Lát cắt khảo cổ phác họa chân dung tổ tiên người Việt | Hà Nội 18:00

Xưa và Nay
1.3K người theo dõi
#su6 #nguoitoico #trangan #nguoivietco #khaoco
Từ những mảnh xương hóa thạch, các nhà khoa học đã phục dựng thành công khuôn mặt người Việt cổ cách đây 2.000 năm. Hãy cùng khám phá hành trình đưa tổ tiên trở về với diện mạo gần gũi và chân thực qua lát cắt khảo cổ.
#daihanoi #hanoionline #tintuc #hanoi18h
----
➡ Đây là Kênh Youtube chính thức của Đài Phát thanh và Truyền hình Hà Nội.
➡ Click Theo dõi (Subscribe) để nhận thông tin tin tức kịp thời trên kênh Youtube của Đài Phát thanh và Truyền hình Hà Nội:
https://www.youtube.com/HaNoiTVGo?sub...
👉 THÔNG TIN LIÊN HỆ:
🔶 Đài Phát Thanh Truyền Hình Hà Nội: Số 3-5 Huỳnh Thúc Kháng, Đống Đa, Hà Nội
📧 Email: [email protected]
☎️ Điện thoại: 0865.116.699
#DaiHaNoi #HanoiOnline
Bản chép lời
Xin chào mừng tối quý vị khán giả của Hà Nội Với 8 giờ
Chúng ta lại gặp nhau để cùng nói về những câu chuyện xung quanh Hà Nội và những điều mà người Hà Nội quan tâm
Và ngày hôm nay tôi thi chất rằng đó là một câu chuyện mà tất cả chúng ta dù ở đâu cũng sẽ quan tâm đến chủ đề này
Chúng ta vẫn thường biết đến vùng đất Tràng An di sản văn hóa và thế nhân thế giới
Thì là một nơi chế được biết bao nhiêu lớp trầm đích lịch sử của dân tộc
Và tại chính mảnh đất này thì các nhà khoa học đã bất ngờ tìm thấy một si cốt có niên đại khoảng 13.000 năm tuổi
Si cốt của một chiến binh cổ xưa được gọi tên là chiến binh Tràng An
Và si cốt được phát hiện ở hang Thung Bình
Thung Bình I được khai quật từ vào tháng 12 năm 2017 đến tháng 4 năm 2018
Đây không chỉ là một tư liệu khảo cổ quý giá mà còn là kết quả nghiên cứu có đóng góp rất to lớn
Làm rõ được những cái giá trị nội bật toàn cầu của Tràng An
Trong đó có giá trị về tiêu chí văn hóa, về sự thích nghi của người tiền tử
Đối với quá trình biến đổi về mặt khí hậu, về mặt địa chất, về mặt cảnh quan ở khu vực này
Và cũng là để khẳng định được khu vực này đã từng có tổ tiên của chúng ta sinh sống và tồn tại cho đến hải này
Thưa quý vị, điều khiến giới nghiên cứu đắc biệt chú ý là si cốt người đàn ông ở hang Thung Bình I được xem như một nhân chứng thời tiền tử
Với các nhà nghiên cứu khảo cổ thì nhân chứng ấy đã bước ra từ Thủy Vãng để kể lại câu chuyện sống động về đời sống con người tiền tử trên vùng đất Ninh Bình và Việt Nam cách đây hàng vạn năm
Và cách sắp xếp của xương cho thấy đây không phải là một cái chết tự nhiên đơn thuần
Trên nhiều bảnh xương thì vẫn còn lưu dấu những dấu vết va chạm mạnh và nghi ngờ là vết thương trong cuộc xung đột hoặc là chiến đấu
Chính vì vậy nhóm khảo cổ đã đặt tên cho ông được dành là Chiến binh Tràng An
Và không chỉ có bộ xương, xung quanh nơi này còn tìm thấy nhiều hiện vật có giá trị
Các công cụ bằng đá được chế tác tinh xạc, mũi nhọn sân bắn, dấu tích của đồ thô sơ
Tất cả đều đã phản ánh cộng đồng cư dân đã sinh sống lâu dài gắn bó mật thiết với mấy rừng, thông suối Tràng An
Quý vị có thể thấy đằng sau lưng tôi là những hình ảnh những vật mà người ta đã tìm thấy
