Những Giai Thoại Ly Kỳ Về 'Mệnh Đế Vương' Của Vua Lý Thái Tổ | Đi Tìm Lại Gốc Tích Thật Sự Của Vua

Đình Sự
546 người theo dõi
Đã mang danh "thiên tử" thì vị đế vương nào ở cõi Nam ta cũng có dăm ba huyền tích vây quanh. Lý Thái Tổ cũng không phải ngoại lệ. Xung quanh mệnh đế vương của ông có rất nhiều giai thoại ly kỳ.
#toiyeubinhduong #riviubinhduong #toiyeushenyun #vanhoatruyenthong
Giai thoại ly kỳ về mệnh đế vương của vua Lý Thái Tổ
Đã mang danh thiên tử thì vị đế vương nào ở cõi nam ta cũng có dằm 3 huyền tích vây quanh.
Lý Thái Tổ cũng không phải ngoại lệ, xung quanh mệnh đế vương của ông có rất nhiều giai thoại ly kỳ.
Vị vua ứng mệnh trời thuận lòng dân
Lý Thái Tổ sinh ngày 8 tháng 3 năm 947, mất ngày 31 tháng 3 năm 1028.
Tên thật là Lý Công Ứng, vị hoàng đế sáng lập nhà Lý trong lịch sử Việt Nam.
Ông chỉ vị đất nước từ năm 1009 đến khi qua đời vào năm 1028.
Cho đến thời điểm hiện tại, câu chuyện về thân thế của Lý Công Ứng vẫn rất mơ ảo.
Trong sách Đại việt sử lược và Đại việt sử ký toàn thư đều ghi chép
Lý Công Ứng là người cổ Pháp, Bắc Giang, ngày nay là thị xã Từ Sơn, Bắc Ninh.
Mẹ ông họ Phạm.
Theo giả sử và giai thoại dân gian, mẹ ông là bà Phạm Thị Nga,
người làng Dương Lôi, hương Diên Ứng, châu cổ Pháp.
Sau khi lên vua, ông truy phong bà là Minh Đức Thái Hậu.
Song tên cha ông là gì thì chưa rõ, chỉ biết sau khi ông lên ngôi
đã truy tôn cha mình Tước Hiển Khánh Vương.
Trong giả sử và giai thoại dân gian có nhiều thuyết ly kỳ về việc
ai là cha Lý Thái Tổ.
Như lời đồn đại, Lý Công Ứng là con đẻ của sư Khánh Văn.
Sách Đại Việt Sử Ký Toàn Thư có đoạn viết
Mẹ vua đi chơi chùa Tiên Sơn cùng với thần nhân Giao Cấu
rồi có chữa sinh ra vua.
Sách Việt Sử Tiêu Án thì viết, bài ký ở chùa Tiên Sơn có nói
Thái Hậu cảm tình anh của Bạch Hầu mà sinh ra vua.
Ngoại truyện lại nói, mẹ vua năm 20 tuổi nghèo hèn,
không có chồng, nương nhờ Lão Sa Môn ở chùa Ứng Thiền làm việc thổi nấu.
Khi lửa tắt, bà đang ngủ lơ mơ, Lão Sa Môn ngẫu nhiên
chạm phải, giật mình trở dậy rồi có thai mà sinh ra vua.
Thế thì thật không biết người nào là cha vua nữa.
Đại Việt Sử Học cũng chép, ông có một người anh trai sau được phong
Vũ Uy Vương và một người em trai sau được phong Dược Thánh Vương.
Sách Đại Việt Sử Ký Toàn Thư có chép, anh của Lý Công Ứng
được phong Uy Vũ Vương và một người chú được phong Vũ Đạo Vương.
Lý Thái Tổ lên ngôi vào tháng 10 năm Kỷ Dậu, năm 1009
lấy hiệu Thuận Thiên, triều đình dân tôn hiệu là Phụng Thiên
Chí Lý, ứng phận tự tại Thánh Minh Long, hiện duệ văn Anh Vũ
Sùng Nhân Quảng, hiếu thiên hạ Thái Bình Khâm Minh, quang thạch
Chương Minh, vạn ban hiển ứng Phù Cảm Uy Chấn, phiên mang duệ
mưu thần trở Thánh, trị tắc thiên đạo chính hoàng đế.
Sau khi lên ngôi, ông dùng quốc hiệu Đại Cù Việt, còn kinh Đô
ban đầu đóng ở Hoa Lư. Đến năm canh tuốt năm 1010
thì dời Đô về Đại La, Hà Nội ngày nay.
