TRÊN THẾ GIỚI - Israel đồng ý kế hoạch chấm dứt chiến sự Gaza - Crimea bán xăng dầu theo định mức do thiếu hụt - Sườn đông EU xây boongke và lưới chống drone đối phó Nga - Tổng thống Madagascar cách chức toàn bộ chính phủ vì người trẻ biểu tình - Cựu Thủ tướng Nepal bị cấm xuất cảnh để điều tra vụ bạo loạn gây thương vong
Trên thế giới, Israel đồng ý kế hoạch chấm dứt chiến sự ở Gaza.
Crimea bán xăng dầu theo định mức do thiếu hụt.
Sơn Đông EU xây bunker và lưới chống RON để đối phó Nga.
Tổng thống Madagascar cách chức toàn bộ chính phủ vì người trẻ biểu tình.
Yêu thủ tướng Nepal bị cấm xuất cảnh để điều tra vụ bạo loạn gây thương vọng.
Tại Việt Nam, 19 người thiệt mạng, 13 người mất tích, hơn 450 chuyến bay bị ảnh hưởng.
Lào cai, lũ dân cao đến tầng 2, người dân lên mạng cầu cứu.
Sapa lên tiếp xảy ra 2 vụ sạt lở, 18 người thoát nạn.
Gia Lai tìm kiếm tàu cá cùng 8 người dân mất đên lạc trên biển.
Ngân hàng dự kiến cấp hạn mức nhập vàng trước ngày 15 tháng 12 hàng năm.
Vụ án sản xuất sữa hải áp giả, cây biên 20 bất động sản thu 50 tỷ đồng.
Cùng cho đón tất cả quý vị đến với chương trình trưa nay, ngày 30 tháng 9 của Khỏe Tự nhiên.
Chúc quý vị buổi trưa an lành và sau đây sẽ là các sự kiện nổi bật trên thế giới.
Mở đầu là thông tin, Israel đồng ý kế hoạch chấm dứt chiến sự Gaza.
Ngày 30 tháng 9, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết
đã thống nhất một kế hoạch 20 mục nhằm chấm dứt chiến sự ở Gaza.
Kế hoạch đã được truyền cho Hamas và nhóm này đang xem xét.
Tháp đề xuất hai bên sẽ ngừng bắn ngay lập tức, sau đó Hamas thả toàn bộ con tin trong vòng 72 giờ,
còn lực lượng vũ trang giải giáp để đổi lại viện trợ nhân đạo và chương trình tái thiết Gaza.
Người dân Gaza sẽ không bị buộc rời khỏi lãnh thổ, nhưng khu vực này trước mắt sẽ được đặt
dưới sự giám sát quốc tế và tiếp tục bị bao quanh bởi quân đội Israel.
Theo kế hoạch, chính quyền Palestine chỉ được phép trở lại nắm quyền ở Gaza sau khi thực hiện một loạt
cải cách, bao gồm bầu cử lại mới và chấm dứt việc trả tiền cho gia đình các tay súng.
Đây là điều quản vấp phải phản đối gây gắt từ chính phủ Israel cứng rắn của ông Netanyahu,
vốn không muốn nhà nước Palestine được thành lập và được quốc tế công nhận.
Trong bản đề xuất hòa bình thì khả năng việc này thành hiện thực trong tương lai chỉ
được đề cập một cách mơ hồ. Hàng loạt nước Ả Rập và Hồi giáo như Ai Cập, Jordan,
UAE, Thổ Nhĩ Kỳ, Ả Rập Xê Út và Qatar đã ra tuyên bố chung hoan nghịnh kế hoạch,
bày tỏ tin tưởng vào khả năng của ông Trump trong việc tìm ra lưới thoát cho xung đột.
Crimea bắn xăng dầu theo định mức do thiếu hụt. Ngày 29 tháng 9, chính quyền bán đảo Crimea do
Nga kiểm soát thông báo sẽ áp dụng biện pháp bình ổn giá và hạn chế mua nhiệt liệu sau khi các
cuộc tấn công bằng ròn của Ukraine gây thiệt hại cho nhiều nhà máy lọc dầu.
