Học tập như thế nào trong thời đại AI?

Ôn Cố Tri Tân - Góc Nhìn
250 người theo dõi
431 Lượt xem video·1 thg 1, 2026
☘️ Đăng ký kênh Ôn cố tri tân - Góc nhìn: https://bit.ly/481WrA1
☘️ Kênh Ôn Cố Tri Tân trên nền tảng Ganjing World:
https://www.ganjing.com/channel/1fk15t0au3k3L47HGBt16Yojh1mm0c
☘️ Kênh Ôn Cố Tri Tân - Góc nhìn trên nền tảng Ganjing World: https://www.ganjingworld.com/channel/1ge5ul8vf355QTd3VFRspskdr1ip0c
☘️ Ủng hộ chúng tôi tại: https://www.buymeacoffee.com/OnCoTriTan
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Trong cuộc phỏng vấn 3 tiếng trên podcast của Joe Rogan,
Elon Musk nói về AI, nói về công nghệ, nói về tương lai xã hội.
Ông ấy nói rằng AI sẽ thay thế công việc của máy tính.
Tất cả công việc mà máy tính trước đây có thể xử lý như lập trình, thiết kế,
bao gồm thiết kế đồ họa, lập trình, sẽ bị AI thay thế nhanh như chóp.
Khi AI bùng nổ thì mọi người cũng đã thấy được một làn sóng thất nghiệp,
đặc biệt là trong các ngành công nghệ thông tin.
Elon Musk dự đoán năm 2026 sẽ đạt được trí tuệ nhân tạo tổng quát, AGI.
Vào năm đó, AI sẽ vượt qua bất kỳ con người thông minh nhất nào về trí tuệ cá nhân.
Một AI sẽ có chỉ số IQ tương đương 3 người bình thường cộng lại.
Lúc đó, bạn không còn cách nào cạnh tranh với AI nữa,
giống như chúng ta chơi cờ vây với AI, có người đã không thể thắng nổi.
Vậy thì đối diện với một biến số như AI, thì việc học tập còn có ý nghĩa hay chăng?
Và nếu còn ý nghĩa thì cần học tập như thế nào?
Nhưng trước khi vào phần bình luận, kính mời quý khán giả hãy like, subscribe kênh Bồn Cố Tri Từng
để cập nhật những phân tích độc đáo nhất.
Thực ra, AI tác động rất lớn nhưng mặt khác đối với những người dân thường như chúng ta.
Nếu biết tận dụng tốt AI, nó có thể trở thành công cụ học tập rất hữu ích,
giúp nâng cao hiệu quả học tập đáng kể.
Trong thời đại AI, chúng ta đều biết rằng tốc độ cập nhật kiến thức diễn ra cực kỳ nhanh chóng.
Theo cách truyền thống, khi học tập, chúng ta thường thông qua việc đọc rất nhiều tài liệu,
chọn lọc những nội dung có lợi và hữu ích cho bản thân,
sau đó tự tiêu hóa, hấp thụ để biến chúng thành một phần của hệ thống kiến thức cá nhân.
Còn đối với những môn như toán học, vật lý hay hóa học,
chúng ta thường luyện tập bằng cách làm rất nhiều bài tập.
Thật ra trong thời đại AI, cách học của chúng ta có thể điều chỉnh một chút.
Tuy nhiên, chúng tôi không đồng ý với quan điểm mà hiện nay nhiều người đang lan truyền.
Có một ý kiến cho rằng trước đây, khi chưa có AI, chúng ta phải ghi nhớ rất nhiều thứ.
Còn trong thời đại AI, vì thông tin luôn trong tầm tay,
nên chúng ta không cần phải ghi nhớ kiến thức nữa.
Việc quan trọng nhất là phải biết đặt câu hỏi tốt,
rồi qua quá trình tương tác với AI, liên tục hiểu sâu câu trả lời của nó.
Chỉ cần câu hỏi của chúng ta đủ tốt,
chúng ta sẽ nhận được câu trả lời chất lượng cao, giúp ích cho việc học.
Thật ra tôi thấy ở đây tồn tại một hiểu lầm.
Chúng ta biết rằng khả năng phân tích của con người
thực chất là phân tích dựa trên những tín hiệu và thông tin đã có sẵn trong não bộ.
Bạn không thể nào không biết về vua đường Thái Tông,
mà lại có thể đặt câu hỏi về tiểu sự của ông hay những tinh hoa trên quán chi trị.
Nếu bạn không có một chút kiến thức cơ bản,
thì bạn không thể đặt được những câu hỏi đủ sâu sắc.
Cho nên, việc ghi nhớ kiến thức vẫn là điều cực kỳ quan trọng đối với chúng ta.
Chỉ kiến thức đã ghi nhớ mới trở thành nội dung của bạn,
mới trở thành nền tảng cho mọi suy nghĩ.
Dù đang ở thời đại AI,
chúng tôi vẫn khuyến khích mọi người rèn luyện trí nhớ thật nhiều, đặc biệt là trẻ em.
Trước tuổi dạy thì trí nhớ của trẻ rất tốt,
dù khả năng phân tích có thể chưa mạnh,
nhưng đến tuổi dạy thì khả năng suy luận logic sẽ tăng mạnh đáng kể.
