An toàn tuyệt đối.
Hãy để cơ thể tự điều tiết,
đừng ép nó nhận những liều thuốc oan nghiệt nữa.
Kế đến là một sai lầm mà tôi thấy cực kỳ nhiều người mắc phải.
Xuất phát từ tâm lý, sợ thiếu máu.
Đó chính là việc tự ý bổ sung, sắc.
Tôi thường nghe các bác, các cô than thở,
dạo này da rẻ, xanh sao quá, chắc thiếu máu rồi,
phải mua viên sắc uống cho hồng hào lại.
Nghe thì có lý lắm,
nhưng thực tế khoa học lại phũ phàng hơn nhiều.
Với người cao tuổi chúng ta,
tự ý uống sắc chẳng khác nào
đang nạp độc vào tim và gan mình mỗi ngày.
Tại sao tôi lại dùng từ nặng nề như vậy?
Quý vị hãy nghe kỹ điều này,
đây là điểm khác biệt sinh tử giữa sắc
và các vitamin khác.
Cơ thể con người là một cỗ máy kỳ diệu,
nhưng nó lại có một khiếm khuyết chết người.
Nó không có cơ chế tự nhiên
để đào thải sắc dư thừa.
Nếu quý vị uống thừa vitamin C,
quý vị đi tiểu là hết.
Nhưng nếu quý vị nạp thừa sắc,
nó sẽ không đi đâu cả.
Nó cứ nằm lì trong cơ thể,
tích tụ dần dần qua 5 tháng.
Vậy số sắc thừa đó sẽ đi đâu?
Nó sẽ tìm đến những cơ quan quan trọng nhất
để đóng đô. Đó là gan,
tim và tuyến tụy.
Tại đây, sắc dư thừa sẽ hoạt động như một chất độc
tạo ra các gốc tự do.
Quý vị cứ hình dung đơn giản thế này.
Giống như một thanh sắt để ngoài mưa lâu ngày bị hỉ xét,
thì lượng sắc thừa này cũng đang làm cho
tế bào tim và gan của quý vị bị hỉ xét,
bị oxy hóa và hư hại từ bên trong.
Hậu quả là viêm gan, suy tim
và tổn thương các cơ quan nội tạng
mà chúng ta không hề hay biết cho đến khi quá muộn.
Các nghiên cứu y khoa lớn đã chỉ ra
một sự thật. Ở Nam giới khỏe mạnh
và phụ nữ đã qua tuổi mãn kinh,
tình trạng thiếu sắc thực sự là rất hiếm.
Ngày xưa các cô còn trẻ, còn kinh nguyệt,
còn sinh nở thì cần sắc.
Nhưng giờ đây, khi chúng ta đã ở tuổi xế chiều,
nhu cầu sắc giảm đi rất nhiều.
Việc ngạp thêm sắc vào lúc này
không giúp chúng ta khỏe hơn, mà các số liệu
thống kê còn cho thấy nó liên quan đến
việc tăng tỷ lệ tử vong sớm.
Vậy khi nào quý vị mới cần uống sắc?
Câu trả lời duy nhất là
chỉ khi có trần đoán xác định từ bác sĩ.
Hãy nhớ, chỉ uống khi cầm
trên tay tờ xét nghiệm máu ghi rõ
thiếu máu do thiếu sắc.
Đừng bao giờ nhìn vào gương thấy da hơi tái
mà tự ý ra hiệu thuốc mua viên sắc
về uống. Đôi khi da tái
là do thiếu ngủ, do ăn uống kém
hoặc do bệnh lý khác,
chứ không phải do thiếu sắc. Tóm lại,
với sắc, xin quý vị hãy khắc cốt
đi tầm cầu này. Thừa còn nguy hiểm
hơn thiếu. Nếu không có bệnh, sắc
trong cơm gạo thịt cá hàng ngày là đã
quá đủ cho tuổi già của chúng ta rồi.
Đừng biến liều thuốc bổ máu thành gánh nặng
ngàn cân cho lá gan tội nghiệp.
