Tin Học 12 - Bài 2. Trí tuệ nhân tạo trong khoa học và đời sống

IT-Master
1 người theo dõi
25 Lượt xem video·23 thg 11, 2025
Các bạn cần tải về file powerpoint của bài giảng liên hệ Zalo 0905234348 nhé. Phí 30k/bài hoặc 500k/lớp.
Chào mừng các bạn đến với chương trình hướng dẫn học tinh học lớp 12 sách giáo khoa kết nối trí thức với cuộc sống, chúng ta sang bài số 2 trí tuệ nhân tạo trong khoa học và đời sống.
Bài học trước chúng ta đã học về trí tuệ nhân tạo, bài học này chúng ta sẽ đi vào tìm hiểu xem việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào các cái mặt của đời sống xã hội
Đồng thời chúng ta cũng sẽ đi vào tìm hiểu một trong các hệ thống trí tuệ nhân tạo được xem là ưu việt nhất hiện nay, đó là JustGPT, một hệ thống trí tuệ nhân tạo có trí thức, có khả năng suy luận, khả năng học.
Và cuối cùng chúng ta cũng sẽ xem thử là với sự phát triển của trí tuệ nhân tạo thì tương lai của con người sẽ đi về đâu nhé.
Chúng ta cùng xem một đoạn phim ngắn sau đây, một đoạn phim giả tưởng về tương lai của thế giới lời người khi mà chúng ta đã hoàn toàn bị thống trị bởi trí tuệ nhân tạo.
Hiện tại chúng ta đang thừa hưởng rất là nhiều các lợi ích cũng như thành tựu từ trí tuệ nhân tạo.
Thế thì cuộc sống của chúng ta, tất cả các mặt đời sống xã hội của chúng ta sẽ thay đổi như thế nào khi mà chúng ta ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào trong cuộc sống của chúng ta?
Và trong tương lai khi mà trí tuệ nhân tạo nó đã phát triển lên một tầm cao mới thì cuộc sống của chúng ta có phải đối mặt với các rủi ro hay là các nguy cơ nào hay không?
Thế giới lời người có phải sẽ bị thống trị hoàn toàn, bị tiêu diệt hoàn toàn bởi trí tuệ nhân tạo như trong cái đoạn video vừa rồi hay không?
Tất cả câu hỏi đó đi vào bài học này, chúng ta sẽ có câu trả lời nha.
Chúng ta đi vào nội dung thứ nhất của bài học trí tuệ nhân tạo và sự phát triển của một số lĩnh vực.
Phần này chúng ta sẽ tìm hiểu xem là các cái lĩnh vực khoa học đời sống xã hội khi mà ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào thì nó đã phát triển như thế nào ha?
Trước hết là với hệ chuyên gia, chúng ta sẽ xem thử người ta đã ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào trong cái hệ chuyên gia này như thế nào?
Và nó đã đem lại các cái thay đổi gì nha?
Nhưng mà đầu tiên chúng ta phải hiểu hệ chuyên gia là gì ha?
Hệ chuyên gia là một cái chương trình máy tính được xây dựng dựa trên nền tảng kiến thức chuyên môn của các chuyên gia trong một lĩnh vực nhất định.
Mục đích chính của hệ chuyên gia là hỗ trợ ra quyết định và giải quyết các vấn đề phức tạp thông qua việc áp dụng kiến thức chuyên môn.
Chúng ta lấy ví dụ nha, ví dụ như là cái chương trình chẳng đoán bệnh này ha.
Đây là một ví dụ về hệ chuyên gia trong lĩnh vực y học nha.
Như vậy cái chương trình này nó sẽ cần có các cái kiến thức chuyên môn về y tế do các cái chuyên gia trong lĩnh vực y tế cung cấp nha.
Ví dụ như là căng bệnh, cảm khấm chẳng hạn thì nó sẽ bao gồm các cái triệu chứng như là ho, số mũi, số cao v.v.
Đó là cái kiến thức chuyên môn và các cái kiến thức đó nó sẽ cần phải có trong cái chương trình này.
Do đó khi mà người dùng nhập vào các cái thông tin về triệu chứng thì chương trình nó sẽ căng cứ vào các cái kiến thức chuyên môn đó để mà đưa ra các cái kết luận về căng bệnh mà người dùng đang mắc phải nha.
Đây chính là một ví dụ về cái hệ chuyên gia ha.
Hay chúng ta có một cái hệ chuyên gia trong lĩnh vực tư vấn hướng nghiệp chẳng hạn.
Thì cái chương trình này nó sẽ cần có các cái kiến thức chuyên môn về việc làm, về hướng nghiệp do các cái chuyên gia trong lĩnh vực này cung cấp.
Và khi mà chúng ta cần tư vấn về nghề nghiệp, chúng ta đưa ra các cái yêu cầu, các cái câu hỏi.
Và cái chương trình này nó sẽ dựa vào các cái kiến thức chuyên môn đó để mà đưa ra các cái lời tư vấn hợp lý cho chúng ta ha.
Vậy thì trí tuệ nhân tạo đã được ứng dụng trong hệ chuyên gia như thế nào?