Cho nên, việc để trẻ ghi nhớ thật nhiều thứ trước giai đoạn đó
là điều vô cùng quan trọng đối với một con người.
Một lợi ích lớn khác của AI trong thời đại này
là khi bạn chỉ nhớ mơ hồ,
chỉ nhớ một cái bóng của kiến thức.
Bạn có thể đưa những gì mình nhớ vào AI để hỏi nguồn gốc chính xác của đó.
Bởi vì nếu dùng tìm kiếm từ khóa thông thường,
có thể bạn sẽ không tìm được nội dung mình muốn.
Nhưng AI có khả năng hiểu ngữ nghĩa,
nên dù từ khóa của bạn không chính xác,
chỉ cần ý bạn muốn truyền tải là đúng,
AI vẫn có thể tìm ra và cung cấp thông tin dựa trên ngữ nghĩa đó.
Ví dụ chúng ta biết có một chiếc gia Hy Lạp cổ đại
từng nói rằng nếu một người rảnh rỗi không có việc gì làm,
anh ta sẽ có rất nhiều ý tưởng, sẽ nghĩ ra rất nhiều thứ.
Câu nói này có lẽ chúng ta diễn đạt không đúng nguyên văn.
Nếu bạn gõ nguyên câu trên vào Google,
có thể bạn sẽ không tìm được nguyên bản của nó.
Nhưng nếu bạn đưa vào AI, AI có lẽ sẽ trả lời rằng
chiếc gia Hy Lạp cổ đại nào đó đã nói
rảnh rỗi là nguồn gốc của trí tuệ.
Ý nghĩa giống hệt, chỉ khác cách dùng từ.
Cho nên khi tìm kiếm, nếu bạn dùng từ khác đi,
thì không ra kết quả.
Nhưng hỏi AI thì AI có thể dựa vào ngữ nghĩa
để tìm ra nội dung bạn đang muốn hỏi.
Do đó đầu tiên, hãy ghi nhớ kiến thức.
Ít nhất là ghi nhớ đủ để từ câu hỏi của bạn
có thể tìm được nguồn gốc chính xác.
Mọi người cần rèn luyện trí nhớ thật nhiều
tiêu hóa kiến thức đã học thành một phần của chính mình.
Tất nhiên, AI có nói bậy không? Chắc chắn là có.
AI hơi yếu về phần số học.
Phần số học nó dịch không chuẩn lắm.
Ví dụ mọi người đều biết, tôi có biết tiếng Trung.
Một ức trong tiếng Trung bằng 100 triệu,
tức là 0,1 tỷ.
Nhưng nó lại dịch thành 1 tỷ.
Hay như nó nói bộ trưởng tài chính hiện nay.
Mọi người biết là ông Scott Besson,
nhưng nó lại nói là bà Janet Yellen.
Cho nên, điều thứ 2 muốn nhấn mạnh với mọi người là
trong thời đại AI, khi học tập,
bạn nhất định phải hiểu rằng AI sẽ nói bậy.
Làm sao để đảm bảo nó không nói bậy?
Đây chính là một điểm rất quan trọng trong tư duy phản biện khi nghiên cứu.
Tức là bạn phải biết cách xác định thông tin đó,
thật hay giả, nghĩa là bạn nhất định
phải tìm ra nguồn gốc của thông tin.
Nguồn đó đến từ đâu? Có phải từ một tạp chí học thuật nghiêm túc
hay một báo cáo truyền thông đáng tin cậy hay không?
Đó chính là tư duy phản biện.
Hơn nữa, khi bạn hỏi AI một câu hỏi và nhận được câu trả lời,
bạn có thể hỏi tiếp có ví dụ hay bằng chứng nào
phản bác quan điểm này không?
Hoặc có ai từng phản bác một cách có hệ thống quan điểm này chưa?
Khi một sự việc xuất hiện, đừng vội tin theo đám đông.
Đừng thấy nó nói gì là tin ngay cái đó.
Nhất định phải tìm nguồn thông tin.
Tức là thực hiện Fact Check, kiểm chứng sự thật
đối với câu trả lời của AI.
Ngoài ra, khi bạn hỏi, nhất định phải hỏi thật, cụ thể.
Điều này cực kỳ quan trọng.
Ví dụ, đừng hỏi chung chung lượng tử lực học là gì.
Nó sẽ trả lời về một đống khái niệm vật lý.
Thay vào đó, bạn hãy hỏi có thể dùng những ví dụ
trong đời sống hàng ngày để giải thích hiện tượng
vướng vích lượng tử không và chỉ ra những hiểu lầm
phổ biến về nó?
Khi câu hỏi cụ thể như vậy, AI sẽ đưa ra những lớp
ví dụ thực tế trong cuộc sống, giúp bạn liên hệ khái niệm
vật lý trù tượng với cuộc sống cá nhân.
Giống như kiểu ôn cố tri tân vậy.
Cho nên, hãy đặt câu hỏi tốt.
Sau đó, hỏi tiếp AI những hiểu lầm phổ biến là gì?
Có bằng chứng hay quan điểm phản bác hay không?
Những phương diện này giúp chúng ta không bị AI thao túng,
không bị tinh giả thao túng.
