10 THÀNH PHỐ ĐÁNG SỐNG NHẤT TOÀN CẦU 2025 , BẤT NGỜ VỀ NƯỚC ÚC | Ghiền Địa Lý

ĐỒNG NAI TƯƠI ĐẸP
2K người theo dõi
301 Lượt xem video·16 thg 10, 2025
Nếu nhắc đến “thành phố đáng sống nhất thế giới”, nhiều người có lẽ sẽ nghĩ ngay đến châu Âu cổ kính với những quảng trường lát đá cẩm thạch, những dàn nhạc giao hưởng và di sản văn hóa lâu đời. Nhưng bảng xếp hạng Các thành phố đáng sống nhất toàn cầu năm 2025 của Economist Intelligence Unit lại kể một câu chuyện khác: một nửa trong top 10 không nằm ở “lục địa già”, mà đến từ những quốc gia từng được gọi là Tân Thế giới bên kia đại dương, biểu tượng của chất lượng sống kiểu mới trong thế kỷ 21
Nếu nhắc đến thành phố đáng sống nhất thế giới, nhiều người có lẽ sẽ nghĩ ngay đến châu Âu cổ kính với những quảng trường lát đá cẩm thạch,
những giàn nhạc giao hưởng và di sản văn hóa lâu đời.
Nhưng bảng xếp hạng các thành phố đáng sống nhất toàn cầu năm 2025 của Economist Intelligence Unit lại kể một câu chuyện khác.
Một nửa trong top 10 không nằm ở lục địa già, mà đến từ những quốc gia từng được gọi là Tân Thế Giới,
Năm thành phố từ Tân Thế Giới chiếm nửa danh sách đã định nghĩa lại chất lượng sống của thế kỷ 21,
thiên nhiên, công nghệ và phúc lợi xã hội hòa làm một, tạo nên một mô hình đô thị hiện đại nhưng vẫn giữ được văn hóa và tinh thần riêng.
Vì thế, thay vì liệt kê khô khan danh sách theo hướng thông thường,
Ghiền địa lý muốn mời bạn bước vào một hành trình khác biệt, đi sâu bản sắc mỗi đô thị,
để thấy rằng đáng sống không phải là cách xếp hạng mà là cách con người kiến tạo và đối thoại với thế giới quanh mình.
Không phải ngẫu nhiên mà 3 thành phố của Úc gồm Melbourne, Sydney và Adelaide cùng xuất hiện trong top 10 năm nay.
Với dân số chỉ hơn 27 triệu người, đây là một kỳ tích hiếm có mà ít quốc gia nào sánh được.
Hãy quay ngược thời gian, trở lại thời điểm định hình tương lai nước Úc ngay sau Thế chiến thứ 2.
Khi ấy, Úc đứng trước một bài toán sinh tử, một lục địa rộng lớn, tài nguyên dồi dào, nhưng dân cư thừa thớt.
Câu trả lời của họ gói gọn trong một khẩu hiệu, đông dân hoặc diệt vong,
đó là một chiến lược quốc gia mở ra làn sóng nhập cư lớn nhất trong lịch sử nước này.
Ban đầu là người châu Âu, sau đó là làn sóng di dân từ khắp nơi trên thế giới.
Chính dòng chảy con người ấy đã vĩnh viễn thay đổi diện mạo các đô thị Úc,
biến những tiền đồn xa xôi của đế quốc Anh thành những thành phố đa văn hóa, trẻ trung và sôi động.
Khi bản sắc Anh hòa quyện cùng hàng chục nền văn hóa khác để tạo nên một xã hội cởi mở, bao dung và hướng tới tương lai.
Hãy nhìn vào Melbourne, thành phố đang giữ vị trí thứ 4 trong bảng xếp hạng các thành phố đáng sống nhất thế giới năm 2025.
Được mệnh danh là thủ đô văn hóa của Úc, Melbourne là minh chứng điển hình cho sự thành công của mô hình phát triển đô thị
mà nước Úc đã kiên định theo đuổi suốt nhiều thập kỷ.
Theo báo cáo của EIU của cơ quan nghiên cứu kinh tế của tạp chí The Economist,
Melbourne đạt điểm tuyệt đối 100 trên 100 ở cái y tế và giáo dục.
