Tập đột quỵ? Trump hủy hội kiến ở APEC! Nội tình cực ly kỳ đằng sau

Ôn Cố Tri Tân
1.7K người theo dõi
960 Lượt xem video·11 thg 10, 2025
☘️ Đăng ký kênh Youtube Ôn cố tri tân: bit.ly/3jjW9R2
☘️ Kênh Ôn Cố Tri Tân trên nền tảng Ganjing World:
https://www.ganjing.com/channel/1fk15t0au3k3L47HGBt16Yojh1mm0c
☘️ Kênh Ôn Cố Tri Tân - Góc nhìn trên nền tảng Ganjing World: https://www.ganjingworld.com/channel/1ge5ul8vf355QTd3VFRspskdr1ip0c
☘️ Ủng hộ chúng tôi tại: https://www.buymeacoffee.com/OnCoTriTan
Khả năng rất cao là Tổng thống Trump đã hủy chuyến tham dự hội nghị APEC ở Hàn Quốc.
Nội tình đằng sau sự việc này cực kỳ gây cấn.
Chúng ta biết rằng Trung Quốc và Mỹ đều đang nỗ lực để tại hội nghị thượng đỉnh APEC,
Tổng thống Trump và Tập Cận Bình có thể tổ chức một cuộc gặp bên lề để tạo bầu không khí.
Đây cũng là lần đầu tiên Tổng thống Trump sau khi trở thành Tổng thống,
có thể đối thoại trực tiếp với Tập Cận Bình.
Để tạo bầu không khí cho cuộc gặp này,
chúng ta thấy các cuộc đàm phán thương mại giữa Trung Quốc và Mỹ vẫn đang diễn ra.
Tổng thống Trump đã liên tục trì hoãn việc áp thuế trừng phạt đối với Trung Quốc.
Đồng thời Tập Cận Bình cũng đồng ý để TikTok do Mỹ kiểm soát.
Và Thủ tướng Lý Cường đã đến Mỹ tham dự hội nghị đại hội đồng Liên Hợp Quốc.
Chuyến tham dự này cũng nhằm mở đường cho cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo.
Nhưng đột nhiên, quan hệ Trung Mỹ lại xấu đi nghiêm trọng.
Trong bối cảnh này, lại xuất hiện một tin đồn giật gân đó là Tập Cận Bình lại đột quỵ.
Rút cuộc đây là những sự việc gì?
Liên quan đến việc Tập Cận Bình bị đột quỵ,
nhà truyền thông cá nhân sống ở châu Âu là ông Đỗ Văn đăng tin rằng,
theo một nguồn tin nội bộ, Tập Cận Bình đột nhiên bị đột quỵ vào ngày 9 tháng 10,
với tình trạng cực kỳ nguy hiểm, hiện đang được cấp cứu khẩn cấp.
Thủ tướng Lý Cường đang thăm Triều Tiên, đã được lệnh khẩn cấp trở về Bắc Kinh.
Tin này hiện chỉ đến từ một nguồn duy nhất, đang chờ xác thực thêm.
Nhưng vì tính chất nghiêm trọng nên được công bố trước,
tuy nhiên thông tin của Đỗ Văn hiện vẫn chưa được xác thực.
Việc Lý Cường có trở về nước hay không không phải là tiêu chí để đánh giá liệu Tập Cận Bình có thật sự gặp chuyện hay không.
Bởi vì chúng ta biết rằng sức khỏe của các lãnh đạo cấp cao Trung Quốc luôn là bí mật quốc gia tối cao.
Nếu Lý Cường đột ngột hủy lịch trình để trở về nước,
điều đó chẳng khác nào thông báo với cả thế giới rằng Trung Quốc đang có biến lớn.
Tập Cận Bình không ổn, cho nên trừ khi Tập Cận Bình qua đời,
và được chính thức công bố, nếu không Lý Cường sẽ không lập tức trở về.
Vì nếu ông ấy trở về ngay, mọi người sẽ biết ngay Tập Cận Bình gặp chuyện.
Nhưng nếu Tập Cận Bình thực sự đột quỷ và qua đời, tức là tin của Đỗ Văn là thật,
thì đó thực sự là một nước cờ thần kỳ,
đồng thời cũng là cơ hội tốt nhất để các nguyên lão và quân đội đoạt quyền.
Tất nhiên, vẫn còn một chút biến số, đó là liệu ông Thái Kỳ có tự bỏ quyền kiểm soát Cục Cảnh vệ Trung ương hay không.
Vậy thì chuyện này có gốc nhìn nào khác để quan sát hay không?
Thật ra về tin đồn, chúng tôi vẫn luôn giữ một sự thanh tĩnh.
Chúng tôi không quá lạc quan về việc tin đồn này là thật, có 3 lý do chính.
Lý do thứ nhất, tin đồn về việc Tập Cận Bình bị đột quỷ lần này
cũng giống như các tin đồn trước Đại hội 20 về việc Tập Cận Bình bị hạ bệ
hay tin đồn tại Hội nghị Trung ương 3 lần trước rằng ông bị đột quỷ.
Những tin đồn này về bản chất đều là tin đồn nhãm
hoặc là những tin đồn được cố ý tung ra bởi một số người Hoa ở hại ngoại.
Chúng ta đã nghe quá nhiều kiểu sói đến rồi như thế này.
Nào là quân đoàn 82 đến bắt đới Hà bắt người trong Hội nghị
rồi quân đoàn 82 không đến bắt đới Hà mà chờ tiếp quản Trung Nam Hải
hay tin đồn về tháng 8 có biến rằng Tập Cận Bình sẽ bị hạ bệ trong tháng 8
nhưng giờ đã là tháng 10 và Tập Cận Bình vẫn tại vị.
Rồi còn những tin đồn như cơ quan điều phối quyết sách Trung ương do ông Gia Bảo nắm quyền v.v.
Khi nghe quá nhiều tin đồn như vậy chúng ta trở nên chai lì.
Lý do thứ 2, từ góc độ quan sát, Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã chính thức tuyên bố rằng
Hội nghị Thượng đỉnh Phụ nữ toàn cầu sẽ được tổ chức tại Bắc Kinh
từ ngày 13 đến 14 tháng 10 và Tập Cận Bình sẽ tham dự lễ khai mạc và phát biểu chính.