Thống đốc Sogei Arsenov cho biết mỗi tài xế chỉ được mua tối đa là 30 liter nhiệt liệu một lần,
đồng thời giá bán lẻ các loại xăng dầu phổ biến như AI-92, AI-95 và Diazene sẽ được đóng băng
trong 30 ngày nhằm xoa diệu bức xúc của người dân. Tuần trước, cuộc khủng hoảng nguồn cung đã khiến
một nửa số trạm xăng trên bán đảo phải ngừng bán xăng. Từ đầu năm tới nay, giá xăng dầu tại
Nga trung bình đã tăng khoảng 40-50%, gây sức ép lớn lên cả người dân và doanh nghiệp.
Trước tình hình này, chính phủ Nga áp dụng hạn chế xuất khẩu xăng cho đến cuối năm,
đồng thời cân nhắc áp hạn chế tương tự với dầu Diazene.
Chính quyền cũng yêu cầu các tập đoàn dầu khí mở kho dự trữ, hoãn bảo trì nhà máy và tăng
cường vận chuyển nhiên liệu bằng đường sát để giảm thiếu hụt. Tuy nhiên, nhiều tài xế vẫn phản
ánh tình trạng khan hiếm, một số cây xăng hết sạch loại thông dụng 9-2 và 9-5.
Truyền sang tin tức về các biến động tại châu Âu, sần đông EU xây bong kè và lưới chống đồ
ron đối phó Nga. Ngày 2-9-9, Reuters đưa tin Bài Làn, Litva, Latvia và Estonia đã công bố
kế hoạch tăng cường bảo vệ hệ thống điện trước nguy cơ từ các UAV xâm nhập không vận.
Kế hoạch trị giá 382 triệu euro đã được bốn nước gửi lên Liên minh Châu Âu,
đề nghị EU tài trợ một nửa. Các biện pháp bao gồm xây dựng hầm bê tông bảo vệ trạm biến áp,
phủ lưới chống UAV lên hạ tầm quan trọng, đồng thời tích trữ linh kiện thay thế vốn khó sản xuất nhanh.
Nhiều quân lực sẽ được dồn về hành lang Suwakie, đây là một giải đất hẹp thưa dân thuộc Bài Làn,
nhưng nằm giữa Belarus và vùng lãnh thổ Kaliningrad của Nga. Việc Moscow tiếp quản khu vực
này sẽ cô lập các quốc gia Baltic khỏi phần còn lại của NATO.
Chính phủ Lithuania cho biết sẽ chi tới 150 triệu euro cho an ninh lưới điện gần gấp đôi
con số trong kế hoạch gửi EU. Giới chức thương này đánh giá rằng các dự án của họ sẽ được
nhiều quốc gia khác học theo. Việc này xảy ra sau khi UAV Nga nhiều lần vi phạm không phận
Bà Làn trong tháng 9 và sự cố máy bay không người lái khiến cho sân bay lớn Đan Mạch phải
đóng cửa nhiều giờ. Những vụ việc này đã khiến cho các quốc gia thuộc khối EU nhận ra rằng hạ
tầng năng lượng của họ rất dễ bị tấn công. Chuyển sang tin tức về hàng loạt cuộc phản kháng
nổ ra trên khắp thế giới, phản ánh sự bất bình của nhiều người với bộ máy cầm quyền.
Tổng thống Madagascar cách chức toàn bộ chính phủ vì người trẻ biểu tình.
Ngày 2-9-9, Tổng thống Madagascar Grazo Ilina đã bất ngờ cách chức thủ tướng cùng toàn bộ nội
các. Trong phát biểu trên truyền hình quốc gia, ông cho biết những người này vẫn sẽ giữ vai trò tạm
quyền cho đến khi chính phủ mới được thành lập. Tổng thống cũng mời người dân trong vòng ba ngày
tới gửi hồ sơ ứng cử vào vị trí thủ tướng. Ông nói nguyện vọng của các bạn đã được lắng nghe,
và tôi xin lỗi nếu có những thành viên chính phủ chưa làm tròn trách nhiệm mà các bạn mong đợi.
