Bộ Chiến tranh tái cấu trúc, ‘Ngọn giáo phương nam’ được tung hoành khắp tân lục địa

Ôn Cố Tri Tân
1.7K người theo dõi
172 Lượt xem video·17 thg 12, 2025
☘️ Đăng ký kênh Youtube Ôn cố tri tân: bit.ly/3jjW9R2
☘️ Kênh Ôn Cố Tri Tân trên nền tảng Ganjing World: https://www.ganjing.com/channel/1fk15t0au3k3L47HGBt16Yojh1mm0c
☘️ Kênh Ôn Cố Tri Tân - Góc nhìn trên nền tảng Ganjing World: https://www.ganjingworld.com/channel/1ge5ul8vf355QTd3VFRspskdr1ip0c
☘️ Ủng hộ chúng tôi tại: https://www.buymeacoffee.com/OnCoTriTan
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Nước Mỹ dưới thời Tổng thống Trump không còn muốn làm người khổng lồ gánh vác thế giới đến mức còng lưng.
Mà Mỹ giờ đây chỉ muốn mình làm số 1 thế giới.
Nghe có vẻ giống nhau, nhưng thực tế là khác nhau.
Ở trước, Mỹ muốn sửa thế giới.
Ở sau, Mỹ muốn làm tốt chính mình.
Giống như câu nói của nhò già,
viện nhân bất phục tắc tu văn đức dĩ lai chi.
Nghĩa là người xa không phục thì mình tu văn đức để họ tự đến quy phục.
Đây chính là ý nghĩa của việc bộ chiến tranh Mỹ đang tái cấu trúc lại quân đội.
Cũng có thể nói là làm sống lại học thuyết Monroe.
Ở một diễn biến khác, Tổng thống Trump đã phản công Trung Quốc trong chiến tranh nhà phiến thế kỷ 21.
Liệt kê fentanyl là vũ khí hủy diệt hàng loạt.
Điều này sẽ tác động cực mạnh đến quan hệ Mỹ-Trung,
có thể giúp Mỹ có thêm một quân bài để ngăn chặn Trung Quốc.
Rốt cuộc đây là những sự việc gì?
Nhưng trước khi vào phần bình luận,
kính mời quý khán giả hãy like, subscribe kênh Bồn Cố Tri Tân
để cập nhật những phân tích độc đáo nhất.
Trước khi nói về việc quân đội Mỹ tái cấu trúc thì có một thông tin liên quan
đó là ngọn giáo phương Nam của Mỹ,
tức là lực lượng đặc nhiệm liên hợp ở ngoài khơi Venezuela
đã tiến hành tấn công chí mạng vào 3 tàu do tổ chức khủng bố chỉ định vận hành.
Cơ bản là 3 tàu vận chuyển ma túy.
Quân Mỹ phát động tên lửa đánh chìm 3 tàu này,
tức là tiêu diệt 8 tên khủng bố ma túy.
Đây là lần tấn công mới nhất trong chuỗi hơn 20 lần tấn công liên tục của ngọn giáo phương Nam.
Tin tức này dẫn chúng ta đến thông tin tiếp theo,
đó là bộ chiến tranh Mỹ đang chuẩn bị cải cách hệ thống chỉ huy quân sự
với quy mô lớn nhất trong mấy thập kỷ.
Bộ chỉ huy chiến đấu Combatant Command
có phần giống với quân khu của Trung Quốc,
nhưng Mỹ không có khái niệm quân khu mà gọi là Command.
Có 11 Command tức là 11 bộ tư lệnh,
giờ dự định giảm xuống còn 8.
Kế hoạch này sẽ được trình lên Bộ trưởng Bộ Chiến tranh PTSS.
Nội dung cụ thể là gì?
Đó là hợp nhất bộ tư lệnh trung tâm Mỹ, Central Command,
bộ tư lệnh châu Âu, European Command
và bộ tư lệnh châu Phi, Africa Command
thành một bộ tư lệnh duy nhất gọi là bộ tư lệnh quốc tế,
US International Command.
Bộ tư lệnh trung tâm là gì?
Nó chính là chỉ Trung Đông,
chịu trách nhiệm khu vực Trung Đông,
còn gọi là CENTCOM.
Bộ tư lệnh chịu trách nhiệm phòng thủ châu Âu gọi là EUCOM.
Còn chịu trách nhiệm châu Phi gọi là AFRICOM.
Ba cái này hợp nhất lại đổi thành bộ tư lệnh quốc tế.
Như vậy giảm đi 2 bộ tư lệnh.
Ở lãnh thổ nước Mỹ có bộ tư lệnh phương Nam,
chịu trách nhiệm biển Carribean Trung và Nam Mỹ.
Còn có bộ tư lệnh phương Bắc,
chịu trách nhiệm phòng thủ lãnh thổ Mỹ,
bao gồm cả Canada và Mexico.
Giờ hợp nhất lại thành một bộ tư lệnh châu Mỹ,
US America Command,
biết tắt là AMERICOM.
Điều này phản ánh sự dịch chuyển trọng tâm
của Tổng thống Trump sang Tây Bán Cầu.
Các bộ tư lệnh khác vẫn giữ nguyên.
