thainguyen.gov.vn Chiêm ngưỡng vẻ đẹp cổ kính của Cụm di tích Đình - Chùa Hộ Lệnh - Thái Nguyên hành trình khám phá Theo văn bia "Hậu phật bi Ký" còn được lưu giữ tại chùa Hộ Lệnh, ngôi chùa này được dựng vào triều nhà Nguyễn (từ năm 1848 – 1936), xưa thuộc thôn Hộ Lệnh, xã Triều Dương, huyện Tư Nông, phủ Phú Bình, xứ Thái Nguyên. Chùa Hộ Lệnh có tên chữ là "Linh Quang Tự",Năm 2010, chùa Hộ Lệnh được xếp hạng Di tích Kiến trúc nghệ thuật cấp tỉnh.
Qua nghiên cứu và các chứng tích còn lưu giữ tại chùa đã minh chứng, làng Hộ Lệnh là một làng cổ đã được hình thành từ lâu đời. Sau khi có làng, chùa Hộ Lệnh mới được dựng vào khoảng thế kỷ 18. Chùa Hộ Lệnh được xây dựng cạnh đình làng Hộ Lệnh, được bố trí theo kiểu "Thần phật tương quan" nằm trên địa thế cao ở trung tâm của làng.
Ngôi chùa là nơi thờ phật, có tiền tế và hậu cung, được xây dựng trên bố cục: Tam quan – sân chùa – tiền đường – hậu cung – sân sau – nhà tổ.
Tam quan được xây dựng theo lối kiến trúc truyền thống có hai tầng mái, lợp ngói mũi, hai đầu bít đốc, dưới có bổ cột trụ, có khắc ghi câu đối, giữa mở một cửa, hai bên hai cửa giả, kế hai bên tam quan bố trí hai cửa ngách có mái che.
Tam quan nối liền với sân, sân được lát gạch Bát Tràng cổ, có xây tường bao quanh, dọc chân tường là bục cao 60cm gắn hai hàng bia đá . Đặc biệt nhất, tại chùa Hộ Lệnh hiện còn lưu giữ 27 bia đá, đều được khắc chữ Hán Nôm. Hiện nay, chùa Hộ Lệnh là nơi có số lượng văn bia nhiều nhất tỉnh Thái Nguyên. Ngoài ra, chùa Hộ Lệnh hiện còn lưu giữ được một chuông đồng thời Nguyễn (năm 1862). Đây là những hiện vật mà rất ít chùa trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên còn lưu giữ được. Bên cạnh chùa Hộ Lệnh là đình Hộ Lệnh, được xây dựng liền kề tạo thành một quần thể di tích kiến trúc nghệ thuật độc đáo.
Xin kính chào quý vị khán giả của Thái Nguyên Hành Trình Khám Phá.
Thưa quý vị, thời tiết mùa thu thật đẹp, rất thích hợp cho những chuyến đi đúng không ạ?
Nếu như mùa hè nóng bỏng thì rất nhiều người sẽ lựa chọn những chuyến đi biển
hay là lên những nguyên núi cao để tận hưởng được không khí mát mẻ.
Thì vào mùa thu tuyệt vời như thế này thì rất nhiều du khách sẽ lựa chọn những địa điểm tĩnh tại
để có thể cảm nhận trọn vẹn không khí của mùa thu.
Và Thái Nguyên Hành Trình Khám Phá hôm nay sẽ giới thiệu tới quý vị khán giả một địa điểm như vậy.
Quần thể di tích Đình Chùa Hậu Lệnh nằm ở xóm chung của Làng Hậu Lệnh
thuộc xã Điểm Thụy, huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên.
Cách trung tâm thành phố Thái Nguyên khoảng 22 km về phía Đông Nam.
Xung quanh quần thể di tích Đình Chùa Hậu Lệnh là xóm Làng Bình Yên,
đồng ruộng mênh mông, hoáng mát, xen kẽ với vỏ đồi tự nhiên
tạo nên phong cảnh đẹp, trữ tình, hấp dẫn du khách khi đến tham quan.
Theo lịch sử truyền lại, Đình Hậu Lệnh được xây dựng từ thời Nhà Lê
còn Chùa Hậu Lệnh xây dựng sau vào khoảng đời Nhà Nguyễn.
