Hình 8: Kĩ thuật đồng dạng - Bài 1

Nguyễn Hữu Hạnh
123 người theo dõi
127 Lượt xem video·22 thg 10, 2025
Chúng ta bắt đầu làm bài hình như sau
Cho tam giác A, B, C vuông tại A
Điểm M là trung điểm của AB
Từ M kẻ MH vuông góc vối BC
E là trung điểm của MH
I là dao của AH và MC
N là trung điểm của AC
MH cắt AC tại P
Nào, thầy đọc lại đầu bài nha
Cho tam giác A, B, C vuông tại A
M là trung điểm của AB
Kẻ MH vuông góc với BC tại điểm H
Lấy E là trung điểm của MH
N là trung điểm của AC
MC cắt AH tại I
MH cắt AC tại P
Chúng ta sẽ chứng minh 4 điểm như sau
Chúng ta vào như thứ nhất
Câu 1 chứng minh BH x BC
BH x BC bằng AB bình trên 2
Thế thì như này
Tức là trong một bài toán hình học bình thường trong thi cử
Câu 1, câu A luôn luôn là câu biểu điểm để chúng ta làm quen với hình học
Làm quen với cái thế hình đó
Thế thì khi chứng minh một cái tích bằng một cái bình phương trên 2
Thì người ta sẽ chuyển nó về tỷ lệ
Mà muốn chứng minh được tỷ lệ bằng nhau
Thì người ta sẽ chuyển về tam giác đồng dạng
Tất nhiên có thể dùng tablet
Nhưng ở trong trường hợp bài này
Thì chúng ta thấy có nhiều góc vô
Và do đó sẽ dẫn đến các tam giác đồng dạng
Nên ý tưởng là bây giờ chúng ta sẽ đi quan sát các tam giác
Hai cái tam giác đồng dạng nào mà nó chứa
Nó chứa BH, chứa BC, chứa AB đúng không?
Thế thì chúng ta có ngay
Tam giác đầu tiên là tam giác BHM
B-H-M
Và tam giác B-A-C
Tam giác B-A-C
Hai tam giác này có đặc điểm gì?
Thứ nhất, đấy là tam giác BHM vương tại H
Tam giác B-H-M vương tại H
Còn tam giác B-A-C vương tại A
Thứ hai là hai tam giác này chung nhau góc B đúng không?
B-H-M
Và B-A-C
B-A-C
Rồi
Thế thì khi hai tam giác này đồng dạng
Tất nhiên đây là đồng dạng kiểu góc góc
Thì chúng ta sẽ thu được là
Tỷ lệ BH trên BA
BH chia cho BA
Bàn
B-M trên BC
B-M
Chia BC
Và từ đó mình nhân chéo
Nhân chéo thì sẽ thu được điều phải chứng minh
BH nhân BC
Bằng B-M
Nhân
Đây là BH trên BA
Bằng B-M
Và chúng ta có điều phải chứng minh
Chỉ thứ hai
Yêu cầu của bài toán là đi chứng minh
I-M nhân I-C
Bằng I-A nhân với I
I-A nhân I-H
Thì
Muốn chứng minh một cái tích như vậy
Chúng ta cũng sẽ đưa về xét tam giác đồng dạng đúng không?
