Hết thời tại Trung Quốc! Các gã khổng lồ công nghệ Hoa Kỳ tháo chạy

Đại Kỷ Nguyên - Thời sự
4.6K người theo dõi
1.1K Lượt xem video·22 thg 10, 2025
DCTS 22/10:
Một cuộc tháo chạy công nghệ toàn diện đang diễn ra. Các gã khổng lồ công nghệ của Hoa Kỳ bao gồm Microsoft, Amazon và Google đang tăng tốc kế hoạch di dời chuỗi cung ứng và các hoạt động nghiên cứu phát triển quan trọng ra khỏi Trung Quốc.
Từ máy chủ dữ liệu AI, máy tính xách tay Surface, cho đến các phòng thí nghiệm, mọi thứ đều đang được lệnh di dời với thời hạn chặt chẽ. Đứng sau hành động quyết liệt này không chỉ là rủi ro kinh doanh, mà còn là áp lực địa chính trị leo thang, căng thẳng tại eo biển Đài Loan và các chính sách cứng rắn từ cả Washington và Bắc Kinh.
---
Kính chào quý vị đang theo dõi kênh Phân Tích và Bình Luận.
Thưa quý vị, trong chương trình ngày hôm nay,
chúng ta sẽ cùng nhau bàn về một cuộc tháo chạy công nghệ quy mô lớn,
một hành động quyết liệt báo hiệu sự kết thúc của một kỷ nguyên hợp tác kéo dài hàng thập niên.
Những gã không đồ công nghệ Hoa Kỳ, Microsoft, Amazon và Google
không còn chỉ đang đa dạng hóa chuỗi cung ứng,
họ đang thực hiện một cuộc tách rời toàn diện khỏi Trung Quốc.
Từ máy tính sách tay Surface, máy chủ dữ liệu trọng yếu,
cho đến các phòng thí nghiệm trí tuệ nhân tạo AI,
mọi thứ đều đang được lệnh di rời khẩn cấp.
Đây không phải là một quyết định kinh doanh đơn thuần,
đây là một hành động địa chính trị được tính toán kỹ lưỡng,
được thúc đẩy bởi căng thẳng leo thang giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc.
Điều gì đang thúc đẩy cuộc di tản công nghệ này?
Tại sao các công ty Hoa Kỳ lại đột ngột đặt ra những thời hạn chặt chẽ
để rút khỏi công xưởng của thế giới?
Và ván cờ công nghệ toàn cầu sẽ được định hình lại ra sao?
Khi thùng lũng silicon chính thức quay lưng với Bắc Kinh?
Phần 1
Microsoft dẫn đầu cuộc đại di tản công nghệ
Thưa quý vị,
theo báo cáo độc quyền từ Nikkei Asia vào ngày 17 tháng 10,
Microsoft đang yêu cầu một số nhà cung cấp
bắt đầu chuyển việc sản xuất các sản phẩm mới chủ chốt
ra khỏi Trung Quốc ngay trong năm tới.
Các sản phẩm này bao gồm máy tính sách tay Surface
và máy chủ trung tâm dữ liệu.
Một giám đốc điều hành chuỗi cung ứng cho biết
Phạm vi rất rộng,
bao gồm các linh kiện,
bộ phận mới và cả việc lắp ráp sản phẩm
cho máy tính sách tay và máy chủ.
Mục tiêu của Microsoft là vô cùng rõ ràng.
Họ muốn mọi thứ được sản xuất
hoàn toàn bên ngoài Trung Quốc vào năm 2026.
Hàng năm,
Microsoft xuất xưởng khoảng 4 triệu máy tính sách tay
và máy tính bảng Surface.
Một nguồn tin quen thuộc với tình hình tiết lộ rằng
do tính chất nhạy cảm của các sản phẩm máy chủ,
Microsoft đã bắt đầu di rời
một phần đáng kể hoạt động sản xuất máy chủ của mình
ra khỏi Trung Quốc từ năm ngoái.
Công ty này cũng đã yêu cầu ít nhất 80%
hóa đơn nguyên vật liệu của máy chủ
phải được cung ứng từ bên ngoài Trung Quốc.
Ngoài ra, Microsoft cũng đang thúc đẩy
việc chuyển sản xuất máy chơi game Xbox
ra khỏi Trung Quốc,
mặc dù họ chưa yêu cầu toàn bộ việc sản xuất Xbox
phải di rời.
Một giám đốc tại nhà cung cấp của Microsoft
nhận xét rằng
việc chuyển đổi, lắp ráp tương đối dễ dàng,
nhưng mà việc di rời sản xuất
ở cấp độ linh kiện
là một nhiệm vụ toàn diện và thách thức hơn rất nhiều,
đặc biệt là với thời hạn năm 2026.