Nếu Tập Cận Bình hiện đang bị đột quỷ hoặc trong tình trạng nguy kịch
liệu Bộ Ngoại giao có tuyên bố rằng ông sẽ tham dự hội nghị này vào ngày 13-14 tháng 10 không?
Nếu bị đột quỷ dù là nhẹ, ông có thể gặp khó khăn trong việc di chuyển một bên cơ thể hoặc bị méo miệng lệch mắt.
Có người có thể thắc mắc rằng liệu có khả năng họ sẽ dùng một người đóng thế để ổn định tình hình không?
Thực ra hội nghị Phụ nữ này không phải là sự kiện gì quá quan trọng
cũng không có nhiều quyên thủ quốc gia tham dự
nên Tập Cận Bình hoàn toàn có thể không tham gia.
Nếu ông không tham gia, Bộ Ngoại giao không cần phải tuyên bố rằng ông sẽ tham dự
để rồi tự đào hố cho mình và phải dùng người đóng thế.
Hơn nữa chúng ta cần hiểu rằng
việc sử dụng người đóng thế trong trường hợp Stalin ở Liên Xô trước đây
thường chỉ giới hạn ở việc xuất hiện và đi lại chứ không thể phát biểu
vì mỗi người có một giọng nói đặc trưng giống như dấu vân tai là duy nhất.
Dù người thường có thể không nhận ra
nhưng chỉ cần dùng máy phân tích, không cần công nghệ cao
cũng có thể xác định được đó là người đóng thế hay Tập Cận Bình.
Cho nên việc cử một người đóng thế đến hội nghị này
và để họ phát biểu là điều hoàn toàn không thể.
Lý do thứ 3, vào ngày 9 tháng 10 Trung Quốc đã công bố một chính sách quan trọng
rõ ràng mang dấu ấn của Tập Cận Bình.
Chính sách đó là gì?
Trung Quốc đã công bố một chính sách kiểm soát xuất khẩu đất hiếm mới
xiết chặt hơn nữa việc xuất khẩu các nguyên tố đất hiếm.
Đây là một bước nâng cấp sau các biện pháp được đưa ra.
Vào tháng 4 và tháng 6 năm nay
Trung Quốc đã bổ sung kiểm soát đối với 5 nguyên tố đất hiếm
nâng tổng số nguyên tố bị kiểm soát lên 12.
Ngoài ra các doanh nghiệp sử dụng đất hiếm trong lĩnh vực bán dẫn và quốc phòng
sẽ phải chịu thêm các cuộc kiểm tra bổ sung.
Các công ty quốc phòng nước ngoài sẽ bị từ chối cấp phép
còn các ứng dụng bán dẫn chỉ được phê duyệt từng trường hợp cụ thể.
Đây là một động thái rất mạnh tay.
Bởi vì như chúng ta biết
sự phát triển của trí tuệ nhân tạo AI ở Mỹ
cần một lượng lớn đất hiếm để sản xuất chip.
Nếu đất hiếm không được xuất khẩu
điều này tương đương với việc cắt nguồn
đối với các công ty sản xuất chip ở Mỹ hoặc Đài Loan
khiến họ không thể tiếp tục sản xuất.
Hơn nữa nhiều loại vũ khí quốc phòng và cả xe điện cũng cần đất hiếm.
Ngoài việc cấm xuất khẩu đất hiếm
Trung Quốc còn đưa các công nghệ khai thác,
luyện kim và tinh chế đất hiếm vào danh sách kiểm soát
bao gồm cả việc lắp ráp, bảo trì và nâng cấp dây chuyền sản xuất.
Các nhà sản xuất đất hiếm nước ngoài
nếu sử dụng nguyên liệu từ Trung Quốc
cũng phải tuân thủ các quy định này.
Chính sách này có hiệu quả ngay lập tức mà không có thông báo trước
nghĩa là ngay khi công bố đã được áp dụng.
Động thái này diễn ra ngay trước cuộc gặp cấp cao giữa Mỹ và Trung Quốc
và được xem là một con bài chiến lược của Trung Quốc trong đàm phán thương mại.
Hiện tại Tòa Bà Đốc đang đánh giá tác động của chính sách này đối với Mỹ
nhưng chưa đưa ra kết luận cụ thể.
Một nhà báo chuyên về Trung Quốc của tờ Wall Street Journal là Nguyễn Linh Linh
đã đăng một bài viết trên X nói rằng
chiến lược của Bắc Kinh đã có một sự thay đổi đáng chú ý.
Trước đây cả hai bên Mỹ và Trung Quốc đều cố gắng tạo điều kiện thuận lợi
để các nhà lãnh đạo có thể đàm phán.
Nhưng giờ đây chiến lược đã thay đổi.
Nguyễn Linh Linh cho rằng hành động kiểm soát đất hiếm
là một biện pháp cứng rắn và là sự chuyển hướng chiến lược.
Bà gọi đây là một sự leo thang lớn
làm gia tăng đáng kể căng thẳng hoặc xung đột giữa Mỹ và Trung Quốc.
Bạn nhìn sẽ biết rằng chính sách này mang dấu ấn sâu đậm của Tập Cận Bình.
Vì nó không giống một quyết định được đưa ra khi ông đang bị đột quỷ.
Nó mang phong cách chiến lan đặc trưng
cho nên chúng tôi nghiêng về việc cho rằng Tập Cận Bình không bị đột quỷ.
Hơn nữa tại sao ông ta lại thực hiện một hành động như vậy
để phá hoại bầu không khí của cuộc gặp mặt hai bên.
Thật ra Tập Cận Bình đang sử dụng chiến thuật
lùi một bước để tiến hai bước, gây áp lực cực độ.
Tập Cận Bình rất mong muốn gặp Tổng thống Trump tại hội nghị APEC
hoặc nói cách khác ép Tổng thống Trump quay lại bàn đàm phán
bởi vì ông ta muốn thuyết phục Tổng thống Trump nhượng bộ
trong hai vấn đề, vấn đề Đài Loan và vấn đề chiến tranh Nga Ukraine.