Những bộ tư lệnh còn lại bao gồm
bộ tư lệnh Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương,
Indo-Pacific Command,
bộ tư lệnh mạng Cyber Command,
bộ tư lệnh lực lượng đặc biệt Special Operations Command,
bộ tư lệnh không gian Space Command,
bộ tư lệnh chiến lược Satellite Command,
bộ tư lệnh vận tải Transportation Command
phụ trách công tác hậu cần.
Kế hoạch này giống hệt
chiến lược an ninh quốc gia của Tổng thống Trump.
Chiến lược an ninh quốc gia dạy 33 trang
của Tổng thống Trump
được tấm gọn trong một câu
thì đó chính là
Mỹ không làm cảnh sát quốc tế nữa,
chỉ muốn làm số một thế giới.
Bộ chiến tranh cũng nói rằng
những ngày mà Mỹ gánh vác
toàn bộ trật tự thế giới đã kết thúc.
Đương nhiên,
một thay đổi lớn như vậy
cần quốc hội phê chuẩn,
không phải ngũ giác đài tự quyết là xong.
Vì quốc hội phải phê chuẩn,
nên cần đưa ra lý do đủ mạnh,
đủ thuyết phục.
Tổng thống Trump còn phải thuyết phục
quốc hội đồng ý làm việc này.
Chúng ta thấy rằng
trong các trọng điểm hiện có trên thế giới
thì chiến lược an ninh quốc gia đánh giá rằng
châu Mỹ xếp thứ nhất,
Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương thứ 2,
châu Âu thứ 3,
Trung Đông thứ 4,
Châu Phi thứ 5.
Việc tái cấu trúc quân đội Mỹ cho thấy
hàng 3, hàng 4, hàng 5
toàn bộ hợp nhất lại.
Hợp nhất như vậy đương nhiên sẽ dẫn đến
giảm nguồn lực phân bổ.
Cho nên ở điểm này,
thật sự các ông châu Âu đang lo sốt vó.
Châu Âu luôn trong trợ quân Mỹ
phòng thủ châu Âu,
bao gồm ngăn chặn mối đe dọa từ Nga.
Cho nên châu Âu cơ bản là
đầu thương nhập kho, mã phóng Nam Sơn,
vũ khí cất kho,
ngựa thả núi Nam.
Châu Âu mạnh nhất là Đức chỉ có
160.000 quân, Anh và Pháp
cũng chỉ khoảng 100-200.000 quân.
Cho nên châu Âu
dù giàu có, dân số đông,
quy mô kinh tế lớn đến đâu,
nếu không có vũ trang thì giống như
một phú ông không có khả năng tự vệ.
Gặp cường đạo xong vào nhà là chịu thua.
Việc này thật sự
lại một lần nữa đánh thức châu Âu.
Các ông phải tự chịu
trách nhiệm phòng thủ cho mình,
không thể trông chờ vào Mỹ.
Cho nên châu Âu, trung đông, châu Phi
toàn bộ hợp nhất.
Còn bên kia Đại Tây Dương
thì Nam Bắc Mỹ hợp lại thành
bộ tư lệnh châu Mỹ.
Nguồn lực sẽ chuyển nhiều hơn sang đây,
đây chính là chủ nghĩa Monroe.
Chủ nghĩa Monroe mà chúng tôi đã nói
ở bài trước, ý tức của nó
không phải Mỹ muốn bá quyền Tây bán cầu,
mà là sự tự do của Mỹ
phải từ Mỹ mở rộng ra Bắc Mỹ trước,
tức Canada và Mexico,
rồi mở rộng sang Trung
và Nam Mỹ. Cho nên Tổng thống Trump
từ khi nhậm chức đã nói muốn sắp nhập
Canada trở thành tiểu bang thứ 51
và nói muốn lấy lại
kênh đào Panama.
Tức là trước tiên ổn định Bắc Mỹ,
rồi Trung Mỹ, rồi Nam Mỹ,
bao gồm cả việc Tổng thống Trump đang điều binh
đến Venezuela. Tổng thống Trump
không muốn sân sâu của mình bị hóa đỏ.
Chủ nghĩa Monroe
nói về sự mở rộng tự do,
không phải xâm lược bằng quân đội,
mà là dựa vào sự thịnh vườn của Mỹ,
văn hóa Mỹ, chế độ chính trị
Mỹ, từ đó hấp dẫn
các nước khác nói theo.
Phương Tây gọi Mỹ là Shining City
upon a hill, thành phố
lấp lánh trên đỉnh đồi. Còn dùng
một câu của nho da thì đó là
viện nhân bất phục
tắt tu văn đức dĩ lai chi.
Người xa không phục thì chúng ta tu văn đức
của mình, để mọi người tự động
đến học theo, tự động quy phục.
Điều này dẫn chúng ta đến một
quốc gia Nam Mỹ đang có sự thay đổi
lớn, đó chính là Chile.
Hàng chục nghìn người ở Chile
đã đổ ra đường ăn mừng sự trỗi
dậy của cánh hữu. Lãnh đạo
bảo thủ của Chile tên là Castro
đã đánh bại đối thủ với cách
biệt gần 20%,
giành chiến thắng áp đảo để trở thành
Tổng thống Chile. Vậy Castro
thắng được nhờ hai nguyên nhân chính.
Thứ nhất là tình hình an ninh
Chile xấu đi. Thứ hai
là vấn đề di dân bất hợp pháp.