Điều đó không hề ngẫu nhiên mà là thành quả của hàng chục năm đầu tư chiến lược vào hệ thống y tế công cộng toàn dân
mang tên Medicare, chương trình chăm sóc sức khỏe miễn phí hoặc chi phí thấp cho mọi người dân.
Song song với đó là mạng lưới giáo dục đại học hàng đầu thế giới, tiêu biểu là Đại học Melbourne, hiện xếp thứ 19 toàn cầu.
Về mặt quy hoạch, Melbourne là một thành phố được thiết kế rất có chủ đích.
Mạng lưới Hortal Grid được vẽ ra từ thế kỷ thứ 19 tạo nên một khu trung tâm có cấu trúc ô bàn cờ dễ di chuyển, thân thiện với người đi bộ.
Bao quanh khu vực này là hệ thống xe điện Charm Network lớn nhất thế giới, nối liền các vùng ngoại ô xanh mướt và yên bình.
Đây là một thành phố được sinh ra để phục vụ con người, chứ không phải những khối bê tông hay dòng xe cộ.
Melbourne tôn vinh nghệ thuật, ẩm thực và đời sống cộng đồng, tạo nên bản sắc riêng mà bất cứ ai từng đặt chân đến cũng khó có thể quên.
Cách Melbourne khoảng 900km về phía Bắc, ta đến với Sydney, thành phố đứng thứ 6 trong bảng xếp hạng.
Nếu Melbourne là trái tim văn hóa của nước Úc thì Sydney chính là cỗ máy kinh tế vận hành cả lục điện này.
Với GDP khu vực lên tới sắp xỉ 500 tỷ đô la, Sydney là một trung tâm tài chính toàn sánh ngang với những tên tuổi như Singapore hay Hong Kong.
Hai biểu tượng nổi tiếng nhất của thành phố, nhà hát Opera Sydney và cầu cảng là điểm du lịch hút khách bậc nhất thế giới,
biểu tượng cho một đô thị tự tin, hiện đại và hướng ra toàn cầu.
Giống như Melbourne, Sydney cũng đạt điểm tuyệt đối 100 trên 100 ở hai hạng mục giáo dục và y tế trong báo cáo của Economist Intelligence Unit I.
Và rồi, chúng ta đến với thành phố Adelaide đứng thứ 9 trong bảng xếp hạng năm nay là tân binh đầy triển vọng trong top 10 thành phố đáng sống nhất thế giới.
Adelaide lại mang đến một phiên bản gần gũi và dễ chạm tới hơn của giấc mơ Úc.
Người dân gọi nơi đây là thành phố 20 phút, phản ánh một thực tế quy hoạch đáng ngưỡng mộ.
Từ trung tâm thành phố, bạn có thể đi tới bãi biển hoặc vùng đồi chỉ trong trưa đây nửa giờ, không tắt đường, không vội vã, chỉ là một nhịp sống hài hòa giữa đô thị và thiên nhiên.
Với chi phí sinh hoạt thấp hơn đáng kể so với Sydney hay Melbourne, cùng một nhịp sống thư thái, thân thiện,
Adelaide chứng minh rằng mô hình đô thị kiểu Úc có thể mở rộng và thích ứng ở quy mô khác nhau, từ siêu đô thị đến thành phố tầm trung.
Sự trỗi dậy của Adelaide trên bản đồ các thành phố đáng sống toàn cầu còn nhờ danh hiệu Thành phố đẹp nhất thế giới năm 2024 do tạp chí Architectural Digest của Mỹ bình chọn.
Và qua đó, Adelaide gửi đi một thông điệp nhẹ nhàng mà sâu sắc.
Chất lượng sống không chỉ là đặc quyền của những siêu đô thị, đôi khi hạnh phúc lại nằm ở một thành phố nơi bạn có thể chạm biển,
thấy núi và về nhà, tất cả trong cùng một buổi chiều.
Bang qua Thái Bình Dương, mô hình ấy lại được tái hiện với những biến thể thú vị tại Vancouver, Canada, hạng 10 và Auckland, New Zealand, đồng hạng 7.
Cả hai đều là những thành phố cảng mang trong mình sự giao hòa hiếm có giữa nhịp sống đô thị hiện đại và thiên nhiên hùng vĩ.