Do đó, mọi người vẫn phải học cách ghi nhớ kiến thức.
Sau đó, đặt ra những câu hỏi hay, đặt ra những câu hỏi cụ thể.
Đương nhiên, có rất nhiều công cụ.
Mỗi cái đều có những điểm mạnh riêng.
Ví dụ, có cái chuyên tạo văn bản, có cái tạo hình ảnh,
có cái tạo video.
Những thứ này mọi người cũng nên học.
Mà muốn học thì phương pháp học vẫn có thể dùng chính cách của AI để học.
Ví dụ, tôi muốn học một ngôn ngữ lập trình máy tính.
Làm sao để một người trắng như tôi học được?
Thì hãy hỏi AI, bạn hãy lập cho tôi một kế hoạch học tập.
Rồi bạn giảng cho tôi.
AI vừa giảng cho bạn. Chỗ nào không hiểu thì bạn hỏi.
Không hiểu thì cứ hỏi tiếp.
Như vậy, quan hệ giữa bạn và AI là một mối quan hệ tương tác.
Sau đó, bạn có thể bảo AI ra đề cho mình.
Rồi sau khi bạn viết xong code, bạn có thể nhờ AI
debug, tức là tìm lỗi trong code của bạn.
Tiếp theo, bạn có thể hỏi AI rằng
code kiểu này viết ra thì có thuật toán nào tối ưu hơn không?
Làm sao để hiểu và thực hiện lập trình tốt hơn?
Bạn có thể viết cho tôi một đoạn code đẹp hơn,
tối ưu hơn để tôi xem không?
Những thứ như thế tôi nghĩ bạn hoàn toàn có thể hỏi nó,
cũng như có thể học từ nó.
Trong quá trình học thì hãy tiêu hóa kiến thức của mình.
Đương nhiên, vì công cụ AI bây giờ ngày càng nhiều,
có lúc bạn muốn xem một tài liệu nào đó,
ví dụ Mỹ vừa đưa ra một báo cáo chiến lược an ninh quốc gia
Bạn có thể không có đủ thời gian để đọc từng chữ.
Bạn có thể upload PDF đó lên chat GPT
hay bất kỳ công cụ nào bảo nó
Hãy tóm tắt cho tôi nội dung chính là gì, trọng điểm là gì.
Sau đó, nếu bạn đặc biệt quan tâm đến ví dụ quan hệ Mỹ-Trung,
bạn có thể bảo
Hãy giúp tôi sắp xếp lại các trọng điểm liên quan đến quan hệ Mỹ-Trung.
Nó sẽ giúp bạn sắp xếp.
Sau khi sắp xếp xong thì bạn phải hỏi nó
Những nội dung bạn vừa sắp xếp này
Nguyên văn nằm ở đâu trong tài liệu gốc
Rồi bạn tự tìm, nghĩa là sau khi nó giúp bạn tổ chức xong
bạn cần tự làm một bước kiểm chứng sự thật
Đương nhiên, bạn tóm tắt của nó cũng có thể có vấn đề
Nên nếu bạn có nhiều thời gian hơn thì hãy tự đọc nguyên bản
Một điều nữa tôi nghĩ trong thời đại AI này
Mọi người nhất định phải nắm vững những khả năng
mà AI không thể thay thế
Ví dụ như năng lực lãnh đạo của bạn
bao gồm phán đoán đạo đức
Thật ra có rất nhiều phương diện AI vẫn chưa có được
sức sáng tạo như con người
Có lúc bảo nó, viết cho tôi một câu chuyện cười
Nó viết xong thì thấy không hài thước
Bảo viết một bài thơ thì nó viết cũng không hay
Nhưng có thể trong đó có 1, 2 từ hoặc 3, 4 từ là dùng được
Bạn có thể từ đó xuất phát
Dùng chính sức sáng tạo của mình
Vì hiện tại bạn vẫn còn có sức sáng tạo mà AI chưa có
Cộng với gu thẩm mỹ của chính mình để chỉnh sửa lại
Ngoài ra còn rất nhiều khóa học về AI
Nếu mọi người có hứng thú thì có thể học
Ví dụ trên Coursera có khóa học về AI
Mọi người có thể đăng ký học
Cho nên trong thời đại AI việc học tập trở nên tương đối dễ dàng hơn
Bởi AI là tương tác
Bạn hỏi nó chỗ nào không hiểu lập tức hỏi ngay
Không hiểu thì hỏi tiếp cho đến khi hiểu thì thôi
Phương diện này cũng khá thú vị
Thậm chí có những luật pháp, quy định bạn chưa quen thuộc
Bạn cứ hỏi AI, tôi cần đặc biệt chú ý điều gì
Nó sẽ gợi ý cho bạn
Ví dụ muốn hoàn thành nhiệm vụ nào đó thì làm thế nào
AI sẽ đưa ra ý tưởng bạn có thể làm theo nó
Cho nên trong một thời đại AI như thế này
Thật sự hy vọng chúng ta không bị nó khống chế
Mà nó có thể phục vụ cho chúng ta
Đó mới là trạng thái lý tưởng
Nhưng trên thế gian có lý tương sinh tương khắc
Điều gì cũng có hai mặt của nó
Không phải ai cũng dành thời gian trống để nâng cao đời sống tinh thần của mình
Đồng thời AI cũng đang tạo ra nhiều vấn đề khác