Đây là cái sơ đồ hoạt động của một cái hệ chuyên gia nha.
Gồm có 3 phần.
Phần thứ nhất, knowledge base.
Đây là cái kiến thức chuyên môn do các cái chuyên gia cung cấp nha.
Thứ hai là rules, tức là các cái quy tắc.
Người ta dựa vào các cái quy tắc này để mà suy ra kết quả và đưa ra quyết định.
Chúng ta lấy ví dụ nha.
Ví dụ như là ở đây.
Cái quy tắc là nếu như mà có đầy đủ 4 triệu chứng.
Ho, số mũi, nhất đầu và số cao.
Thì kết luận là đang bị cạm cúm.
Thì đó là một ví dụ về cái quy tắc để suy ra kết quả.
Còn phần thứ ba, user interface.
Là cái giao diện người dùng, tức là người sử dụng sẽ nhập thông tin câu hỏi vào trong cái giao diện này.
Và chương trình nó sẽ đưa ra kết quả cũng ở cái giao diện này.
Ví dụ người dùng sẽ nhập vào là tôi đang mắc các cái triệu chứng gồm có ho, số mũi, đầu đầu và số cao.
Thì chương trình nó sẽ ngay lập tức đưa ra cái kết quả là bạn đang bị cạm cúm.
Đây là một cái ví dụ về hoạt động của một cái hệ chuyên gia.
Và đây là cách một cái hệ chuyên gia nó ứng dụng trí tuệ nhân tạo.
Chúng ta lấy ví dụ một cái hệ chuyên gia trong lĩnh vực giới tính.
Ở đây là một cái chương trình cung cấp cái danh sưng cho các cái giới tính.
Kiến thức ở đây bao gồm, thứ nhất là cái câu hỏi What is the gender?
Giới tính của bạn là gì?
Nếu câu trả lời là male, tức là nam, thì title, tức là cái danh sưng sẽ là Mr.
Còn nếu như mà câu trả lời là nữ, female, thì sẽ tiếp tục đặt câu hỏi thứ hai là bạn đã có gia đình chưa?
Nếu như câu trả lời là no, tức là chưa có gia đình, thì cái danh sưng sẽ là Miss.
Còn nếu như câu trả lời là yes, tức là đã có gia đình rồi, thì danh sưng sẽ là Missy.
Nếu như trong trường hợp câu trả lời cho câu hỏi What is the gender?
Không phải là male, cũng không phải là female.
Câu trả lời là neither male nor female, tức là không phải nam, cũng không phải nữ.
Thế thì phải làm sao?
Chương trình nó sẽ đưa ra một cái gợi ý để người dùng nhập vào.
Tức là ở đây, trong trường hợp bạn không phải là nam, cũng không phải là nữ.
Vậy thì bạn muốn có cái danh sưng là gì?
Giả sử người dùng sẽ nhập vào cái danh sưng là Miss cho trường hợp không phải là nam, cũng không phải là nữ hết.
Từ Miss này là viết tắt của từ này.
Mister là hỗn hợp nha.
Danh sưng dành cho giới tính không phải là nam, cũng không phải là nữ.
Và đây là cái kiến thức mới.
Nó chưa có trong cái kho tàng kiến thức của cái hệ chuyên gia.
Và cái kiến thức mới này, nó sẽ được chương trình bổ sung vào cái kho tàng kiến thức đang có của hệ chuyên gia.
Ở đây, hệ chuyên gia nó đã ứng dụng một cái đặc trưng của trí tuệ nhân tạo.
Đó là khả năng tự học từ dữ liệu.
Khả năng tự học để mà hình thành nên được cái trí thức này.
Đây là cái trí thức mới mà hệ chuyên gia nó đã tự học được từ cái dữ liệu.
Và cái trí thức mới này sẽ được bổ sung vào trong cái kho tàng trí thức của cái hệ chuyên gia.
Như vậy là cái kho tàng trí thức của hệ chuyên gia nó sẽ ngày càng phong phú, đa dạng hơn.
Và cái hệ chuyên gia nó cũng sẽ trở nên thông minh hơn nha.
Tóm lại, nhờ có trí tuệ nhân tạo, hệ chuyên gia đã có khả năng tự học từ dữ liệu để mà tự hình thành trí thức dựa trên dữ liệu.
Đây là cái trí thức mà nó đã tự học hết.
Bây giờ, với bất cứ cái giới tính nào, nam, nữ, không phải nam, không phải nữ,
thì chương trình nó cũng đều có thể cung cấp cho chúng ta một cái danh sân hợp lý hết.
Đây là một cái ví dụ về sự phát triển của cái hệ chuyên gia nhờ vào trí tuệ nhân tạo.
Thứ 2 là trong lĩnh vực y học và chăm sóc sức khỏe.
Chúng ta cùng xem cái video sau đây nha.
Giả sử ở đây chúng ta bị đau đầu và chúng ta sẽ đến bệnh viện để khám bệnh nha.
Tại bệnh viện, bác sĩ sẽ yêu cầu chúng ta chụp các lớp.
Đây là một bức ảnh chụp các lớp não bộ của chúng ta.
Và trí tuệ nhân tạo nó sẽ sử dụng các cái hình ảnh này nha.