Vancouver là minh chứng sống động nhất cho điều đó.
Thành phố này nằm nếp mình giữa dãy núi Duyên Hải và làn nước xanh thẳm của Thái Bình Dương,
nơi bạn có thể trượt tuyết trên đỉnh Grouse vào buổi sáng rồi thong đong trèo kayak trên Vịnh English vào buổi chiều.
Nền kinh tế của Vancouver cũng đa dạng như chính cảnh quan của nó.
Từ cảng biển lớn nhất Canada cho đến ngành công nghiệp điện ảnh sôi động, khiến nơi đây được mệnh danh là Hollywood phương Bắc.
Nhưng có lẽ, điều khiến Vancouver thực sự khác biệt chính là sự đa dạng văn hóa của cư dân.
Theo dữ liệu điều tra dân số Canada, gần một nửa dân số nói một ngôn ngữ khác tiếng Anh tại nhà,
cho thấy bức tranh đa sắc tộc và vị thế đặc biệt của Vancouver như một cửa ngõ Thái Bình Dương,
nơi hội tụ các dòng chảy kinh tế, văn hóa và con người từ khắp nơi trên thế giới đến Bắc Mỹ gặp gỡ và hòa quyện.
Tương tự, thành phố Auckland, New Zealand được xây dựng trên nền trò của những ngọn núi lửa cổ
mang trong mình bản sắc đa văn hóa sống động, nơi hội tụ cộng đồng người Pacifica lớn nhất thế giới.
Chính sự đa dạng ấy đã tạo nên một Auckland trẻ trung, phóng khoáng và đầy sức sống.
Thành phố này đang nỗ lực định hình tương lai thông qua các sáng kiến quy hoạch tiến bộ như mô hình thành phố 15 phút
với mục tiêu giúp cư dân có thể sinh sống, làm việc và giải trí trong cùng một khu vực,
giảm đáng kể sự phụ thuộc vào ô tô và khuyến khích lối sống bền vững.
Nhìn tổng thể, công thức của khu vực Tân Thế Giới là kết hợp giữa không gian rộng lớn,
chính sách nhập cư cởi mở, đầu tư mạnh mẽ vào y tế và giáo dục công cùng sự tôn trọng thiên nhiên
đã chứng minh sức mạnh vượt trội của nó trong việc tạo ra những đô thị đáng sống bậc nhất hành tinh.
Thế nhưng, phía sau ánh hào quang ấy lại ẩn chứa một vết nứt âm thầm.
Khi các thành phố này tiếp tục thu hút nhân tài và dòng vốn toàn cầu,
áp lực lên nhà ở, hạ tầng và dịch vụ công ngày càng tăng.
Chính điều đó đang đe dọa những giá trị công bằng và khả năng tiếp cận nền tảng từng làm nền danh tiếng của họ.
Một báo cáo mới của Demographia International đã xếp Sydney vào nhóm các thị trường nhà ở đắt đỏ và khó mua nhất thế giới.
Giá nhà trung bình tại đây đã chạm mốc 1,59 triệu đô la Úc khiến giấc mơ sở hữu máy ấm
trở nên xa vời với phần lớn tầng lớp lao động.
Tình cảnh ấy không chỉ riêng Sydney, Vancouver bên kia Thái Bình Dương và Auckland ở New Zealand
cũng đang vật lộn với bài toán muôn thủa của đô thị phát triển, giá nhà leo thang.
Tại Auckland, giá trung bình đã đạt 1,1 triệu đô la New Zealand, đầy ước mơ mua nhà ra ngoài tầm với của nhiều người dân.
Từ đó một nghịch lý xuất hiện, càng đáng sống lại càng khó sống.
Và rồi, khi ta rời thế giới mới để hướng ánh nhìn về trung tâm của châu Âu,
một công thức hoàn toàn khác hiện ra, tinh tế, chính xác và đậm chất cổ điển.
Để hiểu công thức ấy, ta phải đến trái tim của lục địa già, tới một quốc gia nhỏ bé, không ráp biển.
Họ đã biến sự trung lập thành một tài sản địa chính trị và kinh tế vô giá.