Đây là hai yếu tố then chốt
dẫn đến kết quả bầu cử lần này.
Thật ra Chile vốn là
một trong những quốc gia an toàn nhất
Mỹ Latin, nhưng những năm gần đây
các băng đảng tội phạm
bắt đầu bám rễ tại đây, lợi dụng
biên giới sa mạc phía bắc quản lý
lỏng lẽo giáp với Peru và Bolivia,
tiếp xúc với các nước láng giềng
sản xuất cocaine để
kiếm tiền. Một khi trùm ma túy
đã bám rễ thì sẽ mang
theo vô số tội phạm bạo lực.
Gần đây, nguồn di dân
bất hợp pháp chủ yếu đến từ Venezuela.
Mọi người đề biết rằng trong gần
10 năm qua, Venezuela
có 8 triệu người tị nạn chạy khỏi đất nước.
Từ dân số hơn 30 triệu
giảm còn hơn 20 triệu.
Họ đã chạy đi đâu? Chạy sang
các nước láng giềng Nam Mỹ, trong đó
có Chile. Gây ra rất nhiều
phiền phức cho Chile. Sau
khi kết quả bầu cử được công bố,
Ngoại trưởng Rubio đã nhanh chóng chúc mừng
chiến thắng của Kas, và
bày tỏ rằng Mỹ và Chile có thể
tăng cường hợp tác sâu hơn trên nhiều
lĩnh vực ưu tiên. Rubio nói
Chúng tôi luôn mong đợi được hợp tác
chặt chẽ với chính phủ của ngài
để làm sâu sắc thêm quan hệ đối tác
và thúc đẩy sự thịnh vượng
chung của Tây Bán Cầu.
Chủ nghĩa Monroe của Mỹ đã hồi sinh
dưới thời Tổng thống Trump.
Chỉ trong năm nay, Ecuador đã
chuyển hướng bảo thủ, El Salvador
cũng chuyển hướng bảo thủ,
Argentina trong cuộc bầu cử giữa kỳ
cũng chuyển hướng bảo thủ,
Bolivia trong cuộc bầu cử
Tổng thống chuyển hướng bảo thủ,
Honduras dự kiến sẽ chuyển hướng
bảo thủ, vậy Chile là quốc gia
thứ sáu. Nói một chút
về lịch sử của Chile,
năm 1990, nhà độc tài
quân sự Pinochet người đã cai trị
Chile nhiều năm, đã
từ chức sau cuộc trưng cầu dân ý
năm 1988, từ đó Chile
khôi phục dân chủ. Sau khi
khôi phục dân chủ, chính phủ Trung tả
đã lên nắm quyền. Họ
tiếp tục chính sách tự do hóa
kinh tế của Pinochet. Điều này
là tốt nhưng đồng thời tăng cường
phúc lợi xã hội giảm nghèo đói,
thúc đẩy cải cách xã hội chủ nghĩa
bao gồm cả cải cách văn hóa
như hợp pháp hóa ly hôn v.v.
Vì Chile vốn
là một quốc gia thiên chú giáo,
trước đây không cho phép ly hôn.
Nhưng tất cả đều được nới lỏng.
Họ nắm quyền khoảng
20 năm. Đến năm
2010, tỷ phú
tên Pinedra thuộc phe trung hữu
đắc cử chấm dứt 20 năm
cầm quyền của Trung tả.
Ông ấy tập trung vào tăng cường kinh tế
và tái thiết sau trận động đất lớn
năm 2010. Sau
4 năm, con lắc lại quay về
bên kia. Tổng thống
Trung tả lại lên nắm quyền,
thúc đẩy cải cách lớn hơn như giáo dục
đại học miễn phí, cải cách thuế,
hợp pháp hóa phá thai,
tiếp tục đẩy mạnh chính sách xã hội
chủ nghĩa. Kết quả là
kinh tế chậm lại và người dân biểu tình.
Từ đó đến nay, các đảng phái
luân phiên cầm quyền giống hệt như
sự luân phiên đảng phái ở Mỹ
lắc qua lại. Sự thay đổi mới
nhất là năm 2021,
tức 4 năm trước. Ứng cử viên
cực tả tên Boris, từng là
lãnh đạo sinh viên đắc cử tổng thống.
Ông ấy hứa hẹn cải cách, nhưng
những cải cách xã hội chủ nghĩa cực tả
của ông ấy dẫn đến kinh tế đình trệ,
làm phát, tỷ lệ tội phạm
tăng vọt và tỷ lệ ủng hộ
thấp, thường dưới 30%.
Thêm nữa, Venezuela lại xảy ra
biến cố. Lường lớn di dân
tràn vào Chile, mang theo
tội phạm và khủng hoảng di cư.
Do đó, đã kích hoạt sự
trỗi dậy của cánh hữu.
Castro thực ra đã thành lập Đảng Cộng Hòa
năm 2019. Đảng của ông ấy
mang tên Đảng Cộng Hòa, định vị
cực kỳ bảo thủ. Ông ấy công nhận
di sản kinh tế của Binochet
chống phá thai, chống hôn nhân đồng giới.
Chính sách di cư cứng rắn
rất giống Tổng thống Trump. Cho nên
người ta gọi ông ấy là Trump của Chile.