Theo các nhà khảo cổ học thì sự hiện diện của những hiện vật này đã cho thấy người đàn ông đó có thể là thành viên của một nhóm cộng đồng sân bắn
Vừa miêu sinh vừa bảo vệ cộng đồng trong những giai đoạn đánh biến động
Và có lẽ rằng một điều mà thú vị đó là từ cấu trúc xương này thì các chuyên gia cũng có thể ước đoán được bóc dáng của ông
Với chiều cao trung bình và cơ bắp phát triển chứng tỏ là thường xuyên vận động và có một lối sống gắn liền với la động nặng nhọc
Có thể là cả những tập trận chiến để có thể sinh tồn nữa
Và các chuyên gia cũng cho rằng việc phát hiện này cũng có phần làm sáng tỏ một bức tranh toàn diện hơn
Về lịch sử định cư lâu dài và liền mạch ở Tràng An, nơi vốn được biết đến là một trong những nơi của người Việt cổ
Vâng, tôi còn đồng biết với cái xương này thì theo các nhà khảo cổ học tự đoán thì đây là của một người đàn ông
Mà cao tầm 1m70 và đó là ở độ tuổi 35 tuổi
Với cái chiều cao như thế này, đối với ngày xưa của cha ông ta thì đây là một chiều cao hiếm có
Mà theo tôi đồng biết thì các nhà khảo cổ học cũng nghiên cứu rằng đây là một cái bộ xương của người có dòng máu lai
Dòng máu lai cho nên là nó sẽ khác với người gốc của chúng ta
Các nhà khảo cổ học từng tìm thấy là xương động vật, công cụ đá và cả sầu vết của lửa sưới ấm trong hàng động nữa
Tuy nhiên thì sự xuất hiện của chiến binh Tràng An lần này thì nó giống như một mảnh ghép còn thiếu
Giúp cho chúng ta nhìn chung rõ hơn về cuộc sống cư dân cách đây hàng ngàn năm
Họ săn bắn, hái lượm, dần dần đã biết cách chế tác các công cụ và đặc biệt là họ phải chiến đấu để tồn tại
Đây là khu vực này là di tích khảo học Hàng Trung Bình
Tại khu vực này thì trong quá trình thăm dò khảo cổ học thì các nhà khảo cổ học cũng đã phát hiện ra dĩ cốt của người tuyển sử
Trong đó từ năm 28 đến bây giờ thì kết quả nghiên cứu mới được hé lộ ra từ xác định biệt quân điện đại là từ 12.500 đến 13.000 năm cách ngày nay
Qua các nghiên cứu kéo dài gần 2 thật kỷ, các nhà khoa học xác định đây là hải cốt của người đàn ông mang sỏng máu lai giữa Nam Á và cư dân bản địa Đông Nam Á
Điều này bổ sung dữ liệu quý giá và bản đồ gen toàn cầu mở ra góc nhìn mới về sự di cư, giao thoa và tiến hóa của loài người
Ngoài việc trước kia chúng ta đã có những cơ sở để khẳng định những con người tuyển sử ở nơi đây người ta thích ứng với những bối cảnh biến đổi khí hậu
Từ khô lạnh sang nóng ẩm, từ môi trường lục địa sang môi trường biển
Tất cả những thứ đó cho một bức tranh thật sự sinh động về cách thức ứng của con người tuyển sử đối với bối cảnh môi trường xã hội
Qua những nền văn hóa của cổ học như thế thì chúng ta khẳng định cái giá trị nổi vật toàn cầu đối với thế giới
Đó là cái Tràng An này nó là một kho di sản hết sức và quý báu để chúng ta nghiên cứu về cuộc sống con người của loài tuyển sử
Cách thích ứng cũng như là cách di cư của họ đi khắp thế giới như thế nào qua những di tích của cổ học này
Hiện tại bộ hai quốc chiến binh Tràng An đang được an vị tạm thời tại Chùa Bái Đính
Phát hiện này không chỉ gây chấn động bởi độ quý hiếm mà còn mở ra một cánh cửa mới để nhìn lại lịch sử loài người