Tương truyền, khi đoàn thuyền của vua Lý đến bờ sông Hồng thì có con
trồng vàng hiện ra ở thuyền ngự, vì thế vua đã đặt tên cho kinh Đô
mới là Thăng Long. Lý Công Ứng ngự ngôi báo 18 năm
rồi mất vì bệnh vào ngày 3 tháng 3 năm Mậu Thình, năm 1028
thọ 55 tuổi. Đánh giá về Lý Thái Tổ
sử sách ca ngợi rằng vua ứng mạnh trời, thuận lòng người
nhân thì mở vận, là người khoan từ nhân thứ, tính ôn nhã
có lượng đế vương, song chưa rõ chính học, ưa thích chỉ đoan
đó là chỗ kém. Lý Thái Tổ dấy lên, tự trời
báo điềm tốt, hiện ra ở nét cây tiên. Có đức
tất có ngôi, bởi vì lòng người quy phục, lại nhầm lúc ngoạ trìu
hoang dâm bạo ngược, mà Lý Thái Tổ thì vốn tiếng khoan nhân, trời
tìm người làm chủ dân, dân theo về người có đức, trừ Lý Thái Tổ ra
thì còn ai hơn nữa. Xét ra vua nhận mệnh sâu sắc
lặng lẽ, dời đô yên nước, lòng nhân thương dân, lòng thành
cảm trời, cùng là đánh dẹp kẻ phản loạn, nàm bắc thông hiếu
thiên hạ yên lành, truyền ngôi lâu đời, có thể thấy là
có mưu lực của bậc đế vương. Đại Việt Sử Ký Toàn Thư
Trong sách Việc Giám Thông Khảo Tổng luận thì viết về ông như sau
Lý Thái Tổ nhân ngoạ trìu thất đức, hiệp điềm tốt
sát đánh thành chữ, ứng mạnh trời thuận lòng người, thừa
thời mở vận, có đại độ khoan nhân, có quy mô sa rộng, dời
đô định vạc, kính trời yêu dân, tô ruộng có lệnh tha
phú dịch có mức độ, bắc nam thông hiểu, thiên hạ bình yên
Lý công ẩn và ơn cứu mạng của vợ chồng lão nông
Trần Quý. Trong sách Đại Nam Nhất Thống Chí được
biên soạn dưới triều Nguyễn có viết, tương truyền vào một năm
nỏ ở vùng Hoa Lư, nước sông dân cao, đe dọa mùa màng
triều Đình liền huy động phu tráng ở nhiều nơi đi hộ đê
Khi đó, Lý Công ẩn đang ở tuổi trưởng thành và chỉ là người dân thường
cũng tham gia hộ đê. Thấy đám phu nặng nhọc khuân phát từng cây tre
ông nói lớn, các anh hãy nghỉ tay một lát, cứ để đấy
tôi làm thay cho. Rồi ông bó tre, gỗ thành từng bó lớn
phát lên vai đi thoang thoát, ném cả xuống sông kè ngăn dòng nước
gây thành sóng lớn, động đến cả hoàng cung. Khi đó
vua Lê Đại Hành bị đau mắt nặng, chữa mãi không thuyên chảm
vào một đêm lại nằm mơ thấy có người đến nói rằng
ở cổ Pháp có họ Lý là quý nhân, sau này sẽ cướp ngôi, phải trừ sớm đi
Tỉnh dậy, ông thấy lòng bất an và nhớ tới lời tâu
của Đại Thần, cho biết trong dân gian lưu truyền câu sắm
Ta trong hạt mận sinh ra, lấy làm lo ngại về điểm lạ này
có liên quan đến người họ Lý, phu truyền thầy bói vào cung gieo quẻ
Thầy bói nói trong đám dân phu, có kẻ ném tre xuống sông
lấp mứt mắt rồng, cần bắt chém đầu thì mọi chuyện sẽ yên
Biết tình triều đình đang lùng bắt người tình nghi, Lý công ẩn
vội bỏ trốn về quê. Đi đến đâu cũng thấy đám mây ngũ sắc
bay theo như một tán lọng tre trên đầu. Khi quang quân đuổi theo
thì bỗng xuất hiện hai con chim hạt múa rất đẹp. Quang quân thấy lạ
đứng lại xem, thấy là Lý công ẩn thoát thân
Một lần khác, quân lính đuổi theo Lý công ẩn đến cánh đồng
làng Tam Tảo, này thuộc xã Phú Lâm, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh
