Ôn thi chuyên Toán: Bất đẳng thức- Bài 5. Một bài toán quen thuộc nhưng dễ nhầm tại dấu bằng

Nguyễn Hữu Hạnh
123 người theo dõi
40 Lượt xem video·20 thg 10, 2025
Cái bài số 1 này là bài toán rất quen thuộc rồi, rất quen thuộc.
Tất cả những học sinh giỏi đã từng gặp nó rất nhiều lần.
Và đây sẽ là một lời giải hình hắn cọ, nhưng mà nó bị nhầm.
Nó bị nhầm một chỗ, và rồi đó chúng ta phải ý xem nó nhầm ở đâu nhé.
Đây là một như này.
Chúng ta có A cộng B cộng C.
Mình coi như là hai số đi.
Hai số không âm đúng không? Mình co xi lớn bằng 2 canh vật 2 của A nhân với B cộng C.
Thế thì khi đó mình lấy 2A, mình chia cho A cộng B cộng C đi.
A cộng B cộng C.
Nó so với 2A.
Chia cho 2 canh của A nhân với B cộng C.
Bởi vì đây là 2 phân số cùng tử số.
Phân số nào có mẫu lớn hơn thì phân số nhỏ hơn.
Cho nên nó nhỏ hơn bằng nhẹ.
Và cái này bằng 2 x 2.
Cái canh này lên cao đi thì A bình đúng không? A bình x A đi.
Nó chính là cái canh của A trên B cộng C.
Thế thì tương tự như vậy mình sẽ có 2 bạn nữa phải suy ra.
Suy ra là canh của A trên B cộng C.
3 cái này đúng không?
Thì nó sẽ lớn hơn bằng tổng của 3 cái phân số.
2A trên A cộng B cộng C.
Đây, và cái này thì đúng bằng 2 luôn.
Thế nhưng cái này sai ở đâu?
Có giấu bằng mà.
Giấu bằng là khi 1 số bằng 0, còn 2 số kia bằng nhau.
Thế nhưng tuy nhiên, tuy nhiên sai ở chỗ nào?
Trong các bước ở trên, bước nào có thể bị sai?
Bị nhầm, có thể bị nhầm ấy.
Bước này thì không thể nhầm rồi, đúng không?
Đây là câu C, bước này là chuẩn rồi.
Bước này nhầm ở đâu?
Chỗ đầu luôn, vì sao nhầm?
Như thế này nhé.
Nếu như A bằng 0 thì nó không tồn tại cái mẫu này.
Nếu như A bằng 0 thì nó không tồn tại cái mẫu này, đúng không?
Không thể chỉ cho 0 được, đúng không?
Cho nên là khi mà viết thế này thì chúng ta phải hiểu là cái mẫu dương thôi.
Nhưng mà ở đây, đầu bài mới chỉ cho ABC lớn bằng 0, chưa cho dương.
Nếu mà viết như thế này thì có nghĩa là chúng ta đã mặc định là A đã dương rồi.
Vậy chúng ta nhầm ở chính cái chỗ này luôn.
Vậy chúng ta khắc phục bằng cách nào?
Có nhiều cách khắc phục, trong đó có một cách như thế này.
Mình giả sử A nhỏ hơn bằng B, nhiều bằng C.
Tức là A là số nhỏ nhất.
A là số nhỏ nhất, thế thì chúng ta xét A bằng 0.
Xét A bằng 0 đi.
Xét A bằng 0 thì tức là B lúc đấy sẽ phải nhỏ bằng C.
Nhưng lúc này nó lớn 0 nhé.
Tại vì B không bằng 0 được.
Bởi vì nếu B bằng 0 thì không dẫn đến tổng dương.
Cho nên B và C là những số dương.
Thì khi đó nhé, cái vế trái nó sẽ là...
Mình thay A bằng 0 đi.
Thế thì nó sẽ là gì?
Căn của B trên C cộng căn của C trên B đúng không?
Và cái này lớn bằng 2.
Cái này đúng.
Cái này đúng vì theo bân thức Cauchy,
thì cái này lớn bằng 2 là đúng rồi nhé.
Như vậy với A bằng 0,
thì bân thức này trở thành đúng
và giống bằng thực ra khi B bằng C.
Thế bây giờ khi xét A dương,
thì chúng ta sẽ có là
A lớn hơn 0,
nhỏ bằng B, nhỏ bằng C,
tức là A, B, C đều dương hết.