Mọi người hãy nhớ rằng khi Thủ tướng Lý Cường tham dự
Đại hội Đồng Liên Hợp Quốc tại Mỹ,
ông ta từng ví quan hệ Mỹ-Trung giống như mối quan hệ vợ chồng.
Nếu ví von của Lý Cường là một phép ẩn dụ phù hợp,
thì chính sách về đất hiếm mà Tập Cận Bình công bố hôm nay
giống như một người trong mối quan hệ vợ chồng
đang lăn lộn trên sàn để thu hút sự chú ý.
Vậy phản ứng của Tổng thống Trump là gì?
Liệu Tổng thống Trump có bị đe dọa bởi áp lực này không?
Không biết liệu Tổng thống Trump có nhận ra rằng
cuộc gặp giữa ông và Tập Cận Bình lần này
sẽ không mang lại kết quả gì hay không?
Nhưng Tổng thống Trump đã trực tiếp hủy bỏ chuyến đi đến APEC.
Tức là cuộc gặp Trump-Tập theo kế hoạch tại APEC đã không còn.
Ít nhất cuộc gặp tại APEC đã thất bại.
Vào ngày 9 tháng 10,
người phát môn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn
khi được hỏi tại cuộc họp báo thường kỳ rằng
liệu Tổng thống Trump và Tập có gặp nhau
trong thời gian diễn ra APEC hay không?
Đã trả lời rằng hiện không có thông tin nào để cung cấp.
Ở trên đã nói rằng cả 2 bên Trung Quốc và Mỹ
đều từng nỗ lực tạo bầu không khí
cho cuộc gặp Trump-Tập tại APEC.
Chúng ta cũng đã nói về việc đàm phán thương mại Mỹ-Trung
vẫn đang diễn ra
và vấn đề TikTok do Mỹ kiểm soát
cũng đã được giải quyết.
Vậy thì lý do hủy hội kiến là gì?
Lý do nằm ở 2 vấn đề.
Vấn đề Đài Loan và Ukraine.
Trước đây chúng ta từng nói rằng
Tập Cận Bình hy vọng có thể nhượng bộ
Tổng thống Trump trong các vấn đề như
đất hiếm, TikTok, quan hệ thương mại
và thậm chí có thể nhượng bộ
trong vấn đề Ukraine.
Nhưng đổi lại ông ta muốn
Tổng thống Trump nhượng bộ 1 điều
đó là Mỹ tuyên bố không ủng hộ Đài Loan độc lập.
Tuy nhiên đây là điều
Tổng thống Trump không thể làm được.
Dù áp lực lớn đến đâu
Tổng thống Trump cũng không thể thay đổi
điều đã thành đạo luật tại Mỹ.
Đó là đạo luật quan hệ Đài Loan
cũng như các thông cáo chung
của các văn bản liên quan khác.
Đạo luật quan hệ Đài Loan đã nêu rất rõ ràng.
Nên việc gây áp lực lên
Tổng thống Trump là vô ích.
Có lẽ Tập Cận Bình vẫn chưa nhận ra điều này.
Đây là vấn đề thứ nhất.
Vấn đề thứ 2 là về Ukraine.
Tổng thống Trump bất ngờ thay đổi lập trường
tại Đại Hội đồng Liên Hợp Quốc.
ủng hộ Ukraine thực hiện các hành động cứng rắn
chống lại Nga.
Tổng thống Trump còn bắt đầu bán tên lửa Tomahawk
cho Ukraine.
Gần đây Ukraine đã rất chủ động
trong các cuộc tấn công vào Nga
và đạt được những thành tựu đáng kể
đến mức nào.
Hiện tại ở một số khu vực
nguồn cung xăng dầu của Nga đã giảm 20%.
Ví dụ nếu cần 100 lít xăng
Nga chỉ có thể cung cấp
80 lít.
Lý do là các nhà máy lọc dầu của Nga
đã bị Ukraine phá hủy gần như hoàn toàn.
Các nhà máy điện, kho, vũ khí
và căn cứ quân sự của Nga
cũng bị máy bay không người lái của Ukraine
tấn công.
Hiện tại máy bay không người lái của Ukraine
đã trở nên cực kỳ lợi hại
cho nên Putin ngày càng rơi vào tình thế khó khăn.
Tình hình đang chuyển biến nhanh chóng
theo hướng có lợi cho Ukraine.
Thực tế nếu Mỹ hoặc EU
cung cấp đủ hỗ trợ cho Ukraine
hoặc thậm chí không cần hỗ trợ quá lớn
chỉ cần cho phép Ukraine
tự do sử dụng vũ khí của Mỹ
và EU để tấn công Nga
kể cả tấn công vào lãnh thổ Nga
thì Putin sẽ không có cơ hội chiến thắng.
Cho nên Tập Cận Bình
nhìn thấy tình thế của Putin ngày càng tồi tệ.
Ở một vài nước Trung Á
như Kazakhstan
hay Kyrgyzstan
Trung Quốc có khoảng 5.000 xe tải
chở các linh kiện lắp rác máy bay không người lái
máy công cụ
và các loại vũ khí liên quan để hỗ trợ Putin.
Nhưng các xe này đã bị chặn
tại biên giới và chúng tôi tin rằng
sau chuyện này chắc chắn có áp lực
từ Mỹ.
Do đó chúng ta có thể thấy rằng Tập Cận Bình
nhận ra Putin ngày càng yếu thế.
Nếu Putin thất bại
Tập Cận Bình thực sự sẽ trở thành
kẻ cô độc trên thế giới.
Những quốc gia còn lại như Nam Phi hay Triều Tiên
không thể thực sự giúp
Tập Cận Bình củng cố vị thế.
Bởi sức mạnh của họ quá yếu
không đủ để gây phân tâm cho Mỹ.
Cho nên hiện tại Tập Cận Bình rất lo lắng.
Như đã đề cập trước
Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc
Vương Nghị đã nói rõ với phía Nga
và người đồng cấp EU Kazakhstan
rằng Trung Quốc không thể để Nga
thua trong cuộc chiến Nga Ukraine.
Họ thấy Putin ngày càng suy yếu
nên Tập Cận Bình rất sốt ruột.
Cho nên ông ta đã sử dụng chính sách
đất hiếm để cố gắng kìm hãm Mỹ
khiến Mỹ giảm hỗ trợ cho Ukraine
và thậm chí nhượng bộ
trong vấn đề Đài Loan.