Chúng ta vừa đi qua những vùng nước
xoáy nguy hiểm. Bây giờ, hãy để tôi
dẫn lối quý vị đến vùng nước an toàn và
bình yên. Nếu phải chọn ra một cặp đôi
hoàn hảo nhất, một bộ đôi vàng
để bảo vệ tuổi già của chúng ta
trước những cơn đau nhất và nguy cơ
tàn phế, thì đó chắc chắn phải là
canxi và vitamin D3.
Tôi biết, nói đến
canxi thì ai cũng gật gù.
Biết rồi, lõng xương thì
phải uống canxi. Nhưng thưa
quý vị, uống canxi một mình thì
chẳng khác nào quý vị chở vật liệu xây dựng
về nhà mà không thuê thợ xây.
Đống gạch đó sẽ nằm tròng chơ trước cửa,
thậm chí ngáng đường đi lại.
Trong cơ thể chúng ta, vitamin D3
chính là người thợ xây tài ba ấy.
Nó có nhiệm vụ mở cánh cửa
để đón canxi vào trong xương,
chám vào những chỗ rỗng, chỗ sốt,
thiếu vitamin D3.
Canxi, quý vị uống vào, sẽ đi lạc
lung tung, có thể động lại ở thận
gây sỏi, hoặc bám vào mạch máu
gây vôi hóa, chứ không vào xương được
bao nhiêu cả. Các nghiên cứu khoa học
uy tín nhất đã đưa ra một con số đầy hy vọng.
Nếu người cao tuổi kết hợp đúng
1,20mg canxi và
800 IU vitamin D mỗi ngày,
nguy cơ gây sưng hông,
cái hạn lớn nhất của đời người sẽ
giảm đi tới 1 phần 3. Không chỉ vậy,
bộ đôi này còn giúp cơ bắp dẻo
dài hơn, hệ thần kinh nhạy bén hơn,
từ đó giúp quý vị giữ thăng bằng
tốt hơn, giảm hẳn những cú té ngã
bất ngờ. Vậy dùng thế nào cho
đúng chuẩn chuyên gia? Đầu tiên là về
canxi. Con số mục tiêu
là 1,20mg mỗi ngày.
Nhưng tôi xin quý vị một điều,
đừng vội chạy ra hiểu thuốc mua ngay viên
canxi liều cao. Yêu tiên số
1 vẫn là từ mâm cơm hàng ngày.
Tại sao ạ? Vì canxi
từ thực phẩm dễ hấp thu và an toàn
cho thận hơn rất nhiều. Quý vị hãy nhớ
đến những món ăn dân dã này, sữa và
sữa chua. Chọn loại ít béo cho đỡ
ngán. Các loại cá nhỏ mà kho rục
xương hay cả đóng hộp như cá mỏi, cá hổi
mà ăn được cả xương ấy, đó là kho
canxi vô giá. Rau màu xanh
đậm như súp lơ, cải xoăn cũng rất
tốt. Thứ 2 là về vitamin
D. Với người trên 65 tuổi
như chúng ta, nhu cầu là
800EU mỗi ngày. Đây là
lúc quý vị có thể cần đến sự hỗ trợ
của viên uống. Vì ánh nắng mặt trời
lúc này có thể không còn đủ mạnh
để ra chúng ta tổng hợp. Và
ăn uống cũng khó mà đủ được. Tuy nhiên
tôi phải cảnh báo một điểm chết ở đây.
Đừng thăm uống liều quá cao.
Có những người uống tới 4EU,
5EU một ngày vì nghĩ càng nhiều
càng tốt. Sai lầm. Khoa học
đã chứng minh nạp trên 4EU
vitamin D mỗi ngày không những không giúp xương
chắc hơn mà ngược lại. Nó làm mất
xương nhanh hơn và tăng nguy cơ té ngã.
Thế nên hãy giữ ở mức an toàn
quanh con số 800EU thôi quý vị nhé.