Thụy Sĩ
Hai viên ngọc sáng nhất trong mô hình thụy sĩ là Zurich và Geneva lần lượt đứng thứ 2 và thứ 5 trong bảng xếp hạng đáng sống toàn cầu.
Khác với các siêu đô thị Úc rộng mở, Zurich và Geneva chọn cho mình một cấu trúc đô thị nhỏ gọn,
được bao quanh bởi hồ nước trong xanh và rãi arms hùng vĩ.
Thay vì bùng nổ dân số nhập cư hay tăng trưởng dựa trên quy mô,
hai thành phố này lớn mạnh nhờ sự tích lũy chậm rãi và bền vững của vốn, chi thức và niềm tin xã hội.
Đó là 3 yếu tố làm nên chất thụy sĩ đặc trưng.
Nền móng của mô hình này đã được đặt ra hơn 2 thế kỷ trước.
Tại hội nghị Vienna năm 1815, sau những 5 tháng châu Âu chìm trong chiến tranh,
các cường quốc đã chính thức công nhận quy chế trung lập vĩnh viễn của Thụy Sĩ.
Từ một vùng đất nhỏ dễ bị tổn thương giữa các đế chế, Thụy Sĩ trở thành ốc đảo của hòa bình và an toàn.
Trong khi hai cuộc chiến thế giới làm tan hoang lục địa, quốc gia này vẫn đứng vững, không một viên đạn lạc.
Chính sự ổn định không gián đoạn ấy đã trở thành thương hiệu toàn cầu của Thụy Sĩ, quốc gia gắn liền với ngân hàng uy tín,
đồng hồ chính xác và niềm tin tuyệt đối vào chất tự.
Trong một thế giới đầy bất định, Thụy Sĩ giống như một chiếc neo vững vàng giữa biển biến động.
Dòng vốn, nhân tài và các tổ chức quốc tế tìm đến đây không chỉ vì cơ hội kinh tế mà vì cảm giác an toàn hiếm có,
giá trị ngày càng trở nên xa xỉ trong thế kỷ 21.
Theo báo cáo của Economist Intelligence Unit, cả Zurich và Geneva đều đạt điểm gần như tuyệt đối về chỉ số ổn định
Stability Index, minh chứng rõ ràng cho di sản địa chính trị từ quyết định trung lập năm 1815.
Trong khi nhiều quốc gia đang vật lộn với biến động chính trị và kinh tế, Thụy Sĩ không chỉ là quốc gia trung lập
mà đã trở thành nơi mà hai chữ đáng sống đồng nghĩa với đáng tin cậy.
Geneva, thành phố giữ vị trí thứ 5 trong bảng xếp hạng, là hiện thân hoàn hảo của khía cạnh ngoại giao trong mô hình Thụy Sĩ.
Nằm e ấp bên hồ Geneva lộng lẫy, được bao quanh bởi hai dãy núi Alps và Jura,
thành phố này dường như đã được thiên nhiên định sẵn cho vai trò là nơi gặp gỡ của thế giới.
Sau Thế chiến thứ nhất, Geneva được chọn làm trụ sở của Hội quốc liên, tiền thân của Liên Hợp Quốc.
Và ngày nay, thành phố tiếp tục giữ vai trò ấy khi là trụ sở châu Âu của Liên Hợp Quốc,
đồng thời là ngôi nhà của hàng chục tổ chức quốc tế, trong đó có Tổ chức Y tế Thế giới và Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế.
Nếu bạn đặt chân đến khu quốc tế Geneva, bạn sẽ thấy một quần thể các tòa nhà trang nghiêm,
nơi các nhà ngoại giao từ hơn 190 quốc gia cùng nhau đàm phán, thương lượng và giải quyết những vấn đề mang tầm toàn cầu.
Đây là một dạng đa văn hóa đặc biệt, không nhộn nhịp, phóng khoáng như Sydney hay Vancouver mà chuyên nghiệp, tập trung vào sứ mệnh chung.
Một nhà phân tích của Viện Brookings từng nói rằng, Geneva không chỉ là một thành phố của Thụy Sĩ, nó là cơ sở hạ tầng của nền quản trị toàn cầu.