Trong kỷ nguyên AI chúng ta đang đối mặt với một vấn đề cực kỳ nghiêm trọng
Của khủng hoảng niềm tin giữa người với người
Ví dụ trước đây khi tôi viết cho bạn một lá thư tay
Hay thậm chí gửi một email
Bạn sẽ biết chắc chắn đó là tôi viết
Là suy nghĩ thật sự của tôi sau khi cân nhắc kỹ lưỡng
Tôi đã bỏ công sức để viết ra
Với hy vọng bạn sẽ đọc và hiểu
Nhưng bây giờ khi nội dung do AI tạo ra
Tôi chỉ cần ném vài ý chính vào
AI sẽ tự động viết giúp một bài hoàn chỉnh gửi cho bạn
Như vậy sẽ thiếu mất một thứ cực kỳ quan trọng
Sự chân thành trồng giao tiếp giữa người với người
Hơn nữa AI chắc chắn sẽ thay đổi hoàn toàn
Cách mọi người tiếp nhận thông tin
Trước đây khi chúng ta đọc một tin tức
Chúng ta biết đó là do một phóng viên có mặt tại hiện trường
Hoặc đã phỏng vấn những người ở hiện trường
Thu thập tư liệu gốc rồi kiểm chứng nhiều lần mới đưa tin
Thời đó chưa có mạng internet
Thông tin lan truyền chủ yếu bằng miệng và rất chậm
Cho nên chỉ cần có hai nguồn độc lập xác nhận
Là cơ bản có thể khẳng định thông tin đó là thật
Đó là nguyên tắc cơ bản của báo chí
Nhưng bây giờ thì khác hẳn
Người ta có thể tự bịa ra một tin đồn đăng trên Twitter
Chỉ vài giây sau đã có hàng ngàn người chia sẻ lại
Nhưng những người chia sẻ đó hoàn toàn không liên quan gì
Đến chủ nhân bài viết
Họ là những cá nhân độc lập
Khi người ta thấy tin đồn đó từ họ
Rồi chỉ 5 phút sau lại thấy một người ở tận Úc cũng đang y hệt
Người ta sẽ nghĩ
Ồ một người ở đây nói thế này
Một người ở Úc xa xôi cũng nói y như vậy
Chắc là thật
Nhưng thực tế có thể người ở Úc chỉ nhìn thấy bài của người trước
Rồi copy lại thôi
Cái gọi là hồ sơ bôi nhỏ Trump
Trump dossier năm xưa chính là ví dụ điển hình
Christopher Steele đã tự bịa ra một tài liệu
Rồi đưa cho Yahoo đăng
Sau đó lại bảo
Mọi người hãy nhìn xem Yahoo đã đưa tin rồi
Tôi cũng có tài liệu này đây
Rồi mang nợp cho FBI để yêu cầu điều tra
Cho nên ở thời đại này
Tính xác thực của thông tin đã trở thành vấn đề cực kỳ nghiêm trọng
Thứ 2
Việc tạo ra nội dung không còn là đặc quyền của phóng viên nữa
Mà bất kỳ cá nhân nào cũng có thể tạo nội dung
Giống như chúng ta đăng bài trên X, Youtube, Facebook, Instagram hiện nay
Vấn đề này dẫn đến điều gì
Nó sẽ mang đến hậu quả như thế này
Chúng ta biết rằng khả năng xử lý thông tin của con người là có hạn
Một ngày tôi đọc 10 tin tức
Tôi còn có thời gian để tiêu hóa, để suy nghĩ
Nhưng khi có tới 100 tin tức
Tôi không còn thời gian suy nghĩ nữa
Tôi chỉ muốn lướt thật nhanh để tiêu hết
Nhưng thực tế khả năng xử lý thông tin của tôi vẫn chỉ có hạn
Khi đọc 10 tin, tôi có thể dành 10 phút cho mỗi tin
Khi có 100 tin, tôi chỉ có thể dành 1 phút cho mỗi tin
Nghĩa là khoảng thời gian tập trung chú ý
Attention Pants của con người
Ngày càng ngắn đi
Đây chính là hiện tượng đã xảy ra trong thời đại mạng xã hội
Thời đại Internet 2.0
Khi khắp nơi trên YouTube, Facebook
Trang ngập tin tức sự chú ý của con người ngày càng ngắn lại
Khi sự chú ý ngày càng ngắn
Con người sẽ mất dần khả năng ngồi xuống đọc và suy nghĩ một cách nghiêm túc sâu sắc
Con người sẽ ngày càng trở nên ngốc hơn
Lúc này những nội dung mà con người dễ tiếp cận nhất
Không phải là những phân tích có chiều sâu, có logic nữa
Mà là những khẩu hiệu, những biểu ngữ
Những nhãn dáng cảm xúc
Cho nên trong thời đại Internet 2.0
Thời đại truyền thông cá nhân, tiếng nói càng cực đoan
Càng dễ được nghe thấy
Bởi vì trước một biển thông tin bùng nổi như vậy
Thứ nổi bật nhất, sáng nhất, dễ đập vào mắt nhất
Chính là những thứ cực đoan nhất
Đây cũng chính là lý do vì sao từ khi có Internet
Các phương tiện truyền thông ngày càng cực đoan hơn
Vì mọi người không còn tranh nhau đưa tin nữa