Tất nhiên đây là kế hoạch của Trung Quốc
nhưng Tổng thống Trump sẽ không thỏa hiệp
trong vấn đề này.
Mỹ Trung là hai nền kinh tế lớn nhất thế giới
cho nên tiếp theo nói một chút
về thường thức kinh tế
để giúp mọi người có thể bảo vệ túi tiền của mình.
Trong đầu tư có một câu nói rất kinh điển
đầu tư chỉ cần không lỗ là được.
Kinh tế Trung Quốc hiện nay
chủ yếu bị ảnh hưởng
bởi sự sụp đổ của thị trường bất đồng sản
dẫn đến một loạt
các cuộc khủng hoảng tài chính, nợ ẩn
địa phương v.v.
Theo số liệu gần nhất của tháng 9
giá nhà ở thứ cấp nhà đã qua sử dụng
tại các thành phố lớn của Trung Quốc
tiếp tục giảm.
Sự sụp giảm giá nhà ở
Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu, Thâm Quyến
không phải là sự kiện ngẫu nhiên.
Hãy chú ý đến con số rất cứng này.
Giá nhà ở thứ cấp
đã giảm liên tục trong 41 tháng
tức là hơn 3 năm.
Trong phạm vi cả nước Trung Quốc
thị trường nhà ở thứ cấp đang trong tình trạng chết lặn.
Tâm lý của người mua
và người bán đã chuyển từ lo lắng ban đầu
sang thờ ơ.
Thậm chí các doanh nghiệp có vốn nhà nước
cũng bắt đầu bán tháo bất đồng sản.
Giá nhà ở Trung Quốc
rất khó tăng trở lại.
Có điều nào chứng minh cho nhận định này không?
Có một vài dữ liệu.
Thứ nhất,
tỷ lệ đô thị hóa của Trung Quốc
đã đạt 66%,
nghĩa là số người từ nông thôn
chuyển vào thành phố đã giảm.
Nếu không có người tiếp tục mua,
giá bất đồng sản không thể tăng.
Thứ hai, diện tích nhà ở bình quân
đầu người ở Trung Quốc đã đạt 43m2,
vượt mức trung bình của châu Âu,
cho nên ngay cả nhu cầu
cải thiện nhà ở cũng không cần
phải mua nhà lớn hơn.
Thứ ba, tốc độ già hóa dân số
của Trung Quốc đang tăng nhanh,
với gần một phần tư dân số
ở độ tuổi trên 60.
Trong khi đó, lực lượng mua nhà chính
là những người trẻ từ 20 đến 35 tuổi
đang chuẩn bị kết hôn.
Trong 10 năm qua,
nhóm người này đã giảm 56 triệu người.
Số lượng người trẻ giảm mạnh
và họ cũng không có tiền để mua nhà,
dẫn đến việc nhà không bán được.
Thứ tư, tỷ lệ đòn bẫy tài chính
của người dân đã đạt đến giới hạn.
Gánh nặng nợ nần
lớn đến mức không thể tiếp tục mua nhà.
Nếu nhìn sâu hơn,
vấn đề kinh tế của Trung Quốc
không chỉ nằm ở bất đồng sản,
mà còn ở cấu trúc tài sản và nợ rất kỳ lạ.
Đỉnh dân số của Trung Quốc
đã qua, với nhóm người
từ 45 đến 69 tuổi
chiếm tỷ lệ cao nhất.
Đây là thế hệ sinh ra trước
thời kỳ kế hoạch hóa gia đình
vào những năm 60-70.
Khi một gia đình có thể có
5, 6 hoặc 8 người con,
hiện nay những người này đã bước vào tuổi già.
Sau đó do chính sách kế hoạch
hóa gia đình, dân số giảm mạnh
theo kiểu đứt gãy.
Những người từ 45 đến 69 tuổi này
là những người hưởng lợi
từ cải cách mở cửa, kiếm được
nhiều tiền từ những năm 90
cho đến khoảng năm 2020.
Họ nắm giữ phần lớn tiền
gửi ngân hàng và có nhiều tiền
nhưng họ không cần mua nhà
vì đã có nhà.
Trong khi đó thế hệ sinh sau năm 80
bận rộn trả nợ vay mua nhà và nuôi gia đình.
Dù có một chút tiền,
họ đã mua nhà và hiện đang cố gắng trả nợ
nên cũng không có khả năng
mua thêm nhà.
Thế hệ sinh sau năm 95 có thu nhập rất thấp.
Việc làm khó khăn,
nhiều người tốt nghiệp đại học không tìm được việc.
Tỷ lệ tiết kiệm trung bình cao
nhưng phân bổ tài sản
giữa các nhóm tuổi ở Trung Quốc
rất không đồng đều.
Nợ tập trung vào nhóm trung niên và thanh niên
trong khi tiết kiệm tập trung vào nhóm người già.
Đây là một sự mức cân đối cấu trúc.
Tình huống lý tưởng là
nhóm trung niên có một chút nợ
nhưng có khả năng trả,
nhóm thanh niên có nợ thấp
và người già cũng có nợ thấp.
Nếu nhóm trung niên có một chút tiết kiệm và nợ
đó cũng không phải là vấn đề.
Nhưng hiện nay ở Trung Quốc
người có tiền là người già
họ không mua nhà vì không cần
trong khi người trẻ muốn mua nhà
lại không có tiền.
Điều này dẫn đến sự phân bổ tài sản
hoàn toàn sai lệch.
Tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc
trong quá khứ đã đến điểm không thể tăng thêm
vì không có động lực tăng trưởng tiếp theo.
Có một thuật ngữ
rất mang tính học thuật
đó là allocation of losses
phân bổ tổn thất.
Phân bổ tổn thất là gì?
Nói một cách đơn giản
đó là việc chuyển giao tổn thất của mình
cho những nhóm yếu thế.
Lý do kinh tế Trung Quốc phát triển là do
có 4 loại phân bổ tổn thất
hay nói cách khác là chuyển giao chi phí.
Thứ nhất
chi phí liên quan đến đất đai.
Đất đai ở nông thôn bị trừng thu với giá rẻ
để phục vụ đô thị hóa và phát triển công nghiệp
trong khi quyền lợi của nông dân
bị bấp ngẹt.
