Cơ chế "giam giữ" ngoài pháp luật (gọi là Liuzhi) – một công cụ được thiết kế ban đầu cho quan chức Đảng Cộng sản Trung Quốc, được áp dụng trong chiến dịch chống tham nhũng của Tập Cận Bình. Nhưng gần đây, nó đã mở rộng vượt xa mục đích ban đầu, chuyển mục tiêu ngày càng nhiều đối tượng doanh nghiệp tư nhân vào vòng lao lý. Những vụ bắt giữ đột ngột đã gây ra nỗi sợ hãi và bất ổn trong giới tinh hoa kinh doanh Trung Quốc. Thứ từng là công cụ kỷ luật của Đảng giờ đã trở thành vũ khí kiểm soát chính trị, phản ánh quyết tâm của Tập Cận Bình trong việc kiềm chế doanh nghiệp tư nhân và củng cố sự thống trị của nhà nước.
Mời quý vị khán giả xem Phần I - chuyên đề “Cơ chế giam giữ - vũ khí khiến nhiều doanh nhân biến mất bí ẩn”.
Hãy tưởng tượng bạn là một chuyên gia phân tích tài chính tại một ngân hàng đầu tư hàng đầu ở Thượng Hải
thuộc một trong những tạp đoàn tài chính nổi tiếng nhất Trung Quốc
Cuộc sống của bạn dường như là giấc mơ của bất kỳ sinh viên nào
Lương thượng 6 con số, những buổi tiệc và địa vị xã hội khiến bạn trở thành trung tâm của mọi cuộc trò chuyện
Mọi thứ sương sẻ cho đến một ngày văn phòng đột ngột im bậc
CEO của bạn, người đàn ông quyền lực đã dựng dắt công ty biển mất
Không lời giải thích, không thông báo
Chỉ có một dòng email ngắn gọn từ ban lãnh đạo cấp cao
Ông ấy đang hợp tác với cơ quan chức năng trong một cuộc điều trà nội bộ
Bạn biết rõ điều đó có nghĩa là gì không?
Trong hệ thống quản lý của Tập Cận Bình luôn xuất hiện 2 từ biển mất
Những bí ẩn phía sau là gì?
Xin mời quý vị khán giả cùng theo dõi nội dung chi tiết
Từng Vy, xin kính chào quý vị và các bạn đang theo dõi chương 1 điểm nóng trên toàn dân mạng
Những bóng ma trong đế chế
Các doanh nhân Trung Quốc biển mất dưới thời Tập Cận Bình
Kính thưa quý vị, đây không phải là kịch bản phim Hollywood
mà là thực tế phủ phàng đang diễn ra hàng tuần ở Trung Quốc
Kể từ khi lên nắm quyền vào năm 2012, Tập Cận Bình đã biển chiến dịch chống tham nhũng
thành một công cụ sát bén để thanh trần đối thủ chính trị,
củng cổ quyền lực cá nhân và xếp chặt kiểm soát lên khu vực tự nhân
Vision Times đã đăng tải nội dung từ The Economist với số liệu báo cáo rõ ràng
các doanh nhân Trung Quốc đang biển mất một cách bí ẩn với tốc độ đáng báo động
gần một người mỗi tuần.
Đến cuối tháng 9, ít nhất 39 giám đốc điều hành từ các công ty niêm yếp
đã bị giam giữ hoặc mất tích, vượt qua tổng số cả năm trước đó.
Nhưng con số này chỉ là phần nổi của tảng băng chim, khi những vụ việc khác
ở các doanh nghiệp không niêm yếp vẫn bị che giấu dưới lớp mạng bí mật của nhà nước.
Cũng như vào ngày 11 tháng 10, tờ The Economist đã lưu ý trên it
rằng hệ thống giam giữ ngoài vòng pháp luật của Trung Quốc, ban đầu được sử dụng
chống lại các quan chức đảng và chính phủ, hiện đang được áp dụng
đối với các nhà lãnh đạo doanh nghiệp với tầng suất ngày càng tăng.
Cơ chế giam giữ ngoài pháp luật, còn gọi là liêu trự, một công cụ được thiết kế ban đầu
cho quan chức đảng Cộng sản Trung Quốc, được áp dụng vào tháng 3 năm 2018
trong chiến dịch chống tham nhũng của Tạp Cận Bình.
Nhưng trong những năm gần đây, nó đã mở rộng vượt xa mục đích ban đầu,
lòi kéo ngày càng nhiều doanh nghiệp tư nhân vào vòng lao lý.