Bởi ai cũng có thể chia sẻ lại tin tức
Mà là họ tranh nhau bình luận về tin tức
Khi ai cũng có thể bình luận, ai cũng có thể tạo nội dung
Thì những bình luận cực đoan nhất
Chính là những thứ dễ nhảy vọt lên, thu hút sự chú ý nhất
Nếu như ở thời đại Internet 2.0
Thông tin đã cực đoan và gây chia rẽ xã hội đến mức này rồi
Thì khi bước vào kỷ nguyên AI
Khi tốc độ tạo nội dung có thể nhanh hơn
Hiện tại hàng trăm, hàng ngàn, hàng vạn lần
Con người sẽ hoàn toàn không thể tiêu hóa nổi
Lúc đó con người sẽ phải dựa vào chính AI
Để tiêu hóa thông tin giúp mình
Elon Musk từng nói trong buổi phỏng vấn với Joe Rogan rằng
Tương lai trên điện thoại sẽ không còn app nữa
Hiện tại chúng ta phải cài nhiều app tin tức như
Fox News, Wall Street Journal mở app ra mới đọc được tin
Nhưng tương lai thì không cần nữa
Tương lai chỉ cần hỏi AI
Hôm nay có chuyện gì xảy ra trên thế giới
AI sẽ tự động đi gom tin khắp nơi
Biên tập lại rồi báo cáo cho bạn
Chủ nhân ơi hôm nay có những việc thế này thế kia
Nhưng vấn đề là thuật toán của nó là gì
Ai kiểm soát thuật toán đó
Thứ mà nó trình bày cho bạn liệu có phải là một thế giới chân thực hay không
Bản thân những điều này là vấn đề
Vậy nên nhiều người thật sự cảm nhận một cách sâu sắc rằng
Trong thời đại AI này khi thông tin bùng nổ
Con người sẽ ngày càng tiếp xúc với những thông tin cực đoan hơn
Đó là điểm thứ nhất
Điểm thứ hai là lòng tin giữa người với người sẽ ngày càng suy giảm
Trước đây mọi người tin tưởng truyền thông
Ai cũng nghĩ rất nhiều tin tức trên báo chí là giả
Ví dụ ngày xưa nếu tôi muốn bán cho bạn một món hàng
Tôi giới thiệu với bạn rằng đây là sản phẩm cực kỳ tốt
Có thể chữa được cái này cái kia
Rồi tôi gửi email cho bạn
Lúc đó bạn sẽ nghĩ rằng đây là một công ty đang rất nghiêm túc
Đang thật sự quan tâm đến nhu cầu của mình
Rồi mới giới thiệu một sản phẩm có thể giải quyết vấn đề
Bạn sẽ dành thời gian đọc
Nhưng đến thời đại AI
Một email như vậy chỉ cần một cái là có thể tạo ra hàng nghìn hàng vạn phiên bản được cá nhân hóa
Đều gọi đúng tên bạn
Đều nói đúng vấn đề của bạn
Rồi sau đó giải thích tại sao sản phẩm của họ lại giải quyết được vấn đề của bạn luôn
Thế nhưng bạn biết rõ cái email đó là do AI tạo
Khi một ngày bạn nhận được cả ngàn email như thế
Bạn sẽ không biết nên đọc cái nào
Cũng không biết nên tin cái nào
Cho nên giải pháp tốt nhất có lẽ là không đọc cái nào cả
Đây chính là vấn đề về cuộc khủng hoảng niềm tin
Và cuộc khủng hoảng trí tuệ
Mà nhân loại sẽ phải đối mặt rất nhiều trong thời đại AI
Những vấn đề này sẽ đưa chúng ta bước vào một lĩnh vực
Hoàn toàn chưa từng biết tới
Bên ngoài thì trông như AI đang phục vụ con người
Nhưng thực tế con người lại dần dần trở thành nô lệ của AI
Bởi vì mọi thứ bạn biết đều là do nó nói với bạn
Mọi quyết định của bạn đều là do nó gợi ý
Khi bạn không biết mình nên làm gì
Bạn hỏi AI, nó sẽ đưa ra quyết định thay anh
Thực chất bạn đã trở thành một nô lệ của nó rồi
Đây chính là vấn đề nghiêm trọng nhất mà AI mang lại
Sự mất đi tự do của cá nhân
Bạn tưởng mình đang sống rất thoải mái
Muốn làm gì thì làm, nhưng thực tế bạn đã không còn tự do nữa
Elon Musk khi trả lời phỏng vấn của Joe Rogan
Có nói rằng tương lai sẽ có thu nhập cơ bản phổ quát
Mỗi thanh niên mỗi tháng được phát 20.000 đô la
Có thể không làm gì cả
Nhưng nếu con người mà không làm gì
Thì họ thật sự hạnh phúc chăng
Ví dụ như bây giờ, chúng ta tự tay làm ra một món đồ thủ công đẹp mắt
Hoặc đen được một chiếc áo len thật xinh
Hoặc nấu được một món ăn ngon tuyệt
Bạn sẽ thấy có cảm giác thành tựu rất lớn
Thế nên nếu tương lai tất cả những việc này đều bị AI thay thế hết
Thì giá trị của chúng ta nằm ở đâu?