Ông ấy hứa sẽ dùng
nắm đấm sắt để trấn áp tội phạm,
trục sức hàng loạt di dân
bất hợp pháp, xây tường biên giới
và khẩu hiệu là Chile trên
hết, giống hệt chính sách
nước Mỹ trên hết của Tổng thống Trump.
Vậy nên, đây chính là sự
thay đổi domino từng cái một
đang diễn ra ở Trung và Nam Mỹ.
Cũng là sự tái hiện của chủ nghĩa
Cũng liên quan đến Tổng thống Trump
thì sơ 47 gọi fentanyl là
vũ khí hủy diệt hàng loạt.
Vào ngày 15 tháng 12,
Tổng thống Trump đã kiến sát lệnh hành pháp
xếp fentanyl vào loại vũ khí
hủy diệt hàng loạt, tên tiếng Anh
gọi là Weapon of Mass Destruction
viết tắc là WMD.
Tổng thống Trump nói
không có quả bơm nào gây hậu quả như vậy.
Mỗi năm gây ra 200-300
ngàn người chết trên toàn thế giới.
Còn ở Mỹ thì gây ra
cái chết cho khoảng 70-80
ngàn người trẻ Mỹ
trong độ tuổi lao động.
Tổng thống Trump nói, đây chỉ là con số đã biết
còn có người chết
nhưng không chắc được báo cáo.
Do đó, đây chính là cuộc chiến tranh
nhà phiến, chiến tranh thuốc phiện
mà Trung Quốc đang nhắm vào nước Mỹ.
Vào thời kỳ đỉnh điểm là những
năm 2014-2015,
các doanh nghiệp hóa chất của Trung Quốc
sản xuất fentanyl quy mô lớn
rồi dùng cách rất đơn giản
gửi trực tiếp qua bu kiện nhỏ
và thư tính đến Mỹ.
Vì fentanyl là loại ma túy cực mạnh,
mạnh gấp 50 lần cocaine
và siêu rẻ vì là tổng hợp
hóa học, không cần trồng trọt,
thu hoạch, tinh chế, vốn là
những công việc trường ra.
Còn phải phụ thuộc vào thời tiết,
thì fentanyl chỉ cần tổng hợp trong nhà máy
hóa chất là xong. Nên đây là
loại ma túy cực kỳ lợi hại.
Trung Quốc bán fentanyl cho Mỹ
không phải để kiếm tiền,
mà là dùng thứ này để sát thương thanh niên Mỹ
làm tiêu hao lực lượng lao động Mỹ
mà không tốn một viên đạn.
Mỹ mất khoảng 100.000 thanh niên
mỗi năm, trong khi chiến tranh
Việt Nam thì khoảng 60.000.
Nên cuộc chiến tranh nhà phiến này
cũng không khác gì chiến tranh.
Cho nên Tổng thống Trump đã xếp fentanyl
vào loại vũ khí hủy diệt hàng loạt
WMD.
Việc xếp nó vũ khí hủy diệt hàng loạt
sẽ nâng cuộc khủng hoảng fentanyl
từ vấn đề y tế công cộng
lên thành mối đe dọa an ninh quốc gia
tương đương với vũ khí hóa học.
Điều này có mấy lợi ích?
Thứ nhất, nó cho phép
Bộ Chiến tranh cung cấp lực lượng quân sự
và tài nguyên cho Bộ Tư pháp
khi thực thi pháp luật.
Theo luật hiện hành, nếu liên quan đến
đe dọa hoặc sử dụng WMD,
Bộ Tư pháp có thể yêu cầu án tử hình
nghiêm khắc hơn nhiều so với hiện nay.
Thứ hai, mở rộng vai trò
của quân đội hoặc Bộ Chiến tranh
trong các hoạt động chống fentanyl trong nước
bao gồm trực tiếp tham gia kiểm tra
và thu giữ ma túy fentanyl
tức là tháo
tài chân cho quân đội.
Thêm nữa, nó trao cho Bộ An ninh nội địa
Department of Homeland Security
được tự do hành động
trao cho nó quyền hạn lớn hơn
để thực thi pháp luật.
Ngoài ra, còn có một điểm rất quan trọng khác
đó là về thuế quan đối với Trung Quốc.
Vì đã được gọi là vấn đề
an ninh quốc gia, thì dựa trên
cơ sở an ninh quốc gia có thể
viện dẫn nhiều đạo luật hiện hành
để áp thuế quan đối với Trung Quốc.
Tức là có đủ không gian pháp lý
để nâng cao thuế quan đối với Trung Quốc.
Đây chính là ý nghĩa của sắc lệnh
hành pháp này.
Cũng liên quan đến Trung Quốc thì
vào ngày 14 tháng 12
Wall Street Journal đăng bài viết với tiêu đề
Vì sao Đức muốn chia tay
với Trung Quốc? Trong đó nói rằng
trong 20 năm qua, Đức và Trung Quốc
từng là cặp trời sinh trong
làm ăn kinh tế. Cả hai
đều hưởng lợi lớn từ thương mại toàn cầu
đang phát triển mạnh mẽ. Đức
cung cấp cho Trung Quốc những thiết bị cần thiết
để sản xuất hàng tiêu dùng
cho phần còn lại của thế giới.
Nhưng giờ đây, Trung Quốc không còn cần
Đức nữa. Và Đức cũng muốn
chia tay. Vì sao lại như vậy?