Và thật vậy, chất lượng sống ở Geneva vừa đến từ không khí trong lành hay dịch vụ hoàn hảo,
mà còn từ cảm giác an toàn, chất tự mang ý nghĩa, kết nối với cả thế giới.
Nếu Geneva là thủ đô của hòa bình và ngoại giao thì Zurich xếp hạng 2 là cỗ máy kinh tế chính xác của Thụy Sĩ.
Nằm ở đầu phía bắc của hồ Zurich, thành phố này là một trong những trung tâm tài chính hàng đầu thế giới, là nơi đặt trụ sở của các ngân hàng khổng lồ như UBS.
Sức mạnh tài chính của nó được xây dựng trên cùng một nền tảng ổn định và được củng cố bởi truyền thống lâu đời về bảo mật ngân hàng.
Sự đang sống của Zurich cũng đến từ cách sự giàu có đó được chuyển thành một hệ thống đô thị gần như hoàn hảo.
Cơ sở hạ tầng của Zurich là một kiệt tác của kỹ thuật Thụy Sĩ.
Hãy quan sát hệ thống tàu điện S-Bahn của thành phố, sạch sẽ, hiệu quả và luôn đúng giờ đến từng giây, nó là một phép ẩn dụ cho chính thành phố.
70% các chuyến đi trong thành phố được thực hiện bằng phương tiện công cộng, đi bộ hoặc xe đạp, phản ánh cam kết sâu sắc đối với tính bền vững.
Thành phố đang trên đà đạt được các mục tiêu khí hậu đầy tham vọng.
Lĩnh vực giáo dục cũng đạt điểm tuyệt đối, phần lớn nhờ vào ETH Zurich, một trong 10 trường đại học hàng đầu thế giới, nơi Albert Einstein từng học tập và giảng dạy.
Đây là một hệ sinh thái khép kín, sự ổn định thu hút vốn, vốn tài trợ cho cơ sở hạ tầng và giáo dục đăng cấp thế giới, và những điều này lại củng cố thêm sự ổn định và thịnh vượng.
Nhưng vấn đề luôn phức tạp hơn thế, sự hoàn hảo của mô hình thụy sĩ đi kèm với một cái giá cực kỳ cao.
Theo chỉ số chi phí sinh hoạt toàn cầu năm 2024 của EIU, Zurich và Geneva, lần lượt là thành phố đắt đỏ thứ 3 và thứ 4 trên thế giới.
Chi phí thuê một căn hộ hai phòng ngủ ở trung tâm Zurich có thể dễ dàng vượt qua 4.000 đô một tháng.
Nó cho thấy đây là những thành phố đáng sống nhất đối với những người có đủ khả năng chi trả.
Hơn nữa, có một khía cạnh văn hóa tinh tế hơn, không giống như sự cởi mở và đôi khi hỗn loạn của các thành phố đa văn hóa ở tầng thế giới,
xã hội thủy sĩ có thể được cảm nhận là kín đáo, có trật tự và khó hòa nhập đối với người ngoài.
Ở đây tồn tại một bộ quy tắc bất thành văn mà ai cũng tuân theo, từ cách phân loại rác tái chế, giữ yên tĩnh vào Chủ nhật, cho đến sự đúng giờ gần như ám ảnh.
Tuy nhiên, sự hoàn hảo đó cũng có cái giá của nó.
Với những ai quen với sự tự do biểu đạt, tính bộc trực và nhịp sống linh hoạt hơn, thủy sĩ đôi khi có thể cảm thấy nghiêm ngặt và gò bó.
Vậy là trên bản đồ những đô thị đáng sống nhất thế giới, ta thấy hiện lên hai mô hình thành công đối lập rõ rệt.
Một bên là tân thế giới rộng lớn, đa dạng và không ngừng tăng trưởng, nhưng đang phải vật lộn với bài toán khả năng chi trả.
Bên kia là mô hình thủy sĩ ổn định, chính xác và thịnh vượng, nhưng đôi khi lại mang cảm giác khép kín, khó hỏa nhập.
Thế nhưng, nếu có thành phố không có lợi thế về không gian như Úc, cũng chẳng sở hữu sự giàu có trung lập như thủy sĩ thì sao?
Câu trả lời nằm ở hai thành phố tưởng chừng chẳng có gì giống nhau, nhưng lại gặp nhau ở điểm chung đó.