Và đây là bí kíp uống thuốc
để không bị sỏi thận, không bị
nóng trong mà tôi muốn tặng riêng cho quý vị.
Hãy uống canxi vào buổi sáng
sau khi ăn no. Tại sao
lại là buổi sáng? Vì ban
ngày chúng ta vận động, uống nhiều nước
canxi sẽ được chuyển hóa tốt nhất,
không bị lắng cặn. Còn vitamin D
hãy uống vào bữa trưa hoặc bữa tối
nhưng bắt buộc bữa ăn đó phải
có chút dầu mỡ. Vitamin D nó
kén trọn lắm, nó chỉ tan trong dầu thôi.
Ăn một chút thịt kho ca gián
hay canh có chút dầu ăn thì uống
vitamin D vào nó mới hấp thụ được.
Một lưu ý nhỏ nữa, nếu quý vị đang
phải uống viên sắc, hãy nhớ tách đôi
huyên ương sắc và canxi này ra.
Chúng nó kị nhau, uống chung là đánh
nhau trong bụng, chẳng cái nào được hấp thụ
cả. Hãy uống cách nhau ít nhất 2 tiếng
đồng hồ để đảm bảo hiệu quả tốt nhất.
Chúng ta tiếp tục đến với người bạn
đồng hành thứ 2, một cái tên
mà tôi gọi là thần dược cho trí tuệ
và hệ thần kinh của người cao tuổi. Đó là
vitamin B12. Thưa quý vị,
nỗi sợ lớn nhất của tuổi già đôi khi
không phải là cái đau của thể xác, mà là
sự lãng quên. Sợ một ngày nào đó mình
không nhớ nổi tên con cháu. Sợ
cái chìa khóa cầm tay mà cứ đi tìm.
Hay sợ cái cảm giác đi lại loạn troạn,
chân tay tê bì như có kiến bò.
Nếu quý vị đang bắt đầu có những dấu hiệu đó
thì rất có thể cơ thể đang kêu cứu
vì thiếu vitamin B12.
Vitamin B12 không chỉ
đơn thuần là một chất bổ. Hãy tưởng tượng
hệ thần kinh của chúng ta giống như
một mạng lưới dây điện tràng trịt đi khắp
cơ thể. Vitamin B12
chính là lớp vỏ nhựa bọc bên ngoài
để bảo vệ những dây điện đó.
Khi thiếu B12, lớp vỏ
bảo vệ này bị mòn đi, khiến dây
thần kinh bị tổn thương. Hậu quả
là dẫn đến những chứng bệnh thần kinh,
rối loạn tâm thần và tệ nhất là
chứng mất trí nhớ không thể phục hồi được.
Ngoài ra nó còn là nguyên liệu chính
để tạo ra máu, giúp chúng ta không
bị nhạt. Thế nhưng có một nghịch lý thế này.
Nhiều quý vị ăn uống rất đầy đủ,
bữa nào cũng có thịt cá, nhưng đi
xét nghiệm vẫn thiếu B12.
Tại sao lại lạ lùng như vậy? Nguyên nhân
nằm ở cái dạ dày của chúng ta. Khi
chúng ta dà đi, dạ dày tiết ít
acid hơn, khả năng hấp thụ dinh dưỡng
kém đi hẳn. Vitamin B12
trong thực phẩm muốn vào được máu
thì cần dạ dày làm việc thật tốt.
Thế nên, dù quý vị có ăn
nhiều thịt bò gan heo mà dạ dày
không hấp thụ được, thì cũng bằng không.
Đặc biệt, tôi muốn nhấn nhủ
riêng đến những bác nào đang điều trị tiểu đường
và phải uống thuốc metformin
hoặc những ai hay bị đau dạ dày
phải uống thuốc giảm tiết acid lâu ngày.
Những loại thuốc này là
khắc tinh của B12. Nó làm giảm
khả năng hấp thụ B12 chầm trọng.
Vì vậy, nhóm đối tượng này cần phải cảnh giác
cao độ và đi kiểm tra định kỳ.