Trong bối cảnh cuối cùng của kỳ băng hạ
Giá trị của việc phát hiện thảo cổ không chỉ dừng lại ở việc tìm thấy
Mà điều quan trọng hơn các nhà khoa học đã và đang giúp sức để giải mã bộ xương ấy
Từ đào hé lộ chân dung cuộc sống và cả phong tục tập quán của người Việt cổ cách đây hàng ngàn năm
Và đầu tiên thì từ bộ xương tìm thấy thì các chuyên gia nhân trình học cũng đã có thể
Phát họa lại phần nào diện mạo của chiến binh Tràng An
Qua tách là phân tích hộp sọ cũng như là tỷ lệ xương mặt và cấu trúc răng
Họ nhận thấy rằng ông có những đặc trưng hình thái của cư dân bản niệm Đông Nam Á Cổ
Và cũng như là những chi tiết mà chị Mai Phương cũng vừa chia sẻ ở phần đầu của chương trình
Vâng, chúng ta có thể thấy được cái mặt led hình của chúng tôi đang ở đây
Với cái hộp sọ được các nhà khoa học sử dụng công nghệ quét 3D
Kỹ thuật số để từng bước dựng lại toàn bộ hình ảnh hộp sọ từ 10 mảnh này
Trong tình trạng bị vỡ, vỡ thành 10 mảnh
Bao gồm cả hệ thống răng còn nguyên vẹn
Thật là tuyệt vời khi giữ được hòn răng còn nguyên vẹn trong suốt 13.000 năm như vậy
Để thực hiện so sánh với các dữ liệu về con người trong khu vực và địa phương
Nhằm kiểm định các mô hình đối lập về quan hệ kinh học
Cũng như cho phép tiến hành phục dựng phân mặt 3D phục vụ mục đích thương bày
Và không chỉ dựng ở hình dáng bên ngoài
Tôi nghĩ là G-code này còn cho chúng ta biết nhiều về đời sống của người Việt Cổ
Và theo tôi được biết thì đây là một G-code cổ nhất trong khu vực Đông Nam Á
Cho đến thời điểm hiện nay
Ừ đúng như vậy
Trên bộ xương tìm thấy thì chúng ta thấy còn có những vết mòn
Do cơ thể vận động thường xuyên chẳng hạn
Và đó là các dấu tích chấn thương
Đặc biệt là những vết nứt và gãy
Cho thấy nhiều khả năng chiến binh này
Vẫn từng tham gia vào những xung đột hay là cả va trạng bạo lực nữa
Điều này thì phản ánh một xã hội cổ đại
Nơi mà con người không chỉ săn bắt để nuôi sống bản thân
Mà còn phải đối mặt với những mối đe dọa từ thiên nhiên
Và cả những cộng đồng khác
Và một chi tiết quan trọng khác là chúng ta thấy nằm ở cách mà G-code được tìm thấy
Chị Phương ạ
Người chiến binh không nằm lẫn lội trong đất đá
Mà có sự sắp đặt nhất định
Điều này thì khiến giới nghiên cứu tin rằng
Ông đã được mai táng theo phương thức là nằm co bó gối
Phản ánh nét văn hóa nhân văn của cộng đồng thời xưa
Và ngoài cái trôn cất người theo phong cách là co bó gối tạm bào thai
Thì ở đây còn là trôn cất ngay tại nơi cư trú nữa
Và cùng với đó là trôn cất cùng với một số những cái công cụ đá hay là đồ trang sức
Thì những sự kiện phát hiện những cái thành quả của nghiên cứu khoa học về duy trì khảo cổ học thông binh
Một là quá trình rất là lâu dài để bền bỉ của các nhà khoa học nói chung
Và của địa phương nhân binh nói riêng
Duy trì này một lần nữa cho thấy rằng là Tràng An là kho duy sản rất là phong phú và đa dạng
Và vô cùng có giá trị
Có thể khẳng định rằng đây là phát hiện mang tính rất lột phá và có giá trị khoa học tương đối thú vị
Để chúng ta có một bức tranh toàn cảnh hơn về cuộc sống của con người tuyển tử ở Tràng An từ xa xưa cho đến ngày nay