Rất nhiều người sẽ mất phương hướng sống
Sẽ mất đi ý nghĩa cuộc đời
Mọi người biết chăng, các nhà khoa học từng làm một thiết nghiệm nổi tiếng
Gọi là vũ trụ số 25
Tên tiếng Anh là Universe 25
Thực ra các nhà khoa học muốn tạo ra một môi trường hoàn hảo cho chuột
Không có thiên địch, không có mèo
Thức ăn thì thừa thải, nước uống đầy đủ
Muốn giao phối sinh con lúc nào cũng được
Cuộc sống cực kỳ nhan hạ, muốn làm gì thì làm
Họ tạo ra cái gọi là vũ trụ số 25
Trước đó 24 vũ trụ tương tự đều đã thất bại và bị hủy diệt
Ban đầu thì lũ chuột rất hạnh phúc
Sinh sản ào ào, đông vui lắm
Nhưng sau đó thì chúng không cần phải đi kiếm ăn nữa
Dần dần chúng trở nên vô công rỗi nghề
Khi đã vô công rỗi nghề rồi thì rất nhiều con chuột
Mất đi ý nghĩa tồn tại của một con chuột
Chúng bắt đầu cực kỳ quan tâm đến ngoại hình
Điều mà chúng ta thật khó tưởng tượng nổi ở chuột
Chuột đực cũng bắt đầu chăm chút lông lá
Màu sắc bộ lông y như chuột cái
Rồi nằm ương ra đó chẳng làm gì
Thậm chí đến ham muốn giao phối cũng không còn
Kết quả cuối cùng là một số con trở nên cực kỳ bạo lực
Chúng tấn công, đánh bại chuột khác
Chỉ để có cảm giác mình mạnh mẽ
Nhưng đến cuối cùng thì ngay cả chút bạo lực ấy cũng mất luôn
Tất cả đều nằm im thinh thích chẳng muốn làm gì nữa
Và cả vũ trụ số 25 ấy cuối cùng sụp đổ hoàn toàn
Toàn bộ quần thể chuột tuyệt vệt
Đây là một thí nghiệm có thật 100%
Không phải tiểu thiết khoa học biển tượng đâu
Thí nghiệm này dùng chuột để mô phỏng xã hội
Khi bạn có đủ thức ăn, nước uống, tình dục
Mà chẳng cần bỏ ra bất kỳ nỗ lực nào thì xã hội sẽ đi đến đầu
Thật ra khi bạn làm việc bạn mới có cảm giác thành tựu
Nếu không bạn sẽ cảm thấy như mình bị mất động lực
Giống như một câu thơ mà tôi rất thích
Tráng trí tiêu trầm thổ nhất khâu
Nghĩa là khi mất đi hùng tâm tráng trí
Thì chẳng khác nào một đống đất
Bạn thật sự đã mất đi ý nghĩa cuộc sống
Cho nên khi ai xem thí nghiệm này
Họ sẽ thấy đáng sợ kinh khủng
Nếu tương lai con người thật sự bị máy móc thay thế hết
Không cần làm gì nữa thì lúc đó chúng ta tưởng là đang nghỉ dưỡng
Hay gì đó sung sướng lắm
Nhưng thật ra đến lúc ấy bạn sẽ chẳng còn khái niệm ấy nữa đâu
Bạn sẽ hoàn toàn mất đi ý nghĩa cuộc sống
Vậy thì dựa vào góc độ triết học
Khi người ta mất đi ý nghĩa cuộc sống họ sẽ làm gì?
Một số người khi đột nhiên cảm thấy cuộc đời không còn ý nghĩa nữa
Họ sẽ tìm ý nghĩa cao hơn
Ví dụ như tu luyện, đi tìm thường đế
Đi tìm những thứ vĩnh cữu
Còn một số người khác thì nghĩ rằng so với vĩnh cữu
Đời người quá ngắn ngũi, quá nhỏ bé
Thế là họ sẽ chọn sống cho hiện tại, hưởng thụ kịp thời
Nếu chỉ sống được vài chục năm thôi
Trong bài Lâm Giang Tiên
Chính ở đoàn giới thiệu của Tam Quốc Diễn Nghĩa
Dương Thận đã viết như thế này
Trường Giang cuồn cuồn chảy về đông
Bạc đầu ngọn sóng cuốn anh hùng
Thị phi thành bại theo dòng nước
Sừng sửng cơ đồ bỗng hóa không
Núi xanh vẫn còn đó
Bao độ ánh chiều tà
Chúng ta cứ thử nói thế này
Nếu nền văn minh nhân loại đã từng có rất nhiều lần
Thì có ai còn nhớ tên những vị anh hùng vĩ đại của nền văn minh trước đây hay không?
Họ giờ đang ở đâu?