Song song với việc di rời chuỗi cung ứng,
Microsoft cũng đang mạnh tay cắt giảm sự hiện diện của mình
ngay tại Trung Quốc.
Vào ngày 13 tháng 10,
Microsoft thông báo
sẽ ngừng cập nhật bảo mật và hỗ trợ kỹ thuật
cho Windows 10
bắt đầu từ ngày 14 tháng 10.
Gần như cùng một lúc,
Microsoft Trung Quốc lại hứng chịu một đợt sa thải mới.
Truyền thông Trung Quốc đưa tin
đợt sa thải này chủ yếu ảnh hưởng
đến nhóm dịch vụ đám mây Microsoft Azure.
Đáng chú ý,
gói bồi thường đã bị cắt giảm.
Thay vì gói N cộng 7
tiền bồi thường cộng với 7 tháng lương
như đợt sa thải tháng 7,
thì gói hiện tại chỉ còn N cộng 4, 4 tháng lương.
Một số nhân viên tiết lộ rằng
họ cũng được cung cấp lựa chọn di rời sang Úc,
nhưng những người từ chối sẽ bị sa thải.
Một nhân viên bị ảnh hưởng đã cho biết
đợt này chủ yếu nhắm vào nhóm dịch vụ
và hỗ trợ khách hàng ở Thượng Hải,
vốn có hơn 400 nhân viên.
Một nguồn tin nói thêm rằng
một khi các bộ phận chủ chốt được di rời,
các bộ phận ít quan trọng hơn sẽ bị cắt giảm.
Các bộ phận liên quan đến AI ở Trung Quốc
có thể sẽ bị đóng cửa.
Vào tháng 3,
tờ STMP của Hồng Kông cũng đã đưa tin
Microsoft đã đóng cửa
phòng thí nghiệm trí tuệ nhân tạo và Internet vạn vật
AI&IoT tại Thượng Hải.
Phòng thí nghiệm này được thành lập vào năm 2019.
Từng là một trong bảy phòng thí nghiệm toàn cầu
của Microsoft.
Khi Microsoft rút khỏi Trung Quốc,
họ đang chuyển sự chú ý sang Singapore.
Vào ngày 23 tháng 7 năm nay,
Microsoft đã công bố khai trương
Microsoft Research Asia
tại Singapore,
đánh dấu phòng thí nghiệm nghiên cứu đầu tiên của họ
ở Đông Nam Á.
Phần 2, Amazon và Google
nối góp tách rời kỹ thuật số.
Thưa quý vị,
Microsoft không đơn động trong hành trình này.
Căng thẳng địa chính trị gia tăng
giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc
đã thúc đẩy nhiều công ty đa quốc gia
phải đánh giá lại hoạt động của họ.
Amazon Web Service AWS
cũng đang áp dụng chiến lược chuyển sản xuất
ra khỏi Trung Quốc,
đặc biệt là các máy chủ trung tâm dữ liệu AI nhạy cảm.
Các nguồn tin được hãng
Nikkei Asia chiếc dẫn
còn tiết lộ rằng Amazon thậm chí còn đang
xem xét các giảm việc mua hàng
từ các nhà cung cấp bảng marketing
lâu năm của Trung Quốc.
Trước đó đã có tin tức về việc
trung tâm nghiên cứu AI của Amazon Web Service
tại Thượng Hải đã bị đóng cửa.
Đáp lại, một phát ngôn viên của Amazon
đã xác nhận vào ngày 23 tháng 7
rằng sau khi đánh giá kỹ lưỡng,
họ quyết định các giảm quy mô
của một số nhóm AWS nhất định.
Cùng ngày,
ông Hoàng Minh, một nhà khoa học ứng dụng
tại Viện Nghiên cứu AI của AWS Thượng Hải
đã đăng tải trên mạng xã hội
gọi đây là một vinh dự
khi được làm một phần của 6 năm vàng son.
Ông Lưu ý rằng viện bị giải thể
là do sự thay đổi trong chiến lược Trung Quốc,
Hoa Kỳ.
Việc đóng cửa này không chỉ đánh dấu
sự kết thúc của trung tâm nghiên cứu
ở nước ngoài cuối cùng của Amazon
mà còn tự trưng cho sự thoái lui
trong hợp tác Trung Mỹ trong lĩnh vực AI.
Một nhà nghiên cứu chính sách công nghệ
từ một tổ chức tư vấn ở Washington
đã giải thích những gì chúng ta đang chứng kiến
không chỉ là tái cấu trúc doanh nghiệp
mà là những ảnh hưởng hiểu hình
của sự tách rời kỹ thuật số.