Vậy chúng ta phải làm sao? Tin vui
cho quý vị là, vitamin B12
rất an toàn. Khác với
vitamin A hay E tích độc trong gan,
vitamin B12 tan trong nước.
Nghĩa là, nếu lỡ uống thừa một chút,
cơ thể sẽ nhẹ nhàng đào thải
qua đường nước tiểu, rất ít khi gây ngộ độc.
Về nguồn cung cấp,
tiêu tiên số 1 vẫn là thực phẩm tự nhiên.
B12 có nhiều nhất
trong động vật. Gan động vật,
cá chích, cá hồi, thịt đỏ,
trứng, sữa và phô mai.
Nếu quý vị ăn chay trường, nguy cơ thiếu hụt
là rất lớn, nên cần chú ý đặc biệt
đến các loại ngũ cốc có bổ sung B12
hoặc dùng viên uống.
Nếu quý vị đi khám và bác sĩ kết luận
là thiếu hụt hoặc quý vị thuộc nhóm
khó hấp thu như tôi vừa kể trên,
thì việc dùng viên uống bổ sung là cần thiết.
Liều lượng khuyến nghị cho người thiếu hụt
có thể lên tới 1mcg
mỗi ngày. Đừng lo lắng nếu thấy
con số này cao, vì như tôi đã nói,
nó rất an toàn.
Với những trường hợp thiếu nặng do dạ dày không hấp thu được
tí nào, bác sĩ có thể sẽ chỉ định
tiêm B12 định kỳ hàng tháng.
Một lưu ý nhỏ cuối cùng để việc uống thuốc
đạt hiệu quả.
Điểm 10. Đó là hãy tránh xa
vitamin C.
Nếu quý vị có thói quen uống viên C sủi
hay nước cam, hãy uống cách thời điểm
uống B12 ít nhất 2 tiếng đồng hồ.
Vì vitamin C có thể làm hỏng
cấu trúc của B12, khiến công sức
uống thuốc của chúng ta đổ sông đổ bể.
Hãy nhớ, một chi nhớ minh mẫn,
một đôi chân vững trái không tê bì là tài sản
quý giá nhất để vui vầy cùng con cháu.
Đừng để thiếu một chút vitamin B12
mà đánh mất đi niềm vui tuổi giái.
Người bạn cuối cùng trong danh sách
bộ bà vàng mà tôi muốn giới thiệu đến
quý vị là folate hay còn gọi là
vitamin B9. Có thể nhiều bà,
nhiều mẹ ở đây khi nghe đến folate
hay vitamin B9 thì thường
nghĩ ngay đến phụ nữ mang thai,
đúng không ạ? Chúng ta thường khuyên
con cháu uống để tốt cho em bé.
Nhưng quý vị ơi, với người cao tuổi
chúng ta, folate cũng đóng vai trò
sinh tử không kém. Nó giống như
một nhà máy sản xuất chịu trách nhiệm
tạo ra các tế bảo máu mới và
sửa chữa những hư hỏng trong hệ gen của chúng ta.
Đặc biệt, folate còn giúp
quét sạch một chất độc hại tên là homocytein
ra khỏi máu, giúp bảo vệ trái tim
già nua của chúng ta khỏi những cơn đột quỷ
bất ngờ. Thống kê y tế cho thấy
có tới hơn 30% người cao tuổi
đang thiếu hụt loại vitamin quan trọng này
mà không hề hay biết.