Osaka của Nhật Bản và Vienna của Áo, lần lượt xếp hạng thứ bảy và đồng hạng thứ hai,
hai đô thị này cho thấy hai con đường riêng biệt để đạt tới sự đáng sống dựa vào những giá trị vô hình hơn,
đó là văn hóa, tinh thần cộng đồng độc đáo.
Linh hồn của một thành phố đôi khi quan trọng không kém gì cơ sở hạ tầng của nó.
Hãy bắt đầu với Osaka, đại diện duy nhất của châu Á trong top 10.
Nằm giữa vùng Kansai, Sầm Út, một trong ba trung tâm kinh tế lớn của Nhật Bản cùng với Tokyo và Nagoya,
thành phố này là phản đề hoàn hảo cho các đô thị rộng lớn, được quy hoạch tỉ mỉ của Úc.
Với mật độ hơn 12.000 người trên mỗi km vuông, không gian ở đây là một thứ xa xỉ.
Thế nhưng nghịch lý thay, Osaka vẫn mang đến một cảm giác sống động và dễ tiếp cận hiếm có,
như thế sự trật trội đã trở thành chất xúc tác cho sức sống đô thị.
Cội rễ của bản sắc ấy nằm sâu trong lịch sử.
Trong thời kỳ Edo 1603-1868, khi Tokyo là trung tâm chính trị của các các tướng quân cai trị Nhật Bản
thời phong kiến Shogun, Osaka đã nổi lên như trái tim thương mại của đất nước, được mệnh danh là nhà bếp của quốc gia.
Lúa gạo và hàng hóa từ khắp nơi đổ về đây, tạo nên một văn hóa thực dụng, hướng tới giao thương và trên hết,
một niềm đam mê gần như tôn giáo với ẩm thực. Di sản đó vẫn sống động đến tận hôm nay.
Hãy tưởng tượng bạn đang lang thang qua khu Dotonbori vào ban đêm, những biển hiệu neon khổng lồ rực sáng,
mùi bánh bạch tuộc nướng takoyaki và bánh xèo okonomiyaki lan tỏa trong không khí hóa vào dòng người như chưa từng biết mệt.
Tất cả kết tinh trong tinh thần kui dare, nghĩa đen là ăn cho đến khi kiệt sức. Một chiếc lý sống coi ẩm thực là niềm vui không thể cưỡng lại.
Nhà phê bình ẩm thực Anthony Boudin từng nói, đây là một thành phố nơi người ta nghiêm túc với thức ăn của mình đến mức đáng kinh ngạc.
Ở Osaka, ẩm thực là niềm vui, là cách con người kết nối, chia sẻ và tận hưởng cuộc sống theo cách giản dị mà đầy trọn vẹn.
Mặc dù là một trung tâm kinh tế lớn và là quê hương của những tập đoàn như Panasonic,
Osaka vẫn giữ được phong thái khiêm nhường, gần gũi, phản chiếu tinh thần, không xa cách dù thịnh vượng.
Thế nhưng, ẩn dưới vẻ sôi đậu ấy là một bóng mây nhân khẩu học đang dần phủ xuống.
Giống như phần còn lại của Nhật Bản, Osaka đối mặt với tỷ lệ sinh thấp và dân số già hóa,
nhanh chóng một cơn khủng hoảng âm thầm đang làm lung lay nền tảng xã hội.
Các đường phố có thể vẫn đông đúc nhưng những dự báo dài hạn lại vẽ nên một tương lai thiếu hụt lao động,
với ngày càng nhiều người cao tuổi cần được chăm sóc.
Đó là nghịch lý đau đầu cho một thành phố từng được xây nền bởi sức sống và năng lượng con người.
Bây giờ, hãy di chuyển 9.000 km về phía Tây đến Vienna,
thành phố từng đứng đầu bảng xếp hạng trong nhiều năm trước khi tạm nhường ngôi đầu.
Nếu Osaka là nhà bếp náo nhiệt của quốc gia thì Vienna lại là phong cách hoàng gia thường hưởng từ một đế chế lâu đời.