Không chỉ các văn phòng bị di rời
mà cả vốn trí tuệ, kiến thức độc quyền
và tiềm năng đổi mới trong tương lai
cũng đang bị chuyển đi.
Trong khi Amazon vẫn dẫn đầu thị trường
điện toán đám mây toàn cầu,
thị phần của họ tại Trung Quốc đang bị thua hẹp dần.
Theo dữ liệu của IDC,
thị trường đám mây công cộng Trung Quốc
dự kiến đạt 38 tỷ đô la Mỹ
vào năm 2024
nhưng thị phần của AWS
dự kiến chỉ còn khoảng 6%.
Doanh thu của AWS tại Trung Quốc
đã chậm lại, chủ yếu là do các khách hàng chủ chốt
như Binance, Shenz, Bidense
và Tiểu Hồng Thư
đã giảm mức sử dụng
kiến cho AWS phải tiếp tục cắt giảm chi phí.
Sự cạnh tranh đeo thang
cùng với các quy định nghiêm ngặt hơn
của chính quyền Trung Quốc về an ninh dữ liệu
đã khiến hoạt động của Amazon
trở nên tốn kém hơn.
Tương tự, Google cũng đang mở rộng
cơ sở hạ tầng đám mây và AI của mình
ở Đông Nam Á.
Các nguồn tin báo cáo rằng
một nhà lắp ráp hệ thống máy chủ
đã giúp Google xây dựng 4 cơ sở mới ở Thái Lan
tăng cấp đôi công suất sản xuất của họ.
Google hiện đã xây dựng
một hệ sinh thái chuỗi cung ứng hoàn chỉnh
tại Thái Lan.
Vào tháng 9 năm ngoái, Google đã công bố
kế hoạch đầu tư 1 tỷ USD
để xây dựng các trung tâm dữ liệu tại Thái Lan.
Một nghiên cứu của Deloitte
dự báo khoản đầu tư này có thể
bổ sung 4 tỷ USD vào nền kinh tế Thái Lan
vào năm 2029.
Phần 3
Tại sao các gã khổng lồ công nghệ Hoa Kỳ
lại đồng loạt hành động quyết liệt như vậy?
Các giám đốc điều hành trong ngành
đã chỉ ra rằng
đây là lần đầu tiên các đại gia công nghệ Hoa Kỳ
đặt ra mục tiêu rất rõ ràng
là tách rời đáng kể khỏi Trung Quốc
thậm chí mở rộng đến cấp độ
linh kiện và vật liệu cơ bản.
Các nguồn tin tiết lộ rằng
ngoài việc tránh những rủi ro gắn liền
với cuộc chiến thương mại Mỹ Trung
căng thẳng ngày càng tăng ở eo biển Đài Loan
cũng là một yếu tố thanh chốt
thúc đẩy các công ty Hoa Kỳ thiết lập
những cơ sở sản xuất thay thế.
Các công ty Hoa Kỳ ngày càng nhận thức
rõ ràng hơn về rủi ro lớn
khi kinh doanh tại Trung Quốc
một cái nhìn được định hình trong cuộc chiến thuế quan
dưới thời Tổng thống Trump.
Sự rút lui này không chỉ giới hạn
ở các công ty sản xuất phần cứng.
Trong một báo cáo vào tháng 7,
tờ Financial Times đã tiết lộ rằng
công ty tư vấn Hoa Kỳ McKinsey & Company
đã chỉ thị cho các hoạt động
tại Trung Quốc của mình tránh tham gia
vào các dự án AI tạo sinh.
Năm ngoái, McKinsey đã phải đối mặt
với sự giám sát chặt chẽ
từ một số nhà lập pháp Đảng Cộng Hòa Hoa Kỳ.
Những người này đặt câu hỏi
về mối quan hệ của công ty
với chính phủ trung cập.
Báo cáo cũng đề cập rằng
McKinsey đang tái cầu trúc hoạt động
tại Trung Quốc, cắt giảm gần 500 việc làm
và thu hẹp quy mô công việc với các khách hàng
có liên kết với chính phủ.
Vào tháng 3 năm nay, công ty đầu tư
IBM Trung Quốc và các công ty con của nó
đã chính thức ngừng hoạt động
kèm theo những đợt sát thải quy mô lớn.
Đợt sát thải chủ yếu
ảnh hưởng đến Trung tâm hệ thống Trung Quốc
nơi xử lý R&D và thử nghiệm
liên quan đến khoảng 1.800 người.