Thì lúc đó chúng ta mới trình bày như thế này.
Thì lúc đó chúng ta sẽ trình bày như thế này
và dẫn đến cái điều này.
Và sau này khi chúng ta chỉ ra dấu bằng,
chỉ ra dấu bằng là
dấu bằng thể ra khi...
Bân thức Cauchy thể ra dấu bằng là
khi A bằng B cộng C
tương tự B bằng C cộng A
và C bằng A cộng B.
Nhưng vì A, B, C đều dương cả
thế nên điều đấy không xảy ra.
Và do đó nó không xảy ra dấu bằng.
Nó không xảy ra dấu bằng.
Khi mà A lớn 0 thì nó không xảy ra dấu bằng.
Nhưng khi A bằng 0 thì nó có xảy ra dấu bằng.
Vậy, chốt lại là
dấu bằng...
dấu bằng xảy ra
là
trong 3 số A, B, C
thì có 2 số bằng nhau
và 1 số bằng 0.
Tức là nó có dạng là
A, A, 0
và các hoán vị
với A dương.
Dấu bằng xảy ra khi
1 số bằng 0 và 2 số ký bằng nhau
và 2 số ký bằng nhau
tất nhiên là phải là số dương rồi.
Thế thì cái bài toán này
về mặt ý tưởng để có lời giả
chúng ta đã quen và chúng ta không có gì xa lạ cả
nhưng về mặt nếu mà chúng ta nhanh quá
và chúng ta không để ý
thì có thể chúng ta sẽ bị nhầm chỗ này.
Và đôi khi cái tình huống mà
A, B, C lớn bằng 0
và chúng ta lộn xuống bên dưới
lộn cái ẩn xuống bên dưới hoặc nhân thêm xuống bên dưới
không gần đợi là chúng ta sẽ nhầm và chúng ta phải
để ý cái chỗ này.
Hoặc là chúng ta còn có 1 cách xử lý khác
đó là
sau khi mình dùng COSY và mình biết
là nó có vấn đề ở chỗ này
thế thì người ta có cách vừa qua là như này
người ta không áp dụng COSY, không dùng cái này
cũng không dùng cái này, không dùng cái trung gian này nữa
mà mình dùng thẳng cái này luôn
thì mình nói là ta chứng minh rằng
ta chứng minh rằng
cái này lớn hơn cái này
căn của
A trên B cộng C
lớn hơn bằng 2A
trên
A cộng B cộng C
Thế nói lại nhé
cái ý tưởng và cái tư duy
là như thế này, khi mà mình
áp dụng COSY qua cái cầu trung gian này
mới đến cái này thì gặp vấn đề
ở cái chỗ này này, thì gặp vấn đề ở chỗ này
chúng ta bỏ qua nó luôn và mình đi chứng minh
cái này nhỏ bằng cái này thôi
và mình bảo là tôi chứng minh tương đương
thế tương đương thì nó sẽ tương đương với
bây giờ nhé, mình nhân cháo lên
nhân cháo lên và đặt căn A ra ngoài
nhân cháo lên
đặt căn A ra ngoài
thế thì nó sẽ còn làm
A cộng B cộng C
trừ đi
mình chuyển đây sang đây
2 căn của
A nhân B cộng C
lớn bằng 0
thì điều này tương đương với
cái bên trong hoặc này
chính là hẳn thức này
căn A nhân với
căn A trừ căn của B cộng C
bình phương lớn bằng 0
điều này đúng
đấy, thì tôi nghĩ là
mình có thể vượt qua bằng 2 cách
1 cách là giả sử cho A dương
trước khi giả sử A dương thì set A bằng 0
cách thứ 2 là mình vẫn dùng cái kết quả này
nhưng mình đi chứng minh bằng biến đổi tương đương
thì cái này đúng
dấu bằng ra thì A bằng 0
hoặc là A bằng B cộng C
cái nào cũng được nhé, như vậy ý tưởng
cái bài số 1 là như vậy
chúng ta chú ý cái tình huống của nó
bây giờ chúng ta sang
bài thứ 2, bài thứ 2 phong cách
với bài 1 giống nhau
phong cách với bài 1 giống nhau
nhưng mà ở đây nó có căn hộp 3
và do đó
cái tình huống cosi 2 số này không hợp lý nữa