Di sản của triều đại Habsburg vẫn hiện diện ở khắp nơi, trong những cung điện Baroque trắng lệ,
trong dạy điệu của Mozart và Strauss vang lên từ các phòng hòa nhạc
và trong những bức tranh của Klim hay Schiele được treo trang trọng trong các bảo tàng đẳng cấp thế giới.
Một buổi dạo bước dọc đại lộ Ringstrasse được xây dựng trên nền những bức tường thành cũ chẳng khác nào
một chuyến du hành ngược thời gian về kỷ nguyên hoàng kim của đế quốc áo Hung.
Nhưng bí mật thật sự đang sau sự đáng sống của Vienna còn nằm trong những khu chung cư của người dân.
Sau Thế chiến thứ nhất, khi đế chế sụp đổ, Vienna đã khởi sướng một thử nghiệm xã hội táo bạo mang tên Vienna đỏ
Rote Wind. Đây là phong trào đô thị kết hợp giữa chính trị tiến bộ và kiến trúc xã hội.
Chính quyền thành phố xây dựng hàng loạt khu nhà ở quy mô lớn được gọi là Gemeindebauten.
Khác với hình dung về các khu nhà ở giá rẻ, chúng là những công trình được thiết kế tinh tế,
có sân trong, không gian xanh và tiệt ích chung như nhà trẻ, thư viện hay nhà tắm công cộng.
Nhà xã hội học đô thị Yves Blau từng viết trong cuốn Kiến trúc của Vienna đỏ rằng
chính sách nhà ở xã hội của Vienna không chỉ nhằm cung cấp nơi ở,
mà là công cụ để kiến tạo một xã hội công bằng hơn.
Schenner-Karmenkamp quy hoạch đó vẫn còn hiệu quả đến ngày nay.
Khoảng 60% dân số Vienna hiện sống trong các loại nhà ở được trợ cấp,
giúp giá thuê duy trì ở mức thấp, đáng kinh ngạc so với các đô thị lớn khác ở châu Âu.
Nhờ vậy, người dân có thể dành thu nhập cho giáo dục, văn hóa và đời sống cộng đồng,
những yếu tố góp phần tạo nên sự pha trộn xã hội lành mạnh và một cảm giác bình đẳng hiếm có.
Hệ thống giao thông công cộng rẻ và hiệu quả, vô số công viên và cả sông Danube chảy giữa lòng thành phố
càng củng cố danh hiệu thành phố đáng sống nhất châu Âu. Thế nhưng, ngay cả sự ổn định cũng có giới hạn.
Theo báo cáo của EIU, Vienna mất ngôi đầu do điểm tiêu chí ổn định sụt nhẹ,
phần nào phản ánh mối lo ngại an ninh gia tăng ở châu Âu,
đặc biệt sau những sự kiện lớn thu hút đám đông như buổi hòa nhạc của Taylor Swift vào năm ngoái.
Một chi tiết nhỏ nhưng đủ để nhắc nhở rằng sự ổn định không bao giờ là vĩnh viễn,
nó luôn là một thế cân bằng mong manh trong thế giới kết nối ngày nay.
Khi đặt cạnh nhau, Osaka và Vienna thể hiện hai con đường đối lập nhưng cùng dẫn đến chất lượng sống cao.
Osaka thăng hoa nhờ năng lượng thương mại và văn hóa từ dưới lên,
từ niềm vui của cuộc sống đến từ phố phường và ẩm thực.
Ngược lại, Vienna lại tỏa sáng nhờ tư duy tổ chức và hệ thống phúc lợi xã hội từ trên xuống,
được nâng đỡ bởi một di sản văn hóa và lịch sử hoàng gia độc nhất.
Nhưng điều gì sẽ xảy ra khi một thành phố kết hợp được sự ổn định của thủy sĩ,
phúc lợi xã hội của Vienna và tư duy sáng tạo hướng tới tương lai?
Câu trả lời nằm ở khu vực Scandinavia, một cái tên đã lặng lẽ vươn lên xoán ngôi Vienna
để giành lấy vương miện đáng sống nhất thế giới, Copenhagen,
thủ đô của Đan Mạch không chỉ đứng đầu bảng xếp hạng các thành phố đáng sống 2025
mà còn đại diện cho một chiếc lý đô thị mới, sự ổn định và hạ tầng hoàn hảo như Zurich,
tinh thần phúc lợi xã hội của Vienna, và trên hết, thiết kế vì con người và tương lai xanh.