Tuy nhiên, lý do tôi xếp folate vào
nhóm trợ thù vàng nhưng lại đặt nó
ở cuối cùng là vì cách dùng của nó
cần sự cẩn trọng đặc biệt, giống như
dùng một con dao sắc vậy. Dùng đúng
thì cắt cọt rất tốt, nhưng dùng sai
thì rất dễ đứt tay. Cái bẫy
nguy hiểm nhất mà tôi muốn quý vị cắt cốt thi tâm
là mối quan hệ phức tạp giữa folate
và vitamin B12. Quý vị
hãy tưởng tượng thế này. Khi cơ thể thiếu
B12, nó sẽ phát tín hiệu cảnh báo
bằng bệnh thiếu máu, làm chúng ta
thấy mệt mỏi, da xanh sao để biết đường
đi khám. Nhưng nếu lúc đó
quý vị lại uống bổ sung thật nhiều folate vào
thì folate sẽ làm nhiệm vụ chữa cháy
nó giúp máu hồng hào trở lại
rất nhanh. Nghe thì có vẻ tốt, đúng không ạ?
Nhưng không.
Đó là một sự đánh lừa tai hại.
Cái vỏ bọc bên ngoài bệnh thiếu
máu thì đã hết. Nhưng cái lõi bên
trong tổn thương thần kinh do thiếu B12
thì vẫn còn nguyên và tiếp tục
âm thầm phá hủy não bộ, làm
teo các dây thần kinh. Bác sĩ
xét nghiệm máu thấy chỉ số bình thường nên
không phát hiện ra thiếu B12. Đến
khi chân tay tê liệt, chỉ nhớ mất hẳn
thì đã quá muộn để cứu vãn. Chính
vì vậy, nguyên tắc sống còn khi
dùng folate là tuyệt đối không
tự ý uống viên bổ sung folate liều
cao nếu chưa kiểm tra nồng độ
vitamin B12. Vậy
chúng ta nên bổ sung thế nào cho an toàn?
Câu trả lời vẫn là hãy
quay về với mâm cơm gia đình.
Folate trong thực phẩm cực kỳ an toàn
và không gây ra hiện tượng che giấu bệnh
nguy hiểm kia. Quý vị hãy làm bạn
với những thực phẩm xanh và lành. Rau
màu xanh đậm, rau cải, rau bina cải
bó xôi, súp lơ. Các loại
đậu, đậu lăng, đậu đen,
đậu đỏ nấu chè hay hầm canh
đều rất tốt. Gạo lứt, thay vì
ăn gạo trắng tinh chế, thi thoảng
hãy đổi sang bát cơm gạo lứt,
vừa nhiều chất sơ, vừa giàu folate.
Mỗi ngày, chỉ cần
quý vị ăn được 2-3 lưng bát rau xanh
hay 1 bát canh đậu là đã đủ
lượng folate cần thiết để bảo vệ tim mạch rồi.
Chỉ khi nào quý vị đi khám,
bác sĩ cầm tờ kết quả xét nghiệm và
bảo bác bị thiếu folate rồi
và mức B12 của bác vẫn ổn
thì lúc đó chúng ta mới dùng đến
viên uống. Và liều lượng an toàn
thường chỉ từ 0,40 đến
1mg mỗi ngày thôi quý vị nhé.
Đừng nghe ai mách bảo mà uống liều cao
kéo lợi bất cập hại, chữa được cái thiếu
máu thì lại hỏng mất cái dây thần kinh.
Thưa quý vị, nghe đến đây
chắc hẳn nhiều người đang rất nôn nóng muốn biết
Vậy bây giờ tôi phải bắt đầu từ đâu?
Ngày mai tôi nên ăn gì, uống gì?
Đừng vội vã chạy ra hiệu thuốc
ngay nhé. Sức khỏe là chuyện
đường dài, dục tốc bất đạt.
Để giúp quý vị áp dụng những kiến thức vừa rồi
một cách an toàn và hiệu quả nhất, tôi đã
thiết kế riêng một lộ trình 4 tháng vàng.
Đây là quy trình chuẩn y khoa
giúp cơ thể quý vị thích nghi dần dần
chuyển từ thiếu hụt sang cân bằng mà không
gây sóc. Xin quý vị hãy lấy giấy bút ra
hoặc lưu lại video này
vì đây chính là bản đồ dẫn đường cho
chúng ta. Tháng đầu tiên, tháng hiểu
mình. Trong tháng này, nhiệm vụ
duy nhất của quý vị là không uống
thêm bất kỳ viên thuốc bổ mới nào cả.
