Đại số cơ bản- Giải phương trình- Bài 12: Phương pháp đánh giá

Nguyễn Hữu Hạnh
123 người theo dõi
63 Lượt xem video·1 thg 11, 2025
Chúng ta sang bài toán
phương pháp đánh giá để giải phương trình nhé
ý tưởng của phương pháp đánh giá
giải phương trình như thế này
nếu chúng ta có một cái V trái
bằng một cái V phải
đây là phương trình như kiểu V trái bằng V phải này
nếu mà chúng ta đánh giá được là
V trái
V trái của chúng ta lớn hơn
hoặc bằng một số A nào đó
sau đó chúng ta lại đánh giá được
V phải
lại nhỏ bằng một số A đấy
thì từ đây mình sẽ suy ra rằng là
V trái lớn bằng A
V phải nhỏ bằng A
mà hai cái này bằng nhau chứng tỏ là
là V trái và V phải đều phải bằng A hết
V trái cũng phải bằng A
đồng thời V phải
cũng phải bằng A
đúng chưa
thế thì
đây là ý tưởng của cái lời giải
dùng phương pháp đánh giá để giải phương trình
chúng ta bắt đầu vào ví dụ thứ nhất như thế này
tất nhiên điều kiện
giải phương trình là cần phải có điều kiện
điều kiện thứ nhất là
mẫu số h0
điều kiện thứ hai là
trong căn cần phải lớn bằng 0
đây
nếu điều kiện đơn giản chúng ta giải luôn
nếu điều kiện không đơn giản
chúng ta để điều kiện ở đấy và chúng ta đi làm
sau khi đi làm xong ra đắp số
thì chúng ta mới thay vào điều kiện
để kiểm tra có thoải mãn hay không
thế thì bây giờ
nếu là người giải phương trình
mà người ta muốn thử phương pháp đánh giá
xem có thành công hay không
thì người ta sẽ tìm cách
như kiểu là đi tìm giá trị lớn nhất nhỏ nhất minmax của dưới trái và dưới phải
thế bạn nào dễ dàng hơn
bạn nào dễ dàng hơn
thế thì bạn bậc 2 sẽ dễ dàng hơn
bạn bậc 2 dễ dàng hơn
chúng ta có là chữ x bình phương
cộng 2x cộng 3
với thói quen
tạo hàng đẳng thức để tìm minmax
chúng ta sẽ dễ dàng có được
cái này chính là
chữ x bình phương
cộng 2x
chữ 1 và cộng 4
như thế thì
như thế thì nó sẽ là
chữ của x chữ 1
bình phương
cộng 4 và nhỏ bằng 4
như vậy là cái biểu thức
ở trong căn nó nhỏ bằng 4
thì chứng tỏ căn này sẽ nhỏ bằng 2
cho nên chúng ta có được
vế phải sẽ nhỏ bằng 2
và mình ký hiệu đây là điều thứ nhất
chúng ta đã chứng minh được rằng
vế phải nhỏ bằng 2 rồi
bây giờ chúng ta bàn đến
vế trái
vế trái thì
là bằng x bình
cộng với 1 trên x bình
bây giờ
chúng ta có một cái mơ ước
vế phải nhỏ bằng 2 rồi thì chúng ta mơ ước
là vế trái sẽ lớn bằng 2 đúng không
chúng ta mơ ước vế trái lớn bằng 2
thì theo phong cách đánh giá của chúng ta
thì vế trái và vế phải sẽ cùng bằng 2
tức là cái ý tưởng của phong cách đánh giá
là một bạn lớn hơn hoặc bằng
A và một bạn thì sẽ nhỏ bằng A
thì như vậy sẽ ra dấu bằng
thế thì bây giờ mình muốn chứng minh cho vế trái
lớn bằng 2 thì mình cứ trừ 2 đi
mình trừ 2 đi
và mình cộng 2 như thế này
thì bạn này quy đồng lên
bạn này quy đồng lên và
tạo ra một cái hẳn thức
nó chính là x bình phương
trừ 1 bình phương
trên x bình phương
cộng 2
thì cái này lớn bằng 2
x bình phương trừ 1 bình phương thì tử lớn bằng 0
còn cái mẫu thì sẽ dương nhé
mẫu là bình phương nhưng mà nó khác không nên nó dương
cho nên vế trái lớn bằng 2 và chúng ta được
cái số 2
thế thì bây giờ có phải là
từ 1 và 2
vế phải nhỏ hơn 2 là bằng 2
vế trái lớn bằng 2 thì chứng tỏ
từ 1 và 2 chúng ta sẽ suy ra là
vế trái cũng phải bằng 2
và vế phải
cũng phải bằng 2
nhưng mà vế phải
mà muốn bằng 2 được thì x phải bằng 1 đúng không
x bằng 1 thay vào đây nó cũng thỏa mãn luôn
cho nên là x bằng 1 thôi
và nó thỏa mãn phương trình
thỏa mãn phương trình
và chúng ta kết luận là x bằng 1 chính là nghiệp duy nhất
của bài toán
thì
tư tưởng chính của
dùng phương pháp đánh giá là chúng ta có thể đánh giá
2 vế, tìm min mắc của 2 vế
tức là min cái này và mắc cái kia đúng không
và chúng ta sẽ xuất phát
từ bài dễ trước
bài số 2
bài số 2 này thì
chúng ta có 2 vế và trong cái
vế trái này này thì nó có mẫu đúng không
chúng ta sẽ
xử lý cái mẫu, cái điều kiện của cái mẫu
x bình phương chứa x cộng 1 này