Zikus, người đàn ông ở hang thông bình 1 được xem như một nhân chứng thời tuyển tử
Quá trình nghiên cứu, các nhà khoa học đã chỉ ra dấu vết đặc biệt trên xương sườn của bộ Zikus
Người đàn ông này từng chịu một vết thương trí mạng
khi chúng mũi tên chế tác từ Thạch Anh, một loại đá quý hiếm
Phát hiện này đã hé lộ khả năng từng có những cuộc xung đột khốc liệt trong cộng đồng người tiền sử
Vũ khí Thạch Anh tìm thấy tại hang thông bình còn là băng chứng độc đáo
về chiến tranh thời tiền sử và sự phát triển của kỹ nghệ chế tác công cụ
Một hải cốt cho thấy trong suốt cuộc đời người này rất là mạnh mẽ
Còn ốc tai tay trái thì chúng ta biết được những người này mang một ADN của người phản biệt Đông Nam Á
Một đặc biệt khác rất quan trọng trong hải cốt này là người này chưa hề bao giờ
thầu đưu trong suốt cuộc đời không có những bách về xương cốt
Tuy nhiên là có một vết thương rất nặng được tìm thấy ở xương sườn bên phải
Nơi mà cạnh đó là có một cái mạch trước bằng đá Thạch Anh
Và các nhà thầu cột cho rằng cái vết thương gãy xương
và sau đó khoảng 2 tháng sau người này mới tử vong
Vì như vậy có thể liên quan đến cái mạch trước hay là những mũi nhọn đó đã đâm vào
Và vì thế cho nên người ta xếp người này vào là chiến binh
Sau khi người ta chết đi thì lại được cái người thân
Được những cái cộng đồng của cái người kiệt sử đó
Người ta mai táng theo một cái phong cách văn hóa gọi là văn hóa phà bình của cái thư dân này
Trong cái nơi thư chú của họ
Đấy thì cho thấy rằng cái mối quan hệ tịch cảnh
giữa cái người đã mất đi và những cái người còn lại người ta trang trọng như thế nào
Giá trị lớn nhất không chỉ dừng lại ở việc tìm thấy bộ di cốt
Là đầu tiên trên thế giới, các nhà khoa học đã sải mã thành công ADN
của một cá thể người từng tồn tại cách đây 13.000 năm
Được lưu giữ trong điều kiện khí hậu nhiệt đới ẩm
Đây là một thành công mang tầm vắc quốc tế
Xóa bỏ định kiến lâu nay rằng vùng nhiệt đới không thể bảo tồn sen cổ
Mẫu ADN ti thể thu được là một trong những dữ liệu cổ xưa nhất tại Việt Nam
Cho thấy cá thể dòng di chuyển bản địa
Gắn bó với cộng đồng săn bắt, hái lượm ở Đông Nam Á và Nam Á
Kết quả này bổ sung mảnh ghép vô giá cho bản đồ sen toàn cầu
Khẳng định vai trò của Đông Nam Á trong lịch sử si cư và tiến hóa hiện loại
Nhưng ở đây trước đó khoảng 12.000 năm
Chúng ta đã có những cư dân mang gốc ADN bản địa
Và chúng ta đã biết được tổng tiên của chúng ta là những người đã từng lịch sử ở đây rất lâu
Và chính là những người có mặt ở trên mạng đất Trắng An rất sớm
Bí ẩn về bộ di cốt nằm co bò gối giữa núi đá Trắng An
Này đã được giải mã, mở ra những nhận thức mới về người tiến sử Việt Nam
Đây cũng là lần đầu tiên một công trình khảo cổ di chuyển học ở Việt Nam được quốc tế công nhận
Góp thêm tiếng nói quan trọng và câu chuyện chung về nguồn gốc và hành trình tiến hóa của nhân loại
Vâng, từ di cốt trên Mỹ Trắng An, khoa học đã phần nào tràn lớn chúng ta
Về duyện bạo, cuộc sống và cả phong tục của người Việt cổ
Mỗi bộ xương, mỗi vỏ so, vỏ ốc hay là mỗi bảnh gốm