Chúng ta cũng đưa về xét tam giác đồng dạng
Thì có thể chúng ta sẽ lựa chọn là tam giác
I-A-M đồng dạng với
I-C-H
I-A-M đồng dạng với I-C-H
Nếu như
Thế thì như vậy chúng ta phải đi chứng minh
Cho hai góc A và góc C bằng nhau này
Đấy
Tam giác I-A-M và tam giác I-C-H nha
Là có hai góc I đối đỉnh
Bằng nhau rồi
Cho nên nếu mà được góc A này
Bằng góc C này
Thì nó sẽ dẫn đến hai tác giác đồng dạng
Mà hai tác giác I-A-M và I-C-H mà đồng dạng
Thì chúng ta sẽ thu được cái tỷ lệ
Và sẽ thu được được cái chứng minh
Cho nên bước tiếp theo là chúng ta đi
Chứng minh cho góc A và góc C này thôi
Thế thì để chứng minh góc A và góc C
Chúng ta cũng lại dùng cái tư duy vừa nãy
Đó là chúng ta xét hai tam giác
Mà chứa góc A và chứa góc C
Và nó đồng dạng là OK đúng không
Thế thì chúng ta có ngay
Tam giác thứ nhất là tam giác
A-B-H
Tam giác A-B-H
Là chứa góc A và chứa góc B nha
Đồng dạng với
Tam giác
C-B-M
Nếu góc A bằng góc C
Nếu góc A bằng góc C rồi
Mà góc B chung rồi
Thì tức là hai tác giác nó sẽ phải đồng dạng
Vậy bây giờ công việc là chúng ta đi
Chứng minh hai tác giác này đồng dạng
Đúng không
Thế thì làm sao để chứng minh
Hai tác giác này đồng dạng
Ít nhất là chúng ta có góc B bằng nhau rồi
Do đó bây giờ chúng ta nghĩ đến
Dùng tỷ lệ nhé
Thế thì muốn cho bạn này đồng
Muốn cho bạn này đồng dạng
Thì chúng ta có góc B chung rồi
Thì bây giờ chúng ta cần tỷ lệ
Tỷ lệ thứ nhất là cái
Cái B-H này này
Chi cho B-M này
B-H trên B-M
Thì phải bằng
B-H
À không B-H trên B-M đúng không
Bằng B-A
B-A
B-A trên B-C
B-A trên B-C đúng không
Chúng ta cần phải chứng minh
B-H trên B-M
Phải bằng B-A trên B-C
Thế thì muốn có điều này
Chúng ta lại chỉ cần chứng minh cho
Hai tác giác này đồng dạng là chúng ta sẽ thu được điều này
Thì đó chính là tam giác
B-H-M
Đồng dạng với tam giác
B-H-M
Đồng dạng với B-A-C
B-A-C
Theo truyền hồng góc
Bởi vì B-H-M
B-H-M
Và B-A-C là hai tác giác vuông
Tại H là tại A
Trung nhau góc B
Hai tác giác vuông mà trung nhau một góc nhọn
Thì tức là nó sẽ có hai cái góc bằng nhau đúng không
Vậy là đồng dạng
Thế cho nên chúng ta đã thành công
Khi mà có được điều này rồi
Khi có cái này
Thì chúng ta sẽ thu được
Cái góc
góc A bằng góc C
tức là góc
M-A-I
bằng
M-C-H
bằng I-C-H
Đấy
Ok nhá
Bây giờ chúng ta
Thầy sẽ chuẩn bị lại thêm 1 lần nữa
như thế này
Bây giờ chúng ta sẽ có là
tam giác
B-H-M
đồng dạng với B-A-C
vì chung nhau góc B
và góc H này và góc A này bằng nhau
thì nó cũng là góc vua
Thế cho nên là
khi mà có 2 tam giác này bằng nhau thì chúng ta sẽ suy ra
cái tỷ lệ này, tức là mình sẽ được là
cái B-H chia B-M
xeo bằng cái B-A chia cho B-C
vì 2 tam giác này đồng dạng sẽ suy ra tỷ lệ tương ứng
thì khi có cái tỷ lệ tương ứng này
thì chúng ta lại suy ra
tạp tam giác A-B-H
A-B-H
và tam giác C-B-M
đồng dạng
bởi vì chung nhau góc B rồi
mà lại có cái tỷ lệ này thì 2 tam giác này đồng dạng
mà khi 2 tam giác này đồng dạng
thì sẽ dẫn đến là góc A bằng góc C
mà góc A bằng góc C
thì chúng ta thu lại thành tam giác
xeo tam giác I-A-M nhé
suy ra
tam giác
I-A-M
sẽ đồng dạng với
tam giác
I-C-H
thì đây là 2 tam giác có góc A bằng góc C
và góc I đối đỉnh
2 góc góc bằng nhau
các bạn thấy là góc không
thế thì khi mà
2 tam giác này đồng dạng thì sẽ dẫn đến tỷ lệ
I-A
trên I-C
sẽ bằng
I-M
I-M trên I-H
và thế thì
suy ra điều phải chứng minh
nhân cháo lên, nhân cháo lên
đó chính là điều phải chứng minh, đúng không?