Người biểu tình kêu gọi cả thủ tướng nẫn tổng thống cùng rời nhiễm sở,
tuy nhiên thì ông Grazo Ilina không đề cập đến việc sẽ tử trức.
Biểu tình nổ ra từ ngày 25-9, thú hút hàng ngàn người tại thủ đô và nhiều thành phố lớn.
Nhiều người đã dựng chứng đại vật đốt lốp xe và tấn công một số cơ sở hạ tầng,
trong đó có trạm cáp treo mới xây dựng. Nhà của một số chính trị gia cũng đã bị tấn công.
Đến hiệp quốc sát nhật, ít nhất là 22 người thiệt mạng và hơn 100 người bị thương trong
các cuộc xung đột. Lực lượng an ninh đã đụng độ nhiều người tham gia và cả người qua đường.
Các cuộc biểu tình bắt đầu một cách vôn hòa, nhưng giới chức đã sử dụng vũ lực với hơi cây,
rùi cui và cả đãn thật. Madagascar là một quốc đảo lớn với 31 triệu dân,
nằm ngoài khơi biển phía đông châu Phi. Người biểu tình phẫn nộ trước tình trạng nghèo
đói lan rộng cũng như việc chính quyền thường xuyên không cung cấp đủ nước và điện.
Các cuộc biểu tình của giới trẻ đã lan truyền mạnh mẽ trên mạng xã hội và có nhiều điểm
tương đồng với các cuộc biểu tình gần đây ở Nepal, Indonesia và Philippines.
Cựu thủ tướng Nepal bị cấm xuất cảnh để điều tra vụ bạo loạn gây thương vong.
Cũng trong ngày 29 tháng 9, Bộ Nội vụ Nepal đã quyết định cấm xuất cảnh với cựu thủ tướng
Samaoli, cựu bộ trưởng nội vụ, cựu giám đốc an ninh và hai quan chức cấp cao khác. Họ có thể
bị triệu tập để điều tra bất cứ lúc nào. Cuộc biểu tình kéo dài nhiều ngày đã khiến
ít nhất 73 người thiệt mạng và gây thiệt hại nặng nề cho nền kinh tế. Ông Oli buộc phải từ chức
hôm 19 tháng 9, dù vẫn khẳng định những kẻ trà trộn đã kích động đổ máu.
Chính phủ của tôi chưa bao giờ ra lệnh cảnh sát nổ súng vào người dân.
Tàn sóng phản đối của người trẻ thời gian gần đây được ghi nhận là có nhiều khác biệt so với những
gì từng xảy ra trong lực sự. Họ tận dụng mạng xã hội và sử dụng nhiều biểu tượng trong văn
hóa đại chúng để thu hút sự đồng tình. Trong các cuộc tuần hành, nhiều người đã mang theo cờ
hoặc là áo phông in hình lá cờ của một bộ phim hoạt hình Nhật Bản nổi tiếng One Piece. Nó đã
trở thành biểu tượng của sự phản kháng và hy vọng cho những người biểu tình thuộc thế hệ Z,
sinh từ năm 1997-2012. Tại Nepal, biểu tượng này được treo trên cổng của cung điện khi giới
trẻ đặt đổ chính phủ, đây là nơi đặt trụ sở quốc hội. Tại Indonesia, lá cờ xuất hiện bên
ngoài nhà dân, trên xe máy, ô tô và xe tài, thể hiện sự bất bản. Tại Philippines, nó cũng được dương
lên tại các cuộc biểu tình của những người phấn nộ trước thảm nhũng của chính phủ. Sở dĩ biểu tượng
này được chọn bởi các nhân vật chính trong bộ phim thường tới những vùng đất bị áp ước và giúp cư
dân tại đó thoát khỏi sự đàn áp của những người cầm quyền độc tài.