Thành phố này không tự nhiên trở nên tuyệt vời, mọi thứ bắt đầu từ những lựa chọn táo bạo trong quá khứ.
Năm 1962, khi ô nhiễm và tắc nghẽn giao thông đang bổ vây,
Copenhagen đã làm điều không tưởng, biến phố mua sắm Sturgett thành khu vực chỉ dành cho người đi bộ.
Thay vì chạy theo ô tô, họ chọn con người làm trung tâm.
Tầm nhìn đó thực ra đã có tử sớm hơn nữa, với kế hoạch ngón tay Finger Plan,
năm 1947 bản quy hoạch huyền thoại định hình thành phố theo 5 ngón tay giao thông công cộng,
xem kẽ là những vành đai xanh để đảm bảo ai cũng sống gần thiên nhiên.
Kết quả là ngày nay, hơn 62% người dân đi làm hoặc đi học bằng xe đạp mỗi ngày.
Cảnh dòng người đạp xe êm đềm qua cầu Droning-Louisette-Rose giờ cao điểm đã trở thành biểu tượng của Copenhagen.
Như lời kiến trúc sư Jan Gehl từng nói, trong nhiều thập kỷ, chúng ta đã xây dựng thành phố cho ô tô, giờ là lúc xây thành phố cho con người.
Ngay cả bến cảng, từng ô nhiễm nặng đến nay cũng trở thành nơi người dân bơi lội giữa trung tâm thành phố.
Những không gian công cộng tràn đầy ánh sáng, ghế dài, cây xanh và quán cà phê nhỏ gợi nên tinh thần hy ghê,
khái niệm Đan Mạch về sự ấm cúng và hài lòng trong cuộc sống.
Không ngạc nhiên, khi Copenhagen đạt 100 trên 100 điểm tuyệt đối ở 3 tiêu chí – ổn định, giáo dục và cơ sở hạ tầng.
Tiêu chí ổn định là ít tội phạm, là niềm tin xã hội và sự gắn kết cộng đồng.
Tất nhiên, mô hình Bắc Âu không hoàn hảo. Thiên đường phúc lợi này được duy trì bằng mức thuế cao nhất thế giới.
Nhưng đổi lại, họ có giáo dục miễn phí, chăm sóc sức khỏe toàn dân và một xã hội gần như không có ai bị bỏ lại phía sau.
Cái giá phải trả là chi phí sinh hoạt cao và quy tắc văn hóa gọi là luật Jante, tư tưởng không khuyến khích khoe khoang cá nhân.
Dù đôi khi khiến người trẻ thấy bị gò bó, luật bất thành văn này lại giúp xã hội bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau và tránh cực đoan.
Copenhagen là biểu tượng cho sự cân bằng giữa chủ nghĩa tư bản thị trường và chủ nghĩa xã hội phúc lợi giữa tăng trưởng kinh tế và trách nhiệm môi trường.
Mục tiêu trở thành thủ đô Trung Hoa Carbon đầu tiên thế giới vào năm 2025 là minh chứng rõ ràng cho từ duy đó.
Copenhagen không chỉ đáng sống hôm nay mà còn đáng tin cho tương lai.
Có thể thấy rõ ràng, bảng xếp hạng các thành phố đáng sống toàn cầu 2025 không chỉ là cuộc đua của các thành phố.
Đó là một bài học cho tất cả chúng ta.
Sự đáng sống không phải là điều tự nhiên xảy ra mà là kết quả của hàng thập kỷ, những quyết định đúng đắn, đầu tư vào y tế, giáo dục, không gian xanh.
Thành phố của tương lai phải là nơi con người được hạnh phúc và trái đất được thờ.
Nếu được chọn, bạn muốn sống ở Osaka, Vienna hay Copenhagen, hãy để lại bình luận bên dưới, Ghiền Điện Lý rất muốn nghe quan điểm của bạn.
Nếu bạn thấy Hành trình khám phá những thành phố đáng sống nhất thế giới này thú vị, hãy nhấn like, đăng ký kênh để không bỏ lỡ những phân tích sâu sắc tiếp theo nhé!