Nói cách khác, đất của nông dân bị lấy đi
nhưng họ không được bồi thường đầy đủ.
Trong quá trình đô thị hóa và công nghiệp hóa
giá trị gia tăng của đất đai
đều rơi vào tay dân thành thị
hoặc chính phủ.
Kết quả là sự tăng trưởng kinh tế đã bắt nạt nông dân
khiến họ không được hưởng lợi
từ kết quả tăng trưởng kinh tế.
Đây là tổn thất đầu tiên,
tức là lợi ích từ đất đai
bị tước đoạt hoàn toàn từ nông dân.
Thứ hai, tổn thất liên quan đến lao động.
Hàng triệu nông dân nhập cư
từ nông thôn ra thành phố
đã phải chịu mức lương thấp,
cường độ lao động cao
và không có bảo hiểm xã hội.
Nói cách khác,
sự phát triển kinh tế Trung Quốc
một lần nữa dựa trên sự hy sinh
của nhóm người bị tước đoạt nhiều nhất,
nông dân nhập cư.
Họ là những người gánh vác trọng trách phát triển kinh tế Trung Quốc.
Những nông dân nhập cư này
thật sự là nhóm người khổ nhất.
Nhiều người trong số họ khi còn trẻ,
từ mười mấy tuổi đã đi làm công,
đến nay họ đã già, không còn sức lao động.
Nhưng do thiếu bảo hiểm xã hội
trong thời gian dài,
sức khỏe của họ đã suy kiệt
vì lao động nặng nhọc.
Giờ đây họ không tìm được việc làm,
trở về nông thôn thì không còn đất để canh tác
và cũng không có khoản tiết kiệm nào.
Cuộc sống của những người này
vô cùng bi thảm.
Thứ ba, Trung Quốc đã thúc đẩy công nghiệp hóa
nhanh chóng gây ô nhiễm và phá hủy môi trường,
chuyển giao chi phí phá hủy
thiên nhiên cho các thế hệ sau.
Đây cũng là một cách chuyển giao chi phí.
Thứ tư, tổn thất quyền lợi
của người gửi tiết kiệm.
Ở Trung Quốc, tất cả các ngân hàng
đều thuộc sở hữu nhà nước
và người dân chỉ có thể gửi tiền vào
một vài ngân hàng của chính phủ,
lại giúp tiền gửi luôn thấp hơn tỷ lệ lạm phát.
Điều này tương đương với việc
tiền tiết kiệm của người dân bị đánh thuế ngầm
thông qua lạm phát.
Nói cách khác, tài sản của người dân
bị lấy đi một cách gián tiếp.
Cho nên sự phát triển trong quá khứ của Trung Quốc
đã hy sinh nông dân và người gửi tiết kiệm,
trong khi lợi ích chủ yếu
chảy vào tai nhà nước
với tinh hoa thành thị và hệ thống quan chức.
Theo ước tính trong quá trình
phát triển kinh tế quốc gia,
50% tài sản bị nhà nước lấy đi,
20% tài sản thuộc về
dân chúng thành thị.
Ví dụ, sau Cải Cách Mở Cửa,
những người trẻ ở thành phố,
như thế hệ sinh sau năm 1965,
1970 hoặc 1980
là những người hưởng lợi từ Cải Cách Mở Cửa.
Họ chiếm 20%
tài sản tăng trưởng kinh tế,
hình thành lên tầng lớp trung lưu.
50% tài sản còn lại
thuộc về nhà nước,
10% bị tham nhũng bởi hệ thống quan chức,
có thể chỉ vài nghìn gia đình
đã chiếm 10% sự tăng trưởng
tài sản của Trung Quốc,
còn số này thật đáng sợ.
Ít nhất cũng phải từ 10 nghìn đến
20 nghìn tỷ đô la Mỹ bị chia chép
bởi vài nghìn hoặc vài chục nghìn gia đình.
Điều này cho thấy trên lệch giữa
giàu nghèo lớn,
phần còn lại 20% tài sản
mới thuộc về nhóm dân chúng khác.
Chẳng hạn như
80% nông dân,
những người chỉ được chia sẻ
20% tài sản tăng trưởng của Trung Quốc.
Từ đây chúng ta có thể hiểu
tại sao GDP của Trung Quốc tăng trưởng nhanh
nhưng sự tập trung tài sản lại rất cao,
bức bình đẳng xã hội ngày càng gia tăng
và tầng lớp thấp
hầu như không được hưởng thành quả
của sự phát triển kinh tế.
Như vậy có thể nói kinh tế Trung Quốc
thật sự là một nền kinh tế huyết hãng
và những người chịu tổn thức
chủ yếu là tầng lớp thấp
đặc biệt là nông dân và nông dân nhập cư.
Họ đã gánh vác trọng trách phát triển
kinh tế Trung Quốc nhưng giờ đây
họ không còn sức để tiếp tục gánh vác nữa.
Đây cũng là lý do
tại sao kinh tế Trung Quốc
không chỉ đối mặt với sự sập đổ
của bất đồng sản mà động lực
tăng trưởng kinh tế cũng đã mất đi.
Có người có thể nói rằng hiện nay
là thời đại AI bao gồm cả
năng lượng mới. Mọi người có thể nhận
thấy rằng gần đây ngành công nghiệp
ô tô Trung Quốc bao gồm cả
BYD đã có dấu hiệu
không thể mở rộng thêm.
Sơ mở rộng của BYD khác
với Huawei trước đây.
Huawei mở rộng dựa trên công nghệ
và sự đổi mới nhanh chóng của điện thoại.
Cứ 2 hoặc 3 năm
lại thay thế một lưới sản phẩm
nhưng ô tô năng lượng mới
không thể thay thế hàng loạt sau 2 hoặc 3 năm.
Thị trường Trung Quốc
hiện đã bảo hòa
bởi các công ty như BYD, Xiaomi
và những hãng tương tự.
Việc xuất khẩu sang
các nước khác cũng gặp khó khăn
vì thị trường quốc tế đã bảo hòa
hoặc dừng lên các trào cản thuế quan.
Trong tình huống này
mô hình mở rộng dựa trên trợ cấp chính phủ
đã không còn bền vững.