Tiếp theo mời quý vị truyền sang phần tin tại Việt Nam.
Mở đầu là thông tin về thiệt hại do thiên tai. Tối ngày 29-9, Cục Quản lý Đê Điều cho biết đến
19h ngày 29-9, bão số 10 là 19 người thiệt mạng, trong đó 11 người ở Ninh Bình, Hương Yên. Ngoài ra
13 người còn đang bất tích. Gió bão mạnh khiến hơn 104.000 nhà hư hỏng tốc mái chủ yếu ở Hà Tĩnh,
Nghệ An, gần 3.400 nhà bị ngập chủ yếu ở Quảng Trị, Nghệ An. Hà Tĩnh có 2.700 nhà bị cô lập chia
cắt. Đáng chú ý thiệt hại về lúa hoa màu là hơn 9.400 hectare, trong đó Nghệ An bị nặng nhất,
tỉnh này cũng bị hại nặng nề về diện tích thủy sản. 10 sự cố Đê Điều xảy ra ở ven biển
từ Ninh Bình tới thành phố Huế, trong đó đê hải tỉnh 3 Ninh Bình bị sóng đánh làm bong bật cấu kiện,
nát mái và sạt lở. Hơn 3.400 cột điện bị gãy đổ, hiện các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An,
Hà Tĩnh, Quảng Trị bị mất điện diễn rộng. Hơn 13.000 cây xanh bị thiệt hại, chủ yếu ở Nghệ An.
Chiều cùng ngày, Tổng Công ty Quản lý Bay Việt Nam cho hay, từ ngày 26 đến ngày 29 tháng 9,
bão đã tác động trực tiếp đến hoạt động bay trong hai vùng thông báo, Hà Nội và TP.HCM,
khiến hơn 450 chuyến bay bị ảnh hưởng. Thông tin mới về việc xả lú ở hàng loạt hồ Thủy điện
Trong thông tin về tình hình vận hành và cung cấp điện sau ảnh hưởng của bão số 10,
Tập đoàn Điện lực Việt Nam EVN cho hay, đến chiều ngày 29 tháng 9, có 16 hồ Thủy điện đang
thực hiện điều tiết xả tràn, nhằm bảo đảm dung tích và vận hành cắt giảm lú cho hạ ru.
Vào 20 giờ tối qua ngày 29 tháng 9, Thủy điện Hòa Bình, Tuyên Quang, mỗi nơi mở một cửa xạ. Đến
3 giờ sáng hôm nay, ngày 30 tháng 9, hai thủy điện này tiếp tục mở thêm mỗi nơi một cửa xạ.
Tại miền Nam, cũng trong ngày hôm nay, hồ Thủy điện Trị An sẽ xả lú điều tiết từ 13 giờ.
Về tình hình cung cấp điện, EVN cho biết, đến chiều ngày 29 tháng 9,
khoảng 3,4 triệu hành khách đang bị giãn đoạn cung cấp điện, hiện tập trung chủ yếu ở các tỉnh
Hương Yên, Phú Thọ, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng.
Hiện ngành điện đã khôi phục được 65 trong tổng 99 sự cố trên 3 lưới điện 110, 220 và 500 kV.
Tiếp theo là tình hình bão lũ ở một số tỉnh thành.
Tối ngày 29 tháng 9, trên mạng xã hội xuất hiện thông tin kèm hình ảnh người dân xã Việt Hồng,
tỉnh Lào Cai lên mạng kêu cứu. Nước lũ dân cao đến tận tầng 2 khiến cho họ phải leo lên mái nhà
để tránh lũ. Nhiều người đã để lại số điện thoại nhằm tìm kiếm sự trợ giúp từ cộng đồng.
Một tài khoản viết xã Việt Hồng đang cần trợ giúp cứu hộ bão lũ.
Hiện tại trong nhà có 10 người đang ngồi trên ngóc nhà rồi ạ.