Thay vào đó, hãy làm một
việc quan trọng hơn. Đi gặp
bác sĩ. Quý vị hãy đề nghị được
kiểm tra máu tổng quát và nhớ dặn
bác sĩ kiểm tra kỹ 4 chỉ số
vitamin B12,
folate, vitamin D và
sắc. Chỉ có xét nghiệm máu mới là
câu trả lời trung thực nhất xem cơ thể
quý vị đang đói hay no chất gì. Đồng
thời, hãy gom hết tất cả các loại thuốc
quý vị đang uống chữa bệnh thuốc huyết áp,
tiểu đường, khớp và cả những lọ thực
phẩm chức năng đang uống dở mang đến cho
bác sĩ xem. Để bác sĩ giả soát xem
có cặp đôi nào đang đánh nhau trong bụng quý
vị không, đây là bước dọn đường cực kỳ
quan trọng. Tháng thứ hai và tháng
thứ ba, tháng bếp núi trị liệu.
Sau khi đã có kết quả,
trong hai tháng này, chúng ta sẽ tập trung
tối đa vào việc nạp vitamin từ
thực phẩm. Mục tiêu là 80%
dinh dưỡng phải đến từ mâm cơm
chứ không phải từ viên thuốc. Tôi
xin gợi ý một thực đơn mẫu rất đơn giản,
dễ làm mà lại đầy đủ bộ ba
vàng cho quý vị. Bữa sáng,
hãy bắt đầu ngày mới bằng một cốc sữa tươi
hoặc một hộp sữa chua ít đường.
Đây là nguồn canxi lành tính nhất.
Kèm theo đó có thể là bát phở,
bát cháo tùy ý. Bữa trưa,
hãy cố gắng có món cá ít nhất
ba lần một tuần. Cá hồi, cá
trích hay đơn giản là cá mỏi kho
như xương. Đây là kho tàng chứa
cả vitamin D, B12
và ômega 3. Ăn kèm với
một đĩa rau màu xanh đậm xào tỏi,
quý vị đã nạp đủ folate cho tim mạch rồi.
Bữa tối, mua quả trứng luộc hoặc
trứng hấp, cộng thêm bát canh, đậu phụ
hoặc canh đỗ, nhẹ bụng, dễ tiêu
mà vẫn giàu dinh dưỡng. Một mẹo nhỏ
rất hay. Trong bữa ăn,
nếu quý vị muốn hấp thụ sắc từ thực phẩm
tốt hơn, hãy uống một cốc nước cam
nhỏ tráng miệng. Vitamin C
trong cam sẽ kéo sắc vào cơ thể
rất nhanh. Ngược lại, xin đừng
uống trà đặc ngay sau khi ăn, vì
chất chát trong trà sẽ tống khứ hết sắc và canxi
ra ngoài đấy ạ. Tháng thứ tư trở đi,
tháng tinh chỉnh bổ sung.
Đến lúc này, nếu kết quả
kiểm tra lại cho thấy, việc ăn
uống vẫn chưa đủ bù đắc thiếu hụt thường gặp
ở vitamin D và B12,
thì chúng ta mới bắt đầu dùng đến viên uống
hỗ trợ. Và đây là thời gian biểu vàng
để quý vị uống thuốc đúng cách tránh tương tác.
7 giờ sáng. Sau khi
ăn sáng non nê, hãy uống viên canxi
nếu bác sĩ kê. Lúc này dạ dày
có bóp tốt. Nắng sớm cũng giúp
cơ thể sẵn sàng đón nhận canxi.
1 giờ chiều. Bữa trưa thường là bữa ăn
đầy đặn nhất. Có chút thịt mỡ hoặc
dầu ăn. Đây là thời điểm vàng để uống
vitamin D. Nhớ nha quý vị,
không có dầu mỡ là vitamin D trồi tuột
đi mất đấy. 3 giờ chiều.