Một khi sự mở rộng dừng lại
các vấn đề nợ nần bị che giấu
bởi sự mở rộng như thanh toán cho
các nhà cung cấp trong chuỗi cung ứng ô tô
sẽ bị phơi bay.
Cho nên ngành công nghiệp ô tô năng lượng mới
của Trung Quốc cũng như ngành quang điện
có thể sẽ sớm gặp khủng hoảng liên tiếp.
Có lẽ AI là một điểm tăng trưởng
nhưng AI càng phát triển
nhu cầu lao động càng giảm
vì AI thay thế nhiều công việc
như thư ký, lập trình viên
hoặc các công việc khác.
Do đó nhìn đi nhìn lại Trung Quốc
không có điểm tăng trưởng đáng tin cậy nào.
Nền kinh tế hiện tại của Trung Quốc
đã đầy rảy lỗ hỏng
và các vấn đề kinh tế sẽ trở nên
vô cùng nghiêm trọng.
Tiếp theo chúng ta nói một chút về xe điện.
Nếu nói về xe điện
thì Tesla là số 1
nhưng có một hãng xe Đông Á
được mệnh danh là kẻ lật đổ
BYD
đã nhiều lần khiến Tesla điều đứng.
Trong một số quý
số lượng xe BYD bán ra vượt
cả Tesla.
BYD là một hãng xe điện nổi tiếng của Trung Quốc.
BYD rất phổ biến
nếu bạn vào các tịch phía Nam Việt Nam
bạn sẽ thấy nhiều cửa hàng BYD.
Chủ tịch của BYD là ông Vương Truyền Phúc
ông này nguyên là một
kỹ sư hóa học. Trước đây
BYD sản xuất pin cho điện thoại Nokia
sau này sản xuất pin xe điện.
Pin của BYD vì thế
mà có độ bền tốt hơn.
BYD là kẻ ngắn đường Tesla
tuy nhiên Tesla là một công ty
thuần doanh nghiệp tư nhân
do tỷ phú Elon Musk sáng lập.
Còn BYD lại là một công ty
mang đặc sắc Trung Quốc.
Phải công nhận người Trung Quốc rất thông minh
nhưng họ thông minh theo một cách rất khác
vì họ thông minh
muốn thống trị thị trường xe điện
cho nên họ đang phải trả một cái giá
cho hào quang thành công
đó là một lượng nợ ẩn khổng lồ
khiến họ có thể kéo theo
cả chuỗi cung ứng xe điện Trung Quốc
cùng tuần tử chết theo.
Công ty xe điện Trung Quốc BYD
từ tháng 5 đến tháng 6
đã trở thành tâm điểm của dư luận
trở thành mục tiêu bị các đối thủ
trong ngành công kích. Vậy tại sao
BYD lại bị chỉ trích?
Lý do là BYD không những cạnh tranh
khốc liệt với các đối thủ
mà còn gây áp lực lên các đại lý
và nhà cung cấp. BYD dường như
cuốn mọi thứ trên đường đi của mình
không gì không bị ảnh hưởng
quá trình này đã làm giảm lợi nhuận
toàn ngành, đồng thời khiến
chính BYD tích lũy một khoảng nợ
tiềm ẩn khổng lồ, mà nợ
thì phải trả, dù là nợ
hữu hình hay vô hình.
Quá trình tích lũy nợ ẩn này
như thế nào? Nói một cách ngắn gọn
họ đã sử dụng toán học
để pha loạn tỷ lệ nợ
sử dụng sự nhanh trí để đẩy áp lực
cho các nhà cung cấp.
Lý do hàng đại sụp đổ
là do nợ quá lớn. Cuối
năm 2022, tỷ lệ
nợ trên tài sản của hàng đại đạt
127%. Tỷ lệ
này, tức là tỷ lệ tổng nợ
trên tổng tài sản, thường được coi
là khỏe mạnh nếu dưới 60%,
nếu vượt quá 100%,
đó là cực kỳ nguy hiểm.
Cuối năm 2022,
tỷ lệ nợ trên tài sản của hàng đại
đạt gần 1,27 lần,
với tổng nợ lên tới
2,4 nghìn tỷ nhân dân tệ,
khoảng 300 tỷ đô la Mỹ,
tương đương GDP của một quốc gia tầm trung
với trăm triệu người.
Nợ của một công ty bằng thu nhập
của một quốc gia, đây là con số
khủng khiếp. Vào năm
2024, tỷ lệ nợ
trên tài sản của BYD là 74,64%,
đứng thứ ba
trong số tám nhà sản xuất xe hơi
lớn nhất Trung Quốc, thuộc mức
trung bình khá. Nếu nhìn ra toàn cầu,
tỷ lệ nợ trên tài sản
74,64%
của BYD cũng không quá cao,
vì các nhà sản xuất xe hơi quốc tế
thường có tỷ lệ này,
giao động từ 60 đến 80%.
Vậy thì con số 74,64%
có thật không?
Làm thế nào để hiểu báo cáo
tài chính? Chúng ta lại phải
sử dụng toán học cơ bản,
khi so sánh hai phân số thì
phải quy đồng cho cùng mẫu số,
còn tử số ai nhỏ hơn thì
người ấy bé hơn.
BYD nói có một xu hướng được cho là
đáng mừng, tỷ lệ nợ của BYD
đang giảm với mức giảm
3,22% trong
năm 2024, thuộc hàng top
trong ngành xe hơi trong nước và quốc tế.
Điều này dường như cho thấy
tình trạng nợ của BYD
đang cải thiện, nguy cơ nổ bôm
không tăng mà đang giảm.
BYD đã gói những khoản nợ
để làm giảm tử số, từ đó
số liệu mới đẹp như vậy.
Hàng đại và một số doanh nghiệp khác
rơi vào khủng hoảng nợ, cũng có thể
làm giảm con số tỷ lệ nợ bằng cách
chuyển nợ thành cổ phần,
tức là tái cơ cấu nợ.
Biến một phần chủ nợ thành cổ đông,
khi đó tử số trong công thức
tính tỷ lệ nợ trên tài sản
sẽ giảm, đạt được mục tiêu giảm
tỷ lệ này. Nhưng
BYD có thể đã chọn một con đường khác
mở rộng nợ tiềm ẩn,
cũng là một hình thức giảm tử số.