Nó sẽ kiểm tra các cái tế bào bị lỗi trong các cái bức ảnh này.
Sau đó nó sẽ thực hiện so sánh đối chiếu với hàng trăm hàng ngàn các cái bức ảnh khác của các cái bệnh nhân khác hoặc là của người bình thường.
Từ đó tìm ra cái tỷ lệ cái tế bào bị lỗi và tính ra được cái sát xuất bị bệnh của bệnh nhân nha.
Cái kết luận của trí tuệ nhân tạo nó sẽ được các bác sĩ sử dụng để tham khảo.
Từ đó đưa ra được các cái chặng đoán bệnh chính xác hơn.
Qua cái ví dụ vừa rồi chúng ta thấy là với cái việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong cái lĩnh vực y học thì nó đã hỗ trợ các bác sĩ đưa ra được các cái chặng đoán bệnh và hướng điều trị chính xác và kịp thời.
Đồng thời nâng cao cái hiệu quả điều trị bệnh.
Thứ ba là trong lĩnh vực giao thông vận tải.
Chúng ta xem cái ví dụ sau đây nha.
Đây là một cái trường hợp giao hàng tự động.
Chúng ta sẽ có một cái xe giao hàng đây.
Chúng ta đặt hàng vào trong xe và nhập vào cái địa chỉ của người nhận.
Xe này nó sẽ chạy đến cái địa chỉ của người nhận nha.
Đến được địa chỉ người nhận nó thông báo cho người nhận.
Người nhận chỉ cần ra lấy hàng vào.
Sau đó nó sẽ trở về nhà kho.
Chúng ta thấy là toàn bộ quy trình nó tự động hoàn toàn.
Không có sự can thiệp của con người nha.
Như vậy, với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo thì nhiều hoạt động của giao thông vận tải sẽ được tự động hóa.
Không cần sự can thiệp của con người.
Ví dụ như là vận chuyển hành khách, giao hàng v.v.
Cái việc tự động hóa này nó sẽ tiết kiệm được nhân lực và chi phí.
Đây là cái sự phát triển của ngành giao thông vận tải nhờ vào trí tuệ nhân tạo.
Thứ tư là trong lĩnh vực tài chính ngân hàng.
Chúng ta lấy ví dụ, bây giờ chúng ta ra ngân hàng thì chúng ta không cần phải làm việc với các giao dịch viên nữa.
Đã có các robot AI, các chatbot AI thực hiện các công việc thay thế cho giao dịch viên nha.
Ví dụ ở đây, chúng ta có thể thực hiện rút tiền nha.
Hoặc là chúng ta có thể thực hiện các thanh toán thương mại, mở tài khoản cũng với các robot AI, các chatbot AI.
Đây, chúng ta đang thực hiện tạo tài khoản ngân hàng.
Như vậy là chúng ta thấy ứng dụng của trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực tài chính ngân hàng là các chatbot AI, các chatbot AI, các robot AI.
Nó sẽ được sử dụng thay thế các giao dịch viên để tương tác với khách hàng.
Thực hiện các giao dịch đơn giản như rút tiền mạc, thanh toán thương mại, mở tài khoản, v.v.
Việc này nó sẽ giúp tăng tốc độ xử lý và giảm chi phí vận hành cho các ngân hàng.
Còn đây là trong lĩnh vực sản xuất.
Trước hết là chúng ta thấy người ta sử dụng các drone AI.
Đây là các drone AI.
Nó hỗ trợ giám sát cây trồng nha.
Hỗ trợ ở đây là hỗ trợ phát hiện các công trùng gây bệnh, các sao bọ gây bệnh.
Phát hiện rồi thì nó sẽ thực hiện phun thuốc để diệt công trùng, diệt các sao bọ phá hội này nha.
Hay là người ta sẽ sử dụng các AI Big Data để mà phân tích đặc điểm của khu vực đất trồng trọt nha.
Tức là cái vùng đất đó sẽ cần nhiều hay là ít nước.
Từ đó nó sẽ thực hiện cái việc tưới tiêu sao cho tiết kiệm nước.
Còn đây là các robot AI.
Robot AI nó sẽ được những người nông dân sử dụng để mà thay thế nông dân thực hiện thu hoạch các mùa vụ nha.
Như vậy là chúng ta thấy là trong lĩnh vực sản xuất thì AI nó đã được sử dụng rất là nhiều nha.
Ví dụ như AI Drone thì hỗ trợ giám sát cây trồng, phát hiện và phun thuốc diệt công trùng, sao bọ phá hội.
Còn AI Big Data thì phân tích đặc điểm khu vực đất trồng trọt, cần nhiều hay ít nước để thực hiện tưới tiêu cho tiết kiệm.
Và AI Robot thì thực hiện thu hoạch mùa vụ.
Và đây là ứng dụng của trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực giáo dục.
Một cái ví dụ là sử dụng trí tuệ nhân tạo để mà chính xử cái cách phát âm trong việc học ngoại ngữ nha.
Người ta sẽ thâu âm cái cách phát âm của chúng ta lại nha.
Sau đó người ta sẽ sử dụng cái công nghệ nhậm dạng giọng nói của trí tuệ nhân tạo để mà phân tích cái cách phát âm của chúng ta.