Nếu phải bổ sung folate, hãy uống
vào lúc này. Tách biệt hẳn với canxi
buổi sáng để chúng không cạnh tranh nhau.
Buổi tối, nếu quý vị cần uống vitamin
B12, có thể dùng sau bữa tối.
Hãy nhớ nguyên tắc bất di bất dịch.
Canxi và sắc phải cách nhau ít nhất
2 tiếng đồng hồ. Tốt nhất là
sang uống canxi, chiều uống sắc. Đừng
bao giờ gộp chung một nắm uống ực
một cái cho xong, phí tiền thuốc mà lại
hại người. Kiên trì theo lộ trình này,
tôi tin chắc chỉ sau 4 tháng
quý vị sẽ thấy cơ thể mình thay đổi kỳ diệu.
Xương cốt vững hơn, đầu óc
minh mẫn hơn và những cơn mệt mỏi
vô cớ sẽ dần tan biến.
Tiếp theo quan trọng, tôi muốn
bàn sâu hơn về một vấn đề mà tôi gọi
là những cuộc chiến ngầm trong cơ thể.
Đó chính là sự tương tác giữa
vitamin và các loại thuốc tây y
mà quý vị đang uống hàng ngày để trị
bệnh mãn tính. Thống kê cho thấy
cứ 2 người cao tuổi dùng thuốc bổ kèm
thuốc kê đơn thì có 1 người gặp phải
nguy cơ tương tác thuốc. Và 1 phần 3
trong số đó là những tương tác nghiêm trọng
làm mất tác dụng của thuốc chữa bệnh
hoặc gây ra những phản ứng phụ nguy hiểm.
Quý vị hãy hình dung thế này.
Thuốc tây và vitamin khi vào cơ thể,
chúng đi trên cùng một con đường giao thông.
Nếu chúng ta không phân lùng tốt,
chúng sẽ va chạm nhau, gây tắc nghẽn,
thậm chí là tai nạn. Sau đây là 3 cặp
oan gia phổ biến nhất mà quý vị cần đặc biệt cảnh giác.
Thứ nhất, thuốc chống đông máu
Rất nhiều bác lớn tuổi bị dung nhĩ
hay có nguy cơ đông máu đang phải dùng
thuốc waferin để làm loãng máu.
Nhưng chứa chiêu thay, vitamin K
có rất nhiều trong các loại rau xanh
đậm như súp lơ, cải bó xôi,
xà lách lại có tác dụng làm đông máu.
Nó hoạt động ngược lại hoàn toàn
với thuốc waferin. Nhiều người nghe vậy
sợ quá, bỏ hẳn rau xanh.
Điều này là sai lầm.
Nguyên tắc vàng ở đây là sự ổn định.
Quý vị vẫn ăn rau xanh,
nhưng hãy ăn một lượng đều đạn hàng ngày.
Đừng hôm nay ăn một rổ
rau sống thật to, rồi mai lại nhịn hẳn.
Sự thay đổi đột ngột lượng
vitamin K nạp vào sẽ làm cho
chỉ số đông máu của quý vị trồi sụt thất thường.
Lúc thì máu quá loãng
dễ gây chảy máu, lúc thì quá đặc
gây nguy cơ tắc mạch.
Hãy giữ thói quen ăn uống bình bình, đều đều
và quan trọng nhất là báo cho bác sĩ biết
thói quen ăn rau của mình để bác sĩ
chỉnh liều thuốc cho khớp.
Thứ hai, thuốc trị bệnh tuyến giáp
levothyroxin và canxi sắc.
Với các bà, các mẹ bị suy giáp
phải uống viên hormone levothyroxin
vào buổi sáng, thì đây là quy tắc
sống còn. Quy tắc 4 giờ.
Thuốc tuyến giáp rất đỏng đành,
nó cực kỳ dễ bị các chất khác như canxi,
sắc hay thậm chí là
sữa đậu nành cản trở hấp thụ.