Có thể nhiều khán giả của kênh
cũng đoán ra được. Đức
chuyển giao công nghệ cho Trung Quốc. Vì
Trung Quốc hứa sẽ dùng thị trường khổng lồ
của mình để đổi lấy công nghệ. Nhưng
sau khi Trung Quốc nhận được công nghệ
họ nhanh chóng hấp thụ và biến
nó thành thương hiệu của riêng mình. Rồi
dùng giá thấp nhờ trợ cấp chính phủ
giá thấp vì không phải chịu
chi phí nghiên cứu phát triển. Cộng
thêm giá nhân công rẻ ở Trung Quốc
và chi phí môi trường thấp
vì không quan tâm bảo vệ. Để
chiếm lấy thị phần sản phẩm của Đức
tại thị trường Trung Quốc. Thậm chí
đuổi các doanh nghiệp Đức ra khỏi đó
rồi lại tiến ra thị trường toàn cầu
của Đức. Thậm chí đánh ngược
về chính thị trường nội địa Đức.
Tiêu diệt luôn nhà sản xuất gốc
từ đó đạt được độc quyền sản phẩm.
Đây là một mô thức kinh điển của Trung Quốc
được gói gọn trong 3 chữ
gọi là nuôi bẫy diệt.
Tổng thống Trump cũng đã góp phần
giúp Đức tỉnh ngộ và hành động
dưới sự ngăn chặn của các rào cản
thuế quan mới ở Mỹ. Hàng hóa Trung Quốc
không bán được vào Mỹ nữa. Từ
hóa chất đến linh kiện ô tô
đến cả xe nguyên chiếc. Một
lường lớn hàng Trung Quốc giá rẻ bắt đầu
trang vào châu Âu, bao gồm cả Đức.
Theo dữ liệu trong một
báo cáo của Viện Chiến lược
Rorion Group từ năm 2019
đến 2024,
vì thế dẫn đầu toàn cầu của Đức
trong lĩnh vực thiết bị phát điện và máy móc
vốn là tuyệt chiêu của Đức
đã bị Trung Quốc cướp mất.
Thị phần dẫn đầu của Đức trong lĩnh vực
hóa chất và xe hơi giờ đây gần như
không còn. Trong lĩnh vực thiết bị
điện, thị phần của Đức cũng đã
tuột xa phía sau Trung Quốc.
Năm nay, lần đầu tiên
Đức nhập khẩu hóa vốn
Capital Goods từ Trung Quốc vượt
quá lượng xuất khẩu sang Trung Quốc.
Hàng hóa vốn là gì? Chính là
mua sóng thiết bị lớn. Giờ đây
Đức nhập thiết bị từ Trung Quốc
thay vì xuất khẩu thiết bị sang Trung Quốc.
Vì sao? Vì thiết bị
Trung Quốc nhập khẩu chủ yếu dùng công nghệ
của Đức hoặc của Mỹ rồi
giảm giá mạnh, dù chất lượng không
bằng Đức nhưng giá chỉ bằng 1 nửa
thậm chí 1 phần 3 của Đức.
Điều này khiến các nhà sản xuất
Đức bị phá sản.
Cho nên thông hộp thương mại của Đức với
Trung Quốc năm nay sẽ đạt kỷ lục
88 tỷ euro, tương đương
102 tỷ đô la Mỹ.
Nếu lấy con số 102 tỷ
của Đức, quy đổi theo
quy mô kinh tế Mỹ thì
tương đương 600 tỷ.
Mỹ còn không chịu nổi 260 tỷ.
Đức giờ đây tương đương
600 tỷ. Vậy thì làm sao
mà họ chịu nổi? Điều này nghĩa
là ngành sản xuất của Đức sắp sụp đổ
đồng thời còn xảy ra sự
chuyển dịch tài sản lớn của Đức sang
Trung Quốc. Kết quả là
điều mà Wall Street Journal dự báo
Đức bị buộc phải đối phó với trận
lũ hàng hóa từ Trung Quốc.
Wall Street Journal rất học thuật
họ còn bàn về 1 khái niệm
Đức là quốc gia có ảnh hưởng lớn nhất châu Âu
đồng thời cũng là quốc gia
chủ trương tự do thương mại nhất
chính nhờ sự tự do thương mại toàn cầu
do Mỹ dẫn dắt mà Đức
sau chiến tranh đã phát triển thành cường quốc
công nghiệp. Vì chất lượng
sản phẩm của họ rất tốt, cả thế giới
đều thích và mua sản phẩm Đức
nhưng vì Trung Quốc phá vỡ quy tắc
lấy công nghệ Đức rồi dán thương hiệu
của mình, sau đó bán phá giá
giờ đây các nhà sản xuất Đức
trở thành nạn nhân. Họ bắt đầu
nghi ngờ tự do thương mại không ràng buộc
hy vọng được bảo vệ khỏi sự
cạnh tranh từ đối thủ Trung Quốc
có chi phí thấp hơn và tốc độ nhanh hơn
Đây là lần đầu tiên
Nhưng trong hàng chục năm Đức không còn muốn
tự do thương mại nữa. Thật ra
tự do thương mại không sai
nhưng người chơi tự do thương mại phải
tuân thủ quy tắc. Giống như
trong một đàn cừu, đột nhiên chạy vào
một con sói, rồi bảo sau này
không làm chuồng cừu nữa. Như vậy là
không được. Phải đuổi con sói đó đi
mới đúng. Nhưng đáng tiếc là
WTO thậm chí không có cơ chế
để đuổi sói. Cho nên
giờ đây khi Mỹ bắt đầu xây dựng
hàng trào thuế quan, thì hàng hóa
Trung Quốc sẽ quay đầu tràn vào
các quốc gia EU, Đông Nam Á,
Mexico, tàn phá các doanh nghiệp
sở tại. Họ cũng phải xây dựng
hàng trào thuế quan. Từ đó
cả thế giới sẽ lần lượt đóng cửa
với Trung Quốc. Trung Quốc
chiếm tới 40% năng lực sản xuất
toàn cầu, trong khi chỉ tiêu dùng
15%. Còn 25%
dư thừa sẽ làm gì?