Vào tháng 1 năm nay,
một tổ chức nghiên cứu kế toán
tại Hồng Kông có tên GMT
Research đã đưa ra một đánh giá
cho rằng nếu tính
tất cả các khoản phải trả của BYD
trong kỳ hạn trên 90 ngày vào nợ,
thì đến tháng 6 năm 2024,
nợ rồng thực tế
của BYD là
323 tỷ nhân dân tệ.
Nợ rồng là gì?
Là số tiền nợ có lãi,
nợ vai ngân hàng, trái phiếu...
trừ đi tiền mặt và các tài sản
tương đương tiền.
Nợ rồng phản ánh khá khách quan
quy mô tài chính của một công ty
cần huy động từ bên ngoài.
Tuy nhiên cùng thời điểm,
BYD tuyên bố nợ rồng của họ
chỉ là 27,7 tỷ nhân dân tệ.
So sánh 27,7 tỷ với
323 tỷ, trên lệch hơn
10 lần, một con số rất đáng kể.
Cách tính của GMT
là lấy số dư nợ có lãi
của BYD, cộng với các khoản
phải trả có kỳ hạn trên 3 tháng,
rồi trừ đi tiền mặt của công ty,
kết quả là 323 tỷ.
BYD đã làm gì?
Để ra con số nhỏ gấp 10 lần.
Phía BYD nói rằng
nợ có lãi của họ
chỉ chiếm 5% tổng nợ.
Các nhà sản xuất xe hơi Trung Quốc khác
cũng có tỷ lệ nợ có lãi thấp,
cao nhất cũng chỉ 17%
hoặc 15%.
Trong khi đó, các nhà sản xuất xe hơi quốc tế
thường có tỷ lệ nợ có lãi
chiếm trên 50% tổng nợ.
Các công ty xe hơi Trung Quốc
vì sao có sức chịu đựng phi thường như vậy?
Họ có đọc môn tuyệt kỷ gì?
Tất nhiên, họ không có.
Hiện tượng này cho thấy
các công ty xe hơi Trung Quốc nói chung
đang chuyển gánh nợ nặng sang các nhà cung cấp
bằng cách kéo dài thời gian
thanh toán để giảm áp lực
dòng tiền của chính mình.
Điều này nghĩa là gì?
Khi hàng của nhà cung cấp đã vào kho
và lên dây chuyền sản xuất,
nếu bạn phải trả tiền ngay lập tức,
bạn có thể gặp vấn đề thiếu tiền mặt
và phải vay ngân hàng.
Nhưng nếu kéo dài thời hạn thanh toán
cho các nhà cung cấp, tình hình sẽ thay đổi.
Trước đây bạn nợ ngân hàng,
giờ bạn nợ nhà cung cấp trong thời gian dài hơn.
Đây là chuyển áp lực sang nhà cung cấp,
tức là nợ tiền nhà cung cấp
thay vì nợ tiền ngân hàng.
Các công ty xe hơi quốc tế
thường có chư kỳ thanh toán trung bình
cho các nhà cung cấp từ 45 đến 60 ngày.
Tesla thì lâu hơn,
trong vòng 90 ngày.
Nhưng theo Bloomberg,
trong năm 2023,
chư kỳ thanh toán trung bình của BYD
cho nhà cung cấp là bao nhiêu?
Là 275 ngày,
một con số gây sốc.
Chư kỳ thanh toán của các công ty xe hơi Trung Quốc
đã khá dài,
từ 120 đến 180 ngày.
Những công ty có tỷ lệ nợ
có lại cao hơn,
thật ra là những công ty có lương tâm hơn
trong ngành. Vì họ thanh toán cho
nhà cung cấp nhanh hơn,
dẫn đến thiếu hụt tiền mặt tạm thời
và phải vay ngân hàng,
khiến tỷ lệ nợ có lại trong tổng nợ cao hơn.
Nhưng BYD thì quá thô bạo,
họ kéo dài hơn rất nhiều,
gấp khoảng 4 lần so với
mức trung bình của các công ty quốc tế.
Điều này dẫn chúng ta đến
2 vấn đề quan trọng tiếp theo.
Thứ nhất, nhà cung cấp bị nợ tiền
lâu như vậy, vì sao họ vẫn muốn
làm ăn với BYD? Thứ 2,
họ không sợ BYD kéo
chìm hay sao?
Về vấn đề thứ nhất, thật ra
các nhà cung cấp không ngốc,
một phần họ bị cuốn vào, một phần họ bị
lôi kéo. Trong 5 năm qua,
doanh số của BYD tăng gấp
50 lần, vượt xa các
đối thủ trong nước và thậm chí
đánh bại cả Tesla trong một số quý.
Cho nên, nhiều nhà cung cấp tin
rằng BYD sẽ tiếp tục thống trị
thị phần xe điện Trung Quốc và
tăng trưởng mạnh mẽ trong nhiều năm tới,
dẫn đến lượng hàng nhập vào rất lớn.
Do đó, các nhà cung cấp
chấp nhận thời hạn thanh toán siêu dài
để đổi lấy hối lượng hàng nhập
khẩu lớn trong tương lai. Đây là phần
bị lôi kéo. Phần còn lại
là bị cuốn vào do
BYD liên tục phát động các cuộc chiến
giá cả, tàn sát các đối thủ
trong ngành, khiến các nhà cung cấp
khoảng sợ. Họ lo rằng nếu
BYD thực sự gây ra một cuộc tàn sát
trong ngành xe hơi, loại bỏ hết
các đối thủ cạnh tranh, thì tương lai
ngành xe hơi Trung Quốc sẽ chỉ còn
vài công ty, trong đó BYD là
kẻ thống trị. Cho nên,
các nhà cung cấp sẽ kiếm ăn ở đâu,
không còn cách nào khác họ buộc phải
sớm lên xe cục BYD,
gia nhập hệ sinh thái của công ty này
để có chút đảm bảo cho tương lai.
Do đó, các nhà cung cấp đang ngầm
đắng nuốt cay, chấp nhận
chu kỳ thanh toán siêu dài của BYD.