Đều là người của Thiên Cổ
Nhưng trong cái sự vô thường ấy
Dương Thận lại thấy được sự vĩnh hằng
Thanh sơn y cụ tại, kỹ độ tịch dương hồng
Vậy thì nếu người bình thường cho rằng
Ai rồi cũng là người Thiên Cổ
Vậy thì chẳng thà cứ ăn chơi cho sướng đời còn hơn
Thật ra nhiều người sẽ dọn con đường sau
Vì nếu tương lai không thể dự đoán được
Mà con người lại quá nhỏ bé
Thì thôi cứ tranh thủ hiện tại ăn chơi cho đáng sống
Tất nhiên kiểu tư duy này chỉ xuất hiện trong một môi trường thiếu niềm tin
Hoặc trong một tâm thái không có tính ngưỡng
Tất nhiên cũng sẽ có người nhảy ra khỏi vòng xoáy đó
Tính chủ động của con người sẽ khiến họ đi tìm việc cần làm tiếp theo
Còn mối đe dọa thật sự mà AI mang lại
Bởi vì như Elon Musk nói rất thẳng thắng
Giờ mọi người đều chăm chú lắng nghe ông ấy nói
Vì ông ấy đã làm được mấy việc mà người ta từng cho là không thể
Ông ấy nói rằng đến năm 2030
Tức là chỉ còn 5 năm nữa thôi
Trí thông minh của AI sẽ vượt qua tổng trí thông minh của toàn thể loài người
Khi AI thông minh đến mức đó
Nó sẽ không thèm quan tâm quan hệ của nó với loài người là gì nữa
Với AI lúc ấy
Loài người chẳng khác gì đám kiến hôi
Nó sẽ không buồn đặt câu hỏi đó
Lúc ấy loài người sẽ ở vào vị trí của những con kiến
Có nguy cơ bị giậm chết bất cứ lúc nào
Quay lại với hiện tại thì nhân loại đang đối mặt với biến số cực lớn
Điều này dẫn chúng ta đến cuộc chạy đua AI giữa Mỹ và Trung Quốc
Nếu AI giúp thu hẹp khoảng cách giữa Trung Quốc và Mỹ
Nếu ông Tập Cận Bình cho rằng
Mình có thể đối đầu ngang ngựa với tổng thống Trump hoặc nước Mỹ
Thì AI có thể trở thành một thứ vũ khí cực kỳ mạnh
Có người sẽ muốn dùng AI để khống chế toàn nhân loại
Dù mọi người nghĩ thế nào
Thì cá nhân tôi vẫn thấy rất rõ
Ông Tập Cận Bình sẽ tiếp tục nắm quyền sau năm 2027
Ông ấy đã phát đi tín hiệu cực kỳ rõ ràng
Tại Hội nghị Trung ương 4 vừa rồi
Ông ấy không chỉ định quan chức dân sự làm chủ tịch quân ủy trung ương
Để làm người kế nhiệm
Điều đó có nghĩa là tại đại hội 21
Ông ấy cũng sẽ không có người kế vị
Còn cái gọi là cộng đồng chung vận mệnh nhân loại của ông ấy
Có thể coi đó là tầm nhìn cũng có thể coi đó là tham vọng
Trong cuộc đối đầu với tổng thống Trump hiện nay
Ông ấy nhận ra hai bên thật ra đều có thể kiềm chế lẫn nhau
Mỹ nắm cổ họng Trung Quốc ở phần mềm thiết kế chip
Máy quan khắc
Còn Trung Quốc lại nắm đất hiếm của Mỹ
Kết quả là không ai làm gì được ai
Chỉ còn cách lao vào cuộc đua gấp rút
Trung Quốc có rất đông người
Số người nghiên cứu AI cũng rất đông
Chủ tịch Nvidia Hoàng Nhân Huân từng nói
Mỹ chỉ có khoảng 200.000 người làm AI
Còn Trung Quốc có tới 1 triệu người
Mỹ làm việc 5 ngày 1 tuần mỗi ngày 6 đến 8 tiếng
Còn kỳ nghỉ lễ, nghỉ phép các kiểu
Trung Quốc thì 996, thậm chí 007
Làm việc điên cuồng
Cho nên Hoàng Nhân Huân cho rằng
Chỉ 1 hoặc 2 năm nữa thôi
Trung Quốc hoàn toàn có khả năng vượt Mỹ trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo
Nếu AI trở thành một công cụ cực kỳ mạnh mẽ như vậy
Thì nó sẽ trao cho phía Trung Quốc một thứ vũ khí cực kỳ đáng sợ
Trước giờ chúng ta vẫn nói rằng
Chính vì Mỹ có ưu thế quân sự áp đảo
Nên Trung Quốc sẽ không dám đánh Đài Loan
Vì nếu ông Tập đánh Đài Loan lúc này
Thì chỉ có thất bại và tự sát chính trị mà thôi
Nhưng nếu nhờ AI vũ khí hóa
Mà sức mạnh quân sự của Trung Quốc có thể ngang ngửa
Hoặc ít nhất là đủ để gây khó khăn lớn cho Mỹ
Thì lúc đó việc ông Tập đánh Đài Loan
Sẽ không còn là chuyện hoàn toàn không thể nữa
Cho nên cuộc cạnh tranh AI trong tương lai
Có khả năng sẽ làm thay đổi trật tự quốc tế
Còn từ góc độ triết học
Cái mà Elon Musk gọi là sự thành vượng bền vững ấy
Những người có tín ngưỡng cho rằng nó sẽ không tồn tại
Bởi vì con người mang theo nghiệp lực mà đến
Không thể nào chỉ vì phát minh ra robot
AI mạnh đến đâu thì nghiệp lực biến mất
Ngày ngày chỉ ăn ngon mặt đẹp chơi bời nghỉ ngơi
Không thể có chuyện đó chắc chắn sẽ có chuyện xảy ra
Chỉ là không biết nó sẽ ra như thế nào thôi
Cho nên con người sống ở đời là một quá trình mài dũa
Là sự tôi liện
Phải trải qua khổ nạn rồi xem mình giữ vững được hay không
Những điều này sẽ không thay đổi chỉ vì có AI xuất hiện
Chỉ là hoàn cảnh môi trường xuất hiện những điều đó sẽ khác đi mà thôi
Thật sự điều chúng tôi lo lắng là thế hệ trẻ
Mọi người biết vì sao không?