Phân tích cách phát âm của người học nha.
Phân tích để làm gì?
Để sau đó trí tuệ nhân tạo nó sẽ đem so sánh với cách phát âm chuẩn của người bản xứ.
Nó tìm ra được cái điểm khác biệt và nó sẽ đề xuất cách phát âm thay đổi cho phù hợp.
Tức là làm sao mà phát âm cho giống với người bản xứ.
Thì đây là cách mà người ta ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực giáo dục.
Cụ thể trong ví dụ này là trong lĩnh vực học ngoại ngữ.
Tóm lại trí tuệ nhân tạo nó có ảnh hưởng rất là to lớn đến cuộc sống của chúng ta nha.
Trí tuệ nhân tạo nó có tiềm năng rất lớn.
Nếu như mà chúng ta ứng dụng vào cuộc sống của chúng ta thì sẽ thấy được những cái lợi ích rất là rõ rệt.
Qua các cái ví dụ ở trên thì chúng ta thấy là hầu hết các cái lĩnh vực của đời sống và khoa học công nghệ
nó đã phát triển mạnh mẽ dựa trên các cái thành tựu của trí tuệ nhân tạo.
Từ đó chúng ta phải công nhận là trí tuệ nhân tạo là một phần không thể thiếu của cuộc sống hiện đại của chúng ta.
Câu hỏi của phần 1. Hãy chỉ ra một vài lĩnh vực có sự phát triển đột phá nhờ những thành tựu của trí tuệ nhân tạo.
Một vài lĩnh vực có sự phát triển đột phá nhờ vào những thành tựu của trí tuệ nhân tạo như là
xử lý ngôn ngữ tự nhiên, xe tự lái, dự đoán thị trường tài chính, chẳng đoán y tế, tối ưu hóa sản xuất,
tư ván cá nhân và quảng cáo, nhận dạng giọng nói và khung mặt, v.v.
Chúng ta sang nội dung thứ 2 của bài học Trí tuệ nhân tạo và một vài cảnh báo.
Trước hết chúng ta sẽ đi vào tìm hiểu một loại trí tuệ nhân tạo, một loại AI, đó là AI tạo sinh.
Từ lúc ra đời cho đến thời điểm hiện tại thì trí tuệ nhân tạo mà chúng ta đang nghiên cứu phát triển đó là
trí tuệ nhân tạo yếu hay là trí tuệ nhân tạo hẹp.
Chúng ta chưa đạt được đến trình độ trí tuệ nhân tạo mạnh và trí tuệ nhân tạo tạo sinh hay là AI tạo sinh
là một bước trung gian hay là một bước quá độ từ trí tuệ nhân tạo yếu lên trí tuệ nhân tạo mạnh.
Vậy AI tạo sinh là gì?
AI tạo sinh là một dạng trí tuệ nhân tạo nhưng mà chủ yếu tập trung vào việc xây dựng các thuật toán và mô hình
có thể tạo ra các nội dung một cách tự động.
Các nội dung này có thể ở dưới dạng văn bản, âm thanh hoặc là hình ảnh.
Chúng ta lấy ví dụ nha.
Ở đây người dùng sẽ yêu cầu AI tạo ra một nội dung đó là hình ảnh một chú mèo rất dễ thương đang ngồi bên bờ biển.
Và đây chính là sản phẩm do AI tạo ra, hình ảnh một chú mèo dễ thương ngồi bên bờ biển.
Thì đây chính là ví dụ về AI tạo sinh.
Chúng ta thấy là nó tạo ra một nội dung, một cách tự động nội dung ở dưới dạng hình ảnh nha.
Với AI tạo sinh thì chúng ta có thể yêu cầu nó viết bài luận, làm thơ, soạn nhạc, vẽ hình, tạo video, viết thư, thiết kế, sửa lỗi lập trình, v.v.
Các cái ví dụ về AI tạo sinh hiện có đó là ChartGBT do hãng OpenAI tạo ra,
hay là Microsoft Bing, Googlebat, GitHub, Copilot, v.v.
Chúng ta sẽ đi vào tìm hiểu một trong các AI tạo sinh đang được sử dụng rất là phổ biến hiện nay
đó là ChartGBT.
Thế thì ChartGBT nó có những đặc điểm nào?
Trước hết là khả năng xử lý ngôn ngữ.
Tức là ChartGBT nó có thể đọc và hiểu được các câu hỏi mà người dùng nhập vào.
Người dùng sẽ nhập vào những câu hỏi bằng ngôn ngữ tự nhiên nha,
tức là những ngôn ngữ mà con người đang sử dụng.
Hầu hết các ngôn ngữ hiện nay trên thế giới, ChartGBT nó đều có thể đọc và hiểu được nha.
Đặc điểm thứ 2 là khả năng suy luận.
ChartGBT nó được huấn luyện để hiểu và phân tích câu hỏi từ người dùng
sau đó sử dụng những trí thức mà nó đã học để đưa ra phản hồi nha.
Chúng ta lấy ví dụ, ở đây chúng ta đưa vào một yêu cầu là giải phương trình 2x3 bằng 0
và đây là câu trả lời của ChartGBT.