bạn này vốn là
x chứa 1 phần 2 bình phương
cộng 3 phần 4
và nó lớn hơn 0
với mọi x
cho nên là chúng ta không có điều kiện gì nữa đúng không
không cần phải đặt điều kiện mặc dù có mẫu nhưng chúng ta không cần điều kiện
và bây giờ chúng ta
dùng tư tưởng của đánh giá nhé
tư tưởng đánh giá
thì bây giờ đối với bạn vế phải này
chúng ta có vế phải
là 1 tan thức bực 2
đối với 1 tan thức bực 2 chúng ta dùng
hẳn thức chúng ta tìm được min mắc ngay lập tức
ở đây A đóng vai trò là
số 2 dương cho nên là chúng ta sẽ có min ngay
nghĩa là nó là 2
x bình phương
trừ 4x chúng ta cộng 2
cộng 3
cộng 2 là để 3 bạn này tạo hẳn thức này
2 x 1 bình phương
cộng 3
thì lớn bằng 3
điều này không được là vế phải lớn bằng 3 đúng không
thế còn vế trái
chúng ta đến đây
chúng ta sẽ có 1 mơ ước là
vế trái nhỏ bằng 3 là tuyệt vời đúng không
thế thì bây giờ mình cũng làm như vậy
mình cũng lấy vế trái
x bình phương
cộng x cộng 1
trên x bình phương
trừ x cộng 1 này
trừ 3 cộng 3 vào đây
đối với
phân số này trừ 3 mình nhân tráo lên
x bình trừ đi 3
nhân với cái hẳn này
thì thành là
trừ 2 x bình x
trừ đi trừ 3 x tức là cộng 3 x
là hình cộng 4 x
1 trừ đi 3
thành trừ 2
trên x bình phương trừ x
cộng 1 cộng 3
như vậy chúng ta thu được là cái vế trái
sẽ bằng
trừ 2 nhân với x
trừ 1 bình phương
đấy trên tử đấy
mẫu số là x
trừ 1 phần 2 bình phương
cộng 3 phần 4
và chỗ này cộng 3 đúng không thì nó nhỏ bằng 3
thì chúng ta thu được nhỏ bằng 3
bởi vì cái tử số là
nhỏ bằng 0
như vậy chúng ta sẽ suy ra
vế trái cũng phải bằng 3
và vế phải
cũng phải bằng 3
nhưng bây giờ nhé
vế phải muốn bằng 3 được
thì x phải bằng 1
còn vế trái muốn bằng 3 được
thì x phải bằng 1 cho nên
chúng ta được x bằng 1 thôi
x bằng 1 thỏa mãn
vậy chúng ta có được lời giải
đấy thì tinh thần đánh giá là
chúng ta hãy xuất phát từ 1 bạn
dễ đánh giá hơn
1 trong 2 bạn chúng ta xuất từ bạn này
chúng ta đánh giá bạn này
tìm min của nó
thế thì nó lớn bằng 3
thì chúng ta mơ ước là vế trái nhỏ bằng 3
và chúng ta đi tập trung chứng minh nó nhỏ bằng 3 là thành công
bài số 3
bài số 3 này
tương tự như vậy
ở trong căn
thì mình phải điều kiện cho căn lớn bằng 0
thế thì bạn này rất nhanh
chúng ta nhìn thấy một vấn đề là
nó là x-1 bình phương cộng 1
thì nó lớn bằng 1 rồi
cho nên là không cần phải đặt điều kiện cho căn
nhưng điều này sẽ dẫn đến là
vế phải nó sẽ nhỏ hơn
bởi vì bạn bên
bên trong này lớn bằng 1 thì chứng tỏ vế phải sẽ lớn bằng 1
đúng không? căn 1 mà
thì lớn bằng 1
à không phải, chưa phải là
chưa phải là vế phải
mà chúng ta làm động thang như này
thì chúng ta thu được
x-1
x-2
x-1
x-2
x-3
x-4
x-5
x-10
bây giờ chúng ta xét vế trái
chúng ta bây giờ mong muốn rằng
vế trái nhỏ bằng 1 đúng không?
nếu mà nó nhỏ bằng 1 thì chúng ta thành công đúng không?
như vậy là thành hạng
mình xét là 2x trên x bình phương
cộng 1 này, mình trừ 1, cộng 1 vào đây
và cái này là gì?
cái này sau khi quy đồng lên
thì lấy 2x trừ đi x bình trừ 1
thành trừ của x-1 bình phương
trên x bình cộng 1
cộng 1
rõ ràng là x-1 bình phương thì lớn bằng 0
nhưng dấu trừ thì nhỏ bằng 0
mẫu dương cho nên phân số này là nhỏ bằng 0
vậy cái này nhỏ bằng 1
như vậy chúng ta sẽ thu được là
vế phải nhỏ bằng 1
và đây là điều số 2
thì từ 1 và 2 này
chúng ta kết luận là
vế trái phải bằng 1 và vế phải phải bằng 1
à đây là vế trái
như vậy là chúng ta thu được là
vế trái cũng phải bằng 1
và vế phải cũng phải bằng 1
nhưng dấu bằng sẽ ra là khỉ bằng 1
thì cái này chúng ta thu được là nó thoả mãn này
đấy thì qua 3 ví dụ vừa rồi
chúng ta làm quen với
đây là những bài toán bắn đầu khởi đầu thôi
chúng ta làm quen với phương pháp đánh giá để giải phương trình nhé
ý tưởng là chúng ta có thể
đi tìm
xem là vế trái lớn bằng A
còn vế phải nhỏ bằng A
thì nếu mà thu được kết quả này thì chúng ta có là
vế trái và vế phải vì bản thân nó bằng nhau
cho nên nó bắt buộc là cả 2 cũng phải bằng A
nhé