Về vấn đề thứ 2,
nếu thời hạn thanh toán kéo dài gần
một năm, nhà cung cấp bị kéo
chìm thì phải làm sao? BYD
đã tạo ra một thứ độc đáo để giảm
bớt nỗi đau này, đó gọi là
địch liên. Một loại chứng từ
thanh toán điện tử, địch là
tên của BYD tiếng Trung,
bị á địch, còn liên
là chuỗi. Nhà cung cấp
có thể bán quyền thu tiền trong tương lai
của mình cho người khác. Ví dụ,
BYD nợ 1 triệu nhân dân
tệ, nhưng nhà cung cấp phải đợi
12 tháng mới nhận được tiền.
Tuy nhiên, nhà cung cấp đang gặp khó khăn
về dòng tiền và chỉ cầm cự
được 10 tháng. Đến tháng
thứ 10, họ cần có tiền mặt để
tồn tại. Họ phải làm gì?
Họ bán chứng từ thanh toán này cho
một người giàu có. Họ bán với
giá 950.000 nhân dân tệ.
Hai tháng sau, người giàu có
đó có thể nhận 1 triệu nhân dân tệ.
Kiếm lời 50.000 nhân dân
tệ lời 5%.
Nếu chỉ thiếu 2 tháng mà đã phải
chiếc khấu 5%, thì
tỷ lệ chiếc khấu năm hóa sẽ rất cao.
Ví dụ, nếu chỉ cầm cự được 6
tháng, thì họ phải bán với giá
900.000 nhân dân tệ.
Vì càng đợi lâu rủi ro càng
cao, tỷ lệ chiếc khấu là 10%.
Kết quả là nhà cung cấp phải
trả chi phí chiếc khấu làm giảm
lợi nhuận của họ và gia tăng
áp lực lên chuỗi vốn. Nếu
coi tỷ lệ chiếc khấu này như một dàn lãi
xuất trả hình, thì các khoản phải
trả thực chất có lãi. Chỉ có
điều, lãi xuất này không do
BYD chịu, mà được chuyển sang cho
nhà cung cấp và những người cuối cùng nhận
địch liên. Đây là bức tranh
BYD vẽ ra cho các nhà cung cấp.
Bình thường nếu BYD hoạt động
tốt thì không sao, nhưng nếu
BYD hết tiền thì thật sự là
một thảm họa. Nếu
BYD cuối cùng không thể thanh toán
các khoản phải trả này, người cuối cùng
cầm địch liên sẽ không nhận được
tiền, và toàn bộ hệ thống
xoay quanh BYD sẽ sập đổ,
dẫn đến sập đổ dây chuyên.
Kết quả cuối cùng vẫn là
nợ có lãi không thể tránh được.
Tại sao BYD lại hình thành
một mô hình mở rộng tiềm ẩn độc đáo như vậy?
Động lực trực tiếp
chính là để tránh rơi vào cái hố của ngành
bất động sản. Sau khi
3 lần ranh đỏ về tài chính được đưa ra
vào năm 2020, toàn bộ
ngành bất động sản bị đẩy vào tình trạng
đóng băng, bị siết chặt như một sợi
dây thồng lộng. Khi chính quyền
đánh giá tình trạng nợ của các công ty
bất động sản, họ tập trung
chủ yếu vào nợ có lãi. BYD đã
học được bài học này và trở nên
tinh ranh. Để tránh sự kiểm soát
của cơ quan quản lý, BYD
tập trung khai thác các nhà cung cấp
thậm chí cả các nhà phân phối
và lao đầu vào con đường mở rộng
nợ tiềm ẩn. Đây là một lựa chọn
đặc thù của các doanh nghiệp Trung Quốc
được hình hành trong môi trường quản lý của Trung Quốc.
Khi nhìn kỹ, quỹ đạo
phát triển của ngành bất động sản và ngành
xe điện thực sự rất giống nhau.
Cả hai đều có sự tham gia
sâu sắc của chính phủ ngay từ ngày đầu.
Vừa sử dụng sức mạnh tài chính
và các biện pháp ngân sách để
hỗ trợ, vừa tìm mọi cách để
điều chỉnh và kiểm soát.
Trong nền kinh tế kế hoạch của Liên Xô
trước đây, có rất nhiều câu chuyện
tương tự. Khi bộ kế hoạch nắm
lấy trọng lượng sản xuất thép làm
chỉ tiêu để đánh giá các doanh nghiệp thép,
các doanh nghiệp này sản xuất ra những
tấm thép rất dày, nặng trịch
vì họ chỉ quan tâm đến việc hoàn thành
mục tiêu trọng lượng. Ở khâu
gia công và cắt gọt, họ tiết kiệm
công sức và nguyên liệu, chỉ
cắt thép thành những tấm dày và nặng.
Khi bộ kế hoạch phát hiện vấn đề này
và chuyển sang lấy
diện tích tấm thép làm chỉ tiêu đánh giá,
thì các tấm thép lại trở nên
quá mỏng vì các doanh nghiệp
thép chỉ lo hoàn thành mục tiêu diện tích
mà cắt giảm chất lượng.
Đây là vấn đề thường thấy ở các doanh nghiệp
trong những ngành bị chính phủ kiểm soát
chặt chẽ, và Trung Quốc ngày nay
với danh nghĩa công nghệ mới,
năng lượng mới, đang lặp lại
câu chuyện cũ của Liên Xô.
Khi chính phủ hạn chế tăng trưởng nợ có lải,
nợ không lải của doanh nghiệp lại tăng vọt,
giống như khi thay đổi
chỉ tiêu đánh giá, tấm thép từ
dày biến thành mỏng.
Khi chính phủ lo ngại một số doanh nghiệp
nổ bơm, các gã khổng lồ bắt đầu
cạnh tranh khốc liệt với đồng nghiệp và
cả ngành. Họ không nổ bơm,
nhưng lại khiến các nhà cung cấp nổ bơm
và cuối cùng tất cả cùng
sụp đổ. Người ta phải
thốt lên một câu cổ ngữ rằng
dưới ánh mặt trời không có gì
là mới mẻ, giống như
triết gia Hê-ren đã từng nói.
Điều con người học được từ lịch sử
là chưa học được bài học nào.
Họ vẫn đi theo vết xe đổ mà người
trước đã dập phải.