Thì để có được câu trả lời này,
trước hết ChartGBT nó phải hiểu được câu hỏi của người dùng.
Câu hỏi này nó phải hiểu được câu hỏi.
Thứ 2 là nó phải có kiến thức về toán học thì nó mới giải được nha.
Kiến thức về toán học đó chúng ta sẽ dạy nó.
Và đây là 3 bước để giải phương trình này.
Nó đã thực hiện đúng theo 3 bước và cho ra kết quả chính xác.
Thì đây chính là khả năng suy luận của ChartGBT.
Đặc điểm thứ 3 là khả năng học.
Khả năng học ở đây tức là khi gặp những câu hỏi hoặc là thông tin chưa biết
thì ChartGBT nó có thể thu thập và học từ dữ liệu mới để cải thiện trí thức của nó
giúp cho hệ thống nó thông minh hơn.
Chúng ta lấy ví dụ nha.
Đầu tiên chúng ta sẽ đặt một câu hỏi cho ChartGBT.
Nhân vật thì nỡ đẹp hay xấu?
Nó không biết câu trả lời.
Do đó chúng ta thấy nó trả lời sai nha.
Câu trả lời của nó là nhân vật thì nỡ trong truyện trí phèo được mô tả là một cô gái xinh đẹp về ngoại hình.
Đây là một câu trả lời hoàn toàn sai do nó không có kiến thức
hay là nó không có thông tin về câu hỏi của chúng ta.
Thì sau đó chúng ta cung cấp thông tin cho nó.
Sai rồi, nhân vật thì nỡ rất xấu nha.
Đây là thông tin mà chúng ta cung cấp cho ChartGBT.
Thì từ cái thông tin mà chúng ta cung cấp đây,
thì ChartGBT nó thu thập, nó học để mà cho ra một cái kiến thức mới.
Đây là cái câu trả lời mới của nó.
Xin lỗi về sự nhầm lẫn.
Thì nỡ không phải là một nhân vật có nét đẹp bên ngoài trong truyện trí phèo.
Thì nỡ được mô tả là một người phụ nữ xấu xí cả về hình dáng và tính cách.
Đây là kiến thức mới mà ChartGBT nó đã học được từ cái dữ liệu mà chúng ta cung cấp.
Và nhờ có những kiến thức mới mà nó học được này,
mà cái hệ thống nó ngày càng thông minh hơn.
Đây là cái khả năng học của ChartGBT.
Đặc điểm thứ tư là khả năng tổng hợp vi thức.
Tức là đối với những câu hỏi mà mang tính phân tích và tổng hợp,
thì ChartGBT nó cần phải có nhiều dữ liệu,
thu thập nhiều dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau.
Để mà nó đưa ra được một câu trả lời chính xác.
Ví dụ, chúng ta sẽ đưa ra một yêu cầu là viết một bài luận khoảng 200 từ
trên bài giải pháp hạn chế ô nhiễm tiếng ồn tại Việt Nam.
Thì để viết ra được một bài luận như thế này,
nó cần phải có rất là nhiều kiến thức, nhiều dữ liệu,
và nó sẽ phải thu thập dữ liệu đó từ nhiều nguồn khác nhau.
Ví dụ, nó thu thập từ các dữ liệu trên Internet,
rồi những dữ liệu mà chúng ta cung cấp cho nó, v.v.
Đây chính là cái bài luận mà nó đã đưa ra cho chúng ta.
Đọc cái bài luận này, chúng ta sẽ thấy là kiến thức trong này nó rất là nhiều,
nó tổng hợp được rất là nhiều kiến thức từ rất là nhiều nguồn.
Đây chính là cái khả năng tổng hợp trí thức của ChartGBT.
Qua các đặc điểm này, chúng ta thấy là ChartGBT,
cũng như là các AI tạo sinh khác,
nó đã đưa trí tuệ nhân tạo đạt đến một trí tuệ gần giống với con người rồi.
Tóm lại, chúng ta thấy là việc phát triển của AI tạo sinh,
nó tạo ra một kỳ vọng trong tương lai chúng ta có thể phát triển thành công AI mạnh.
AI mạnh là AI mà có năng lực trí tuệ như con người,
bao gồm cả khả năng áp dụng trí thức từ lĩnh vực này sang lĩnh vực khác.
Đây là một đóng góp của AI tạo sinh trong quá trình phát triển của trí tuệ nhân tạo.
Tiếp tục, chúng ta sẽ đi vào tìm hiểu cảnh báo từ sự phát triển của trí tuệ nhân tạo.
Trí tuệ nhân tạo ra đời và phát triển như vũ bão,
và chúng ta đã ứng dụng các thành tựu của trí tuệ nhân tạo vào trong tất cả các mặt của đời sống xã hội của chúng ta.
Ngoài những lợi ích mà chúng ta có được từ trí tuệ nhân tạo,
thì sự phát triển của trí tuệ nhân tạo có đem lại rủi ro hay nguy cơ gì cho cuộc sống của chúng ta hay không?
Câu trả lời là có nha.
Thứ nhất là áp lực thất nghiệp.