Đình Làng ở đây là có từ thế kỷ 17, tức là 1738.
Có cái đình này, cái đình này sẽ có 6 làng.
Làng này là thờ thanh Hoàng Làng để giám hộ cho nhân dân trong làng,
làm phát đạt, mưa thuận gió hỏa cầu cho cộng thái dân an.
Trong lịch sử quá trình thì là năm kháng chiến trong Pháp
thì có cơ quan công an Bắc Linh nhờ địa phương đây nhốt phạm nhân,
nhốt trong đình này.
Năm 46, 47, 48 là bắt đầu tình báo của Pháp cho biết là nó sẽ đem bom ở đây.
Đem lên chỗ Baratacun.
Nên Baratacun thì được 10 hồi trời, được 3 hôm là bắt đầu bị bom đánh ở đây.
Thực chất bom đánh ở đây, đằng sau 1 quả, đằng trước là 1 quả, không quả nào nổi.
Thế kỷ trong Mỹ, cái bộ tư lệnh phòng không quân nhờ cái điểm đây
làm kho chứa vũ khí.
Bom Mỹ cũng đánh, nhưng mà không trúng, không nổ.
Thế sau đó thì là khi hòa bình lập lại thì người ta rút đi.
Thế còn cái đình này là năm 1738.
Trước đây là cái cửa đình thì không có gì hết.
Còn cái cửa này là từ khi đón bằng di tích thì bắt đầu mới làm.
Năm 2001 là được cấp quốc gia công nhận là di tích lịch sử kiến trúc nghệ thuật.
Đình hội lệnh phụng thờ các vị Thành Hoàng Làng là Cao Sơn Quý Minh và Tam Giang.
Theo truyền thuyết dân gian, họ là những người thuộc tướng
giúp Vua Hùng đánh giặc giữ nước, lập nhiều công lớn
và trở thành những anh hùng dân tộc được lưu truyền trong dân gian
và được nhiều địa phương tôn thành Thần Thành Hoàng Làng
để thờ phụ và bảo vộ cuộc sống bình yên cho dân làng.
Trải qua thời gian, đình hội lệnh vẫn bảo lưu dáng vẻ kiến trúc uy nghi, cổ kính.
Di tích đình hội lệnh không những có giá trị về lịch sử, kiến trúc nghệ thuật
mà còn gìn giữ được một khối lượng hiện vật đa dạng, phong phú
gồm bia đá, ngọc phả, hoành phi, câu đối, đồ thờ cúng.
Đình hội lệnh đã được nhà nước công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia
theo quyết định số 04 ngày 19 tháng 1 năm 2001.
Đình không chỉ là một di tích cổ, đây còn là niềm tự hào của người dân Điểm Thụy.
Theo tài liệu được ghi chép, đình được xây dựng vào khoảng thế kỷ thứ 18
dưới thời nhà Lê, thờ anh hùng dân tộc Dương Tự Minh và các hậu thần.
Đình nằm trên một địa thế cao ở trung tâm làng Hộ lệnh,
có kiến trúc theo hình chữ Đinh, với cấu trúc theo phong cách truyền thống dân tộc thường thấy
ở các đình chùa Việt Nam là ba gian, hai trái.
Chúng tôi là vẫn thường là giáo dục cho nhân dân và thế hệ trẻ sau này là
đây là của rất là hiếm quý cha ông các cụ chúng ta để lại
nên mọi người đều phải có trách nhiệm bảo quản và phải trôn trọng.
Mái đình kết cấu bằng 8 bộ vị kèo được trang trí theo chủ đề tứ linh,
lòng ly, quỳ phượng và liên kết bằng vỗ đinh.
Tại gian giữa đình nối liền với hậu cung có treo bức hoành phi,
hai bên là câu đối tạo bố cục cân xứng có giá trị thẩm mỹ cao.
Ở giữa đình có bức bình phong lưỡng long trầu nguyệt được trang trí trước nơi thở cúng.
Cạnh bên là hàng cột được sơn son thiếp vàng từ câu đầu xuống
tạo ra sự ngăn cách rõ ràng giữa gian giữa và hậu cung.