Những vụ bắt giữ này là nguồn gốc chính gây ra nỗi sợ hãi và bất ổn
trong giới tinh hòa kinh doanh Trung Quốc.
Thứ từng là công cụ kỷ luật của đảng giờ đã trở thành vũ khí kiểm soát chính trị,
phản ánh quyết tâm của Tập Cận Bình trong việc kiềm chế doanh nghiệp tư nhân
và củng cố sự thống trị của nhà nước.
Tờ The Daily Economy vào ngày 4 tháng 8 năm 2025 cũng có bài viết về việc
các CEO biến mất đột ngột.
Nhiều trường hợp các giám đốc điều hành đã từ chức hoặc biến mất không dấu vết.
Hiện tượng này tiết lộ một vấn đề sâu sắc.
Đây không chỉ là một chiến thuật của đảng Cộng sản Trung Quốc,
mà nó vơi bày một ràng buộc cố hủ trong chế độ kiểm soát của Bắc Kinh.
Cơ chế giam giữ liêu trự từ công cụ đảng phái đến vũ khí kiểm soát tư nhân
Thưa quý vị, hệ thống liêu trự ban đầu nhằm điều tra các đảng viên đảng Cộng sản Trung Quốc
trong chiến dịch chống tham nhũng của Tập.
Nó cho phép giam giữ nghi phạm tại các địa điểm bí mật trong tối đa 6 tháng,
mà không cần cáo trạng chính thức, không luật sư, không liên lạc với gia đình.
Đây là một phiên bản nâng cấp của hệ thống cách đi kép vào thời mau trạch đông,
nhưng được hiện đại hóa để phù hợp với thời đại số.
Theo dữ liệu từ Ủy ban Kiểm tra Kiểu luật Trung ương CCDI, tổng số vụ liêu trự,
bao gồm cả quan chức và doanh nhân, đã tăng gần 40% trong năm 2024.
Khoảng 38.000 cá nhân được tuyên bố đã bị giam giữ trong hệ thống,
khoảng 17.000 người bị kiểu luật làm việc trong lĩnh vực tài chính,
94.000 người trong các doanh nghiệp nhà nước và 60.000 người trong lĩnh vực dược phẩm.
Sự mở rộng này không ngộ duyên.
Dưới thời tập, liêu trự đã vượt khỏi tranh giới đảng phái,
nhắm vào các doanh nhân tư nhân như một cách để khẳng định sự thống trị của nhà nước.
Các chuyên gia như Chu Giang Nam từ Đại học Hồng Kông lưu ý rằng các lĩnh vực
như công nghệ xanh, phần cứng máy tính và bán dựng,
những ngành có mối liên hệ chặt chẽ với chính quyền địa phương, đặc biệt dễ bị tổn thương.
Một nhà phân tích giấu tên ở Bắc Kinh từng nói, khi kinh tế suy thoái,
cách dễ nhất để thể hiện lòng trung thành với tập là tìm người để trừng phạt.
Những vụ giam giữ này thường diễn ra đột vột và bí mật,
nghi phạm bị đưa đi bởi các trận vụ CCDI từ các tỉnh xa xôi, tránh sự can thiệp địa phương.
Hơn nữa, trong số 39 giám đốc điều hành niêm yếp vào năm 2024,
bị bắt bởi bộ phận CCDI ở nơi khác với trụ sở công ty.
Kết quả, không chỉ cá nhân bị mất mà cả công ty rơi vào khổng loạn,
cổ phiểu nào dốc, đối tác rút người và nhân viên sống trong nỗi sợ hãi.
Đây chính là bất cập cốt lỗi của chế độ tập,
một hệ thống pháp lý bị tha hóa thành công cụ chính trị,
nơi tham nhũng là cái niệm mơ hồ, đủ để bao quát bất kỳ ai dám thách thức quyền lực trung ương.
Những trường hợp biến mất vĩnh viễn nổi bật
Kính thưa quý vị, để hiểu rõ hơn về quy mô bất thường của hiện tượng này,
hãy xem xét một số trường hợp nổi bật, mở rộng từ những ví dụ trong báo cáo The Economist.
Những câu chuyện này không chỉ minh họa sự thường xuyên trung bình một vụ mỗi tuần,
mà còn lộ rõ sự bất nhân đạo và tính toán chính trị đằng sau.
Đầu tiên là Vương Long Bằng, từng là tỷ phú giàu nhất tỉnh Hồ Bắc và chủ tịch Jurong Jutia,
một công ty bất động sản lớn ở Bắc Kinh.