Mỗi câm cụ đá được tìm thấy đều là một lát cắt quý giá khó phần dự nên bức tranh toàn cảnh về tổ tiên người Việt cổ
Và khi những bảnh ghét khảo cổ ấy kết hợp lại, chúng không chỉ kể lại câu chuyện về một người chiến binh
Mà còn phát họa chân dung của cả một cộng đồng thời tiến sử
Và di cốt trên Mỹ Trắng An chính là một trong những bằng chứng quan trọng
Khẳng định con người đã hiện diện, sinh sống và thích nghiên tại vùng đất này từ rất sớm
Ở cái tầm rộng hơn thì phát hiện này hòa quyện với dòng chảy lịch sử lâu dài của dân tộc
Với những dấu mức quan trọng và đó là hành trình 13.000 năm con người bền bỉ sinh tồn trên đất Trắng An
Là 1.000 năm lịch sử dân tộc gắn với Kinh Đô Hoa Lư, Thời Đinh, Tiền Lê
Là 80 năm hiện đại kể từ cách mạng tháng 8 năm 1945
Tất cả tạo thành mạch nguồn kỷ ức nối liền quá khứ với hiện tại
Từ tiến sử đến lịch sử dưỡng nước và cửa nước
Vâng và không chỉ riêng ở Trắng An mà trên khắp xảy đất Việt Nam
Thì những phát hiện khảo cổ khác cũng đang bổ sung cho mức trình ấy
Nếu như ở vùng đồng băng bóc bộ trước đây chúng tôi thấy là di chỉ Đông Sơn
Thì cũng đã cho tổ tiên của chúng ta được thấy là không chỉ săn bắt hái lượm
Mà còn biết trồng trọt, trăn nuôi và đặc biệt là biết sáng tạo nên những đổ đồng và trống đồng
Một biểu tượng văn hóa vô cùng rực rỡ
Hay là tại miền Trung thì dấu vết của những cư dân xa huỳnh đã chứng minh rằng
Từ rất sớm thì tổ tiên người Việt và các cộng đồng láng giềng
Đã có một quan hệ giao thương và trao đổi về thế giới bên ngoài
Thì tới hến đây, di cốt chiến binh Trắng An
Đã và đang mang đến cho chúng ta một mức chân dung ngày càng rõ nét và hoàn chỉnh hơn
Về tổ tiên của người Việt cổ
Và để hiểu hơn về vấn đề này, đưa quý vị cùng đến với cuộc trò chuyện của phóng viên Hà Nội 18 tuổi
Cảm ơn ông đã nhận lời tham gia phỏng vấn của Đài Hà Nội
Ông đã phục dụng khuôn mặt người Việt cổ từ hộp sọ 2.000 năm tuổi như thế nào thưa ông?
Đầu tiên là chúng ta phải tạo ra một cái sọ giống như thế
Tức là cái sọ khuôn trên diện mặt có khoảng 21 điểm
Đấy là những điểm chỉ ra những các cơ bản chiều dày của phần thịt
Tức là phần mềm với cả phần sọ
Thế thì khi tiến hành làm, đơn giản là ta chỉ điểm vào tất cả 21 cái chấm như vậy
Đồng thời ta cắt cái độ dày của nó một cách đúng theo những công thức mà chúng ta đã có
Thế sau đó chỉ là cái động tác phủ
Cái sáp lên thôi, chính là ta phủ cái phần thịt lên
Và từ đấy chúng ta sử dụng tài liệu dân tộc họp ta hoàn thiện đấy
Văn vẩu, núi tóc hay là đeo bên tay thì đã phản ảnh điều gì về con người và văn hóa Việt thời Đông Sơn thưa ông?
Chúng ta đều biết rằng cái người càng cổ thì vì giống động vật, tức là ăn những đồ thô
Thì tự nhiên cái cơ hàm cũng như các cái răng là nó phát triển, nó thô hơn
Nhưng đến thời Đông Sơn thì cái ý nó còn như nó ít thôi
Còn cơ bản đến cái thời kỷ chúng ta nghiên cứu, cái lát cắt 2000 năm Đông Sơn
Thì gần như nó gần với người hiện đại, cái gì mà chúng ta hiểu
Quá trình phục dụng chân dung tổ tiên người Việt được thực hiện ra sao?
Trong cái bối cảnh đây là công việc đòi hỏi sự phối hợp giữa nhiều ngành khoa học khác nhau ạ?