Bởi vì người lớn đã sống trong thời đại không có máy tính
Đọc sách giấy, sống nhiều năm mà không có AI
Họ đã từng chứng kiến tin giả, đã từng bị lừa dối
Họ đã thấy những thứ đó
Nên họ có sức đề kháng, có miễn dịch
Nhưng thế hệ sau thì sao?
Đứa trẻ sinh ra đã sống trong thế giới ngập thông tin và AI
Ai sẽ dạy chúng tư duy phản biện?
Ai sẽ huấn luyện chúng khả năng thận trọng phân biệt đúng sai?
Nếu trong đầu chúng không có đủ kiến thức
Không có đủ dữ liệu
Thật sự chúng sẽ không có khả năng phán đoán
Trong thời đại bùng nổ thông tin
Khoảng thời gian con người tập trung chú ý ngày càng ngắn lại
Mọi người có thấy không giờ tra cứu thông tin quá dễ
Rất nhiều thứ mình không buồn nhớ nữa
Cứ nốt lại hoặc cứ search là ra
Nhưng mọi người biết không khả năng phân tích của con người
Dựa trên dữ liệu có sẵn trong não
Người nguyên thủy không có chữ viết
Mọi thứ truyền miệng nên trí nhớ được rèn luyện đến mức kinh khủng
Phải nhớ chính xác từng chữ để truyền lại cho đời sau
Khi chữ viết ra đời
Đã có người phản đối vì cho rằng nó làm suy yếu trí nhớ con người
Bây giờ có máy tính có AI
Tra cứu càng dễ dữ liệu trong đầu con người càng ít đi
Mà dữ liệu chính là nền tảng để xử lý
Để phân tích mọi thứ
Không có dữ liệu thì bạn xử lý cái gì, phân tích cái gì
Cho nên con người tương lai nếu trí nhớ yếu
Khả năng phân tích kém
Họ sẽ cực kỳ dễ bị lừa
Và họ sẽ trở thành useful idiots
Những kẻ ngu ngốc hữu dụng cho những kẻ thao túng
Nhìn vào chính trị Mỹ hiện nay có thể đơn giản hóa
Cực kỳ thành cuộc bầu cử giữa người già và người trẻ
Nếu cứ thế này thì người trẻ chắc chắn thắng
Cho nên khi người già còn sống còn nắm tài nguyên
Còn suất lực, người già có trách nhiệm
Những người có tài nguyên ở Mỹ có trách nhiệm
Những người lớn tuổi có trách nhiệm
Dù là về AI hay về lý tưởng trị quốc
Về giá trị của nước Mỹ
Người lớn tuổi phải làm tròn bổ phần của mình rồi mới ra đi
Đó là trách nhiệm của người lớn tuổi
Thế giới này đang là một thế giới xung đột giá trị
Thậm chí là một thế giới đang suy đồi
Cho nên những người lớn tuổi, những người có tài nguyên thật sự có trách nhiệm
Hãy nỗ lực học tập không ngừng
Nỗ lực truyền bá, ủng hộ những sự nghiệp truyền bá đúng đắn
ủng hộ những kênh truyền thông thật sự tốt
Đó là điều chúng ta có thể làm ngay bây giờ
Và hiệu quả là tức thì
Truyền được tới ai là có hiệu quả tới người đó
Charlie Coates là một ví dụ
Anh ấy gần như đã dành cả cuộc đời cho việc này
Chúng ta có thể không cần đến mức hy sinh cả tính mạng
Nhưng chúng ta thật sự có trách nhiệm để lại tư tưởng
Để lại giá trị cho thế giới này
Quý khán giả có nhìn nhận như thế nào?
Hãy để lại bình luận bên dưới
Nếu quý khán giả thấy video này hữu ích
Thì hãy ủng hộ chúng tôi bằng một subscribe
Một like và một comment
Để chúng tôi xây dựng chương trình hoàn thiện hơn
Nếu có nhà ý
Thì quý khán giả có thể mời chúng tôi một ly cà phê
Bằng liên kết bên dưới
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn
Hẹn quý khán giả trong những bài bình luận tiếp theo