Vào ngày 23 tháng 3 năm 2024, Vương bị bắt với cáo buộc tham nhũng tài chính.
Sau hơn 4 tháng giam giữ bí mật, ông được thả vào ngày 23 tháng 7,
chỉ để tự tử 4 ngày sau, nhảy từ tầng cao của một tòa nhà ở Thượng Hải.
Vụ việc của Vương là một trong số ít được công khai nhờ áp lực từ cổ đông.
Nhưng đằng sau đó là nỗi kinh hoàng.
Các báo cáo nội bộ cho thấy ông bị trà tấn tâm lý, ép nhận tội và khai ra các đối tác.
Cái chết của Vương không phải là cá biệt.
Từ tháng 4 đến tháng 7 năm 2024, ít nhất 5 giám đốc điều hành khác được cho là đã tự tử
bằng cách tương tự, phản ánh một dịch bệnh tuyệt vọng trong giới doanh nhân.
Một trường hợp khác là Vư Phát Tường, nhà khoa học bán dưỡng hàng đầu
và chủ tịch Georgian General Technology, một công ty chuyên sản xuất chiếc quân sự.
Ngày 22 tháng 9 năm 2024, công ty thông báo Vư bị giam giữ bởi CCDI mà không nói rõ chi tiết.
Vư từng là trụ cột trong chuỗi cung ứng bán dưỡng của Quân Nghệ Phóng Nhân dân PLA
bị cáo buộc chuyển giao công nghệ nhạy cảm.
Nhưng các nguồn tin nội bộ tiết lộ rằng vụ việc thực chất xuất phát
từ tranh chấp với chính quyền địa phương về trợ cấp.
Trường hợp của Vư nhấn mạnh sự dễ bị tổn thương của ngành công nghệ cao.
Dưới thời tập, các doanh nhân như ông không chỉ là nhà đầu tư mà còn là tai sai của nhà nước
và bất kỳ sai lầm nào cũng có thể dẫn đến mất tích.
Mở rộng ra, chúng ta không thể bỏ qua Jack Ma, đối tượng của sự trỗi dậy tư nhân Trung Quốc.
Năm 2020, sau bài phát biểu chỉ trích quy định tài chính nhà nước, Jack Ma biến mất hơn 2 tháng,
En Group bị hủy IPO khổng lồ và ông mất hơn 30 tỷ USD tài sản.
Đến năm 2025, Ma tái xuất tại một sự kiện cho tạp chủ trì ở Bắc Kinh, nhưng đó chỉ là vỏ bọc.
Alibaba bị phân mảnh và Jack Ma sống lưu vong phần lớn ở Nhật Bản.
Trường hợp này đánh dấu sự chuyển dịch từ khuyến khích đổi mới sang kiểm soát tiệt đối,
nơi ngay cả những tỷ phú thân cận cũng có thể bị nghiền nát nếu dám lên tiếng.
Một báo cáo vào năm 2024 cho thấy 106 giám đốc, quản lý cấp cao và nhân viên chủ chốt
của các công ty niêm yếp công khai đã phải đối mặt với biện pháp bắt buộc trong năm đó,
và gần 60% trong số đó đã được đưa vào cơ chế lưu trực.
Có cơ quan truyền thông đưa tin rằng ít nhất 19 doanh nghiệp đã bị đưa đến lưu trực trong năm 2025.
Trong đó có trường hợp của Quách Bá Xuân, chủ tịch của Asia Postal International,
người đã bị đưa đến lưu trự 2 lần từ ngày 22 tháng 3 năm 2024 đến ngày 17 tháng 1 năm 2025.
Cho đến tháng 6 năm 2025, ông chính thức bị cáo buộc biển thủ công quỹ và lạm dụng quyền lực.
Một số vụ việc trên xảy ra thường xuyên đến mức chúng tạo thành một mô hình đột ngột,
bí mật và thường kết thúc bằng tử tử hoặc im lặng vĩnh biển.
Phần 1 xin tạm dừng tại đây, xin mời quý khán giả đón xem phần 2 của chương trình.
Chúng ta sẽ cùng giải mã những hành động bất thường vi phạm mọi chủ mực pháp lý quốc tế
khi đảng Cộng sản Trung Quốc biển Trung Quốc thành một nhà nước cảnh sát, nơi doanh nhân là con tin chính trị.
Thông tin vừa rồi cũng đã khép lại chuyên mục điểm nóng của DBC.
Chân thành cảm ơn quý vị và các bạn đã quan tâm và theo dõi.
Xin chào và hẹn gặp lại trong những bản tin tiếp theo.