Chúng ta cùng xem video sau đây
để xem thử trí tuệ nhân tạo đã có thể thay thế được những công việc nào.
Đầu tiên là các công việc lắp ráp trong nhà máy sĩ nghiệp,
hoàn toàn được thực hiện bởi robot AI.
Còn đây là công việc giao hàng,
đây là công việc lái xe,
còn đây là phân tích dữ liệu,
đây là giao dịch với khách hàng,
pha cà phê,
nấu ăn,
và thậm chí hỗ trợ bác sĩ để thực hiện các ca phẫu thuật.
Chúng ta thấy là hầu hết các công việc đơn giản và lặp lại
đều có thể được thay thế bởi các robot trí tuệ nhân tạo,
robot AI.
Thậm chí các chuyên viên trong lĩnh vực tư vấn
hay là hỗ trợ khách hàng cũng có thể được thay thế bởi các chatbot AI.
Chúng ta thấy là rất là nhiều các công việc
hoàn toàn có thể được thay thế bởi các robot AI.
Thứ 2 là ảnh hưởng đến quyền riêng tư.
Trí tuệ nhân tạo có thể thu nhập dữ liệu cá nhân của người dùng
dẫn đến quyền riêng tư có thể bị lạm dụng.
Tức là trí tuệ nhân tạo có thể sử dụng các thông tin cá nhân
như là hình ảnh, âm thanh, giọng nói
hay là các đoạn clip riêng tư vào mục đích 6.
Chúng ta lấy ví dụ như trường hợp này.
Đây là một trường hợp người ta đã sử dụng trí tuệ nhân tạo
để giả giọng nói của người khác.
Việc giả giọng nói của người khác có thể phục vụ
cho các mục đích 6 như là nhạo bán hay là lừa đảo.
Thứ 3 là khả năng thiếu minh bạch.
Chúng ta đã biết là các ứng dụng trí tuệ nhân tạo
thường là do các tổ chức tư nhân hay là các cá nhân phát triển.
Và chúng ta không biết được là cái cách thức hoạt động
cũng như là mục đích của các cái ứng dụng này là nó như thế nào
bởi vì người ta không có công khai.
Do đó dẫn đến cái hiện tượng là thiếu minh bạch.
Ví dụ như là thông tin cá nhân của chúng ta chẳng hạn
thì các cái ứng dụng trí tuệ nhân tạo
nó có thể lấy các cái thông tin cá nhân của chúng ta.
Nhưng cách thức lấy như thế nào?
Nó lấy một cách lén lút hay công khai?
Rồi mục đích của nó lấy, nó có sử dụng vào các cái mục đích 6 hay không?
Chúng ta hoàn toàn không biết.
Do đó ở đây người ta gọi là cái khả năng thiếu minh bạch.
Nó dẫn đến là gây lo ngại về vấn đề an ninh an toàn.
Thứ tư là rủi ro về an ninh an toàn.
Chúng ta lấy ví dụ trường hợp này.
Đây là trường hợp giả mạo khung mặt hay còn gọi là Deepfake.
Người ta sử dụng trí tuệ nhân tạo
để thực hiện giả mạo khung mặt.
Mục đích để làm gì?
Ví dụ như là để mở khóa điện thoại
của các cái điện thoại thông minh.
Thì như chúng ta thấy là
với việc sử dụng trí tuệ nhân tạo
chúng ta hoàn toàn có thể thực hiện
các cái việc giả mạo này.
Không chỉ giả mạo khung mặt
người ta còn có thể giả mạo giọng nói
rồi tạo ra các cái phần mềm độc hại.
Mục đích là để truy cập trái phép
vào các cái hệ thống
ví dụ như điện thoại vào tài khoản ngân hàng
tắn công hoặc là làm thay đổi dữ liệu.
Đó là các cái rủi ro về an ninh an toàn
khi mà trí tuệ nhân tạo nó phát triển hết.
Đây là một số các cái nguy cơ
mà chúng ta có thể thấy được
từ sự phát triển của trí tuệ nhân tạo.
Vậy thì cảnh báo đưa ra là gì?
Thứ nhất là đối với những người
mà phát triển các cái ứng dụng AI
cần có những ràng buộc măng tính pháp lý
với việc phát triển và ứng dụng AI
trong một số lĩnh vực đặc biệt
ảnh hưởng đến sinh mạng con người
như là điều khiển vũ khí sát thương
hay là liên quan đến vấn đề đạo đức
như là kết hợp não người và não robot.
Những cái lĩnh vực đặc biệt này
thì chúng ta cần phải có những quy định pháp luật
đối với những người mà tạo ra
các cái ứng dụng trí tuệ nhân tạo
liên quan đến các cái lĩnh vực đặc biệt này nha.
Còn đối với những người dùng AI
thì chúng ta biết là bản thân trí tuệ nhân tạo
thì nó không xấu nha.
Nhưng mà trí tuệ nhân tạo
nó có thể bị lạm dụng,
bị sử dụng vào các cái mục đích xấu
do đó cần phải giáo dục đạo đức,
pháp luật và xây dựng văn hóa
cho các cái người dùng trí tuệ nhân tạo.