câu 3
khi mà chúng ta làm hình
quen quen một chút
thì những việc như thế này nó sẽ rất tự nhiên
còn chúng ta chưa làm hoặc ít làm
thì chúng ta sẽ gặp khó khăn một suốt
và do đó cần
cái loại này là bạn hay làm 10 bài
thì bài thứ 11 bạn sẽ làm được, đúng không?
sang câu thứ 3
góc M-B-E
M-B-E tức là
đầu bài yêu cầu mình chứng minh góc M-B-E
bằng góc
N-B-C
N-B-C chính là góc này
chúng ta đặt tên là góc B1-B2
B1-B2
để chứng minh
B1 bằng B2
thì chúng ta theo phong cách vừa rồi
để chứng minh B1
bằng B2
chúng ta sẽ đi chứng minh cho
2 tam giác đồng dạng chứa B1 và chứa B2
tam giác chứa B1
là tam giác
M-B-E
tam giác
M-B-E
đồng dạng với tam giác
tam giác M-B-E đồng dạng
với tam giác C-B-N
C-B-N
nếu chúng ta chứng minh được
tam giác M-B-E
đồng dạng với tam giác C-B-N
thì có phải 2 góc tương ứng B1-B2
sẽ bằng nhau đúng không?
Nhưng làm sao để dẫn đến 2 tam giác đồng dạng?
Thế thì
chúng ta có 1 chuyện như thế này
chúng ta có góc M này
là đã bằng góc C rồi
Tại sao?
Tại vì ngay từ đầu
chúng ta đã có cái tam giác
B-H-M đồng dạng với tam giác
B-A-C
cho nên góc M này và góc C đã bằng nhau
2 góc tương ứng của 2 tam giác đồng dạng rồi
cho nên góc M và góc C
Thế thì
cái tam giác
M-B-E và tam giác
C-B-N
muốn đồng dạng mà lại có góc
M và góc C bằng nhau rồi
thì chúng ta cần 1 tỷ lệ đúng không?
Như vậy chúng ta đang cần tỷ lệ
tỷ lệ nào? Đó là
cái M-E
chia cho cái
M-E này
chia cho cái C-N này
C-N-M-E
đầu mới cuối này, C-N đầu cuối này
cần phải bằng
cần phải bằng M-B
M-B
trên B-C
M-B trên B-C
bởi vì cái này đã có
cái này nó đã có cái
đây, nó có cái
góc M kia
góc M và góc C, những điều này
có rồi nhé, điều này chúng ta có rồi
M bằng C và cái tỷ lệ này
bây giờ chúng ta
nghiên cứu cái tỷ lệ này
M-E trên
M-E trên N-C
M-E trên C-N
thì có 1 điều rất hay ở đây như thế này
bản thân cái
bản thân cái M-E trên C-N
thì mình gấp đôi cái M-E lên
gấp đôi M-E lên thì chính là M-H
gấp đôi cái C-N lên
thì chính là C-A
cho nên là
M-E trên C-N
thì bằng M-H trên C-A
ví dụ A trên B
thì sẽ bằng 2A trên 2B
mình gấp đôi cái này lên
gấp đôi cái này lên thì chính là M-H
gấp đôi cái C-N lên thì chính là C-A
thế bây giờ câu hỏi đặt ra là
2 cái này có bằng nhau không
2 cái này bằng nhau không
thì bây giờ chúng ta nhìn hình nhé
M-B trên B-C
có bằng M-H trên C-A không
câu trả lời là có
có vì sao
bởi vì chúng ta đã có tăng gác B-H-M
B-H-M đồng dạng B-C-A này này
đây
cái này ok đã giải quyết
như vậy chúng ta xong
chúng ta đã có được cái
lờ giả cho cái bài toán
cái ý thứ A này
thế thì
tất nhiên đây là quá trình tư duy
còn chúng ta thực làm thì chúng ta cần phải
trình bày đầy đủ ra nhé
chúng ta tiếp tục
câu tiếp theo chính là câu 4