Đây không phải là lần
cắt giảm đầu tiên.
Động thái này phản ánh xu hướng rộng lớn hơn
của các công ty đa quốc gia
đang rút lui khỏi Trung Quốc.
Doanh thu của IBM từ Trung Quốc
đã giảm đều đặn với mức giảm gần
20% vào năm 2023.
Kể từ khi thành lập công ty con
IBM Trung Quốc vào năm 1992,
IBM đã xây dựng
một hệ thống R&D địa phương
kéo dài 30 năm. Nhưng bây giờ,
hệ thống này đang đi đến hồi kết.
Phần 4
Chính sách của Hoa Kỳ và sự tăng tốc
tách rời. Cái bóng địa chính trị
bao trùm lên các hành động này là
không thể bỏ qua. Vào ngày
23 tháng 7 năm nay, chính phủ
Hoa Kỳ đã công bố kế hoạch hành động AI
nhằm củng cố vị trí dẫn đầu
toàn cầu của Hoa Kỳ trong lĩnh vực trí tuệ
nhân tạo. Vào ngày 21 tháng
2, Tổng thống Trump đã ký bản ghi
nhớ chính sách đầu tư nước Mỹ trên hết.
Nó được thiết kế để hạn chế
đầu tư 2 chiều giữa Hoa Kỳ và
Trung Quốc. Chính sách này cũng
bao gồm các hạn chế mới hoặc mở rộng
đối với các khoản đầu tư của Hoa Kỳ
vào các công nghệ nhạy cảm với Trung Quốc
như chất bán dẫn, AI, công nghệ
lượng tử, công nghệ sinh học và
hàng không vũ trụ. Kế hoạch
hành động đặc biệt tập trung vào cạnh tranh
chiến lược với Trung Quốc. Trong khi
chính phủ Hoa Kỳ gần đây đã phê duyệt việc
Nvidia xuất cảng chip H20
sang Trung Quốc, bộ thương mại nước này
vẫn đang tiếp tục đóng các lỗ hỏng
trong việc xuất cảng chip tiên tiến
và tăng cường giám sát người dùng cuối.
Hoa Kỳ cũng sẽ khai triển các biện pháp
để ngăn chặn Trung Quốc lách các hạn chế
và có được tài nguyên máy tính hiệu suất
cao từ Hoa Kỳ.
Trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump
thuế quan trừng phạt đã được áp dụng
đối với máy chủ và các sản phẩm khác
khuyến khích nhiều công ty công nghệ tìm kiếm
cơ sở sản xuất bên ngoài Trung Quốc.
Trong số đó, các nhà sản xuất
máy tính sách tay như Dell
và HP đã hành động đặc biệt nhanh chóng.
Dell đã thông báo vào năm
2023 rằng họ có kế hoạch
loại bỏ dần các chip sản xuất tại Trung Quốc
vào năm 2024, trong khi
HP có kế hoạch chuyển tới
70% sản lượng máy tính của mình
ra khỏi Trung Quốc.
Các chính sách phong tỏa Zero Covid nghiêm ngặt
của chính quyền trung cộng trước đây
đã làm gián đoạn chuỗi cung ứng,
thúc đẩy nhiều công ty phương Tây di rời
sang các nước như Việt Nam và Ấn Độ.
Sau đó, việc Hoa Kỳ áp đặt
các biện pháp kiểm soát xuất cảng đối với
ngành công nghiệp bán dẫn của Trung Quốc
cũng càng đẩy nhanh sự thay đổi này.
Sau khi Tổng thống Trump trở lại Tòa Bạch Ốc,
ông đã thúc đẩy hơn nữa việc
tách rời chuỗi cung ứng kinh doanh khỏi Trung Quốc.
Theo một cuộc khảo sát của
Phòng Thương Mãi Hoa Kỳ tại Trung Quốc,
cho thấy 30% công ty
có kế hoạch di rời cơ sở sản xuất
và một phần tư công ty công nghệ
đã bắt đầu rút khỏi chuỗi cung ứng
của Trung Quốc. Vào ngày
30 tháng 7 năm nay, ông Hanukkah
Faber, giám đốc điều hành
của công ty công nghệ Hoa Kỳ Logitech
International, đã cho biết
công ty đang tăng tốc thoát khỏi
các dây chuyền sản xuất của Trung Quốc.
Logitech là công ty sản xuất
các sản phẩm như bàn phím và chuột
đã đặt mục tiêu giảm tỷ lệ nhập cảng
của Hoa Kỳ từ các sản phẩm sản xuất
tại Trung Quốc xuống còn 10%
vào cuối năm 2025.