Vật liệu xây dựng đình được lựa chọn là các vật liệu cổ truyền
có sức chịu lực lâu bền như gạch đá ôm, gạch chỉ, ngói đỏ về rồng
tạo thấy vững chắc cho tổng thể ngôi đình.
Thưa quý vị và các bạn,
được dọn bước trong không gian linh thiêng và cổ kính của Cụm Di tích Đình Đền Chùa Hậu Lệnh
thì chúng tôi đã cảm nhận được rất rõ sự yên bình và tĩnh tại của không gian Cụm Di tích đặc biệt này.
Và bên cạnh Đình Hậu Lệnh là Chùa Hậu Lệnh,
một di tích kiến trúc nghệ thuật cấp tỉnh.
Và ngay bây giờ chúng ta sẽ cùng khám phá di tích đặc biệt này.
Chùa Hậu Lệnh có tên chữ là Linh Quang Tự,
được xây dựng cạnh Đình Làng Hậu Lệnh,
được bố trí theo kiểu thần Phật tương quan,
nằm trên điện thế cao ở trung tâm của làng.
Ngôi chùa là nơi thờ Phật, có tiền tế và hậu cung,
được xây dựng trên bố cục, tam quan, sân chùa, tiền đường, hậu cung, sân sau và nhà tổ.
Tam quan được xây dựng theo lối kiến trúc truyền thống,
nối liền với sân, sân được lát gạch mắt tràng cổ,
có xây tưởng bao quanh, gắn với hai hàng bia đá,
với hai bẫy văn bia đều được khắc chữ Hán Nôm.
Đây được xem là báu vật của làng bởi những giá trị thời đại sâu sắc.
Không chỉ mang vẻ đẹp kiến trúc tổng thể,
du khách và Phật tử thập phương khi về tham quan và bản cảnh chùa
còn được khám phá những nét cổ kính riêng có,
mang đậm dấu ấn thời gian hàng trăm năm.
Năm 2010, chùa Hội lệnh được xếp hạng Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp tỉnh.
Trong ổn ào của xã hội hiện đại,
những người con của làng Hội lệnh vẫn đang từng ngày cùng chính quyền địa phương
và các ngành bảo tồn, lưu giữ và phát huy những giá trị của di tích cổ
như một sự trân trọng với lịch sử.
Theo lệ làng Hội lệnh vào đầu năm Tết Nguyên đán của dân tộc,
thường các gia đình trong làng và khách thập phương sẽ đến đỉnh Tháp Ngương Cầu May
với quan niệm được thần thành hoàng làng,
ban phúc cho cả năm luôn gặp sự may mắn.
Ngày mùng 4 tháng riêng âm lịch,
các vụ cao niên của làng tổ chức lễ cầu phúc, cầu tài, cầu bình yên
và mở hội đỉnh đầu xuân tổ chức nhiều trò chơi dân gian.
Không chỉ là chốn tâm linh có lịch sử lâu đời,
trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ,
chùa Hội lệnh còn là địa điểm sơ tán của nhân dân
và là nơi chú quân nghỉ ngơi của nhiều đơn vị lực lượng vũ trang
khi làm nhiệm vụ đi qua địa phương.
Ngày nay, không chỉ những Phật tử thường xuyên nuôi tới,
không gian của cụ di tích với nét hoài cổ riêng có
còn là nơi được các bạn trẻ rất yêu thích
và ghé thăm để chụp những bức hình lưu niệm đầy ý nghĩa.
Thưa quý vị và các bạn,
Thái Nguyên Hành Trình Khám Phá luôn luôn mong muốn giới thiệu tới quý vị
vẻ đẹp của đất và người Thái Nguyên
với những điểm đến vô cùng độc đáo và thơm mộng.
Và chúng tôi hy vọng rằng với những gợi ý của Thái Nguyên Hành Trình Khám Phá
thì sẽ giúp cho quý vị có những hành trình thật là tuyệt vời
trong việc khám phá quê hương Thái Nguyên yêu dấu của chúng tôi.
Và Thái Nguyên Hành Trình Khám Phá số này cũng xin được khép lại tại đây.
Cảm ơn quý vị khán giả đã quan tâm theo dõi.
Xin kính chào tạm biệt và hẹn gặp lại.