Nếu người Trung Quốc không tiêu dùng,
thì 25% đó sẽ quay lại
và cuốn phăng các doanh nghiệp
của Trung Quốc. Khi đó, Bắc Kinh
sẽ đối diện với một cuộc khủng hoảng thừa
còn nghiêm trọng hơn đài suy thoái
những năm 30. Không có
một lý do nào giải thích được khi
kinh tế suy giảm, tiêu dùng yếu,
dân số giảm mà bất độc sản lại tăng.
Đằng sau sự suy thoái của
kinh tế Trung Quốc có một yếu tố rất đáng
sợ. Đó là suy giảm dân số
rất nghiêm trọng. Tốc độ tăng trưởng
của dịch vụ tăng lễ gấp 4 lần tốc độ
gia tăng dân số, cộng thêm
cơn bão thuế từ Tổng thống Trump,
thì kinh tế Trung Quốc sẽ suy
sụp hơn cả thời kỳ đài suy thoái
và mất ít nhất một thế hệ
30 năm mới phục hồi. Rốt
cuộc đây là sự việc gì?
Vào ngày 23 tháng 3,
một blogger ở Thượng Hải có tên là
Mai Đại Sư đã đăng một đoạn
video. Video được quay
vào khoảng hơn 6 giờ tối
tại đường Nam Kinh, phố
đi bộ ở Thượng Hải. Lượng
người trên đường phố không quá đông.
Đây là một khung giờ vàng mà
vẫn vô cùng vắng vẻ. Nếu
mọi người đi vào các thành phố phía Nam Việt Nam
sẽ thấy đông đúc hơn đây nhiều.
Cho nên sự vắng vẻ của Thượng Hải
thật sự gây chú ý.
Vào tháng 5 năm ngoái,
sau khi chính sách mới về thị trường bất động sản
Trung Quốc được ban hành, Thượng Hải
là nơi duy nhất có giá nhà tăng nhẹ.
Thời điểm đó, giá nhà
ở Thượng Hải tăng nhờ sự
thúc đẩy từ doanh số bán các căn hộ
cao cấp có diện tích lớn. Trước đó,
giá nhà cao cấp ở Thượng Hải
đã giảm khá nhiều, nên khi
chính sách ra đời, một lượng vốn
đã tận dụng cơ hội mua vào ở mức
giá thấp. Tuy nhiên,
từ tháng 9 năm ngoái trở đi,
rất nhiều dữ liệu trong đó có bất động
sản đã trên lệch quá lớn so với
thực tế trải nghiệm.
Từ tháng 2 năm nay, thị trường bất động sản
ở 40 thành phố Trung Quốc lại truyền đi
tin vui, nói rằng diện tích
bán nhà mới và giá nhà mới
đều tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước.
Nhưng điều này lại mâu thuẫn
với cảnh tượng vắng vẽ ở nhiều nơi
được các blogger ghi lại cùng
thời điểm. Tin vui này
vừa trái quy luật, vừa trái với
thực tế trải nghiệm, khiến người ta
không khỏi nghi ngờ rằng nó mang
mục đích đặc biệt. Chẳng hạn,
có thể là để ca ngợi chính sách
thị trường bất động sản, làm
hài lòng lãnh đạo cấp cao, hoặc
tạo hiệu ứng khen hiếm, kích
động người dân rằng nếu không mua
nhà giá thấp bây giờ, sau này
sẽ không còn cơ hội. Thực
chất là để giúp các nhà phát triển
bất động sản thải hàng tồn kho.
Vì dữ liệu của từng ngành ở Trung Quốc
rất dễ bị thao túng, vậy thì
muốn tìm hiểu tình hình Trung Quốc và
phân tích vấn đề bằng cách nào, chủ yếu
dựa vào hai thứ. Thứ nhất là
khảo sát thực địa, như tình trạng
suy thoái ở đường Nam Kinh, phố
đi bộ Thượng Hải mà Mai Đại Sư ghi lại.
Dù chỉ là hiện tượng riêng lẽ,
nhưng địa điểm và thời gian quay
video khiến nó trở thành mẫu
dữ liệu có ý nghĩa đại diện. Thứ
hai là so sánh dữ liệu lớn giữa
các ngành, nâng tầm từ ngành cụ thể
lên quy mô toàn xã hội.
Dữ liệu ở quy mô này khó
bị làm giả hơn, vì để đóng gói
toàn bộ thông tin là điều không dễ.