Tỷ lệ này đã giảm từ khoảng 40%
vào năm 2024 xuống
chỉ còn dưới 30%.
Phần 5. Phản ứng của Trung Quốc
Tự cứu và trả đũa
Áp lực không chỉ đến từ
riêng Washington. Các công ty nước ngoài
đang phải đối mặt với áp lực ngày càng tăng
từ chính phủ Trung Quốc.
Trong những năm gần đây, các công ty
của Trung Quốc đã ngày càng làm xói mòn
thị phần của các công ty nước ngoài
như IBM. Một phần là do
sự cạnh tranh công nghệ. Nhưng yếu tố
chính là sáng kiến sản xuất
tại Trung Quốc của chính phủ nước này
vốn đã buộc các tổ chức nhà nước và doanh nghiệp
nhà nước phải thay thế các sản phẩm
nước ngoài bằng nhiều lựa chọn thay thế
trong nước. Ngay từ năm
2021, Bloomberg đã báo cáo rằng
chính quyền Bắc Kinh đang âm thầm cho phép
một tổ chức được chính phủ hậu thuẫn
xem xét và phê duyệt các nhà cung cấp
địa phương trong các lĩnh vực nhạy cảng
tạo ra một danh sách trắng.
Với Bắc Kinh, cung cấp nhiều đoàn bẩy hơn
nữa cho các công ty này cho phép họ
thay thế các công ty công nghệ nước ngoài.
Để đáp trả,
Trung Quốc còn đã áp đặt thêm các biện pháp
kiểm soát xuất cảng đối với các vật liệu đất hiếm
và pin quan trọng, làm dế lên
sự trả đũa mạnh mẽ từ Hoa Kỳ.
Đất hiếm là rất cần thiết trong
sản xuất chất bắn dẫn, điện thoại thông minh
và gần như tất cả các thiết bị điện tử
hiện đại. Một số nhà phân tích
cho rằng những hành động này không
hoàn toàn mang tính kinh tế, mà là
một phần của chiến lược mặc cả.
Giáo sư Chu Trí Quần từ Đại học
Bực Nèo nói với BBC
Tiếng Trung rằng nếu Hoa Kỳ và
Trung Quốc có kế hoạch tổ chức một hội nghị
thực định, các biện pháp này có thể
được sử dụng làm con bài mặc cả.
Nếu Hoa Kỳ nới lòng kiểm soát
xuất cảng công nghệ cao sang Trung Quốc,
Trung Quốc có thể xem xét nới lòng
kiểm soát đất hiếm của mình.
Chờ trêu thay, để đối phó với
căng thẳng địa chính trị leo thang,
ngày càng nhiều công ty Trung Quốc
cũng đang mở rộng ra nước ngoài để
đáp ứng nhu cầu từ khách hàng phương Tây.
Ví dụ, công ty Victory
Gen Technologies của Trung Quốc
đã thành lập các cơ sở sản xuất lớn
ở Thái Lan và Việt Nam.
Công ty sản xuất thiết bị quang học
Sinitrung và các công ty
như White & New Metal
đã thành lập các công ty con và nhà máy
ở Thái Lan, Mexico và các quốc gia khác.
Điều này phản ánh
nỗ lực của Trung Quốc nhằm mở rộng
toàn cầu, giảm thiểu rủi ro
và định vị bản thân gần hơn với các thị trường
Bắc Mỹ. Một số học giả
cũng đã chỉ ra rằng những thách thức
kinh tế hiện tại của Trung Quốc không thể
bị đảo ngược bởi những thay đổi chính sách
ngắn hạn. Thách thức thực sự
nằm ở việc xây dựng lại niềm tin và
cải cách cơ cấu. Nếu các nhà hoạt
định chính sách tiếp tục dựa vào các biện pháp
hoàn chính thay vì cải cách thị trường,
sự trì trệ có thể biến thành
bế tắc. Theo quý vị,
chương trình của chúng tôi hôm nay xin được kết
thúc tại đây. Quý vị có suy nghĩ
hay nhận định gì về các sự kiện được
đề cập? Một cuộc đại di tản
công nghệ toàn cầu đang diễn ra?
Báo hiệu một trận tự thế giới mới
đang được định hình? Hãy cho
chúng tôi biết quan điểm của quý vị ở phần
bình luận bên dưới video. Để
không bỏ lỡ những phân tích chuyên sâu tiếp theo
từ kênh, quý vị đừng quên nhấn đăng ký
và bật biểu tượng chuông thông báo.
Trân trọng cảm ơn sự quan tâm
và đồng hành của quý vị. Kính chúc
quý vị và gia đình mọi điều bình an
và tốt lành!