Một người dân trong xã cho hay khoảng 17 giờ cùng ngày, nước đổ rồn về suối Khe Giáo,
sau khoảng 30 phút nước lũ lên rất nhanh và tới 18 giờ thì ngập đến tầng 2,
gia đình phải leo lên mái nhà để tránh chú. Tới khoảng 20 giờ 30 phút lũ rút,
nhưng bùn và đất tràn vào nhà rất nhiều. Theo đại diện xã, có khoảng 10 hộ dân thuộc
bản vần và bản bến bị ngập lụt, rất may vụ việc không làm ai bị thương,
nhưng khiến cho nhiều người hoảng loạn. Đây là nước lũ ở suối Tràn Về,
khác với việc ngập lụt như đợt bão Yagi năm 2024.
Tính tới 17 giờ ngày 29 tháng 9, mưa bão đã khiến một người mất tích tại xã Mường Hùm,
tỉnh Lào Cai, ba người bị thương ở xã Thượng Hà và xã Tả Củ Tì.
Xa ba liên tiếp xảy ra hai vụ sạt lở, 18 người thoát nạn.
Khoảng 17 giờ ngày 29 tháng 9, ô tô 5 chỗ chở ba người đang di chuyển xuống bản cát cát,
gặp cây lớn chắn ngang đường, ô tô phải dừng lại. Một lát sau thì đất đá cùng với cây cối sạt xuống,
đẩy xe lao vực sâu khoảng 50 mét rồi lật nghiềng. Người dân hỗ trợ đưa ba nạn nhân ra ngoài.
Giới chức phường Sapa cho biết ba người đàn ông trên xe chỉ bị xây sát, trong khi phương tiện biến dặn.
Dù rơi từ độ cao khoảng 50 mét, xe không bị bùn đất vùi lấp mà trượt theo sườn dốc,
giúp những người trong xe thoát hiểm. Đến 19 giờ 30 phút cũng tại phường Sapa,
trên quốc lộ 4D đoạn đèo Âu Quê Hồ tiếp tục xuất hiện điểm sạt lở. Hàng loạt phương tiện
phải dừng lại, gồm một ô tô 16 chỗ, bốn xe con, một xe hồn và một xe tải. Năm người chạy sang một
ngôi nhà đối diện. Ít phút sau thì đất đá chút mạnh cuốn nhiều phương tiện và làm mái nhà rơi vỡ.
Khoảng 10 người từ các xe khác cũng thoát ra ngoài. Sự cố không gây thương vong nhưng nhiều xe bị hư hại,
khối lượng đất đá lớn khiến cho đoạn đường qua đèo chưa thể thông tuyến. Toàn bộ phương tiện đi
từ Sapa sang Lai Châu đã bị cấm, người dân du khách được cảnh báo quay trở lại Sapa.
Lào Các đang hướng mưa lớn do hoản lưu của bão số 10. Tại Tà Xi Láng, lượng mưa trong
ngày ghi nhận hơn 250mm, dự báo hôm nay tỉnh này tiếp tục mưa lớn.
Gia Lai tìm kiếm tàu cá cùng 8 ngư dân mất điên lạc trên biển
Ngày 29 tháng 9, các lực lượng tỉnh Gia Lai thông báo kêu gọi 4 tàu đang hoạt động trên biển,
hỗ trợ tìm kiếm tàu cá Bình Định mất điên lạc khi đang đánh bắt hải sản.
Tối cùng ngày thì vẫn chưa liên lạc được với tàu cá, gia đình trụ tàu rất lo lắng.
Tàu cá này có 8 lao động, ông Huỳnh Văn Sơn, 44 tuổi, trú tại phường Hoài Nhân Đông,
làm chủ, kiêm thuyền trưởng. Tàu hành nghề mành trụt, câu cá ngửi đại dương,
xuất biến từ ngày 12 tháng 9 tại Trạm Kiểm soát Biên phòng Cá Ná Khánh Hòa.