Lúc này ngoài đồng có cặp vợ chồng lão nông đang cày rụng
Lý công ẩn liền nói sự tình và xin giúp đỡ. Ba lão liền lấy
bùng đất vẫy lên người Lý công ẩn rồi đưa trâu bảo cày
Còn lão nông thì vác cuốc, đi xóa dấu chân của Lý công ẩn
Khi quân lính đến hỏi, ông lão nói
Từ sáng đến giờ chỉ có vợ chồng tôi và đứa con làm rụng ở đây
chứ không thấy ai qua lại. Đợi quang quân đi hết
vợ chồng ông lão đưa Lý công ẩn về nhà cho ăn cơm
rồi đào hầm dưới gốc cây mận trong vườn để làm nơi ẩn nấu
lấy ván đậy lên để trên đó là vải nước
Khi quân lính ập đến nhà tìm kiếm, ông lão chỉ nói
Lý đây, còn Lý nào nữa thì các cậu ra sông mà tìm
Theo chữ Hán, Lý, bằng mận
Không tìm được Lý công ẩn, quân lính đành ra về
Vua Lê Đại Hành xem khỏe, thầy bói nói rằng
Người này đang ở dưới nước. Tin rằng kẻ cần bắt đã chết đuối
Vua Lê Đại Hành mới dừng truy lùng
Sau này khi đã thành danh, nhớ công ơn cặp vợ chồng lão nông
Lý Thái Tổ đã phong ông già làm Phủ Quốc Đại Vương
Bà vợ được phong là Vương Phi. Đến khi hai người mất thì lập đền thờ
tại nền nhà cũ của họ để người dân hương khói hàng năm
Theo lời truyền tụng tại Từ Sơn Bắc Ninh thì chuyện này xảy ra
dưới thời Lê Ngoại Triều. Lúc đó thiên hạ đồng đại nhiều về những câu sắm truyền
Nhà Lê sẽ mất, họ Lý lên thay. Vì thế, vua Lê Ngoại Triều
rất lo lắng, sai người đi lùng bắt, giết chết những người họ Lý
Từng truyền, Lý Công Ứng được mẹ Báo Mộng khuyên trốn
sang vùng tam tảo lánh nạn. Trên đường trốn chạy có vợ chồng lão nông
Trần Quý Phương Dung đang cày rụng. Họ bất chấp nguy hiểm cứu
Lý Công Ứng rồi đem về nhà đào hầm che giấu. Vì thế,
quang lính không bắt được, đành theo quang chỉ huy quay về. Vì thế chỗ đó
sau được gọi là Hồi Quang này thuộc xã Tương Trang, thị xã
Từ Sơn Bắc Ninh. Theo bản thần tích đền hộ quốc
thì vào cuối triều tiền lê nhưng lúc triều đình suy yếu trong họ
oán tháng, Lý Công Ứng làm binh biến nhưng thất bại phải chạy từ
Hoa Lư về Kinh Bắc. Đến trang tam tảo thì được ông Trần Quý
và vợ là Đặng thị Phương Dung cứu thoát nạn. Khi lên ngôi
ông Phong Trần Quý là phủ quốc tán hộ vệ dựt bảo quốc
và vợ là Đặng thị Phương Dung là hoàng thái hậu. Ngôi nhà
của ông bà sau được dựng thành đền gọi là đền hộ quốc, đền giúp
nước để thờ phụ ân nhân của vua. Hàng năm cứ vào mùng 10 tháng 2
âm lịch dân làng lại tổ chức hội và làm lễ kỷ niệm
ngày sinh của ông bà Trần Quý. Đến ngày mùng 1 tháng 4
âm lịch thì tổ chức tế lễ kỷ niệm ngày hóa của ông bà
với nghi thức trang trọng quy mô. Vào những ngày này
các làng xã ở Dương Lôi, Tiên Sơn, Đền Bản đều phải gửi vỗ và ăn
vỗ. Triều đình cũng cử quan quân về cùng dân làng làm vỗ
vì thế ngôi đền hộ quốc còn được gọi là quốc tế từ.
Từ sốngđẹp.com.vn
video được thực hiện bởi kênh Bí ẩn Sử Việt. Mời quý vị và các bạn
đăng ký kênh, nhấn chuông nhận thông báo để đón xem những câu chuyện tiếp theo.
Cùng Bí ẩn Sử Việt khám phá những bí ẩn để suy nghĩ sâu sắc hơn
về lịch sử và thêm phần buôn đáp niềm tự hào dân tộc.
Đăng ký kênh Bí ẩn Sử Việt để đón xem clip mỗi tuần.