Giai đoạn đầu thì rất khó
Bản thân người muốn phục dụng phải có cái bộ sọ
Cái thứ hai nữa là khi có sọ anh phải tạo ra một cái sọ giống như thế để anh thực hành
Một cái nữa chính là anh phải có chỉ số của người Việt Nam
Còn đến bây giờ các cái chương trình phần mềm cơ bản trên thế giới có thể cho chúng ta một cái chân dung ngày lập tức
Đến nay thì từ các cái kết quả nghiên cứu khảo cổ thì chúng ta đã có những cái nhìn như thế nào về diện mạng và đời sống người Việt cổ thưa ông?
Các cụ nhà mình thầy xưa cũng hơi giống mình
Khi cái series mà tôi dựng lên có nhiều người bảo trông giống với người con quen
Là bởi vì thực tế nó cũng là tổ tiên mình thôi
Cái di chuyển thì nó cứ lập lại
Thế thì chúng tôi đã cố gắng là thứ nhất là chúng tôi lấp xương lấp thỉ
Không phải chỉ cái mặt, chúng tôi lấp toàn thân trả lại cho các cụ
Bởi vì chúng ta có cả bộ xương, cao bao nhiêu, to béo hay là gầy hay là người cơ
Như các cái đó thể hiện trên xương rõ lắm
Tiếp theo chúng tôi còn tìm được cả vải
Thế và từ đấy nghiên cứu vải, nghiên cứu trang phục
Chúng tôi dần dần có thể dựng ra được một cái người đông sơn
Khi mình càng tiến gần dùng cái khoa học khảo cổ và khoa học bảo tàng, khoa học phục chế
Càng tiến gần với cả cái sự thực của thầy xưa
Càng dễ dàng truyền đạt hiểu biết kiến thức khoa học cho dân chúng
Thưa ông, việc phục dụy tổ tiên không chỉ mang ý nghĩa khoa học
Mà còn là hành trình tìm về nguồn cội dân tộc đúng không ạ?
Chắc chắn là phải như vậy
Bởi vì nếu mà nguồn cội dân tộc nó quá đơn giản như thầy xưa
Thì chỉ cần các câu chuyện truyền thuyết thôi
Nhưng khi mà chúng ta có các ngành khoa học
Thì chính các ngành khoa học đó đã tiếp nối cái truyền thống đó bằng các công ty khoa học
Thứ nhất là khoa học là cái nhiệm vụ anh tìm lại những thứ mà đã mất
Còn nằm trong lòng đất, hay dưới lòng sông, hay trong cái hang sâu mà chính tổ tiên để lại
Bên cạnh đó, cộng với khoa học phục dụng
Thì nó tạo ra cái nền tảng cho cái việc trưng bày trong các bảo tàng
Cũng như đưa nó vào trong các cái chương trình media, truyền hình hay là báo chí
Và từ đó chính là cái con đường chúng ta trang bị những kiến thức lịch sử
Một cách đáng tin cận, một cách có hệ thống cho dân chủ
Một lần nữa trân trọng cảm ơn ông đã tham gia trả lời phỏng vấn của Đài Hà Nội
Thưa quý vị, Hành trình đi tìm và giải mã từ cốt truyền viên Trần An
Không chỉ là chi tiết khoa học mà còn mở ra cho chúng ta
Một cánh cửa kết nối giữa hiện tại và quá khứ
Phẳng định niềm tự hào và ý thức về cội nguồn
Từ một bộ xương cổ xưa, chúng ta không chỉ nhìn thấy hình hài của một con người
Mà còn thấy được cả một cộng đồng, cả những giá trị tinh thần đã hình thành nền bản sắc Việt
Và di chỉ này một lần nữa cho thấy Tràng An là kho di sản phong phú, đa dạng và vô cùng giá trị
Có thể khẳng định rằng đây là phát hiện mang tính rất đột phá và có giá trị khoa học tương đối thú vị
Để chúng ta có một bức tranh toàn cảnh hơn về cuộc sống của con người tiền tử ở Tràng An từ xa xưa đến ngày nay
Những phát hiện khảo cổ lớn ở đây còn là cơ hội quảng bá di sản Tràng An
Cho phép công chúng trong và ngoài nước đến chương ngưỡng những trứng tích quý hiếm của người ngoại