Lúc 20h30 phút ngày 27 tháng 9, khi đang hoạt động trên vùng biển cách Đông Nam phường Quy Nhơn,
Gia Lai, khoảng 147 hải lý, thiết bị giám sát hành trình bị mất kết nối, tàu cá mất điên lạc.
Đến 20h45 phút ngày 28 tháng 9, gia đình trụ tàu đã đến đồn biên phòng Tam Quan Nam báo sự việc.
Những ngày qua cơn bão bồ lòi có lúc giật cấp 15 gây thiệt hại cho các tỉnh miền Trung,
miền Bắc. Nhiều tàu thuyền bị bão đánh chìm, ngư dần mất tích.
Truyền sang các thông tin khác, mới đây trong dự thảo thông tư về hoạt động kinh doanh vàng,
dự kiến có hiệu lực từ ngày 10 tháng 10, Ngân hàng Nhà nước đưa ra mốc thời gian cấp hạn
mức suất nhập khẩu vàng miếng, nhập khẩu vàng nguyên liệu trước ngày 15 tháng 12.
Doanh nghiệp Ngân hàng Thương mại muốn tham gia sản xuất vàng miếng phải nộp hồ sơ,
gồm có đơn đề nghị, tài liệu chứng minh vốn điều lệ, quy định nội bộ về quy trình sản xuất.
Trong 5 ngày làm việc, Ngân hàng sẽ xem xét việc cấp giấy phép.
Theo đó chậm nhất là ngày 15 tháng 11 hàng năm, các bên đã được cấp phép cần gửi hồ sơ
về nhu cầu hạn mức suất nhập vàng miếng đến Ngân hàng Nhà nước. Ngoài ra, dự thảo cũng đưa
ra quy định doanh nghiệp Ngân hàng được cấp phép kinh doanh mua bán vàng miếng chậm nhất vào cuối
năm nay phải kết nối cung cấp mức giá niềm yết cho Ngân hàng Nhà nước.
Dự kiến có khoảng 8 ngân hàng và 3 doanh nghiệp gồm P&G, Doge và SGC đáp ứng yêu cầu về
vốn điều lệ để sản xuất vàng miếng. Chuyên gia cho rằng xóa độc quyền vàng miếng sẽ hạn
chế đầu cơ đưa giá nội địa về sát thế giới, nhưng với điều kiện, nguồn cung phải đáp ứng đối nhu cầu.
Liên quan đến vụ án sản xuất giữa hai app giả chiều ngày 29 tháng 9, Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toàn,
phát ngôn viên Bộ Công an cho biết cơ quan điều tra đã kê biên 20 bất động sản, tạm dừng
giao dịch 8 bất động sản khác, tạm giữ 5 ô tô và thu hơn 50 tỷ đồng.
Đến nay, cảnh sát đã phong tỏa 17 tài khoản ngân hàng, 12 tài khoản chứng khoán của các bị can.
Trong vụ án xảy ra tại công ty Shedholding, 10 người đã bị khởi tố về tội sản xuất buôn bán
hàng giả là thực phẩm và tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.
Được đóng thành hộp, lon sữa hộp sản phẩm 2H27 gồm có 3 loại, 420, 650 và 800g. Ngoài ra
còn có một số loại dạng chất lòng khác được sản xuất tại nhà máy công ty NatureMed.
Theo cơ quan chức năng, các loại này đều không bảo đảm các thành phần và hàm lượng dinh dưỡng như
bản đăng ký công bố, nên theo quy định chúng là hàng giả. Báo cáo cũng cho thấy giá xuất sửa mỗi
lon sữa là 87.800 đồng, trong khi đó thì thị trường bán một lon với giá trung bình hơn 546 nghìn đồng.
Bước đầu ghi nhận tổng doanh thu của đường dây này bước tính lên tới hơn 6.700 tỷ đồng.
Và những thông tin vừa rồi cũng khép lại chương trình trưa nay của Khoẻ Tự Nhiên. Chân trọng
cảm ơn quý vị đã quan tâm và theo dõi. Kính chúc quý vị buổi chiều vui vẻ, xin kính chào và hẹn gặp lại.