Về nguyên nhân suy thoái
kinh tế của Trung Quốc, nhiều người hiện
nay phân tích từ góc độ tỷ lệ thất nghiệp
tăng vọt và tiêu dùng suy giảm.
Nhưng hai tháng gần đây
có thể tồn tại một nguyên nhân sâu
xa và đáng sợ hơn, đó là
dân số thực sự giảm mạnh một cách
bất thường. Khi nói về
việc các cửa hàng vật lý đóng cửa hàng loạt,
người ta thường giải thích rằng do
mọi người không có tiền tiêu dùng,
họ ở nhà nhiều hơn, không ra ngoài mua
sắm, chuyển sang mua hàng qua mạng.
Thói quen tiêu dùng thay đổi
cộng với sức mua giảm
và sự phát triển của thương mại điện tử
khiến nhiều cửa hàng vật lý không trụ nổi,
dẫn đến cảnh đóng cửa
trong các trung tâm thương mại.
Giải thích này có lý ở một mức độ nào đó,
nhưng nếu suy nghĩ kỹ,
bạn sẽ thấy nó có lỗ hỏng.
Vì sao? Dù mọi người
ít đi mua sắm ở cửa hàng vật lý
hay ăn uống ngoài tiệm hơn,
điều đó không có nghĩa là lượng người
trên đường phố sẽ giảm rõ rệt.
Bạn có thể không đi mua sắm, nhưng
vẫn có hàng tá lý do để ra ngoài,
đi làm, đón con, đi dạo,
thăm họ hàng. Kinh tế
suy thoái không nhất thiết liên quan trực tiếp
đến việc giảm hoạt động ngoài trời
hay lượng người qua lại trên đường.
Thời gian hoạt động ngoài trời nhiều hay
ít phụ thuộc vào nhiều yếu tố,
như thời tiết chẳng hạn. Khi
kinh tế không tốt, con người có thể
giảm giao tiếp xã hội, ảnh hưởng
phần nào đến thời gian ngoài trời,
nhưng thường không đến mức khiến đường phố
trong rõ ràng vắng vẻ hơn.
Sau Tết nguyên đáng năm nay ở Trung Quốc,
nhiều video từ các blogger cho thấy
từ thành phố lớn đến thị trấn
nhỏ, đều có những con đường
trống rộng rộng lớn, thậm chí
có nơi cả dãy nhà chỉ còn lát đát
một vài ánh đèn lập lè.
Vậy thì giả thuyết
đơn giản nhất về tình huống này thường
là hiệu quả nhất. Đó chính là
dân số đã giảm một cách bất thường và
rõ rệt. Có người nói rằng
tình trạng này khá bình thường,
nhưng họ không giải thích được vì sao
vài năm trước không có nhiều blogger
quay cảnh đường phố trống rộng.
Điều đó cho thấy vấn đề này gần đây
đã xảy ra trên diện rộng.
Về mặt so sánh dữ liệu lớn,
cũng đã xuất hiện vấn đề.
Trong hai năm qua, khi hàng trăm ngành nghề
ở Trung Quốc suy thoái, lại có một
ngành ngược dòng phát triển mạnh mẽ.
Đó là ngành nào? Chính là ngành dịch vụ
tan lệch. Theo dữ liệu
hàng năm mà phía Trung Quốc công bố,
năm 2013, Trung Quốc
chỉ có khoảng 4.000 cơ sở dịch vụ tan lệch.
Đến năm 2023
sau 10 năm, con số này
tăng lên 4.605,
tức là tăng 13%.
Nhìn vào dân số,
thì năm 2013, dân số
chính thức được công bố của Trung Quốc
là 1.367 triệu người.
Đến năm 2023, tăng lên
1.411 triệu người,
tức là tăng 3.4%.
Nếu chỉ nhìn riêng sự gia tăng dân số,
hoặc sự gia tăng của
các cơ sở dịch vụ tan lệch, chúng ta
sẽ không thấy vấn đề gì. Nhưng khi
đặt hai con số này để so sánh,
vấn đề liền lộ ra.
13% chia cho 3.4%,
là gần 4 lần.
Nói cách khác, trong 10 năm này,
tốc độ tăng của các cơ sở
dịch vụ tan lệch vượt xa
tốc độ tăng dân số gần 4 lần.
Điều này nói lên vấn đề gì?
Điều này rõ ràng không thể chỉ dựa vào
lý do tỷ lệ đô thị hóa tăng.
Tỷ lệ đô thị hóa trong
10 năm chỉ tăng khoảng 10%,
nên chắc chắn có một vấn đề lớn
đang âm thầm xảy ra phía sau.
Chỉ ra rằng, dân số trong 10 năm qua
đã giảm đáng kể. Không cần
phải đặt ra một tiêu chuẩn cụ thể mới
nhận ra vấn đề. Mà khi sự
bất thường đạt đến mức trực quan rõ ràng,
chúng ta sẽ biết chắc chắn rằng
có điều gì đó lớn lao đang âm thầm xảy ra.
AI chính là công cụ
hiệu quả để thực hiện so sánh
dữ liệu lớn giữa các lĩnh vực.