Nếu quý vị uống thuốc tuyến giáp xong,
rồi 15 phút sau uống ngay một cốc sữa
canxi hoặc viên sắc, thì coi như
viên thuốc tuyến giáp đó mất tác dụng.
Bệnh tình sẽ không thiên giản dù
vẫn uống thuốc nều. Cách giải quyết là
uống thuốc tuyến giáp ngay khi ngủ dậy,
khi bụng đói. Sau đó,
đợi ít nhất 4 tiếng đồng hồ rồi mới
được uống viên canxi, viên sắc
hay các loại thuốc bổ khác.
Hãy để cho thuốc tuyến giáp đi vào máu an toàn
rồi mới mở cửa cho những anh khác vào.
Thứ ba, thuốc tiểu đường metformin
và vitamin B12.
Đây là một tên trộm giấu mặt
đúng nghĩa. Thuốc metformin
là thuốc đầu tay cho người tiểu đường rất tốt
nhưng tác dụng phụ của nó là
làm giảm khả năng hấp thụ vitamin B12
của ruột non. Dùng metformin
càng lâu, nguy cơ thiếu B12
càng cao. Nhiều bác bị
tiểu đường thấy chân tay tê bì, châm trích
cứ nghĩ là biến chứng tiểu đường nặng lên
càng lo lắng. Nhưng thực ra
đó có thể chỉ là do thiếu vitamin B12
do thuốc gây ra. Vì vậy,
nếu quý vị đang uống metformin,
hãy chủ động hỏi bác sĩ về việc kiểm tra
mức B12 định kỳ. Đừng để
sự thiếu hụt này kéo dài, làm tổn thương
thần kinh vĩnh viễn. Ngoài ra,
còn rất nhiều tương tác khác, như thuốc
kháng sinh, thuốc giảm đau xương khớp, cũng
có những tiêng kỵ riêng. Lời khuyên
chân thành nhất của tôi là khi đi
khám bệnh, quý vị hãy áp dụng nguyên tắc
túi nâu, tức là gom hết tất cả
thuốc thang, thực phẩm chức năng,
vitamin quý vị đang uống vào một cái túi
mang đến đặt lên bàn bác sĩ.
Đừng giấu giếm, hãy để bác sĩ,
người nhạc trường, sắp xếp lại bản
Hành trình dài cùng khám phá về vitamin
tôi xin gom lại thành 7 nguyên tắc vàng
ngắn gọn nhưng đủ để quý vị áp dụng ngay
1. Xét nghiệm trước
uống sau. Đừng đoán
mò nhu cầu của cơ thể. Cứ để
xét nghiệm máu. Nói lời thật
2. Chợ tốt hơn nhà thuốc
80% dinh dưỡng nằm ở bữa cơm
viên uống chỉ bổ chợ
không thay thế được thực phẩm
3. Đủ là bổ
Thừa thành độc. Người lớn
tuổi luôn ưu tiên liều thấp và an toàn
4. Tách da cho đúng
canxi, sắc và
kháng sinh uống cách nhau để không
giọt tắt tác dụng của nhau
5. Thành thật với bác sĩ. Khai đủ
thuốc và thực phẩm chức năng để tránh tương tác nguy hiểm
6. Vận động là
chất dẫn. Dù uống đúng
vitamin D và canxi cũng
vô nghĩa nếu quý vị ngồi suốt cả ngày
7. Thiếu gì bổ nấy
ưu tiên vitamin đơn lẻ theo nhu cầu
Tránh viên tổ hợp liều thấp
mà dối. Tuổi già không phải điểm dừng
mà là lúc mình hiểu cơ thể hơn
Mong quý vị áp dụng 7 nguyên tắc này
để mỗi ngày đều khỏe khoán
nhẹ nhàng và vui sống
Nếu thấy hữu ích, quý vị hãy nhấn thích
và đăng ký để đồng hành cùng khỏe về già
Quý vị đang dùng vitamin nào
và có vướng mắt gì không? Hãy để lại
bình luận. Tôi sẽ giải đáp
từng người. Xin chào và hẹn gặp lại