Đây là những cảnh báo
mà chúng ta cần đưa ra
khi mà trí tuệ nhân tạo
nó đã phát triển lên đến
một cái tầm cao mới.
Câu hỏi của phần 2, câu 1
Trên cơ sở các phân tích
về khả năng xử lý ngôn ngữ
của ChartsGPT ở trên
hãy chỉ ra một vài ví dụ
ứng dụng AI cũng có khả năng đọc hiểu
trả lời câu hỏi của người dùng.
Ngoài ChartsGPT ra
thì cũng còn có nhiều cái ứng dụng AI khác nữa
mà nó cũng có khả năng đọc hiểu
và trả lời câu hỏi của người dùng.
Ví dụ như là công cụ tìm kiếm Google
hay là trợ lý ảo,
trợ lý ảo Cortana,
trợ lý ảo Siri,
hệ thống trả lời tự động
trong dịch vụ khách hàng,
hệ thống hỏi đáp
trong lĩnh vực y tế, v.v.
Câu hỏi thứ 2
Hãy nêu một số nguy cơ
có thể xảy ra liên quan
tới việc phát triển AI.
Các cái nguy cơ có thể xảy ra
liên quan đến việc phát triển AI
bao gồm thứ nhất là áp lực thắt nghiệp.
AI có thể tạo ra những công việc mới
nhưng cũng sẽ thay thế
nhiều công việc hiện tại.
Các công việc đơn giản và lặp lại
có thể bị thay thế
bởi các robot AI tự động.
Các chuyên viên trong lĩnh vực tư vấn
hay là hỗ trợ khách hàng
có thể được thay thế
bởi các chatbot AI.
Nguy cơ thứ 2
là ảnh hưởng đến quyền riêng tư.
AI thu thập dữ liệu cá nhân của người dùng
dẫn đến quyền riêng tư bị lạm dùng.
AI có thể sử dụng thông tin cá nhân
như hình ảnh, âm thanh, giọng nói
hay các đoạn clip riêng tư
vào mục đích 6.
Nguy cơ thứ 3
là khả năng thiếu minh bạch.
AI do các tổ chức tư nhân phát triển
và không được công khai
dẫn đến sự thiếu minh bạch
gây lo ngại về an ninh.
Và nguy cơ thứ 4
Sử dụng AI
có thể tạo ra các phần mềm độc hại
giả mạo, giọng nói hay khuôn mặt
để mà truy cập trái phép
vào hệ thống tắn công
hoặc là thay đổi dữ liệu.
Đây là các cái nguy cơ
có thể xảy ra liên quan
đến sự phát triển của AI nha.
Tiếp tục bài học
chúng ta sang phần luyện tập
Câu 1 của phần luyện tập
ChatGPT là hệ thống AI
sử dụng ngôn ngữ
để tương tác với con người.
Hãy nên một vài ứng dụng AI
sử dụng hình ảnh để tương tác.
Một vài ứng dụng AI
sử dụng hình ảnh để tương tác
với con người.
Chúng ta lấy ví dụ như là
ứng dụng nhận dạng khuôn mặt chẳng hạn.
Để tương tác với hệ thống
chúng ta sẽ đưa
hình ảnh khuôn mặt của chúng ta vào
để hệ thống nhận dạng.
Đây là một ứng dụng sử dụng
hình ảnh để tương tác.
Hay là ứng dụng mua sắm chẳng hạn.
Chúng ta sẽ chọn các mặt hàng
qua hình ảnh của các mặt hàng.
Như vậy chúng ta cũng tương tác
với hệ thống bằng hình ảnh.
Rồi ứng dụng làm đẹp ảnh
và chế ảnh tự động
thì chúng ta sẽ đưa vào hệ thống
các bức ảnh
để mà hệ thống nó thay đổi,
chỉnh sửa, v.v.
Thì đây cũng là tương tác
bằng hình ảnh nha.
Câu 2
Vì sao cần ngăn cấm
việc giao toàn quyền quyết định
cho AI điều khiển vũ khí sát thương?
Chúng ta cần ngăn cấm
việc giao toàn quyền quyết định
cho AI điều khiển vũ khí sát thương
bởi vì một số lý do sau đây.
Thứ nhất là do AI
nó không có khả năng đạo đức
và cảm thông như con người.
Nó chỉ thực hiện theo lệnh
và thuộc toán được lập trình.
Do đó,
AI nó có thể gây ra
các vụ tàn sát vô nhân đạo hết.
Rồi trong trường hợp
không kiểm soát được AI,
hậu quả khủng khiếp
có thể xảy ra
nếu như AI nó tự quyết định
kích hoạt và sử dụng
các loại vũ khí sát thương hàng loạt.
Một lý do khác nữa là
AI có thể gặp phải
các sự cố kỹ thuật không mong muốn.
Điều này nó có thể dẫn đến
các hành động gây tổn thương
không cần thiết.
Và cuối cùng là
khi mà chúng ta giao toàn quyền
cho AI trong việc điều khiển
vũ khí sát thương
nó có thể tạo ra
một hệ thống vũ khí tự động hoàn toàn
dẫn đến việc
xảy ra cuộc chiến tranh tự động
mà không có sự can thiệp
hoặc kiểm soát từ con người.