Ở bài trước, chúng tôi có nói đến
việc sử dụng công cụ trò chuyện
Grok 3 của tỷ phú Elon Musk,
yêu cầu nó dựa trên dữ liệu kinh tế
và tiêu dùng của Trung Quốc từ năm 2020
đến năm 2023 để suy ra
biến động dân số Trung Quốc trong những
năm đại dịch. AI trả lời rằng
dân số Trung Quốc trong vài năm này
đã giảm từ 150 triệu
đến 200 triệu người. Điều muốn nói
ở đây là giảm dân số là
một vấn đề cốt lõi hơn cả suy thoái
kinh tế và cũng tuyệt vọng
hơn nhiều. Từ năm 29 đến
năm 33, trong thời kỳ đại suy thoái,
dân số Mỹ thực ra còn
tăng nhẹ, tăng 4 triệu người,
từ 121 triệu lên
125 triệu, cho nên
sau đó kinh tế Mỹ đã phục hồi
nhanh chóng. Nhưng nếu suy thoái
đi kèm với giảm dân số, thì
đó thật sự là một thảm họa.
Điều này có nghĩa là qua hơn một
thế hệ, năng lực tiêu dùng của
xã hội liên tục suy giảm.
Giảm dân số còn đồng nghĩa với việc
thu nhập tài chính của chính phủ giảm,
khiến quá trình phục hồi càng chậm chạp hơn.
GDP giảm trong 2 đến
3 năm, còn suy thoái
nghiêm trọng thì tác động nặng nề hơn,
ít nhất kéo dài cả thập kỷ
và thường kết thúc bằng những xung đột
dữ dội. Lịch sử cạn đại
đúng là như vậy. Đại suy thoái
bắt đầu từ năm 29,
kết thúc bằng sự bùng nổ toàn diện
của thế chiến thứ 2 vào năm 39.
Nhiều quốc gia thật sự phục hồi
khi bắt đầu tái thiết sau chiến tranh.
Cuộc khủng hoảng tài chính từ năm 2008
cũng có hậu quả nghiêm trọng,
kéo dài ít nhất hơn 10 năm,
với móc kết thúc tạm thời
là cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung
năm 2018, khi Tổng thống
Trump viết lại quy tắc thương mại thế giới.
Tất nhiên, so sánh
2 sự kiện này thiệt hại từ
năm 2008 chỉ là con số
nhỏ so với cuộc đại suy thoái
năm 29. Từ năm 2008
đến 2010, sản lượng
kinh tế trực tiếp toàn cầu mất đi
chỉ khoảng 3-4%,
trong khi đại suy thoái năm 29
mất hơn 25%. Nhưng nếu
so với những gì Trung Quốc đang trải qua
hiện nay, thì vấn đề của Trung Quốc
thật sự quá nghiêm trọng, còn hơn
cả 2 cuộc khủng hoảng kia.
Dù là năm 2008
hay là đại suy thoái năm 1929,
dân số của các quốc gia lớn
các nền kinh tế chính trên thế giới
vẫn ổn định. Dù
Nhật Bản và châu Âu đã đối mặt với vấn đề
ít con từ đầu thế kỷ 21,
nhưng điều đó không liên quan đến
khủng hoảng tài chính. Khủng hoảng
tài chính ít nhất không làm tình trạng
ít con trở nên tồi tệ hơn một cách
rõ rệt. Theo những người
bi quan về kinh tế Trung Quốc hiện nay,
giới hạn tưởng tượng của họ cho rằng
tình hình tệ cũng chỉ ngang
với đại suy thoái năm 29.
Nhưng cá nhân tôi thấy như vậy
vẫn chưa đủ nghiêm trọng vì họ
chưa tính đến yếu tố dân số giảm bất thường.
Nếu tính cả yếu tố này vào,
tình hình năm 29 cũng không đủ để
so sánh. Nó phải đến mức độ
tàn phá của dịch hạnh ở châu Âu thế kỷ
14 mới đúng. Lần đó,
châu Âu mất hàng thế kỷ để phục hồi
dần dần. Đầu tiên là dân số
phải tăng trở lại rồi mới nói
đến chuyện khác. Tất nhiên,
ở thời kỳ tiền công nghiệp, dân số
phục hồi chậm hơn nhiều. Lúc
đó châu Âu không thống nhất về chính trị.
Chu kỳ nông nghiệp dài, cần
nhiều năm được mùa liên tiếp.
Người dân tích trữ đủ lương thực,
dân số thành thị mới phục hồi đáng kể.
Còn Trung Quốc sau khi không còn Trung ương,
tốc độ phục hồi kinh tế
chắc chắn sẽ không chậm như vậy.
Dù sao, thời đại cũng khác rồi.
Nhưng khi dính đến vấn đề dân số,
nó cũng không thể nhanh được. Dù thế nào
cũng phải mất hơn một thế hệ.
Tức là hơn 30 năm mới phục hồi được.
Quý khán giả có nhìn nhận
như thế nào, hãy để lại bình luận
bên dưới. Nếu quý khán giả
thấy video này hữu ích,
thì hãy ủng hộ chúng tôi bằng một subscribe,
một like và một comment
để chúng tôi xây dựng chương trình
hoàn thiện hơn. Nếu có
nhà ý, thì quý khán giả
có thể mời chúng tôi một ly cà phê
bằng liên kết bên dưới.
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn.
Hẹn quý khán giả trong những bài
bình luận tiếp theo.