Đây là một số các lý do
mà chúng ta không nên giao
toàn quyền quyết định cho AI
điều khiển vũ khí sát thương hết.
Chúng ta sang phần cuối cùng
của bài học phần vận dụng.
Yêu cầu của phần vận dụng
hãy tìm hiểu cách thức hoạt động
của ứng dụng tìm đường
trên Google Maps
để nhận biết
các biểu hiện thông minh
của ứng dụng này.
Đây là cách thức hoạt động
của Google Maps.
Trước hết là
nó thu thập dữ liệu
trên toàn cầu.
Google Maps
nó sử dụng hàng tỉ
điểm dữ liệu
từ hàng triệu người dùng
trên khắp thế giới
để mà cập nhật thông tin
về giao thông,
điểm đến,
các địa điểm khác.
Dữ liệu này
nó được cập nhật liên tục
để mà đảm bảo
tính chính xác
và tính cại hết.
Thứ hai là
phân tích giao thông
thời gian thực.
Google Maps
nó sử dụng
dữ liệu giao thông
thời gian thực
để đánh giá
tình trạng giao thông
trên các tuyến đường.
Nó có khả năng dự đoán
thời gian di chuyển
dựa trên tình trạng
giao thông hiện tại
và lịch sử di chuyển
trước đó.
Ví dụ,
ở cái thời điểm hiện tại
đoạn đường này
đang có kẹt xe chẳng hạn
nó có thể là
đánh giá được
cái thời gian
mà chúng ta đi
trên cái đoạn đường này
khi mà đoạn đường
đang bị kẹt xe.
Đó chính là
cái khả năng
phân tích
Thứ ba là
đề xuất
tuyến đường tối ưu
Dựa trên thông tin
về giao thông
và tình hình địa lý
Google Maps
nó sẽ tự động đề xuất
các tuyến đường tối ưu nhất
cho người dùng
giúp tiết kiệm
thời gian và năng lượng.
Ví dụ,
đi từ điểm A
đến điểm B
có nhiều cách đi
thì ở đây
nó có thuộc toán
để tính toán
giúp cho chúng ta
cái đoạn đường nào
là ngắn nhất
và nó đề xuất
cái đoạn đường đó
cho chúng ta.
Đây là khả năng
đề xuất
tuyến đường tối ưu
Thứ tư là
tính năng ngày và đêm
Google Maps
nó có khả năng
thay đổi giao diện
của các ứng dụng
dựa trên thời gian trong ngày
Ví dụ,
ban ngày
thì nó sử dụng giao diện này
ban đêm là giao diện này
tức là vào ban đêm
nó sẽ chuyển sang
cái giao diện
với màu sắc tối
để mà giảm
cái cường độ sáng
giúp cho người dùng
dễ nhìn hơn
Đây là một cái tính năng
cũng rất là nổi bật
của Google Maps
Thứ năm là
tính năng gợi ý
điểm đến
Google Maps
nó có khả năng gợi ý
các cái địa điểm quan trọng
xung quanh vị trí hiện tại
hoặc là địa điểm
đã tìm kiếm
bao gồm nhà hàng
khách sạn
cửa hàng
và nhiều hơn nữa
Ví dụ,
chúng ta đang ở địa điểm này
thì nó sẽ gợi ý
cho chúng ta
xung quanh đây
có những cái địa điểm nào
chúng ta có địch thể đi thăm quan
những cái nhà hàng
khách sạn
bệnh viện v.v
Đây là cái tính năng
gợi ý điểm đến
Và cuối cùng là
tính năng tìm kiếm
bằng giọng nói
Google Maps
cho phép người dùng
tìm kiếm
và điều hướng
bằng cách sử dụng giọng nói
giúp họ tương tác
với ứng dụng
một cách thùng tiện
khi đang lái xe
hoặc là di chuyển
Ví dụ,
khi chúng ta đang lái xe
chúng ta có thể tương tác
với cái ứng dụng Google Maps
bằng giọng nói
chúng ta có thể ra lệ
cho Google Maps
bằng giọng nói
Và Google Maps
nó cũng có thể dẫn đường
cho chúng ta
bằng cách sử dụng giọng nói
Thì đây là cái tính năng
tìm kiếm
và dẫn đường
bằng giọng nói
của Google Maps
Qua các cái tính năng
của Google Maps
mà chúng ta vừa mới liệt kê
thì chúng ta thấy
ứng dụng Google Maps
nó cũng khá là thông minh
có đầy đủ
các cái đặc trưng
của trí tuệ nhân tạo
Như vậy là chúng ta
đã xong phần vận dụng
và cũng kết thúc
bài 2 tại đây nha
Cảm ơn các bạn
đã chú ý
lắng nghe bài học
Nếu các bạn có bất cứ thắc mắc
hay câu hỏi gì
liên quan đến bài học
thì hãy để lại comment
ở bên dưới
Nếu các bạn thấy thích
video này
cảm thấy video hữu ích
hỗ trợ các bạn
rất là nhiều
trong việc dạy và học
thì hãy like
share
subscribe
đăng ký kênh
hoặc là donate
để ủng hộ cho chương trình nha
Xin chào và hẹn gặp lại
